3.34 Aranyakanda - Chatustrimsha Sargah

ॐ

3.34 ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡ - ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತತಶ್ಶೂರ್ಪಣಖಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರುವನ್ತೀಂ ಪರುಷಂ ವಚಃ ।

ಅಮಾತ್ಯಮಧ್ಯೇ ಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪರಿಪಪ್ರಚ್ಛ ರಾವಣಃ ॥ 1 ॥

ಕಶ್ಚ ರಾಮಃ ಕಥಂವೀರ್ಯಃ ಕಿಂರೂಪಃ ಕಿಮ್ಪರಾಕ್ರಮಃ ।

ಕಿಮರ್ಥಂ ದಣ್ಡಕಾರಣ್ಯಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ಸುದುರಾಸದಮ್ ॥ 2 ॥

ಆಯುಧಂ ಕಿಞ್ಚ ರಾಮಸ್ಯ ನಿಹತಾ ಯೇನ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ।

ಖರಶ್ಚ ನಿಹತಸ್ಸಙ್ಖ್ಯೇ ದೂಷಣಸ್ತ್ರಿಶಿರಾಸ್ತಥಾ ॥ 3 ॥

ಇತ್ಯುಕ್ತಾ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೇಣ ರಾಕ್ಷಸೀ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಾ ।

ತತೋ ರಾಮಂ ಯಥಾತತ್ವಮಾಖ್ಯಾತುಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 4 ॥

ದೀರ್ಘಬಾಹುರ್ವಿಶಾಲಾಕ್ಷ ಶ್ಚೀರಕೃಷ್ಣಾಜಿನಾಮ್ಬರಃ ।

ಕನ್ದರ್ಪಸಮರೂಪಶ್ಚ ರಾಮೋ ದಶರಥಾತ್ಮಜಃ ॥ 5 ॥

ಶಕ್ರಚಾಪನಿಭಂ ಚಾಪಂ ವಿಕೃಷ್ಯ ಕನಕಾಙ್ಗದಮ್ ।

ದೀಪ್ತಾನ್ ಕ್ಷಿಪತಿ ನಾರಾಚಾನ್ಸರ್ಪಾನಿವ ಮಹಾವಿಷಾನ್ ॥ 6 ॥

ನಾದದಾನಂ ಶರಾನ್ಘೋರಾನ್ನಮುಞ್ಚನ್ತಂ ಶಿಲೀಮುಖಾನ್ ।

ನ ಕಾರ್ಮುಕಂ ವಿಕರ್ಷನ್ತಂ ರಾಮಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸಂಯುಗೇ ॥ 7 ॥

ಹನ್ಯಮಾನಂ ತು ತತ್ಸೈನ್ಯಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಶರವೃಷ್ಟಿಭಿಃ ।

ಇನ್ದ್ರೇಣೇವೋತ್ತಮಂ ಸಸ್ಯಮಾಹತನ್ತ್ವಶ್ಮವೃಷ್ಟಿಭಿಃ ॥ 8 ॥

ರಕ್ಷಸಾಂ ಭೀಮರೂಪಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚತುರ್ದಶ ।

ನಿಹತಾನಿ ಶರೈ ಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈಸ್ತೇನೈಕೇನ ಪದಾತಿನಾ ॥ 9 ॥

ಅರ್ಧಾಧಿಕಮುಹೂರ್ತೇನ ಖರಶ್ಚ ಸಹದೂಷಣಃ ।

ಋಷೀಣಾಮಭಯಂ ದತ್ತಂ ಕೃತಕ್ಷೇಮಾಶ್ಚ ದಣ್ಡಕಾಃ ॥ 10 ॥

ಏಕಾ ಕಥಞ್ಚಿನ್ಮುಕ್ತಾಹಂ ಪರಿಭೂಯ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।

ಸ್ತ್ರೀವಧಂ ಶಙ್ಕಮಾನೇನ ರಾಮೇಣ ವಿದಿತಾತ್ಮನಾ ॥ 11 ॥

ಭ್ರಾತಾ ಚಾಸ್ಯ ಮಹಾತೇಜಾ ಗುಣತಸ್ತುಲ್ಯವಿಕ್ರಮಃ ।

ಅನುರಕ್ತಶ್ಚ ಭಕ್ತಶ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ನಾಮ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 12 ॥

ಅಮರ್ಷೀ ದುರ್ಜಯೋ ಜೇತಾ ವಿಕ್ರಾನ್ತೋ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ಬಲೀ ।

ರಾಮಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೋ ಬಾಹುರ್ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಾಣೋ ಬಹಿಶ್ಚರಃ ॥ 13 ॥

ರಾಮಸ್ಯ ತು ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ಪೂರ್ಣೇನ್ದುಸದೃಶಾನನಾ ।

ಧರ್ಮಪತ್ನೀ ಪ್ರಿಯಾ ಭರ್ತುರ್ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಿಯಹಿತೇ ರತಾ ॥ 14 ॥

ಸಾ ಸುಕೇಶೀ ಸುನಾಸೋರುಸ್ಸುರೂಪಾ ಚ ಯಶಸ್ವಿನೀ ।

ದೇವತೇವ ವನಸ್ಯಾಸ್ಯ ರಾಜತೇ ಶ್ರೀರಿವಾಪರಾ ॥ 15 ॥

ತಪ್ತಕಾಞ್ಚನವರ್ಣಾಭಾ ರಕ್ತತುಙ್ಗನಖೀ ಶುಭಾ ।

ಸೀತಾ ನಾಮ ವರಾರೋಹಾ ವೈದೇಹೀ ತನುಮಧ್ಯಮಾ ॥ 16 ॥

ನೈವ ದೇವೀ ನ ಗನ್ಧರ್ವೀ ನ ಯಕ್ಷೀ ನ ಚ ಕಿನ್ನರೀ ।

ನೈವಂರೂಪಾ ಮಯಾ ನಾರೀ ದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಾ ಮಹೀತಲೇ ॥ 17 ॥

ಯಸ್ಯ ಸೀತಾ ಭವೇದ್ಭಾರ್ಯಾ ಯಂ ಚ ಹೃಷ್ಟಾ ಪರಿಷ್ವಜೇತ್ ।

ಅತಿಜೀವೇತ್ಸ ಸರ್ವೇಷು ಲೋಕೇಷ್ವಪಿ ಪುರನ್ದರಾತ್ ॥ 18 ॥

ಸಾ ಸುಶೀಲಾ ವಪುಶ್ಶ್ಲಾಘ್ಯಾ ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮಾ ಭುವಿ ।

ತವಾನುರೂಪಾ ಭಾರ್ಯಾ ಸ್ಯಾತ್ತ್ವಂ ಚ ತಸ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಪತಿಃ ॥ 19 ॥

ತಾಂ ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣಜಘನಾಂ ಪೀನಶ್ರೋಣಿಪಯೋಧರಾಮ್ ।

ಭಾರ್ಯಾರ್ಥೇ ಚ ತವಾನೇತುಮುದ್ಯತಾಹಂ ವರಾನನಾಮ್ ॥ 20 ॥

ವಿರೂಪಿತಾಸ್ಮಿ ಕ್ರೂರೇಣ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಮಹಾಭುಜ ।

ತಾಂ ತು ದೃಷ್ಟ್ವಾದ್ಯ ವೈದೇಹೀಂ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಾಮ್ ।

ಮನ್ಮಥಸ್ಯ ಶರಾಣಾಂ ವೈ ತ್ವಂ ವಿಧೇಯೋ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ॥ 21 ॥

ಯದಿ ತಸ್ಯಾಮಭಿಪ್ರಾಯೋ ಭಾರ್ಯಾರ್ಥೇ ತವ ಜಾಯತೇ ।

ಶೀಘ್ರಮುದ್ಧ್ರಿಯತಾಂ ಪಾದೋ ಜಯಾರ್ಥಮಿಹ ದಕ್ಷಿಣಃ ॥ 22 ॥

ಕುರು ಪ್ರಿಯಂ ತಥಾ ತೇಷಾಂ ರಕ್ಷಸಾಂ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ।

ವಧಾತ್ತಸ್ಯ ನೃಶಂಸಸ್ಯ ರಾಮಸ್ಯಾಶ್ರಮವಾಸಿನಃ ॥ 23 ॥

ತಂ ಶರೈರ್ನಿಶಿತೈರ್ಹತ್ವಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಚ ಮಹಾರಥಮ್ ।

ಹತನಾಥಾಂ ಸುಖಂ ಸೀತಾಂ ಯಥಾವದುಪಭೋಕ್ಷ್ಯಸಿ ॥ 24 ॥

ರೋಚತೇ ಯತಿ ತೇ ವಾಕ್ಯಂ ಮಮೈತದ್ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ।

ಕ್ರಿಯತಾಂ ನಿರ್ವಿಶಙ್ಕೇನ ವಚನಂ ಮಮ ರಾವಣ ॥ 25 ॥

ವಿಜ್ಞಾಯೇಹಾತ್ಮಶಕ್ತಿಂ ಚ ಹ್ರಿಯತಾಮಬಲಾ ಬಲಾತ್ ।

ಸೀತಾ ಸರ್ವಾನವದ್ಯಾಙ್ಗೀ ಭಾರ್ಯಾರ್ಥೇ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ॥ 26 ॥

ನಿಶಮ್ಯ ರಾಮೇಣ ಶರೈರಜಿಹ್ಮಗೈ ರ್ಹತಾನ್ ಜನಸ್ಥಾನಗತಾನ್ನಿಶಾಚರಾನ್ ।

ಖರಂ ಚ ಬುದ್ಧ್ವಾ ನಿಹತಂ ಚ ದೂಷಣಂ ತ್ವಮತ್ರ ಕೃತ್ಯಂ ಪ್ರತಿಪತ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 27 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha catustriṃśassargaḥ |

tataśśūrpaṇakhāṃ dṛṣṭvā bruvantīṃ paruṣaṃ vacaḥ |

amātyamadhye saṅkruddhaḥ paripapraccha rāvaṇaḥ || 1 ||

kaśca rāmaḥ kathaṃvīryaḥ kiṃrūpaḥ kimparākramaḥ |

kimarthaṃ daṇḍakāraṇyaṃ praviṣṭassudurāsadam || 2 ||

āyudhaṃ kiñca rāmasya nihatā yena rākṣasāḥ |

kharaśca nihatassaṅkhye dūṣaṇastriśirāstathā || 3 ||

ityuktā rākṣasendreṇa rākṣasī krodhamūrchitā |

tato rāmaṃ yathātatvamākhyātumupacakrame || 4 ||

dīrghabāhurviśālākṣa ścīrakṛṣṇājināmbaraḥ |

kandarpasamarūpaśca rāmo daśarathātmajaḥ || 5 ||

śakracāpanibhaṃ cāpaṃ vikṛṣya kanakāṅgadam |

dīptān kṣipati nārācānsarpāniva mahāviṣān || 6 ||

nādadānaṃ śarānghorānnamuñcantaṃ śilīmukhān |

na kārmukaṃ vikarṣantaṃ rāmaṃ paśyāmi saṃyuge || 7 ||

hanyamānaṃ tu tatsainyaṃ paśyāmi śaravṛṣṭibhiḥ |

indreṇevottamaṃ sasyamāhatantvaśmavṛṣṭibhiḥ || 8 ||

rakṣasāṃ bhīmarūpāṇāṃ sahasrāṇi caturdaśa |

nihatāni śarai stīkṣṇaistenaikena padātinā || 9 ||

ardhādhikamuhūrtena kharaśca sahadūṣaṇaḥ |

ṛṣīṇāmabhayaṃ dattaṃ kṛtakṣemāśca daṇḍakāḥ || 10 ||

ekā kathañcinmuktāhaṃ paribhūya mahātmanā |

strīvadhaṃ śaṅkamānena rāmeṇa viditātmanā || 11 ||

bhrātā cāsya mahātejā guṇatastulyavikramaḥ |

anuraktaśca bhaktaśca lakṣmaṇo nāma vīryavān || 12 ||

amarṣī durjayo jetā vikrānto buddhimānbalī |

rāmasya dakṣiṇo bāhurnityaṃ prāṇo bahiścaraḥ || 13 ||

rāmasya tu viśālākṣī pūrṇendusadṛśānanā |

dharmapatnī priyā bharturnityaṃ priyahite ratā || 14 ||

sā sukeśī sunāsorussurūpā ca yaśasvinī |

devateva vanasyāsya rājate śrīrivāparā || 15 ||

taptakāñcanavarṇābhā raktatuṅganakhī śubhā |

sītā nāma varārohā vaidehī tanumadhyamā || 16 ||

naiva devī na gandharvī na yakṣī na ca kinnarī |

naivaṃrūpā mayā nārī dṛṣṭapūrvā mahītale || 17 ||

yasya sītā bhavedbhāryā yaṃ ca hṛṣṭā pariṣvajet |

atijīvetsa sarveṣu lokeṣvapi purandarāt || 18 ||

sā suśīlā vapuśślāghyā rūpeṇāpratimā bhuvi |

tavānurūpā bhāryā syāttvaṃ ca tasyāstathā patiḥ || 19 ||

tāṃ tu vistīrṇajaghanāṃ pīnaśroṇipayodharām |

bhāryārthe ca tavānetumudyatāhaṃ varānanām || 20 ||

virūpitāsmi krūreṇa lakṣmaṇena mahābhuja |

tāṃ tu dṛṣṭvādya vaidehīṃ pūrṇacandranibhānanām |

manmathasya śarāṇāṃ vai tvaṃ vidheyo bhaviṣyasi || 21 ||

yadi tasyāmabhiprāyo bhāryārthe tava jāyate |

śīghramuddhriyatāṃ pādo jayārthamiha dakṣiṇaḥ || 22 ||

kuru priyaṃ tathā teṣāṃ rakṣasāṃ rākṣaseśvara |

vadhāttasya nṛśaṃsasya rāmasyāśramavāsinaḥ || 23 ||

taṃ śarairniśitairhatvā lakṣmaṇaṃ ca mahāratham |

hatanāthāṃ sukhaṃ sītāṃ yathāvadupabhokṣyasi || 24 ||

rocate yati te vākyaṃ mamaitadrākṣaseśvara |

kriyatāṃ nirviśaṅkena vacanaṃ mama rāvaṇa || 25 ||

vijñāyehātmaśaktiṃ ca hriyatāmabalā balāt |

sītā sarvānavadyāṅgī bhāryārthe rākṣaseśvara || 26 ||

niśamya rāmeṇa śarairajihmagai rhatān janasthānagatānniśācarān |

kharaṃ ca buddhvā nihataṃ ca dūṣaṇaṃ tvamatra kṛtyaṃ pratipattumarhasi || 27 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||