3.41 Aranyakanda - Ekachatvarimsha Sargah

ॐ

3.41 ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡ - ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಆಜ್ಞಪ್ತೋ ರಾಜವದ್ವಾಕ್ಯಂ ಪ್ರತಿಕೂಲಂ ನಿಶಾಚರಃ ।

ಅಬ್ರವೀತ್ಪರುಷಂ ವಾಕ್ಯಂ ಮಾರೀಚೋ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮ್ ॥ 1 ॥

ಕೇನಾಯಮುಪದಿಷ್ಟಸ್ತೇ ವಿನಾಶಃ ಪಾಪಕರ್ಮಣಾ ।

ಸಪುತ್ರಸ್ಯ ಸರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಸಾಮಾತ್ಯಸ್ಯ ನಿಶಾಚರ ॥ 2 ॥

ಕಸ್ತ್ವಯಾ ಸುಖಿನಾ ರಾಜನ್ನಾಭಿನನ್ದತಿ ಪಾಪಕೃತ್ ।

ಕೇನೇದಮುಪದಿಷ್ಟಂ ತೇ ಮೃತ್ಯುದ್ವಾರಮುಪಾಯತಃ ॥ 3 ॥

ಶತ್ರವಸ್ತವ ಸುವ್ಯಕ್ತಂ ಹೀನವೀರ್ಯಾ ನಿಶಾಚರಾಃ ।

ಇಚ್ಛನ್ತಿ ತ್ವಾಂ ವಿನಶ್ಯನ್ತಮುಪರುದ್ಧಂ ಬಲೀಯಸಾ ॥ 4 ॥

ಕೇನೇದಮುಪದಿಷ್ಟಂ ತೇ ಕ್ಷುದ್ರೇಣಾಹಿತವಾದಿನಾ ।

ಯಸ್ತ್ವಾಮಿಚ್ಛತಿ ನಶ್ಯನ್ತಂ ಸ್ವಕೃತೇನ ನಿಶಾಚರ ॥ 5 ॥

ವಧ್ಯಾಃ ಖಲು ನ ಹನ್ಯನ್ತೇ ಸಚಿವಾಸ್ತವ ರಾವಣ ।

ಯೇ ತ್ವಾಮುತ್ಪಥಮಾರೂಢಂ ನ ನಿಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಸರ್ವಶಃ ॥ 6 ॥

ಅಮಾತ್ಯೈಃ ಕಾಮವೃತ್ತೋ ಹಿ ರಾಜಾ ಕಾಪಥಮಾಶ್ರಿತಃ ।

ನಿಗ್ರಾಹ್ಯಸ್ಸರ್ವಥಾ ಸದಭಿರ್ನ ನಿಗ್ರಾಹ್ಯೋ ನಿಗೃಹ್ಯಸೇ ॥ 7 ॥

ಧರ್ಮಮರ್ಥಂ ಚ ಕಾಮಂ ಚ ಯಶಶ್ಚ ಜಯತಾಂ ವರ ।

ಸ್ವಾಮಿಪ್ರಸಾದಾತ್ಸಚಿವಾಃ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ನಿಶಾಚರ ॥ 8 ॥

ವಿಪರ್ಯಯೇ ತು ತತ್ಸರ್ವಂ ವ್ಯರ್ಥಂ ಭವತಿ ರಾವಣ ।

ವ್ಯಸನಂ ಸ್ವಾಮಿವೈಗುಣ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತೀತರೇ ಜನಾಃ ॥ 9 ॥

ರಾಜಮೂಲೋ ಹಿ ಧರ್ಮಶ್ಚ ಜಯಶ್ಚ ಜಯತಾಂ ವರ ।

ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಾಸ್ವವಸ್ಥಾಸು ರಕ್ಷಿತವ್ಯಾ ನರಾಧಿಪಾಃ ॥ 10 ॥

ರಾಜ್ಯಂ ಪಾಲಯಿತುಂ ಶಕ್ಯಂ ನ ತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ನಿಶಾಚರ ।

ನ ಚಾಪಿ ಪ್ರತಿಕೂಲೇನ ನಾವಿನೀತೇನ ರಾಕ್ಷಸ ॥ 11 ॥

ಯೇ ತೀಕ್ಷ್ಣಮನ್ತ್ರಾಸ್ಸಚಿವಾ ಭಜ್ಯನ್ತೇ ಸಹ ತೇನ ವೈ ।

ವಿಷಮೇ ತುರಗಾ ಶ್ಶೀಘ್ರಾ ಮನ್ದಸಾರಥಯೋ ಯಥಾ ॥ 12 ॥

ಬಹವಸ್ಸಾಧವೋ ಲೋಕೇ ಯುಕ್ತಾ ಧರ್ಮಮನುಷ್ಠಿತಾಃ ।

ಪರೇಷಾಮಪರಾಧೇನ ವಿನಷ್ಟಾಸ್ಸಪರಿಚ್ಛದಾಃ ॥ 13 ॥

ಸ್ವಾಮಿನಾ ಪ್ರತಿಕೂಲೇನ ಪ್ರಜಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ರಾವಣ ।

ರಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾ ನ ವರ್ಧನ್ತೇ ಮೇಷಾ ಗೋಮಾಯುನಾ ಯಥಾ ॥ 14 ॥

ಅವಶ್ಯಂ ವಿನಶಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ರಾವಣ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ।

ಯೇಷಾಂ ತ್ವಂ ಕರ್ಕಶೋ ರಾಜಾ ದುರ್ಬುದ್ಧಿರಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ॥ 15 ॥

ತದಿದಂ ಕಾಕತಾಲೀಯಂ ಘೋರಮಾಸಾದಿತಂ ಮಯಾ ।

ಅತ್ರ ಕಿಂ ಶೋಚನೀಯಸ್ತ್ವಂ ಸಸೈನ್ಯೋ ವಿನಶಿಷ್ಯಸಿ ॥ 16 ॥

ಮಾಂ ನಿಹತ್ಯ ತು ರಾಮಶ್ಚ ನ ಚಿರಾತ್ತ್ವಾಂ ವಧಿಷ್ಯತಿ ।

ಅನೇನ ಕೃತಕೃತ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ಮ್ರಿಯೇಯಮರಿಣಾ ಹತಃ ॥ 17 ॥

ದರ್ಶನಾದೇವ ರಾಮಸ್ಯ ಹತಂ ಮಾಮವಧಾರಯ ।

ಆತ್ಮಾನಂ ಚ ಹತಂ ವಿದ್ಧಿ ಹೃತ್ವಾ ಸೀತಾಂ ಸಬಾನ್ಧವಮ್ ॥ 18 ॥

ಆನಯಿಷ್ಯಸಿ ಚೇತ್ಸೀತಾಮಾಶ್ರಮಾತ್ಸಹಿತೋ ಮಯಾ ।

ನೈವತ್ವಮಸಿ ನಾಹಂ ಚ ನೈವ ಲಙ್ಕಾ ನ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ॥ 19 ॥

ನಿವಾರ್ಯಮಾಣಸ್ತು ಮಯಾ ಹಿತೈಷಿಣಾ ನ ಮೃಷ್ಯಸೇ ವಾಕ್ಯಮಿದಂ ನಿಶಾಚರ ।

ಪರೇತಕಲ್ಪಾ ಹಿ ಗತಾಯುಷೋ ನರಾ ಹಿತಂ ನ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಸುಹೃದ್ಭಿರೀರಿತಮ್ ॥ 20 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha ekacatvāriṃśassargaḥ |

ājñapto rājavadvākyaṃ pratikūlaṃ niśācaraḥ |

abravītparuṣaṃ vākyaṃ mārīco rākṣasādhipam || 1 ||

kenāyamupadiṣṭaste vināśaḥ pāpakarmaṇā |

saputrasya sarāṣṭrasya sāmātyasya niśācara || 2 ||

kastvayā sukhinā rājannābhinandati pāpakṛt |

kenedamupadiṣṭaṃ te mṛtyudvāramupāyataḥ || 3 ||

śatravastava suvyaktaṃ hīnavīryā niśācarāḥ |

icchanti tvāṃ vinaśyantamuparuddhaṃ balīyasā || 4 ||

kenedamupadiṣṭaṃ te kṣudreṇāhitavādinā |

yastvāmicchati naśyantaṃ svakṛtena niśācara || 5 ||

vadhyāḥ khalu na hanyante sacivāstava rāvaṇa |

ye tvāmutpathamārūḍhaṃ na nigṛhṇanti sarvaśaḥ || 6 ||

amātyaiḥ kāmavṛtto hi rājā kāpathamāśritaḥ |

nigrāhyassarvathā sadabhirna nigrāhyo nigṛhyase || 7 ||

dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca yaśaśca jayatāṃ vara |

svāmiprasādātsacivāḥ prāpnuvanti niśācara || 8 ||

viparyaye tu tatsarvaṃ vyarthaṃ bhavati rāvaṇa |

vyasanaṃ svāmivaiguṇyātprāpnuvantītare janāḥ || 9 ||

rājamūlo hi dharmaśca jayaśca jayatāṃ vara |

tasmātsarvāsvavasthāsu rakṣitavyā narādhipāḥ || 10 ||

rājyaṃ pālayituṃ śakyaṃ na tīkṣṇena niśācara |

na cāpi pratikūlena nāvinītena rākṣasa || 11 ||

ye tīkṣṇamantrāssacivā bhajyante saha tena vai |

viṣame turagā śśīghrā mandasārathayo yathā || 12 ||

bahavassādhavo loke yuktā dharmamanuṣṭhitāḥ |

pareṣāmaparādhena vinaṣṭāssaparicchadāḥ || 13 ||

svāminā pratikūlena prajāstīkṣṇena rāvaṇa |

rakṣyamāṇā na vardhante meṣā gomāyunā yathā || 14 ||

avaśyaṃ vinaśiṣyanti sarve rāvaṇa rākṣasāḥ |

yeṣāṃ tvaṃ karkaśo rājā durbuddhirajitendriyaḥ || 15 ||

tadidaṃ kākatālīyaṃ ghoramāsāditaṃ mayā |

atra kiṃ śocanīyastvaṃ sasainyo vinaśiṣyasi || 16 ||

māṃ nihatya tu rāmaśca na cirāttvāṃ vadhiṣyati |

anena kṛtakṛtyo'smi mriyeyamariṇā hataḥ || 17 ||

darśanādeva rāmasya hataṃ māmavadhāraya |

ātmānaṃ ca hataṃ viddhi hṛtvā sītāṃ sabāndhavam || 18 ||

ānayiṣyasi cetsītāmāśramātsahito mayā |

naivatvamasi nāhaṃ ca naiva laṅkā na rākṣasāḥ || 19 ||

nivāryamāṇastu mayā hitaiṣiṇā na mṛṣyase vākyamidaṃ niśācara |

paretakalpā hi gatāyuṣo narā hitaṃ na gṛhṇanti suhṛdbhirīritam || 20 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekacatvāriṃśassargaḥ ||