4.50 Kishkindhakanda - Panchasha Sargah

ॐ

4.50 ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡ - ಪಞ್ಚಾಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸಹ ತಾರಾಙ್ಗದಾಭ್ಯಾಂ ತು ಸಙ್ಗಮ್ಯ ಹನುಮಾನ್ಕಪಿಃ ।

ವಿಚಿನೋತಿ ಸ್ಮ ವಿನ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಗುಹಾಶ್ಚ ಗಹನಾನಿ ಚ ॥ 1 ॥

ಸಿಂಹಶಾರ್ದೂಲಜುಷ್ಟೇಷು ಶಿಲಾಶ್ಚ ಸರಿತಸ್ತದಾ ।

ವಿಷಮೇಷು ನಗೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಸ್ರವಣೇಷು ಚ ॥ 2 ॥

ಆಸೇದುಸ್ತಸ್ಯ ಶೈಲಸ್ಯ ಕೋಟಿಂ ದಕ್ಷ್ಣಿಪಶ್ಚಿಮಾಮ್ ।

ತೇಷಾಂ ತತ್ರೈವ ವಸತಾಂ ಸ ಕಾಲೋ ವ್ಯತ್ಯವರ್ತತ ॥ 3 ॥

ಸ ಹಿ ದೇಶೋ ದುರನ್ವೇಷೋ ಗುಹಾಗಹನವಾನ್ಮಹಾನ್ ।

ತತ್ರ ವಾಯುಸುತಸ್ಸರ್ವಂ ವಿಚಿನೋತಿ ಸ್ಮ ಪರ್ವತಮ್ ॥ 4 ॥

ಪರಸ್ಪರೇಣ ಹನುಮಾ ನನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯಾವಿದೂರತಃ ।

ಗಜೋ ಗವಾಕ್ಷೋ ಗವಯಶ್ಶರಭೋ ಗನ್ಧಮಾದನಃ ॥ 5 ॥

ಮೈನ್ದಶ್ಚ ದ್ವಿವಿದಶ್ಚೈವ ಸುಷೇಣೋ ಜಾಮ್ಬವಾನ್ನಲಃ ।

ಅಙ್ಗದೋ ಯುವರಾಜಶ್ಚ ತಾರಶ್ಚ ವನಗೋಚರಃ ॥ 6 ॥

ಗಿರಿಜಾಲಾವೃತಾನ್ದೇಶಾನ್ಮಾರ್ಗಿತ್ವಾ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮ್ ।

ವಿಚಿನ್ವನ್ತಸ್ತತಸ್ತತ್ರ ದದೃಶುರ್ವಿವೃತಂ ಬಿಲಮ್ ॥ 7 ॥

ದುರ್ಗಮೃಕ್ಷಬಿಲಂ ನಾಮ ದಾನವೇನಾಭಿರಕ್ಷಿತಮ್ ।

ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾಪರೀತಾಶ್ಚ ಶ್ರಾನ್ತಾಶ್ಚ ಸಲಿಲಾರ್ಥಿನಃ ॥ 8 ॥

ಅವಕೀರ್ಣಂ ಲತಾವೃಕ್ಷೈರ್ದದೃಶುಸ್ತೇ ಮಹಾಬಿಲಮ್ ।

ತತ್ರ ಕ್ರೌಞ್ಚಾಶ್ಚ ಹಂಸಾಶ್ಚ ಸಾರಸಾಶ್ಚ ವಿನಿಷ್ಕ್ರಮನ್ ॥ 9 ॥

ಜಲಾರ್ದ್ರಾಶ್ಚಕ್ರವಾಕಾಶ್ಚ ರಕ್ತಾಙ್ಗಾಃ ಪದ್ಮರೇಣುಭಿಃ ।

ತತಸ್ತದ್ಬಿಲಮಾಸಾದ್ಯ ಸುಗನ್ಧಿ ದುರತಿಕ್ರಮಮ್ ॥ 10 ॥

ವಿಸ್ಮಯವ್ಯಗ್ರಮನಸೋ ಬಭೂವುರ್ವಾನರರ್ಷಭಾಃ ।

ಸಂಞ್ಜಾತಪರಿಶಙ್ಕಾಸ್ತೇ ತದ್ಬಿಲಂ ಪ್ಲವಗೋತ್ತಮಾಃ ॥ 11 ॥

ಅಭ್ಯಪದ್ಯನ್ತ ಸಂಹೃಷ್ಟಾಸ್ತೇಜೋವನ್ತೋ ಮಹಾಬಲಾಃ ।

ನಾನಾಸತ್ತ್ವಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರನಿಲಯೋಪಮಮ್ ॥ 12 ॥

ದುರ್ದರ್ಶಮತಿಘೋರಂ ಚ ದುರ್ವಿಗಾಹಂ ಚ ಸರ್ವಶಃ ।

ತತಃ ಪರ್ವತಕೂಟಾಭೋ ಹನೂಮಾನ್ಪವನಾತ್ಮಜಃ ॥ 13 ॥

ಅಬ್ರವೀದ್ವಾನರಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಕಾನ್ತಾರವನಕೋವಿದಃ ।

ಗಿರಿಜಾಲಾವೃತಾನ್ದೇಶಾನ್ಮಾರ್ಗಿತ್ವಾ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮ್ ॥ 14 ॥

ವಯಂ ಸರ್ವೇ ಪರಿಶ್ರಾನ್ತಾ ನ ಚ ಪಶ್ಯಾಮ ಮೈಥಿಲೀಮ್ ।

ಅಸ್ಮಾಚ್ಚಾಪಿ ಬಿಲಾದ್ಧಂಸಾಃ ಕ್ರೌಞ್ಚಾಶ್ಚ ಸಹ ಸಾರಸೈಃ ॥ 15 ॥

ಜಲಾರ್ದ್ರಾಶ್ಚಕ್ರವಾಕಾಶ್ಚ ನಿಷ್ಪತನ್ತಿ ಸ್ಮ ಸರ್ವಶಃ ।

ನೂನಂ ಸಲಿಲವಾನತ್ರ ಕೂಪೋ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಹ್ರದಃ ॥ 16 ॥

ತಥಾ ಚೇಮೇ ಬಿಲದ್ವಾರಿ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಪಾದಪಾಃ ।

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ತದ್ಬಿಲಂ ಸರ್ವೇ ವಿವಿಶುಸ್ತಿಮಿರಾವೃತಮ್ ॥ 17 ॥

ಅಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಂ ಹರಯೋ ದದೃಶೂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ।

ನಿಶಾಮ್ಯ ತಸ್ಮಾತ್ ಶಿಂಹಾಂಶ್ಚ ತಾಂಸ್ತಾಂಶ್ಚ ಮೃಗಪಕ್ಷ್ಣಿಃ ॥ 18 ॥

ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಹರಿಶಾರ್ದೂಲಾ ಬಿಲಂ ತಿಮಿರಸಂವೃತಮ್ ।

ನ ತೇಷಾಂ ಸಜ್ಜತೇ ಚಕ್ಷುರ್ನ ತೇಜೋ ನ ಪರಾಕ್ರಮಃ ॥ 19 ॥

ವಾಯೋರಿವ ಗತಿಸ್ತೇಷಾಂ ದೃಷ್ಟಿಸ್ತಮಸಿ ವರ್ತತೇ ।

ತೇ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಸ್ತು ವೇಗೇನ ತದ್ಬಿಲಂ ಕಪಿಕುಞ್ಜರಾಃ ॥ 20 ॥

ಪ್ರಕಾಶಮಭಿರಾಮಂ ಚ ದದೃಶುರ್ದೇಶಮುತ್ತಮಮ್ ।

ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಬಿಲೇ ದುರ್ಗೇ ನಾನಾಪಾದಪಸಙ್ಕುಲೇ ॥ 21 ॥

ಅನ್ಯೋನ್ಯಂ ಸಮ್ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಜಗ್ಮುರ್ಯೋಜನಮನ್ತರಮ್ ।

ತೇ ನಷ್ಟಸಞ್ಜ್ಞಾಸ್ತೃಷಿತಾಸ್ಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಾಸ್ಸಲಿಲಾರ್ಥಿನಃ ॥ 22 ॥

ಪರಿಪೇತುರ್ಬಿಲೇ ತಸ್ಮಿನ್ಕಞ್ಚಿತ್ಕಾಲಮತನ್ದ್ರಿತಾಃ ।

ತೇ ಕೃಶಾ ದೀನವದನಾಃ ಪರಿಶ್ರಾನ್ತಾಃ ಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ॥ 23 ॥

ಆಲೋಕಂ ದದೃಶುರ್ವೀರಾ ನಿರಾಶಾ ಜೀವಿತೇ ಯದಾ ।

ತತಸ್ತಂ ದೇಶಮಾಗಮ್ಯ ಸೌಮ್ಯಾ ವಿತಿಮಿರಂ ವನಮ್ ॥ 24 ॥

ದದೃಶುಃ ಕಾಞ್ಚನಾನ್ವೃಕ್ಷಾನ್ದೀಪ್ತವೈಶ್ವಾನರಪ್ರಭಾನ್ ।

ಸಾಲಾಂ ಸ್ತಾಲಾಂಶ್ಚ ಪುನ್ನಾಗಾನ್ಕಕುಭಾನ್ವಞ್ಜುಲಾನ್ಧವಾನ್ ॥ 25 ॥

ಚಮ್ಪಕಾನ್ ನಾಗವೃಕ್ಷಾಂಶ್ಚ ಕರ್ಣಿಕಾರಾಂಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಿತಾನ್ ।

ಸ್ತಬಕೈಃ ಕಾಞ್ಚನೈಶ್ಚಿತ್ರೈ ರಕ್ತೈಃ ಕಿಸಲಯೈಸ್ತಥಾ ॥ 26 ॥

ಆಪೀಡೈಶ್ಚ ಲತಾಭಿಶ್ಚ ಹೇಮಾಭರಣಭೂಷಿತಾನ್ ।

ತರುಣಾದಿತ್ಯಸಙ್ಕಾಶಾನ್ವೈಢೂರ್ಯಕೃತವೇದಿಕಾನ್ ॥ 27 ॥

ವಿಭ್ರಾಜಮಾನಾನ್ವಪುಷಾ ಪಾದಪಾಂಶ್ಚ ಹಿರಣ್ಮಯಾನ್ ।

ನೀಲವೈಢೂರ್ಯವರ್ಣಾಶ್ಚ ಪದ್ಮಿನೀಃ ಪತಗಾವೃತಾಃ ॥ 28 ॥

ಮಹದ್ಭಿಃ ಕಾಞ್ಚನೈಃ ಪದ್ಮೈರ್ವೃತಾ ಬಾಲಾರ್ಕಸನ್ನಿಭೈಃ ।

ಜಾತರೂಪಮಯೈರ್ಮತ್ಸ್ಯೈರ್ಮಹದ್ಭಿಶ್ಚ ಸಕಚ್ಛಪೈಃ ॥ 29 ॥

ತಪನೀಯ ಗವಾಕ್ಷಾಣಿ ಮುಕ್ತಾ ಜಾಲ ಆವೃತಾನಿ ಚ ।

ಹೈಮ ರಾಜತ ಭೌಮಾನಿ ವೈದೂರ್ಯ ಮಣಿಮನ್ತಿ ಚ ॥ 30 ॥

ತಪನೀಯಗವಾಕ್ಷಾಣಿ ಮುಕ್ತಾಜಾಲಾವೃತಾನಿ ಚ ।

ಹೈಮರಾಜತಭೌಮಾನಿ ವೈದೂರ್ಯಮಣಿಮನ್ತಿ ಚ ॥ 31 ॥

ಕಾಞ್ಚನ ಭ್ರಮರಾನ್ ಚೈವ ಮಧೂನಿ ಚ ಸಮನ್ತತಃ ।

ಮಣಿ ಕಾಞ್ಚನ ಚಿತ್ರಾಣಿ ಶಯನಾನಿ ಆಸನಾನಿ ಚ ॥ 32 ॥

ಕಾಞ್ಚನಭ್ರಮರಾಂಶ್ಚೈವ ಮಧೂನಿ ಚ ಸಮನ್ತತಃ ।

ಮಣಿಕಾಞ್ಚನಚಿತ್ರಾಣಿ ಶಯನಾನ್ಯಾಸನಾನಿ ಚ ॥ 33 ॥

ಮಹಾರ್ಹಾಣಿ ಚಯಾನಾನಿ ದದೃಶುಸ್ತೇ ಸಮನ್ತತಃ ।

ಹೈಮರಾಜತಕಾಂಸ್ಯಾನಾಂ ಭಾಜನಾನಾಂ ಚ ಸಂಞ್ಚಯಾನ್ ॥ 34 ॥

ಅಗರೂಣಾಂ ಚ ದಿವ್ಯಾನಾಂ ಚನ್ದನಾನಾಂ ಚ ಸಂಞ್ಚಾಯಾನ್ ।

ಶುಚೀನ್ಯಭ್ಯವಹಾರ್ಯಾಣಿ ಮೂಲಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ ॥ 35 ॥

ಮಹಾರ್ಹಾಣಿ ಚ ಪಾನಾನಿ ಮಧೂನಿ ರಸವನ್ತಿ ಚ ।

ದಿವ್ಯಾನಾಮಮ್ಬರಾಣಾಂ ಚ ಮಹಾರ್ಹಾಣಾಂ ಚ ಸಞ್ಚಯಾನ್ ॥ 36 ॥

ಕಮ್ಬಲಾನಾಂ ಚ ಚಿತ್ರಾಣಾಮಜಿನಾನಾಂ ಚ ಸಞ್ಚಯಾನ್ ।

ತತ್ರ ತತ್ರ ಚ ವಿನ್ಯಸ್ತಾನ್ದೀಪ್ತಾನ್ವೈಶ್ವಾನರಪ್ರಭಾನ್ ॥ 37 ॥

ದದೃಶುರ್ವಾನರಾಶ್ಶುಭ್ರಾಞ್ಜಾತರೂಪಸ್ಯ ಸಞ್ಚಯಾನ್ ।

ತತ್ರ ತತ್ರ ವಿಚಿನ್ವನ್ತೋ ಬಿಲೇ ತಸ್ಮಿನ್ಮಹಾಬಲಾಃ ॥ 38 ॥

ದದೃಶುರ್ವಾನರಾಶ್ಶೂರಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಕಾಞ್ಚಿದದೂರತಃ ।

ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೃಶಸನ್ತ್ರಸ್ತಾಶ್ಚೀರಕೃಷ್ಣಾಜಿನಾಮ್ಬರಾಮ್ ॥ 39 ॥

ತಾಪಸೀಂ ನಿಯತಾಹಾರಾಂ ಜ್ವಲನ್ತೀಮಿವ ತೇಜಸಾ ।

ವಿಸ್ಮಿತಾ ಹರಯಸ್ತತ್ರ ವ್ಯವತಿಷ್ಠನ್ತ ಸರ್ವಶಃ ॥ 40 ॥

ಪಪ್ರಚ್ಛ ಹನುಮಾಂಸ್ತತ್ರ ಕಾಽಸಿ ತ್ವಂ ಕಸ್ಯ ವಾ ಬಿಲಮ್ ।

ತತೋ ಹನೂಮಾನ್ಗಿರಿಸನ್ನಿಕಾಶಃ ಕೃತಾಜ್ಞಲಿಸ್ತಾಮಭಿವಾದ್ಯ ವೃದ್ಧಾಮ್ ।

ಪಪ್ರಚ್ಛ ಕಾ ತ್ವಂ ಭವನಂ ಬಿಲಂ ಚ ರತ್ನಾನಿ ಚೇಮಾನಿ ವದಸ್ವ ಕಸ್ಯ ॥ 41 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |

atha pañcāśassargaḥ |

saha tārāṅgadābhyāṃ tu saṅgamya hanumānkapiḥ |

vicinoti sma vindhyasya guhāśca gahanāni ca || 1 ||

siṃhaśārdūlajuṣṭeṣu śilāśca saritastadā |

viṣameṣu nagendrasya mahāprasravaṇeṣu ca || 2 ||

āsedustasya śailasya koṭiṃ dakṣṇipaścimām |

teṣāṃ tatraiva vasatāṃ sa kālo vyatyavartata || 3 ||

sa hi deśo duranveṣo guhāgahanavānmahān |

tatra vāyusutassarvaṃ vicinoti sma parvatam || 4 ||

paraspareṇa hanumā nanyonyasyāvidūrataḥ |

gajo gavākṣo gavayaśśarabho gandhamādanaḥ || 5 ||

maindaśca dvividaścaiva suṣeṇo jāmbavānnalaḥ |

aṅgado yuvarājaśca tāraśca vanagocaraḥ || 6 ||

girijālāvṛtāndeśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam |

vicinvantastatastatra dadṛśurvivṛtaṃ bilam || 7 ||

durgamṛkṣabilaṃ nāma dānavenābhirakṣitam |

kṣutpipāsāparītāśca śrāntāśca salilārthinaḥ || 8 ||

avakīrṇaṃ latāvṛkṣairdadṛśuste mahābilam |

tatra krauñcāśca haṃsāśca sārasāśca viniṣkraman || 9 ||

jalārdrāścakravākāśca raktāṅgāḥ padmareṇubhiḥ |

tatastadbilamāsādya sugandhi duratikramam || 10 ||

vismayavyagramanaso babhūvurvānararṣabhāḥ |

saṃñjātapariśaṅkāste tadbilaṃ plavagottamāḥ || 11 ||

abhyapadyanta saṃhṛṣṭāstejovanto mahābalāḥ |

nānāsattvasamākīrṇaṃ daityendranilayopamam || 12 ||

durdarśamatighoraṃ ca durvigāhaṃ ca sarvaśaḥ |

tataḥ parvatakūṭābho hanūmānpavanātmajaḥ || 13 ||

abravīdvānarānsarvānkāntāravanakovidaḥ |

girijālāvṛtāndeśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam || 14 ||

vayaṃ sarve pariśrāntā na ca paśyāma maithilīm |

asmāccāpi bilāddhaṃsāḥ krauñcāśca saha sārasaiḥ || 15 ||

jalārdrāścakravākāśca niṣpatanti sma sarvaśaḥ |

nūnaṃ salilavānatra kūpo vā yadi vā hradaḥ || 16 ||

tathā ceme biladvāri snigdhāstiṣṭhanti pādapāḥ |

ityuktvā tadbilaṃ sarve viviśustimirāvṛtam || 17 ||

acandrasūryaṃ harayo dadṛśū romaharṣaṇam |

niśāmya tasmāt śiṃhāṃśca tāṃstāṃśca mṛgapakṣṇiḥ || 18 ||

praviṣṭā hariśārdūlā bilaṃ timirasaṃvṛtam |

na teṣāṃ sajjate cakṣurna tejo na parākramaḥ || 19 ||

vāyoriva gatisteṣāṃ dṛṣṭistamasi vartate |

te praviṣṭāstu vegena tadbilaṃ kapikuñjarāḥ || 20 ||

prakāśamabhirāmaṃ ca dadṛśurdeśamuttamam |

tatastasminbile durge nānāpādapasaṅkule || 21 ||

anyonyaṃ sampariṣvajya jagmuryojanamantaram |

te naṣṭasañjñāstṛṣitāssambhrāntāssalilārthinaḥ || 22 ||

paripeturbile tasminkañcitkālamatandritāḥ |

te kṛśā dīnavadanāḥ pariśrāntāḥ plavaṅgamāḥ || 23 ||

ālokaṃ dadṛśurvīrā nirāśā jīvite yadā |

tatastaṃ deśamāgamya saumyā vitimiraṃ vanam || 24 ||

dadṛśuḥ kāñcanānvṛkṣāndīptavaiśvānaraprabhān |

sālāṃ stālāṃśca punnāgānkakubhānvañjulāndhavān || 25 ||

campakān nāgavṛkṣāṃśca karṇikārāṃśca puṣpitān |

stabakaiḥ kāñcanaiścitrai raktaiḥ kisalayaistathā || 26 ||

āpīḍaiśca latābhiśca hemābharaṇabhūṣitān |

taruṇādityasaṅkāśānvaiḍhūryakṛtavedikān || 27 ||

vibhrājamānānvapuṣā pādapāṃśca hiraṇmayān |

nīlavaiḍhūryavarṇāśca padminīḥ patagāvṛtāḥ || 28 ||

mahadbhiḥ kāñcanaiḥ padmairvṛtā bālārkasannibhaiḥ |

jātarūpamayairmatsyairmahadbhiśca sakacchapaiḥ || 29 ||

tapanīya gavākṣāṇi muktā jāla āvṛtāni ca |

haima rājata bhaumāni vaidūrya maṇimanti ca || 30 ||

tapanīyagavākṣāṇi muktājālāvṛtāni ca |

haimarājatabhaumāni vaidūryamaṇimanti ca || 31 ||

kāñcana bhramarān caiva madhūni ca samantataḥ |

maṇi kāñcana citrāṇi śayanāni āsanāni ca || 32 ||

kāñcanabhramarāṃścaiva madhūni ca samantataḥ |

maṇikāñcanacitrāṇi śayanānyāsanāni ca || 33 ||

mahārhāṇi cayānāni dadṛśuste samantataḥ |

haimarājatakāṃsyānāṃ bhājanānāṃ ca saṃñcayān || 34 ||

agarūṇāṃ ca divyānāṃ candanānāṃ ca saṃñcāyān |

śucīnyabhyavahāryāṇi mūlāni ca phalāni ca || 35 ||

mahārhāṇi ca pānāni madhūni rasavanti ca |

divyānāmambarāṇāṃ ca mahārhāṇāṃ ca sañcayān || 36 ||

kambalānāṃ ca citrāṇāmajinānāṃ ca sañcayān |

tatra tatra ca vinyastāndīptānvaiśvānaraprabhān || 37 ||

dadṛśurvānarāśśubhrāñjātarūpasya sañcayān |

tatra tatra vicinvanto bile tasminmahābalāḥ || 38 ||

dadṛśurvānarāśśūrāḥ striyaṃ kāñcidadūrataḥ |

tāṃ dṛṣṭvā bhṛśasantrastāścīrakṛṣṇājināmbarām || 39 ||

tāpasīṃ niyatāhārāṃ jvalantīmiva tejasā |

vismitā harayastatra vyavatiṣṭhanta sarvaśaḥ || 40 ||

papraccha hanumāṃstatra kā'si tvaṃ kasya vā bilam |

tato hanūmāngirisannikāśaḥ kṛtājñalistāmabhivādya vṛddhām |

papraccha kā tvaṃ bhavanaṃ bilaṃ ca ratnāni cemāni vadasva kasya || 41 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe pañcāśassargaḥ ||