6.15 Yuddhakanda - Panchadasha Sargah

ॐ

6.15 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಪಞ್ಚದಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಪಞ್ಚದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಬೃಹಸ್ಪತೇಸ್ತುಲ್ಯಮತೇರ್ವಚಸ್ತನ್ನಿಶಮ್ಯಯತ್ನೇನವಿಭೀಷಣಸ್ಯ ।

ತತೋಮಹಾತ್ಮಾವಚನಮ್ಬಭಾಷೇತತ್ರೇನ್ದ್ರಜಿನ್ನೈರೃತಯೂಥಮುಖ್ಯಃ ॥ 1 ॥

ಕಿನ್ನಾಮತೇತಾತಕನಿಷ್ಠವಾಕ್ಯಮನರ್ಥಕಞ್ಚೇವೇಸುಬಸುಭೀತವಚ್ಚ ।

ಅಸ್ಮಿನ್ಕುಲೇಯೋಽಪಿಭವೇನ್ನಜಾತಸ್ಸೋಽಪೀದೃಶನ್ನೈವವದೇನ್ನಕುರ್ಯಾತ್ ॥ 2 ॥

ಸತ್ತ್ವೇನವೀರ್ಯೇಣಪರಾಕ್ರಮೇಣಶೌರ್ಯೇಣಧೈರ್ಯೇಣಚತೇಜಸಾಚ ।

ಏಕಃಕುಲೇಽಸ್ಮಿನ್ಪುರುಷೋವಿಮುಕ್ತೋವಿಭೀಷಣಸ್ತಾತಕನಿಷ್ಠಏಷಃ ॥ 3 ॥

ಕಿನ್ನಾಮತೌಮಾನುಷರಾಜಪುತ್ರಾವಸ್ಮಾಕಮೇಕೇನಹಿರಾಕ್ಷಸೇನ ।

ಸುಪ್ರಾಕೃತೇನಾಪಿರಣೇನಿಹನ್ತುಮೇತೌಶಕ್ಯೌಕುತೋಭೀಷಯಸೇಸ್ಮಭೀರೋ ॥ 4 ॥

ತ್ರಿಲೋಕನಾಥೋನನುದೇವರಾಜಶ್ಶಕ್ರೋಮಯಾಭೂಮಿತಲೇನಿವಿಷ್ಟಃ ।

ಭಯಾರ್ಪಿತಾಶ್ಚಾಪಿದಿಶಃಪ್ರಪನ್ನಾಸ್ಸರ್ವೇತಥಾದೇವಗಣಾಸ್ಸಮಗ್ರಾಃ ॥ 5 ॥

ಐರಾವತೋವಿಸ್ವರಮುನ್ನದನ್ ಸನಿಪಾತಿತೋಭೂಮಿತಲೇಮಯಾತು ।

ವಿಕೃಷ್ಯದನ್ತೌತುಮಯಾಪ್ರಸಹ್ಯವಿತ್ರಾಸಿತಾದೇವಗಣಾಸ್ಸಮಗ್ರಾಃ ॥ 6 ॥

ಸೋಽಹಂಸುರಾಣಾಮಪಿದರ್ಪಹನ್ತಾದೈತ್ಯೋತ್ತಮಾನಾಮಪಿಶೋಕದಾತಾ ।

ಕಥನ್ನರೇನ್ದ್ರಾತ್ಮಜಯೋರ್ನಶಕ್ತೋಮನುಷ್ಯಯೋಃಪ್ರಾಕೃತಯೋಸ್ಸುವೀರ್ಯಃ ॥ 7 ॥

ಅಥೇನ್ದ್ರಕಲ್ಪಸ್ಯದುರಾಸದಸ್ಯಮಹೌಜಸಸ್ತದ್ವಚನನ್ನಿಶಮ್ಯ ।

ತತೋಮಹಾರ್ಥವಚನಮ್ಬಭಾಷೇವಿಭೀಷಣಶ್ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂವರಿಷ್ಠಃ ॥ 8 ॥

ನತಾತಮನ್ತ್ರೇತವನಿಶ್ಚಯೋಽಸ್ತಿಬಾಲಸ್ತ್ವಮದ್ಯಾಪ್ಯವಿಪಕ್ವಬುದ್ಧಿಃ ।

ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಯಾಪ್ಯಾತ್ಮವಿನಾಶನಾಯವಚೋಽರ್ಧಹೀನಮ್ಬಹುವಿಪ್ರಲಪ್ತಮ್ ॥ 9 ॥

ಪುತ್ರಪ್ರವಾದೇವತುರಾವಣಸ್ಯತ್ವಮಿನ್ದ್ರಜಿನ್ಮಿತ್ರಮುಖೋಽಸಿಶತ್ರುಃ ।

ಯಸ್ಯೇದೃಶಂರಾಘವತೋವಿನಾಶನ್ನಿಶಮ್ಯಮೋಹಾದನುಮನ್ಯಸೇತ್ವಮ್ ॥ 10 ॥

ತ್ವಮೇವ ವಧ್ಯಶ್ಚ ಸುದುರ್ಮತಿಶ್ಚ ।

ಸ ಚಾಪಿ ವಧ್ಯೋ ಯ ಐಹಾನಯತ್ತ್ವಾಮ್ ।

ಬಾಲಂ ದೃಢಂ ಸಾಹಾಸಿಕಂ ಚ ಯೋಽದ್ಯ ।

ಪ್ರಾವೇಶಯನ್ಮನ್ತ್ರಕ್Rತಾಂ ಸಮೀಪಮ್ ॥ 11 ॥

ಮೂಢೋಽಪ್ರಗಲ್ಭೋಽವಿನಯೋಪಪನ್ನಸ್ತೀಕ್ಷಣಸ್ವಭಾವೋಽಲ್ಪಮತಿರ್ದುರಾತ್ಮಾ ।

ಮೂರ್ಖಸ್ತ್ವಮತ್ಯರ್ಥಸುದುರ್ಮತಿಶ್ಚತ್ವಮಿನ್ದ್ರಜಿದ್ಬಾಲತಯಾಬ್ರವೀಷಿ ॥ 12 ॥

ಕೋಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಪ್ರತಿಮಪ್ರಕಾಶಾನರ್ಚಿಷ್ಮತಃಕಾಲನಿಕಾಶರೂಪಾನ್ ।

ಸಹೇತಬಾಣಾನ್ಯಮದಣ್ಡಕಲ್ಪಾನ್ಸಮಕ್ಷಮುಕ್ತಾನ್ಯುಧಿರಾಘವೇಣ ॥ 13 ॥

ಧನಾನಿರತ್ನಾನಿಸುಭೂಷಣಾನಿವಾಸಾಂಸಿದಿವ್ಯಾನಿಮಣೀಂಶ್ಚ ।

ಚಿತ್ರಾನ್ ಸೀತಾಞ್ಚರಾಮಾಯನಿವೇದ್ಯದೇವೀಂವಸೇಮರಾಜನ್ ನಿಹವೀತಶೋಕಾಃ ॥ 14 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcadaśassargaḥ |

bṛhaspatestulyamatervacastanniśamyayatnenavibhīṣaṇasya |

tatomahātmāvacanambabhāṣetatrendrajinnairṛtayūthamukhyaḥ || 1 ||

kinnāmatetātakaniṣṭhavākyamanarthakañcevesubasubhītavacca |

asminkuleyo'pibhavennajātasso'pīdṛśannaivavadennakuryāt || 2 ||

sattvenavīryeṇaparākrameṇaśauryeṇadhairyeṇacatejasāca |

ekaḥkule'sminpuruṣovimuktovibhīṣaṇastātakaniṣṭhaeṣaḥ || 3 ||

kinnāmataumānuṣarājaputrāvasmākamekenahirākṣasena |

suprākṛtenāpiraṇenihantumetauśakyaukutobhīṣayasesmabhīro || 4 ||

trilokanāthonanudevarājaśśakromayābhūmitaleniviṣṭaḥ |

bhayārpitāścāpidiśaḥprapannāssarvetathādevagaṇāssamagrāḥ || 5 ||

airāvatovisvaramunnadan sanipātitobhūmitalemayātu |

vikṛṣyadantautumayāprasahyavitrāsitādevagaṇāssamagrāḥ || 6 ||

so'haṃsurāṇāmapidarpahantādaityottamānāmapiśokadātā |

kathannarendrātmajayornaśaktomanuṣyayoḥprākṛtayossuvīryaḥ || 7 ||

athendrakalpasyadurāsadasyamahaujasastadvacananniśamya |

tatomahārthavacanambabhāṣevibhīṣaṇaśśastrabhṛtāṃvariṣṭhaḥ || 8 ||

natātamantretavaniścayo'stibālastvamadyāpyavipakvabuddhiḥ |

tasmāttvayāpyātmavināśanāyavaco'rdhahīnambahuvipralaptam || 9 ||

putrapravādevaturāvaṇasyatvamindrajinmitramukho'siśatruḥ |

yasyedṛśaṃrāghavatovināśanniśamyamohādanumanyasetvam || 10 ||

tvameva vadhyaśca sudurmatiśca |

sa cāpi vadhyo ya aihānayattvām |

bālaṃ dṛḍhaṃ sāhāsikaṃ ca yo'dya |

prāveśayanmantrakRtāṃ samīpam || 11 ||

mūḍho'pragalbho'vinayopapannastīkṣaṇasvabhāvo'lpamatirdurātmā |

mūrkhastvamatyarthasudurmatiścatvamindrajidbālatayābravīṣi || 12 ||

kobrahmadaṇḍapratimaprakāśānarciṣmataḥkālanikāśarūpān |

sahetabāṇānyamadaṇḍakalpānsamakṣamuktānyudhirāghaveṇa || 13 ||

dhanāniratnānisubhūṣaṇānivāsāṃsidivyānimaṇīṃśca |

citrān sītāñcarāmāyanivedyadevīṃvasemarājan nihavītaśokāḥ || 14 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcadaśassargaḥ ||