4.9 Kishkindhakanda - Navama Sargah

ॐ

4.9 ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡ - ನವಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ನವಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ವಾಲೀ ನಾಮ ಮಮ ಭ್ರಾತಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಶ್ಶತ್ರುನಿಷೂದನಃ ।

ಪಿತುರ್ಬಹುಮತೋ ನಿತ್ಯಂ ಮಮಾಪಿ ಚ ತಥಾ ಪುರಾ ॥ 1 ॥

ಪಿತರ್ಯುಪರತೇಽಸ್ಮಾಕಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋಽಯಮಿತಿ ಮನ್ತ್ರಿಭಿಃ ।

ಕಪೀನಾಮೀಶ್ವರೋ ರಾಜ್ಯೇ ಕೃತಃ ಪರಮಸಮ್ಮತಃ ॥ 2 ॥

ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರಶಾಸತಸ್ತಸ್ಯ ಪಿತೃಪೈತಾಮಹಂ ಮಹತ್ ।

ಅಹಂ ಸರ್ವೇಷು ಕಾಲೇಷು ಪ್ರಣತಃ ಪ್ರೇಷ್ಯವತ್ ಸ್ಥಿತಃ ॥ 3 ॥

ಮಾಯಾವೀ ನಾಮ ತೇಜಸ್ವೀ ಪೂರ್ವಜೋ ದುನ್ದುಭೇಃ ಸುತಃ ।

ತೇನ ತಸ್ಯ ಮಹದ್ವೈರಂ ಸ್ತ್ರೀಕೃತಂ ವಿಶ್ಶ್ರುತಂ ಪುರಾ ॥ 4 ॥

ಸ ತು ಸುಪ್ತಜನೇ ರಾತ್ರೌ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾದ್ವಾರಮಾಗತಃ ।

ನರ್ದತಿ ಸ್ಮ ಸುಸಂರಬ್ಧೋ ವಾಲಿನಂ ಚಾಹ್ವಯದ್ರಣೇ ॥ 5 ॥

ಪ್ರಸುಪ್ತಸ್ತು ಮಮ ಭ್ರಾತಾ ನರ್ದಿತಂ ಭೈರವಸ್ವನಮ್ ।

ಶ್ರುತ್ವಾ ನ ಮಮೃಷೇ ವಾಲೀ ನಿಷ್ಪಪಾತ ಜವಾತ್ತದಾ ॥ 6 ॥

ಸ ತು ವೈ ನಿಸ್ಸೃತಃ ಕ್ರೋಧಾತ್ತಂ ಹನ್ತುಮಸುರೋತ್ತಮಮ್ ।

ವಾರ್ಯಮಾಣಸ್ತತ ಸ್ತ್ರೀಭಿರ್ಮಯಾ ಚ ಪ್ರಣತಾತ್ಮನಾ ॥ 7 ॥

ಸ ತು ನಿರ್ಧೂಯ ತಾಃ ಸರ್ವಾ ನಿರ್ಜಗಾಮ ಮಹಾಬಲಃ ।

ತತೋಽಹಮಪಿ ಸೌಹಾರ್ದಾನ್ನಿಸ್ಸೃತೋ ವಾಲಿನಾ ಸಹ ॥ 8 ॥

ಸ ತು ಮೇ ಭ್ರಾತರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಾಂ ಚ ದೂರಾದವಸ್ಥಿತಮ್ ।

ಅಸುರೋ ಜಾತಸನ್ತ್ರಾಸಃ ಪ್ರದುದ್ರಾವ ತತೋ ಭೃಶಮ್ ॥ 9 ॥

ತಸ್ಮಿನ್ ದ್ರವತಿ ಸನ್ತ್ರಸ್ತೇ ಹ್ಯಾವಾಂ ದ್ರುತತರಂ ಗತೌ ।

ಪ್ರಕಾಶಶ್ಚ ಕೃತೋ ಮಾರ್ಗಶ್ಚನ್ದ್ರೇಣೋದ್ಗಚ್ಛತಾ ತದಾ ॥ 10 ॥

ಸ ತೃಣೈರಾವೃತಂ ದುರ್ಗಂ ಧರಣ್ಯಾ ವಿವರಂ ಮಹತ್ ।

ಪ್ರವಿವೇಶಾಸುರೋ ವೇಗಾದಾವಾಮಾಸಾದ್ಯ ವಿಷ್ಠಿತೌ ॥ 11 ॥

ತಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಂ ರಿಪುಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬಿಲಂ ರೋಷವಶಂ ಗತಃ ।

ಮಾಮುವಾಚ ತದಾ ವಾಲೀ ವಚನಂ ಕ್ಷುಭಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ॥ 12 ॥

ಇಹ ತ್ವಂ ತಿಷ್ಠ ಸುಗ್ರೀವ ಬಿಲದ್ವಾರಿ ಸಮಾಹಿತಃ ।

ಯಾವತ್ತತ್ರ ಪ್ರವಿಶ್ಯಾಹಂ ನಿಹನ್ಮಿ ಸಹಸಾ ರಿಪುಮ್ ॥ 13 ॥

ಮಯಾ ತ್ವೇತದ್ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಯಾಚಿತಸ್ಸ ಪರನ್ತಪಃ ।

ಶಾಪಯಿತ್ವಾ ತು ಮಾಂ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಪ್ರವಿವೇಶ ಬಿಲಂ ಮಹತ್ ॥ 14 ॥

ತಸ್ಯ ಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ಯ ಬಿಲಂ ಸಾಗ್ರಸ್ಸಂವತ್ಸರೋ ಗತಃ ।

ಸ್ಥಿತಸ್ಯ ಮಮ ಬಿಲದ್ವಾರಿ ಸ ಕಾಲೋ ವ್ಯತ್ಯವರ್ತತ ॥ 15 ॥

ಅಹಂ ತು ನಷ್ಟಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತಂ ಸ್ನೇಹಾದಾಗತಸಮ್ಭ್ರಮಃ ।

ಭ್ರಾತರಂ ನ ಚ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಪಾಪಾಶಙ್ಕಿ ಚ ಮೇ ಮನಃ ॥ 16 ॥

ಅಥ ದೀರ್ಘಸ್ಯ ಕಾಲಸ್ಯ ಬಿಲಾತ್ತಸ್ಮಾದ್ವಿನಿಸ್ಸೃತಮ್ ।

ಸಫೇನಂ ರುಧಿರಂ ರಕ್ತಮಹಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸುದುಃಖಿತಃ ॥ 17 ॥

ನರ್ದತಾಮಸುರಾಣಾಂ ಚ ಧ್ವನಿರ್ಮೇ ಶ್ರೋತ್ರಮಾಗತಃ ।

ನಿರಸ್ತಸ್ಯ ಚ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಕ್ರೋಶತೋನಿಸ್ಸ್ವನೋ ಗುರೋಃ ॥ 18 ॥

ಅಹಂ ತ್ವವಗತೋ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಚಿಹ್ನೈಸ್ತೈರ್ಭ್ರಾತರಂ ಹತಮ್ ।

ಪಿಧಾಯ ಚ ಬಿಲದ್ವಾರಂ ಶಿಲಯಾ ಗಿರಿಮಾತ್ರಯಾ ॥ 19 ॥

ಶೋಕಾರ್ತಶ್ಚೋದಕಂ ಕೃತ್ವಾ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಮಾಗತಸ್ಸಖೇ ।

ಗೂಹಮಾನಸ್ಯ ಮೇ ತತ್ತ್ವಂ ಯತ್ನತೋ ಮನ್ತ್ರಿಭಿಶ್ಶ್ರುತಮ್ ॥ 20 ॥

ತತೋಽಹಂ ತೈಸ್ಸಮಾಗಮ್ಯ ಸಮ್ಮತೈರಭಿಷೇಚಿತಃ ।

ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರಶಾಸತಸ್ತಸ್ಯ ನ್ಯಾಯತೋ ಮಮ ರಾಘವ ॥ 21 ॥

ಆಜಗಾಮ ರಿಪುಂ ಹತ್ವಾ ವಾಲೀ ತಮಸುರೋತ್ತಮಮ್ ।

ಅಭಿಷಿಕ್ತಂ ತು ಮಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾಲೀ ಸಂರಕ್ತಲೋಚನಃ ।

ಮದೀಯಾನ್ಮನ್ತ್ರಿಣೋ ಬದ್ಧ್ವಾ ಪರುಷಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 22 ॥

ನಿಗ್ರಹೇಽಪಿ ಸಮರ್ಥಸ್ಯ ತಂ ಪಾಪಂ ಪ್ರತಿ ರಾಘವ ।

ನ ಪ್ರಾವರ್ತತ ಮೇ ಬುದ್ಧಿರ್ಭ್ರಾತುರ್ಗೌರವಯನ್ತ್ರಿತಾ ॥ 23 ॥

ಹತ್ವಾ ಶತ್ರುಂ ಸ ಮೇ ಭ್ರಾತಾ ಪ್ರವಿವೇಶ ಪುರಂ ತದಾ ॥ 24 ॥

ಮಾನಯಂಸ್ತಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಯಥಾವಚ್ಚಾಭ್ಯವಾದಯಮ್ ।

ಉಕ್ತಾಶ್ಚ ನಾಶಿಷಸ್ತೇನ ಸನ್ತುಷ್ಟೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ ॥ 25 ॥

ನತ್ವಾ ಪಾದಾವಹಂ ತಸ್ಯ ಮಕುಟೇನಾಸ್ಪೃಶಂ ಪ್ರಭೋ ಅಪಿ ವಾಲೀ ಮಮ ಕ್ರೋಧಾನ್ನ ಪ್ರಸಾದಂ ಚಕಾರ ಸಃ ॥ 26 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ನವಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |

atha navamassargaḥ |

vālī nāma mama bhrātā jyeṣṭhaśśatruniṣūdanaḥ |

piturbahumato nityaṃ mamāpi ca tathā purā || 1 ||

pitaryuparate'smākaṃ jyeṣṭho'yamiti mantribhiḥ |

kapīnāmīśvaro rājye kṛtaḥ paramasammataḥ || 2 ||

rājyaṃ praśāsatastasya pitṛpaitāmahaṃ mahat |

ahaṃ sarveṣu kāleṣu praṇataḥ preṣyavat sthitaḥ || 3 ||

māyāvī nāma tejasvī pūrvajo dundubheḥ sutaḥ |

tena tasya mahadvairaṃ strīkṛtaṃ viśśrutaṃ purā || 4 ||

sa tu suptajane rātrau kiṣkindhādvāramāgataḥ |

nardati sma susaṃrabdho vālinaṃ cāhvayadraṇe || 5 ||

prasuptastu mama bhrātā narditaṃ bhairavasvanam |

śrutvā na mamṛṣe vālī niṣpapāta javāttadā || 6 ||

sa tu vai nissṛtaḥ krodhāttaṃ hantumasurottamam |

vāryamāṇastata strībhirmayā ca praṇatātmanā || 7 ||

sa tu nirdhūya tāḥ sarvā nirjagāma mahābalaḥ |

tato'hamapi sauhārdānnissṛto vālinā saha || 8 ||

sa tu me bhrātaraṃ dṛṣṭvā māṃ ca dūrādavasthitam |

asuro jātasantrāsaḥ pradudrāva tato bhṛśam || 9 ||

tasmin dravati santraste hyāvāṃ drutataraṃ gatau |

prakāśaśca kṛto mārgaścandreṇodgacchatā tadā || 10 ||

sa tṛṇairāvṛtaṃ durgaṃ dharaṇyā vivaraṃ mahat |

praviveśāsuro vegādāvāmāsādya viṣṭhitau || 11 ||

taṃ praviṣṭaṃ ripuṃ dṛṣṭvā bilaṃ roṣavaśaṃ gataḥ |

māmuvāca tadā vālī vacanaṃ kṣubhitendriyaḥ || 12 ||

iha tvaṃ tiṣṭha sugrīva biladvāri samāhitaḥ |

yāvattatra praviśyāhaṃ nihanmi sahasā ripum || 13 ||

mayā tvetadvacaśśrutvā yācitassa parantapaḥ |

śāpayitvā tu māṃ padbhyāṃ praviveśa bilaṃ mahat || 14 ||

tasya praviṣṭasya bilaṃ sāgrassaṃvatsaro gataḥ |

sthitasya mama biladvāri sa kālo vyatyavartata || 15 ||

ahaṃ tu naṣṭaṃ jñātvā taṃ snehādāgatasambhramaḥ |

bhrātaraṃ na ca paśyāmi pāpāśaṅki ca me manaḥ || 16 ||

atha dīrghasya kālasya bilāttasmādvinissṛtam |

saphenaṃ rudhiraṃ raktamahaṃ dṛṣṭvā suduḥkhitaḥ || 17 ||

nardatāmasurāṇāṃ ca dhvanirme śrotramāgataḥ |

nirastasya ca saṅgrāme krośatonissvano guroḥ || 18 ||

ahaṃ tvavagato buddhyā cihnaistairbhrātaraṃ hatam |

pidhāya ca biladvāraṃ śilayā girimātrayā || 19 ||

śokārtaścodakaṃ kṛtvā kiṣkindhāmāgatassakhe |

gūhamānasya me tattvaṃ yatnato mantribhiśśrutam || 20 ||

tato'haṃ taissamāgamya sammatairabhiṣecitaḥ |

rājyaṃ praśāsatastasya nyāyato mama rāghava || 21 ||

ājagāma ripuṃ hatvā vālī tamasurottamam |

abhiṣiktaṃ tu māṃ dṛṣṭvā vālī saṃraktalocanaḥ |

madīyānmantriṇo baddhvā paruṣaṃ vākyamabravīt || 22 ||

nigrahe'pi samarthasya taṃ pāpaṃ prati rāghava |

na prāvartata me buddhirbhrāturgauravayantritā || 23 ||

hatvā śatruṃ sa me bhrātā praviveśa puraṃ tadā || 24 ||

mānayaṃstaṃ mahātmānaṃ yathāvaccābhyavādayam |

uktāśca nāśiṣastena santuṣṭenāntarātmanā || 25 ||

natvā pādāvahaṃ tasya makuṭenāspṛśaṃ prabho api vālī mama krodhānna prasādaṃ cakāra saḥ || 26 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe navamassargaḥ ||