5.20 Sundarakanda - Vimsha Sargah

ॐ

5.20 ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡ - ವಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸ ತಾಂ ಪರಿವೃತಾಂ ದೀನಾಂ ನಿರಾನನ್ದಾಂ ತಪಸ್ವಿನೀಮ್ ।

ಸಾಕಾರೈರ್ಮಧುರೈರ್ವಾಕ್ಯೈರ್ನ್ಯದರ್ಶಯತ ರಾವಣಃ ॥ 1 ॥

ಮಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಾಗನಾಸೋರು ಗೂಹಮಾನಾ ಸ್ತನೋದರಮ್ ।

ಅದರ್ಶನಮಿವಾತ್ಮಾನಂ ಭಯಾನ್ನೇತುಂ ತ್ವಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ 2 ॥

ಕಾಮಯೇ ತ್ವಾಂ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಬಹುಮನ್ಯಸ್ವ ಮಾಂ ಪ್ರಿಯೇ ।

ಸರ್ವಾಙ್ಗಗುಣಸಮ್ಪನ್ನೇ ಸರ್ವಲೋಕಮನೋಹರೇ ॥ 3 ॥

ನೇಹ ಕೇಚಿನ್ಮನುಷ್ಯಾ ವಾ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಕಾಮರೂಪಿಣಃ ।

ವ್ಯಪಸರ್ಪತು ತೇ ಸೀತೇ ಭಯಂ ಮತ್ತಃ ಸಮುತ್ಥಿತಮ್ ॥ 4 ॥

ಸ್ವಧರ್ಮೋ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭೀರು ಸರ್ವಥೈವ ನ ಸಂಶಯಃ ।

ಗಮನಂ ವಾ ಪರಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಹರಣಂ ಸಮ್ಪ್ರಮಥ್ಯ ವಾ ॥ 5 ॥

ಏವಂ ಚೈತದಕಾಮಾಂ ತು ನ ತ್ವಾಂ ಸ್ಪ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮೈಥಿಲಿ ।

ಕಾಮಂ ಕಾಮಃ ಶರೀರೇ ಮೇ ಯಥಾಕಾಮಂ ಪ್ರವರ್ತತಾಮ್ ॥ 6 ॥

ದೇವಿ ನೇಹ ಭಯಂ ಕಾರ್ಯಂ ಮಯಿ ವಿಶ್ವಸಿ ಹಿ ಪ್ರಿಯೇ ।

ಪ್ರಣಯಸ್ವ ಚ ತತ್ತ್ವೇನ ಮೈವಂ ಭೂಃ ಶೋಕಲಾಲಸಾ ॥ 7 ॥

ಏಕವೇಣೀ ಧರಾಶಯ್ಯಾ ಧ್ಯಾನಂ ಮಲಿನಮಮ್ಬರಮ್ ।

ಅಸ್ಥಾನೇಽಪ್ಯುಪವಾಸಶ್ಚ ನೈತಾನ್ಯೌಪಯಿಕಾನಿ ತೇ ॥ 8 ॥

ವಿಚಿತ್ರಾಣಿ ಚ ಮಾಲ್ಯಾನಿ ಚನ್ದನಾನ್ಯಗರೂಣಿ ಚ ।

ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ವಾಸಾಂಸಿ ದಿವ್ಯಾನ್ಯಾಭರಣಾನಿ ಚ ॥ 9 ॥

ಮಹಾರ್ಹಾಣಿ ಚ ಪಾನಾನಿ ಶಯನಾನ್ಯಾಸನಾನಿ ಚ ।

ಗೀತಂ ನೃತ್ತಂ ಚ ವಾದ್ಯಂ ಚ ಲಭ ಮಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮೈಥಿಲಿ ॥ 10 ॥

ಸ್ತ್ರೀರತ್ನಮಸಿ ಮೈವಂ ಭೂಃ ಕುರು ಗಾತ್ರೇಷು ಭೂಷಣಮ್ ।

ಮಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಹಿ ಕಥಂ ನು ಸ್ವಾಸ್ತ್ವಮನರ್ಹಾ ಸುವಿಗ್ರಹೇ ॥ 11 ॥

ಇದಂ ತೇ ಚಾರು ಸಞ್ಜಾತಂ ಯೌವನಂ ವ್ಯತಿವರ್ತತೇ ।

ಯದತೀತಂ ಪುನರ್ನೈತಿ ಸ್ರೋತಃ ಶೀಘ್ರಮಪಾಮಿವ ॥ 12 ॥

ತ್ವಾಂ ಕೃತ್ವೋಪರತೋ ಮನ್ಯೇ ರೂಪಕರ್ತಾ ಸ ವಿಶ್ವಸೃಕ್ ।

ನ ಹಿ ರೂಪೋಪಮಾ ತ್ವನ್ಯಾ ತವಾಸ್ತಿ ಶುಭದರ್ಶನೇ ॥ 13 ॥

ತ್ವಾಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ವೈದೇಹಿ ರೂಪಯೌವನಶಾಲಿನೀಮ್ ।

ಕಃ ಪುಮಾನತಿವರ್ತೇತ ಸಾಕ್ಷಾದಪಿ ಪಿತಾಮಹಃ ॥ 14 ॥

ಯದ್ಯತ್ಪಶ್ಯಾಮಿ ತೇ ಗಾತ್ರಂ ಶೀತಾಂಶುಸದೃಶಾನನೇ ।

ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಪೃಥುಶ್ರೋಣಿ ಚಕ್ಷುರ್ಮಮ ನಿಬಧ್ಯತೇ ॥ 15 ॥

ಭವ ಮೈಥಿಲಿ ಭಾರ್ಯಾ ಮೇ ಮೋಹಮೇನಂ ವಿಸರ್ಜಯ ।

ಬಹ್ವೀನಾಮುತ್ತಮಸ್ತ್ರೀಣಾಮಾಹೃತಾನಾಮಿತಸ್ತತಃ ॥ 16 ॥

ಸರ್ವಾಸಾಮೇವ ಭದ್ರಂ ತೇ ಮಮಾಗ್ರಮಹಿಷೀ ಭವ ।

ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಯಾನಿ ರತ್ನಾನಿ ಸಮ್ಪ್ರಮಥ್ಯಾಹೃತಾನಿ ವೈ ॥ 17 ॥

ತಾನಿ ಮೇ ಭೀರು ಸರ್ವಾಣಿ ರಾಜ್ಯಂ ಚೈತದಹಂ ಚ ತೇ ।

ವಿಜಿತ್ಯ ಪೃಥಿವೀಂ ಸರ್ವಾಂ ನಾನಾನಗರಮಾಲಿನೀಮ್ ॥ 18 ॥

ಜನಕಾಯ ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ತವ ಹೇತೋರ್ವಿಲಾಸಿನಿ ।

ನೇಹ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಲೋಕೇಽನ್ಯಂ ಯೋ ಮೇ ಪ್ರತಿಬಲೋ ಭವೇತ್ ।

ಪಶ್ಯ ಮೇ ಸುಮಹದ್ವೀರ್ಯಮಪ್ರತಿದ್ವನ್ದ್ವಮಾಹವೇ ॥ 19 ॥

ಅಸಕೃತ್ಸಂಯುಗೇ ಭಗ್ನಾ ಮಯಾ ವಿಮೃದಿತಧ್ವಜಾಃ ॥ 20 ॥

ಅಶಕ್ತಾಃ ಪ್ರತ್ಯನೀಕೇಷು ಸ್ಥಾತುಂ ಮಮ ಸುರಾಸುರಾಃ ।

ಇಚ್ಛ ಮಾಂ ಕ್ರಿಯತಾಮದ್ಯ ಪ್ರತಿಕರ್ಮ ತವೋತ್ತಮಮ್ ॥ 21 ॥

ಸಪ್ರಭಾಣ್ಯವಸಜ್ಯನ್ತಾಂ ತವಾಙ್ಗೇ ಭೂಷಣಾನಿ ಚ ।

ಸಾಧು ಪಶ್ಯಾಮಿ ತೇ ರೂಪಂ ಸಂಯುಕ್ತಂ ಪ್ರತಿಕರ್ಮಣಾ ॥ 22 ॥

ಪ್ರತಿಕರ್ಮಾಭಿಸಂಯುಕ್ತಾ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯೇನ ವರಾನನೇ ।

ಭುಙ್ಕ್ಷ್ವ ಭೋಗಾನ್ಯಥಾಕಾಮಂ ಪಿಬ ಭೀರು ರಮಸ್ವ ಚ ॥ 23 ॥

ಯಥೇಷ್ಟಂ ಚ ಪ್ರಯಚ್ಛ ತ್ವಂ ಪೃಥಿವೀಂ ವಾ ಧನಾನಿ ಚ ।

ಲಲಸ್ವ ಮಯಿ ವಿಸ್ರಬ್ಧಾ ಧೃಷ್ಟಮಾಜ್ಞಾಪಯಸ್ವ ಚ ॥ 24 ॥

ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾಲ್ಲಲನ್ತ್ಯಾಶ್ಚ ಲಲನ್ತಾಂ ಬಾನ್ಧವಾಸ್ತವ ।

ಋದ್ಧಿಂ ಮಮಾನುಪಶ್ಯ ತ್ವಂ ಶ್ರಿಯಂ ಭದ್ರೇ ಯಶಶ್ಚ ಮೇ ॥ 25 ॥

ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯಸಿ ರಾಮೇಣ ಸುಭಗೇ ಚೀರವಾಸಸಾ ।

ನಿಕ್ಷಿಪ್ತವಿಜಯೋ ರಾಮೋ ಗತಶ್ರೀರ್ವನಗೋಚರಃ ॥ 26 ॥

ವ್ರತೀ ಸ್ಥಣ್ಡಿಲಶಾಯೀ ಚ ಶಙ್ಕೇ ಜೀವತಿ ವಾ ನ ವಾ ।

ನ ಹಿ ವೈದೇಹಿ ರಾಮಸ್ತ್ವಾಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ವಾ ಪ್ಯುಪಲಪ್ಸ್ಯತೇ ।

ಪುರೋಬಲಾಕೈರಸಿತೈರ್ಮೇಘೈರ್ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಮಿವಾವೃತಾಮ್ ॥ 27 ॥

ನ ಚಾಪಿ ಮಮ ಹಸ್ತಾತ್ತ್ವಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತುಮರ್ಹತಿ ರಾಘವಃ ॥ 28 ॥

ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುಃ ಕೀರ್ತಿಮಿನ್ದ್ರಹಸ್ತಗತಾಮಿವ ।

ಚಾರುಸ್ಮಿತೇ ಚಾರುದತಿ ಚಾರುನೇತ್ರೇ ವಿಲಾಸಿನಿ ॥ 29 ॥

ಮನೋ ಹರಸಿ ಮೇ ಭೀರು ಸುಪರ್ಣಃ ಪನ್ನಗಂ ಯಥಾ ।

ಕ್ಲಿಷ್ಟಕೌಶೇಯವಸನಾಂ ತನ್ವೀಮಪ್ಯನಲಙ್ಕೃತಾಮ್ ॥ 30 ॥

ತ್ವಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ವೇಷು ದಾರೇಷು ರತಿಂ ನೋಪಲಭಾಮ್ಯಹಮ್ ।

ಅನ್ತಃಪುರನಿವಾಸಿನ್ಯಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸರ್ವಗುಣಾನ್ವಿತಾಃ ॥ 31 ॥

ಯಾವನ್ತ್ಯೋ ಮಮ ಸರ್ವಾಸಾಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಕುರು ಜಾನಕಿ ।

ಮಮ ಹ್ಯಸಿತಕೇಶಾನ್ತೇ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಪ್ರವರಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ 32 ॥

ತಾಸ್ತ್ವಾಂ ಪರಿಚರಿಷ್ಯನ್ತಿ ಶ್ರಿಯಮಪ್ಸರಸೋ ಯಥಾ ।

ಯಾನಿ ವೈಶ್ರವಣೇ ಸುಭ್ರು ರತ್ನಾನಿ ಚ ಧನಾನಿ ಚ ॥ 33 ॥

ತಾನಿ ಲೋಕಾಂಶ್ಚ ಸುಶ್ರೋಣಿ ಮಾಂ ಚ ಭುಙ್ಕ್ಷ್ವ ಯಥಾಸುಖಮ್ ।

ನ ರಾಮಸ್ತಪಸಾ ದೇವಿ ನ ಬಲೇನ ನ ವಿಕ್ರಮೈಃ ॥ 34 ॥

ನ ಧನೇನ ಮಯಾ ತುಲ್ಯಸ್ತೇಜಸಾ ಯಶಸಾಪಿ ವಾ ।

ಪಿಬ ವಿಹರ ರಮಸ್ವ ಭುಙ್ಕ್ಷ್ವ ಭೋಗಾನ್ ಧನನಿಚಯಂ ಪ್ರದಿಶಾಮಿ ಮೇದಿನೀಂ ಚ ।

ಮಯಿ ಲಲ ಲಲನೇ ಯಥಾಸುಖಂ ತ್ವಂ ತ್ವಯಿ ಚ ಸಮೇತ್ಯ ಲಲನ್ತು ಬಾನ್ಧವಾಸ್ತೇ ॥ 35 ॥

ಕುಸುಮಿತತರುಜಾಲಸನ್ತತಾನಿ ಭ್ರಮರಯುತಾನಿ ಸಮುದ್ರತೀರಜಾನಿ ।

ಕನಕವಿಮಲಹಾರಭೂಷಿತಾಙ್ಗೀ ವಿಹರ ಮಯಾ ಸಹ ಭೀರು ಕಾನನಾನಿ ॥ 36 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha viṃśassargaḥ |

sa tāṃ parivṛtāṃ dīnāṃ nirānandāṃ tapasvinīm |

sākārairmadhurairvākyairnyadarśayata rāvaṇaḥ || 1 ||

māṃ dṛṣṭvā nāganāsoru gūhamānā stanodaram |

adarśanamivātmānaṃ bhayānnetuṃ tvamicchasi || 2 ||

kāmaye tvāṃ viśālākṣi bahumanyasva māṃ priye |

sarvāṅgaguṇasampanne sarvalokamanohare || 3 ||

neha kecinmanuṣyā vā rākṣasāḥ kāmarūpiṇaḥ |

vyapasarpatu te sīte bhayaṃ mattaḥ samutthitam || 4 ||

svadharmo rakṣasāṃ bhīru sarvathaiva na saṃśayaḥ |

gamanaṃ vā parastrīṇāṃ haraṇaṃ sampramathya vā || 5 ||

evaṃ caitadakāmāṃ tu na tvāṃ sprakṣyāmi maithili |

kāmaṃ kāmaḥ śarīre me yathākāmaṃ pravartatām || 6 ||

devi neha bhayaṃ kāryaṃ mayi viśvasi hi priye |

praṇayasva ca tattvena maivaṃ bhūḥ śokalālasā || 7 ||

ekaveṇī dharāśayyā dhyānaṃ malinamambaram |

asthāne'pyupavāsaśca naitānyaupayikāni te || 8 ||

vicitrāṇi ca mālyāni candanānyagarūṇi ca |

vividhāni ca vāsāṃsi divyānyābharaṇāni ca || 9 ||

mahārhāṇi ca pānāni śayanānyāsanāni ca |

gītaṃ nṛttaṃ ca vādyaṃ ca labha māṃ prāpya maithili || 10 ||

strīratnamasi maivaṃ bhūḥ kuru gātreṣu bhūṣaṇam |

māṃ prāpya hi kathaṃ nu svāstvamanarhā suvigrahe || 11 ||

idaṃ te cāru sañjātaṃ yauvanaṃ vyativartate |

yadatītaṃ punarnaiti srotaḥ śīghramapāmiva || 12 ||

tvāṃ kṛtvoparato manye rūpakartā sa viśvasṛk |

na hi rūpopamā tvanyā tavāsti śubhadarśane || 13 ||

tvāṃ samāsādya vaidehi rūpayauvanaśālinīm |

kaḥ pumānativarteta sākṣādapi pitāmahaḥ || 14 ||

yadyatpaśyāmi te gātraṃ śītāṃśusadṛśānane |

tasmiṃstasmin pṛthuśroṇi cakṣurmama nibadhyate || 15 ||

bhava maithili bhāryā me mohamenaṃ visarjaya |

bahvīnāmuttamastrīṇāmāhṛtānāmitastataḥ || 16 ||

sarvāsāmeva bhadraṃ te mamāgramahiṣī bhava |

lokebhyo yāni ratnāni sampramathyāhṛtāni vai || 17 ||

tāni me bhīru sarvāṇi rājyaṃ caitadahaṃ ca te |

vijitya pṛthivīṃ sarvāṃ nānānagaramālinīm || 18 ||

janakāya pradāsyāmi tava hetorvilāsini |

neha paśyāmi loke'nyaṃ yo me pratibalo bhavet |

paśya me sumahadvīryamapratidvandvamāhave || 19 ||

asakṛtsaṃyuge bhagnā mayā vimṛditadhvajāḥ || 20 ||

aśaktāḥ pratyanīkeṣu sthātuṃ mama surāsurāḥ |

iccha māṃ kriyatāmadya pratikarma tavottamam || 21 ||

saprabhāṇyavasajyantāṃ tavāṅge bhūṣaṇāni ca |

sādhu paśyāmi te rūpaṃ saṃyuktaṃ pratikarmaṇā || 22 ||

pratikarmābhisaṃyuktā dākṣiṇyena varānane |

bhuṅkṣva bhogānyathākāmaṃ piba bhīru ramasva ca || 23 ||

yatheṣṭaṃ ca prayaccha tvaṃ pṛthivīṃ vā dhanāni ca |

lalasva mayi visrabdhā dhṛṣṭamājñāpayasva ca || 24 ||

matprasādāllalantyāśca lalantāṃ bāndhavāstava |

ṛddhiṃ mamānupaśya tvaṃ śriyaṃ bhadre yaśaśca me || 25 ||

kiṃ kariṣyasi rāmeṇa subhage cīravāsasā |

nikṣiptavijayo rāmo gataśrīrvanagocaraḥ || 26 ||

vratī sthaṇḍilaśāyī ca śaṅke jīvati vā na vā |

na hi vaidehi rāmastvāṃ draṣṭuṃ vā pyupalapsyate |

purobalākairasitairmeghairjyotsnāmivāvṛtām || 27 ||

na cāpi mama hastāttvāṃ prāptumarhati rāghavaḥ || 28 ||

hiraṇyakaśipuḥ kīrtimindrahastagatāmiva |

cārusmite cārudati cārunetre vilāsini || 29 ||

mano harasi me bhīru suparṇaḥ pannagaṃ yathā |

kliṣṭakauśeyavasanāṃ tanvīmapyanalaṅkṛtām || 30 ||

tvāṃ dṛṣṭvā sveṣu dāreṣu ratiṃ nopalabhāmyaham |

antaḥpuranivāsinyaḥ striyaḥ sarvaguṇānvitāḥ || 31 ||

yāvantyo mama sarvāsāmaiśvaryaṃ kuru jānaki |

mama hyasitakeśānte trailokyapravarāḥ striyaḥ || 32 ||

tāstvāṃ paricariṣyanti śriyamapsaraso yathā |

yāni vaiśravaṇe subhru ratnāni ca dhanāni ca || 33 ||

tāni lokāṃśca suśroṇi māṃ ca bhuṅkṣva yathāsukham |

na rāmastapasā devi na balena na vikramaiḥ || 34 ||

na dhanena mayā tulyastejasā yaśasāpi vā |

piba vihara ramasva bhuṅkṣva bhogān dhananicayaṃ pradiśāmi medinīṃ ca |

mayi lala lalane yathāsukhaṃ tvaṃ tvayi ca sametya lalantu bāndhavāste || 35 ||

kusumitatarujālasantatāni bhramarayutāni samudratīrajāni |

kanakavimalahārabhūṣitāṅgī vihara mayā saha bhīru kānanāni || 36 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe viṃśassargaḥ ||