5.50 Sundarakanda - Panchasha Sargah

ॐ

5.50 ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡ - ಪಞ್ಚಾಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತಮುದ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಪಿಙ್ಗಾಕ್ಷಂ ಪುರತ ಸ್ಥಿತಮ್ ।

ಕೋಪೇನ ಮಹತಾಽವಿಷ್ಟೋ ರಾವಣೋ ಲೋಕರಾವಣಃ ॥ 1 ॥

ಶಙ್ಕಾಹೃತಾತ್ಮಾ ದಧ್ಯೌ ಸ ಕಪೀನ್ದ್ರಂ ತೇಜಸಾವೃತಮ್ ।

ಕಿಮೇಷ ಭಗವಾನ್ನನ್ದೀ ಭವೇತ್ಸಾಕ್ಷಾದಿಹಾಗತಃ ॥ 2 ॥

ಯೇನ ಶಪ್ತೋಽಸ್ಮಿ ಕೈಲಾಸೇ ಮಯಾ ಸಞ್ಚಾಲಿತೇ ಪುರಾ ।

ಸೋಽಯಂ ವಾನರಮೂರ್ತಿಸ್ಸ್ಯಾತ್ಕಿಂಸ್ವಿದ್ಬಾಣೋ ಮಹಾಽಸುರಃ ॥ 3 ॥

ಸ ರಾಜಾ ರೋಷತಾಮ್ರಾಕ್ಷಃ ಪ್ರಹಸ್ತಂ ಮನ್ತ್ರಿಸತ್ತಮಮ್ ।

ಕಾಲಯುಕ್ತಮುವಾಚೇದಂ ವಚೋಽವಿಪುಲಮರ್ಥವತ್ ॥ 4 ॥

ದುರಾತ್ಮಾ ಪೃಚ್ಛ್ಯತಾಮೇಷ ಕುತಃ ಕಿಂ ವಾತ್ರ ಕಾರಣಮ್ ।

ವನಭಙ್ಗೇ ಚ ಕೋಽಸ್ಯಾರ್ಥೋ ರಾಕ್ಷಸೀನಾಂ ಚ ತರ್ಜನೇ ॥ 5 ॥

ಮತ್ಪುರೀಮಪ್ರಧೃಷ್ಯಾಂ ವಾಽಗಮನೇ ಕಿಂ ಪ್ರಯೋಜನಮ್ ।

ಆಯೋಧನೇ ವಾ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ ಪೃಚ್ಛಯತಾಮೇಷ ದುರ್ಮತಿಃ ॥ 6 ॥

ರಾವಣಸ್ಯ ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಹಸ್ತೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।

ಸಮಾಶ್ವಸಿಹಿ ಭದ್ರಂ ತೇ ನ ಭೀಃ ಕಾರ್ಯಾ ತ್ವಯಾ ಕಪೇ ॥ 7 ॥

ಯದಿ ತಾವತ್ತ್ವಮಿನ್ದ್ರೇಣ ಪ್ರೇಷಿತೋ ರಾವಣಾಲಯಮ್ ।

ತತ್ತ್ವಮಾಖ್ಯಾಹಿ ಮಾ ಭೂತ್ತೇ ಭಯಂ ವಾನರ ಮೋಕ್ಷ್ಯಸೇ ॥ 8 ॥

ಯದಿ ವೈಶ್ರವಣಸ್ಯ ತ್ವಂ ಯಮಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಚ ।

ಚಾರರೂಪಮಿದಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರವಿಷ್ಟೋ ನಃ ಪುರೀಮಿಮಾಮ್ ॥ 9 ॥

ವಿಷ್ಣುನಾ ಪ್ರೇಷಿತೋ ವಾಽಪಿ ದೂತೋ ವಿಜಯಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಾ ।

ನ ಹಿ ತೇ ವಾನರಂ ತೇಜೋ ರೂಪಮಾತ್ರಂ ತು ವಾನರಮ್ ॥ 10 ॥

ತತ್ತ್ವತಃ ಕಥಯಸ್ವಾದ್ಯ ತತೋ ವಾನರ ಮೋಕ್ಷ್ಯಸೇ ।

ಅನೃತಂ ವದತಶ್ಚಾಪಿ ದುರ್ಲಭಂ ತವ ಜೀವಿತಮ್ ॥ 11 ॥

ಅಥವಾ ಯನ್ನಿಮಿತ್ತಸ್ತೇ ಪ್ರವೇಶೋ ರಾವಣಾಲಯೇ ।

ಏವಮುಕ್ತೋ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠಸ್ತದಾ ರಕ್ಷೋಗಣೇಶ್ವರಮ್ ॥ 12 ॥

ಅಬ್ರವೀನ್ನಾಸ್ಮಿ ಶಕ್ರಸ್ಯ ಯಮಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ವಾ ।

ಧನದೇನ ನ ಮೇ ಸಖ್ಯಂ ವಿಷ್ಣುನಾ ನಾಸ್ಮಿ ಚೋದಿತಃ ॥ 13 ॥

ಜಾತಿರೇವ ಮಮ ತ್ವೇಷಾ ವಾನರೋಽಹಮಿಹಾಗತಃ ।

ದರ್ಶನೇ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ದುರ್ಲಭೇ ತದಿದಂ ಮಯಾ ॥ 14 ॥

ವನಂ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಸ್ಯ ದರ್ಶನಾರ್ಥೇ ವಿನಾಶಿತಮ್ ।

ತತಸ್ತೇ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಬಲಿನೋ ಯುದ್ಧಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ ।

ರಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ ತು ದೇಹಸ್ಯ ಪ್ರತಿಯುದ್ಧಾ ಮಯಾ ರಣೇ ॥ 15 ॥

ಅಸ್ತ್ರಪಾಶೈರ್ನ ಶಕ್ಯೋಽಹಂ ಬದ್ಧುಂ ದೇವಾಸುರೈರಪಿ ॥ 16 ॥

ಪಿತಾಮಹಾದೇಷ ವರೋ ಮಾಮಾಪ್ಯೇಷೋಽಭ್ಯುಪಾಗತಃ ।

ರಾಜಾನಂ ದ್ರಷ್ಟುಕಾಮೇನ ಮಯಾಸ್ತ್ರಮನುವರ್ತಿತಮ್ ॥ 17 ॥

ವಿಮುಕ್ತೋ ಹ್ಯಹಮಸ್ತ್ರೇಣ ರಾಕ್ಷಸೈಸ್ತ್ವಭಿಪೀಡಿತಃ ।

ಕೇನಚಿದ್ರಾಜಕಾರ್ಯೇಣ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೋಽಸ್ಮಿ ತವಾನ್ತಿಕಮ್ ॥ 18 ॥

ದೂತೋಽಹಮಿತಿ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ರಾಘವಸ್ಯಾಮಿತೌಜಸಃ ।

ಶ್ರೂಯತಾಂ ಚಾಪಿ ವಚನಂ ಮಮ ಪಥ್ಯಮಿದಂ ಪ್ರಭೋ ॥ 19 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha pañcāśassargaḥ |

tamudvīkṣya mahābāhuḥ piṅgākṣaṃ purata sthitam |

kopena mahatā'viṣṭo rāvaṇo lokarāvaṇaḥ || 1 ||

śaṅkāhṛtātmā dadhyau sa kapīndraṃ tejasāvṛtam |

kimeṣa bhagavānnandī bhavetsākṣādihāgataḥ || 2 ||

yena śapto'smi kailāse mayā sañcālite purā |

so'yaṃ vānaramūrtissyātkiṃsvidbāṇo mahā'suraḥ || 3 ||

sa rājā roṣatāmrākṣaḥ prahastaṃ mantrisattamam |

kālayuktamuvācedaṃ vaco'vipulamarthavat || 4 ||

durātmā pṛcchyatāmeṣa kutaḥ kiṃ vātra kāraṇam |

vanabhaṅge ca ko'syārtho rākṣasīnāṃ ca tarjane || 5 ||

matpurīmapradhṛṣyāṃ vā'gamane kiṃ prayojanam |

āyodhane vā kiṃ kāryaṃ pṛcchayatāmeṣa durmatiḥ || 6 ||

rāvaṇasya vacaśśrutvā prahasto vākyamabravīt |

samāśvasihi bhadraṃ te na bhīḥ kāryā tvayā kape || 7 ||

yadi tāvattvamindreṇa preṣito rāvaṇālayam |

tattvamākhyāhi mā bhūtte bhayaṃ vānara mokṣyase || 8 ||

yadi vaiśravaṇasya tvaṃ yamasya varuṇasya ca |

cārarūpamidaṃ kṛtvā praviṣṭo naḥ purīmimām || 9 ||

viṣṇunā preṣito vā'pi dūto vijayakāṅkṣiṇā |

na hi te vānaraṃ tejo rūpamātraṃ tu vānaram || 10 ||

tattvataḥ kathayasvādya tato vānara mokṣyase |

anṛtaṃ vadataścāpi durlabhaṃ tava jīvitam || 11 ||

athavā yannimittaste praveśo rāvaṇālaye |

evamukto hariśreṣṭhastadā rakṣogaṇeśvaram || 12 ||

abravīnnāsmi śakrasya yamasya varuṇasya vā |

dhanadena na me sakhyaṃ viṣṇunā nāsmi coditaḥ || 13 ||

jātireva mama tveṣā vānaro'hamihāgataḥ |

darśane rākṣasendrasya durlabhe tadidaṃ mayā || 14 ||

vanaṃ rākṣasarājasya darśanārthe vināśitam |

tataste rākṣasāḥ prāptā balino yuddhakāṅkṣiṇaḥ |

rakṣaṇārthaṃ tu dehasya pratiyuddhā mayā raṇe || 15 ||

astrapāśairna śakyo'haṃ baddhuṃ devāsurairapi || 16 ||

pitāmahādeṣa varo māmāpyeṣo'bhyupāgataḥ |

rājānaṃ draṣṭukāmena mayāstramanuvartitam || 17 ||

vimukto hyahamastreṇa rākṣasaistvabhipīḍitaḥ |

kenacidrājakāryeṇa samprāpto'smi tavāntikam || 18 ||

dūto'hamiti vijñeyo rāghavasyāmitaujasaḥ |

śrūyatāṃ cāpi vacanaṃ mama pathyamidaṃ prabho || 19 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcāśassargaḥ ||