3.48 Aranyakanda - Ashtachatvarimsha Sargah

ॐ

3.48 ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡ - ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಏವಂ ಬೃವನ್ತ್ಯಾಂ ಸೀತಾಯಾಂ ಸಂರಬ್ದಃ ಪರುಷಂ ವಚಃ ।

ಲಲಾಟೇ ಭೃಕುಟೀಂ ಕೃತ್ವಾ ರಾವಣಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಹ ॥ 1 ॥

ಭ್ರಾತಾ ವೈಶ್ರವಣಸ್ಯಾಹಂ ಸಾಪತ್ನ್ಯೋ ವರವರ್ಣಿನಿ ।

ರಾವಣೋ ನಾಮ ಭದ್ರಂ ತೇ ದಶಗ್ರೀವಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ॥ 2 ॥

ಯಸ್ಯ ದೇವಾಸ್ಸಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪಿಶಾಚಪತಗೋರಗಾಃ ।

ವಿದ್ರವನ್ತಿ ಭಯಾದ್ಭೀತಾ ಮೃತ್ಯೋರಿವ ಸದಾ ಪ್ರಜಾಃ ॥ 3 ॥

ಯೇನ ವೈಶ್ರವಣೋ ರಾಜಾ ದ್ವೈಮಾತ್ರಃ ಕಾರಣಾನ್ತರೇ ।

ದ್ವನ್ದ್ವಮಾಸಾದಿತಃ ಕ್ರೋಧಾದ್ರಣೇ ವಿಕ್ರಮ್ಯ ನಿರ್ಜಿತಃ ॥ 4 ॥

ಯದ್ಭಯಾರ್ತಃ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಸ್ವಮಧಿಷ್ಠಾನಮೃದ್ಧಿಮತ್ ।

ಕೈಲಾಸಂ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠಮಧ್ಯಾಸ್ತೇ ನರವಾಹನಃ ॥ 5 ॥

ಯಸ್ಯ ತತ್ಪುಷ್ಪಕಂ ನಾಮ ವಿಮಾನಂ ಕಾಮಗಂ ಶುಭಮ್ ।

ವೀರ್ಯಾದೇವಾರ್ಜಿತಂ ಭದ್ರೇ ಯೇನ ಯಾಮಿ ವಿಹಾಯಸಮ್ ॥ 6 ॥

ಮಮ ಸಞ್ಜಾತರೋಷಸ್ಯ ಮುಖಂ ದೃಷ್ಟ್ವೈವ ಮೈಥಿಲಿ ।

ವಿದ್ರವನ್ತಿ ಪರಿತ್ರಸ್ತಾಸ್ಸುರಾಶ್ಶಕ್ರಪುರೋಗಮಾಃ ॥ 7 ॥

ಯತ್ರ ತಿಷ್ಠಾಮ್ಯಹಂ ತತ್ರ ಮಾರುತೋ ವಾತಿ ಶಙ್ಕಿತಃ ।

ತೀವ್ರಾಂಶುಶ್ಶಿಶಿರಾಂಶುಶ್ಚ ಭಯಾತ್ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ರವಿಃ ॥ 8 ॥

ನಿಷ್ಕಮ್ಪಪತ್ರಾಸ್ತರವೋ ನದ್ಯಶ್ಚ ಸ್ತಿಮಿತೋದಕಾಃ ।

ಭವನ್ತಿ ಯತ್ರ ಯತ್ರಾಹಂ ತಿಷ್ಠಾಮಿ ವಿಚರಾಮಿ ಚ ॥ 9 ॥

ಮಮ ಪಾರೇ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಲಙ್ಕಾ ನಾಮ ಪುರೀ ಶುಭಾ ।

ಸಮ್ಪೂರ್ಣಾ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಘೋರೈರ್ಯಥೇನ್ದ್ರಸ್ಯಾಮರಾವತೀ ॥ 10 ॥

ಪ್ರಾಕಾರೇಣ ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಾ ಪಾಣ್ಡುರೇಣ ವಿರಾಜತಾ ।

ಹೇಮಕಕ್ಷ್ಯಾ ಪುರೀ ರಮ್ಯಾ ವೈಢೂರ್ಯಮಯತೋರಣಾ ॥ 11 ॥

ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವರಥಸಮ್ಬಾಧಾ ತೂರ್ಯನಾದವಿನಾದಿತಾ ।

ಸರ್ವಕಾಲಫಲೈರ್ವೃಕ್ಷೈಸ್ಸಙ್ಕುಲೋದ್ದ್ಯಾನಶೋಭಿತಾ ॥ 12 ॥

ತತ್ರ ತ್ವಂ ವಸತೀ ಸೀತೇ ರಾಜಪುತ್ರಿ ಮಯಾ ಸಹ ।

ನ ಸ್ಮರಿಷ್ಯಸಿ ನಾರೀಣಾಂ ಮಾನುಷೀಣಾಂ ಮನಸ್ವಿನಿ ॥ 13 ॥

ಭುಞ್ಜಾನಾ ಮಾನುಷಾನ್ಭೋಗಾನ್ದಿವ್ಯಾಂಶ್ಚ ವರವರ್ಣಿನಿ ।

ನ ಸ್ಮರಿಷ್ಯಸಿ ರಾಮಸ್ಯ ಮಾನುಷಸ್ಯ ಗತಾಯುಷಃ ॥ 14 ॥

ಸ್ಥಾಪಯಿತ್ವಾ ಪ್ರಿಯಂ ಪುತ್ರಂ ರಾಜ್ಞಾ ದಶರಥೇನ ಯಃ ।

ಮನ್ದವೀರ್ಯಸ್ಸುತೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ತತಃ ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತೋ ವನಮ್ ॥ 15 ॥

ತೇನ ಕಿಂ ಭ್ರಷ್ಟರಾಜ್ಯೇನ ರಾಮೇಣ ಗತಚೇತಸಾ ।

ಕರಿಷ್ಯಸಿ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ತಾಪಸೇನ ತಪಸ್ವಿನಾ ॥ 16 ॥

ಸರ್ವರಾಕ್ಷಸಭರ್ತಾರಂ ಕಾಮಾತ್ಸ್ವಯಮಿಹಾಗತಮ್ ।

ನ ಮನ್ಮಥಶರಾವಿಷ್ಟಂ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾತುಂ ತ್ವಮರ್ಹಸಿ ॥ 17 ॥

ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯ ಹಿ ಮಾಂ ಭೀರು ಪರಿತಾಪಂ ಗಮಿಷ್ಯಸಿ ।

ಚರಣೇನಾಭಿಹತ್ಯೇವ ಪುರೂರವಸಮೂರ್ವಶೀ ॥ 18 ॥

ಅಙ್ಗುಲ್ಯಾ ನ ಸಮೋ ರಾಮೋ ಮಮ ಯುದ್ಧೇ ಸ ಮಾನುಷಃ ।

ತವ ಭಾಗ್ಯೇನ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಭಜಸ್ವ ವರವರ್ಣಿನಿ ॥ 19 ॥

ಏವಮುಕ್ತಾ ತು ವೈದೇಹೀ ಕ್ರುದ್ಧಾ ಸಂರಕ್ತಲೋಚನಾ ।

ಅಬ್ರವೀತ್ಪರುಷಂ ವಾಕ್ಯಂ ರಹಿತೇ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮ್ ॥ 20 ॥

ಕಥಂ ವೈಶ್ರವಣಂ ದೇವಂ ಸರ್ವಭೂತನಮಸ್ಕೃತಮ್ ।

ಭ್ರಾತರಂ ವ್ಯಪದಿಶ್ಯ ತ್ವಮಶುಭಂ ಕರ್ತುಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ 21 ॥

ಅವಶ್ಯಂ ವಿನಶಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ರಾವಣ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ।

ಯೇಷಾಂ ತ್ವಂ ಕರ್ಕಶೋ ರಾಜಾ ದುರ್ಬುದ್ಧಿರಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ॥ 22 ॥

ಅಪಹೃತ್ಯ ಶಚೀಂ ಭಾರ್ಯಾಂ ಶಕ್ಯಮಿನ್ದ್ರಸ್ಯ ಜೀವಿತುಮ್ ।

ನ ಚ ರಾಮಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಂ ಮಾಮಪನೀಯಾಸ್ತಿ ಜೀವಿತಮ್ ॥ 23 ॥

ಜೀವೇಚ್ಚಿರಂ ವಜ್ರಧರಸ್ಯ ಹಸ್ತಾಚ್ಛಚೀಂ ಪ್ರಧೃಷ್ಯಾಪ್ರತಿರೂಪರೂಪಾಮ್ ।

ನ ಮಾದೃಶೀಂ ರಾಕ್ಷಸ ದೂಶಯಿತ್ವಾ ಪೀತಾಮೃತಸ್ಯಾಪಿ ತವಾಸ್ತಿ ಮೋಕ್ಷಃ ॥ 24 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha aṣṭacatvāriṃśassargaḥ |

evaṃ bṛvantyāṃ sītāyāṃ saṃrabdaḥ paruṣaṃ vacaḥ |

lalāṭe bhṛkuṭīṃ kṛtvā rāvaṇaḥ pratyuvāca ha || 1 ||

bhrātā vaiśravaṇasyāhaṃ sāpatnyo varavarṇini |

rāvaṇo nāma bhadraṃ te daśagrīvaḥ pratāpavān || 2 ||

yasya devāssagandharvāḥ piśācapatagoragāḥ |

vidravanti bhayādbhītā mṛtyoriva sadā prajāḥ || 3 ||

yena vaiśravaṇo rājā dvaimātraḥ kāraṇāntare |

dvandvamāsāditaḥ krodhādraṇe vikramya nirjitaḥ || 4 ||

yadbhayārtaḥ parityajya svamadhiṣṭhānamṛddhimat |

kailāsaṃ parvataśreṣṭhamadhyāste naravāhanaḥ || 5 ||

yasya tatpuṣpakaṃ nāma vimānaṃ kāmagaṃ śubham |

vīryādevārjitaṃ bhadre yena yāmi vihāyasam || 6 ||

mama sañjātaroṣasya mukhaṃ dṛṣṭvaiva maithili |

vidravanti paritrastāssurāśśakrapurogamāḥ || 7 ||

yatra tiṣṭhāmyahaṃ tatra māruto vāti śaṅkitaḥ |

tīvrāṃśuśśiśirāṃśuśca bhayātsampadyate raviḥ || 8 ||

niṣkampapatrāstaravo nadyaśca stimitodakāḥ |

bhavanti yatra yatrāhaṃ tiṣṭhāmi vicarāmi ca || 9 ||

mama pāre samudrasya laṅkā nāma purī śubhā |

sampūrṇā rākṣasairghorairyathendrasyāmarāvatī || 10 ||

prākāreṇa parikṣiptā pāṇḍureṇa virājatā |

hemakakṣyā purī ramyā vaiḍhūryamayatoraṇā || 11 ||

hastyaśvarathasambādhā tūryanādavināditā |

sarvakālaphalairvṛkṣaissaṅkuloddyānaśobhitā || 12 ||

tatra tvaṃ vasatī sīte rājaputri mayā saha |

na smariṣyasi nārīṇāṃ mānuṣīṇāṃ manasvini || 13 ||

bhuñjānā mānuṣānbhogāndivyāṃśca varavarṇini |

na smariṣyasi rāmasya mānuṣasya gatāyuṣaḥ || 14 ||

sthāpayitvā priyaṃ putraṃ rājñā daśarathena yaḥ |

mandavīryassuto jyeṣṭhastataḥ prasthāpito vanam || 15 ||

tena kiṃ bhraṣṭarājyena rāmeṇa gatacetasā |

kariṣyasi viśālākṣi tāpasena tapasvinā || 16 ||

sarvarākṣasabhartāraṃ kāmātsvayamihāgatam |

na manmathaśarāviṣṭaṃ pratyākhyātuṃ tvamarhasi || 17 ||

pratyākhyāya hi māṃ bhīru paritāpaṃ gamiṣyasi |

caraṇenābhihatyeva purūravasamūrvaśī || 18 ||

aṅgulyā na samo rāmo mama yuddhe sa mānuṣaḥ |

tava bhāgyena samprāptaṃ bhajasva varavarṇini || 19 ||

evamuktā tu vaidehī kruddhā saṃraktalocanā |

abravītparuṣaṃ vākyaṃ rahite rākṣasādhipam || 20 ||

kathaṃ vaiśravaṇaṃ devaṃ sarvabhūtanamaskṛtam |

bhrātaraṃ vyapadiśya tvamaśubhaṃ kartumicchasi || 21 ||

avaśyaṃ vinaśiṣyanti sarve rāvaṇa rākṣasāḥ |

yeṣāṃ tvaṃ karkaśo rājā durbuddhirajitendriyaḥ || 22 ||

apahṛtya śacīṃ bhāryāṃ śakyamindrasya jīvitum |

na ca rāmasya bhāryāṃ māmapanīyāsti jīvitam || 23 ||

jīvecciraṃ vajradharasya hastācchacīṃ pradhṛṣyāpratirūparūpām |

na mādṛśīṃ rākṣasa dūśayitvā pītāmṛtasyāpi tavāsti mokṣaḥ || 24 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe aṣṭacatvāriṃśassargaḥ ||