3.12 Aranyakanda - Dvadasha Sargah

ॐ

3.12 ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡ - ದ್ವಾದಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ದ್ವಾದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸಪ್ರವಿಶ್ಯಾಽಶ್ರಮಪದಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ರಾಘವಾನುಜಃ ।

ಅಗಸ್ತ್ಯಶಿಷ್ಯಮಾಸಾದ್ಯ ವಾಕ್ಯಮೇತದುವಾಚ ಹ ॥ 1 ॥

ರಾಜಾ ದಶರಥೋ ನಾಮ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ತಸ್ಯ ಸುತೋ ಬಲೀ ।

ರಾಮಃ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಮುನಿಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಭಾರ್ಯಯಾ ಸಹ ಸೀತಯಾ ॥ 2 ॥

ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ನಾಮ ತಸ್ಯಾಹಂ ಭ್ರಾತಾ ತ್ವವರಜೋ ಹಿತಃ ।

ಅನುಕೂಲಶ್ಚ ಭಕ್ತಶ್ಚ ಯದಿ ತೇ ಶ್ರೋತ್ರಮಾಗತಃ ॥ 3 ॥

ತೇ ವಯಂ ವನಮತ್ಯುಗ್ರಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಃ ಪಿತೃಶಾಸನಾತ್ ।

ದ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಾಮಹೇ ಸರ್ವೇ ಭಗವನ್ತಂ ನಿವೇದ್ಯತಾಮ್ ॥ 4 ॥

ತಸ್ಯ ತದ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯ ತಪೋಧನಃ ।

ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಽಗ್ನಿಶರಣಂ ಪ್ರವಿವೇಶ ನಿವೇದಿತುಮ್ ॥ 5 ॥

ಸ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತಪಸಾ ದುಷ್ಪ್ರಧರ್ಷಣಮ್ ।

ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರುವಾಚೇದಂ ರಾಮಾಗಮನಮಞ್ಜಸಾ ॥ 6 ॥

ಯಥೋಕ್ತಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನೈವ ಶಿಷ್ಯೋಽಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಸಮ್ಮತಃ ।

ಪುತ್ರೌ ದಶರಥಸ್ಯೇಮೌ ರಾಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಏವ ಚ ॥ 7 ॥

ಪ್ರವಿಷ್ಟಾವಾಶ್ರಮಪದಂ ಸೀತಯಾ ಸಹ ಭಾರ್ಯಯಾ ।

ದ್ರಷ್ಟುಂ ಭವನ್ತಮಾಯಾತೌ ಶುಶ್ರೂಷಾರ್ಥಮರಿನ್ದಮೌ ॥ 8 ॥

ಯದತ್ರಾನನ್ತರಂ ತತ್ತ್ವಮಾಜ್ಞಾಪಯಿತುಮರ್ಹಸಿ ।

ತತಶ್ಶಿಷ್ಯಾದುಪಶ್ರುತ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ರಾಮಂ ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ॥ 9 ॥

ವೈದೇಹೀಂ ಚ ಮಹಾಭಾಗಾಮಿದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ।

ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ರಾಮಶ್ಚಿರಸ್ಯಾದ್ಯ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಮಾಂ ಸಮುಪಾಗತಃ ॥ 10 ॥

ಮನಸಾ ಕಾಙ್ಕ್ಷಿತಂ ಹ್ಯಸ್ಯ ಮಯಾಪ್ಯಾಗಮನಂ ಪ್ರತಿ ।

ಗಮ್ಯತಾಂ ಸತ್ಕೃತೋ ರಾಮಸ್ಸಭಾರ್ಯಸ್ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ॥ 11 ॥

ಪ್ರವೇಶ್ಯತಾಂ ಸಮೀಪಂ ಮೇ ಕಿಂ ಚಾಸೌ ನ ಪ್ರವೇಶಿತಃ ।

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ಮುನಿನಾ ಧರ್ಮಜ್ಞೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ॥ 12 ॥

ಅಭಿವಾದ್ಯಾಬ್ರವೀಚ್ಛಿಷ್ಯಸ್ತಥೇತಿ ನಿಯತಾಞ್ಜಲಿಃ ।

ತತೋ ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಶ್ಶಿಷ್ಯೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 13 ॥

ಕ್ವಾಸೌ ರಾಮೋ ಮುನಿಂ ದ್ರಷ್ಟುಮೇತು ಪ್ರವಿಶತು ಸ್ವಯಮ್ ।

ತತೋ ಗತ್ವಾಽಽಶ್ರಮಪದಂ ಶಿಷ್ಯೇಣ ಸಹ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ॥ 14 ॥

ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಂ ಸೀತಾಂ ಚ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್ ।

ತಂ ಶಿಷ್ಯಃ ಪ್ರಶ್ರಿತೋ ವಾಕ್ಯಮಗಸ್ತ್ಯವಚನಂ ಬ್ರುವನ್ ॥ 15 ॥

ಪ್ರಾವೇಶಯದ್ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಸತ್ಕಾರಾರ್ಹಂ ಸುಸತ್ಕೃತಮ್ ।

ಪ್ರವಿವೇಶ ತತೋ ರಾಮಸ್ಸೀತಯಾ ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ॥ 16 ॥

ಪ್ರಶಾನ್ತಹರಿಣಾಕೀರ್ಣಮಾಶ್ರಮಂ ಹ್ಯವಲೋಕಯನ್ ।

ಸ ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸ್ಥಾನಮಗ್ನೇಃ ಸ್ಥಾನಂ ತಥೈವ ಚ ॥ 17 ॥

ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ಥಾನಂ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಂ ಚೈವ ವಿವಸ್ವತಃ ।

ಸೋಮಸ್ಥಾನಂ ಭಗಸ್ಥಾನಂ ಸ್ಥಾನಂ ಕೌಬೇರಮೇವ ಚ ॥ 18 ॥

ದಾತುರ್ವಿಧಾತುಃ ಸ್ಥಾನೇಚ ವಾಯೋಃ ಸ್ಥಾನಂ ತಥೈವ ಚ ।

ನಾಗರಾಜಸ್ಯ ಚ ಸ್ಥಾನಮನನ್ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 19 ॥

ಸ್ಥಾನಂ ತಥೈವ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ವಸೂನಾಂ ಸ್ಥಾನಮೇವ ಚ ।

ಸ್ಥಾನಂ ಚ ಪಾಶಹಸ್ತಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 20 ॥

ಕಾರ್ತಿಕೇಯಸ್ಯ ಚ ಸ್ಥಾನಂ ಧರ್ಮಸ್ಥಾನಂ ಚ ಪಶ್ಯತಿ ।

ಸ ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸ್ಥಾನಮಗ್ನೇಃ ಸ್ಥಾನಂ ತಥೈವ ಚ ॥ 21 ॥

ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ಥಾನಂ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಂ ಚೈವ ವಿವಸ್ವತಃ ।

ಸೋಮಸ್ಥಾನಂ ಭಗಸ್ಥಾನಂ ಸ್ಥಾನಂ ಕೌಬೇರಮೇವ ಚ ॥ 22 ॥

ಧಾತುರ್ವಿಧಾತುಃ ಸ್ಥಾನಂ ಚ ವಾಯೋಃ ಸ್ಥಾನಂ ತಥೈವ ಚ ।

ನಾಗರಾಜಸ್ಯ ಚ ಸ್ಥಾನಮನನ್ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 23 ॥

ಸ್ಥಾನಂ ತಥೈವ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ವಸೂನಾಂ ಸ್ಥಾನಮೇವ ಚ ।

ಸ್ಥಾನಂ ಚ ಪಾಶಹಸ್ತಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 24 ॥

ಕಾರ್ತಿಕೇಯಸ್ಯ ಚ ಸ್ಥಾನಂ ಧರ್ಮಸ್ಥಾನಂ ಚ ಪಶ್ಯತಿ ।

ಸ ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸ್ಥಾನಮಗ್ನೇಃ ಸ್ಥಾನಂ ತಥೈವ ಚ ॥ 25 ॥

ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ಥಾನಂ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಂ ಚೈವ ವಿವಸ್ವತಃ ।

ಸೋಮಸ್ಥಾನಂ ಭಗಸ್ಥಾನಂ ಸ್ಥಾನಂ ಕೌಬೇರಮೇವ ಚ ॥ 26 ॥

ದಾತುರ್ವಿಧಾತುಃ ಸ್ಥಾನೇಚ ವಾಯೋಃ ಸ್ಥಾನಂ ತಥೈವ ಚ ।

ನಾಗರಾಜಸ್ಯ ಚ ಸ್ಥಾನಮನನ್ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 27 ॥

ಸ್ಥಾನಂ ತಥೈವ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ವಸೂನಾಂ ಸ್ಥಾನಮೇವ ಚ ।

ಸ್ಥಾನಂ ಚ ಪಾಶಹಸ್ತಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 28 ॥

ಕಾರ್ತಿಕೇಯಸ್ಯ ಚ ಸ್ಥಾನಂ ಧರ್ಮಸ್ಥಾನಂ ಚ ಪಶ್ಯತಿ ।

ತತಶ್ಶಿಷ್ಯೈಃ ಪರಿವೃತೋ ಮುನಿರಪ್ಯಭಿನಿಷ್ಪತತ್ ॥ 29 ॥

ತಂ ದದರ್ಶಾಗ್ರತೋ ರಾಮೋ ಮುನೀನಾಂ ದೀಪ್ತತೇಜಸಾಮ್ ।

ಅಬ್ರವೀದ್ವಚನಂ ವೀರೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಲಕ್ಷ್ಮಿವರ್ಧನಮ್ ॥ 30 ॥

ಏಷ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ನಿಷ್ಕ್ರಾಮತ್ಯಗಸ್ತ್ಯೋ ಭಗವಾನೃಷಿಃ ।

ಔದಾರ್ಯೇಣಾವಗಚ್ಛಾಮಿ ನಿಧಾನಂ ತಪಸಾಮಿಮಮ್ ॥ 31 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮಹಾಬಾಹುರಗಸ್ತ್ಯಂ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸಮ್ ।

ಜಗ್ರಾಹ ಪರಮಪ್ರೀತಸ್ತಸ್ಯ ಪಾದೌ ಪರನ್ತಪಃ ॥ 32 ॥

ಅಭಿವಾದ್ಯ ತು ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ತಸ್ಥೌ ರಾಮಃ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ।

ಸೀತಯಾ ಸಹ ವೈದೇಹ್ಯಾ ತದಾ ರಾಮಃ ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ॥ 33 ॥

ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಮರ್ಚಯಿತ್ವಾಸನೋದಕೈಃ ।

ಕುಶಲಪ್ರಶ್ನಮುಕ್ತ್ವಾ ಚ ಆಸ್ಯತಾಮಿತಿ ಚಾಬ್ರವೀತ್ ॥ 34 ॥

ಅಗ್ನಿಂ ಹುತ್ವಾ ಪ್ರದಾಯಾರ್ಘ್ಯಮತಿಥೀನ್ ಪ್ರತಿಪೂಜ್ಯ ಚ ।

ವಾನಪ್ರಸ್ಥ್ಯೇನ ಧರ್ಮೇಣ ಸ ತೇಷಾಂ ಭೋಜನಂ ದದೌ ॥ 35 ॥

ಪ್ರಥಮಂ ಚೋಪವಿಶ್ಯಾಥ ಧರ್ಮಜ್ಞೋ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಃ ।

ಉವಾಚ ರಾಮಮಾಸೀನಂ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಂ ಧರ್ಮಕೋವಿದಮ್ ॥ 36 ॥

ಅಗ್ನಿಂ ಹುತ್ವಾ ಪ್ರದಾಯಾರ್ಘ್ಯಮತಿಥಿಂ ಪ್ರತಿಪೂಜಯೇತ್ ।

ಅನ್ಯಥಾ ಖಲು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ತಪಸ್ವೀ ಸಮುದಾಚರನ್ ॥ 37 ॥

ದುಃಸಾಕ್ಷೀವ ಪರೇ ಲೋಕೇ ಸ್ವಾನಿ ಮಾಂಸಾನಿ ಭಕ್ಷಯೇತ್ ।

ರಾಜಾ ಸರ್ವಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಧರ್ಮಚಾರೀ ಮಹಾರಥಃ ॥ 38 ॥

ಪೂಜನೀಯಶ್ಚ ಮಾನ್ಯಶ್ಚ ಭವಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಪ್ರಿಯಾತಿಥಿಃ ।

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಫಲೈರ್ಮೂಲೈಃ ಪುಷ್ಪೈರನ್ಯೈಶ್ಚ ರಾಘವಮ್ ॥ 39 ॥

ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಯಥಾಕಾಮಂ ಪುನರೇವ ತತೋಽಬ್ರವೀತ್ ।

ಇದಂ ದಿವ್ಯಂ ಮಹಚ್ಚಾಪಂ ಹೇಮರತ್ನವಿಭೂಷಿತಮ್ ॥ 40 ॥

ವೈಷ್ಣವಂ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ನಿರ್ಮಿತಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ।

ಅಮೋಘಸ್ಸೂರ್ಯಸಙ್ಕಾಶೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಶ್ಶರೋತ್ತಮಃ ॥ 41 ॥

ದತ್ತೌ ಮಮ ಮಹೇನ್ದ್ರೇಣ ತೂಣೀ ಚಾಕ್ಷಯಸಾಯಕೌ ।

ಸಮ್ಪೂರ್ಣೌ ನಿಶಿತೈರ್ಬಾಣೈರ್ಜ್ವಲದ್ಭಿರಿವ ಪಾವಕೈಃ ॥ 42 ॥

ಮಹಾರಜತಕೋಶೋಽಯಮಸಿರ್ಹೇಮವಿಭೂಷಿತಃ ।

ಅನೇನ ಧನುಷಾ ರಾಮ ಹತ್ವಾ ಸಙ್ಖ್ಯೇ ಮಹಾಸುರಾನ್ ॥ 43 ॥

ಆಜಹಾರ ಶ್ರಿಯಂ ದೀಪ್ತಾಂ ಪುರಾ ವಿಷ್ಣುರ್ದಿವೌಕಸಾಮ್ ।

ತದ್ಧನುಸ್ತೌ ಚ ತೂಣೀರೌ ಶರಂ ಖಙ್ಗಂ ಚ ಮಾನದ ॥ 44 ॥

ಜಯಾಯ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಷ್ವ ವಜ್ರಂ ವಜ್ರಧರೋ ಯಥಾ ।

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸಮಸ್ತಂ ತದ್ವರಾಯುಧಮ್ ।

ದತ್ವಾ ರಾಮಾಯ ಭಗವಾನಗಸ್ತ್ಯಃ ಪುನರಬ್ರವೀತ್ ॥ 45 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಾದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha dvādaśassargaḥ |

sapraviśyā'śramapadaṃ lakṣmaṇo rāghavānujaḥ |

agastyaśiṣyamāsādya vākyametaduvāca ha || 1 ||

rājā daśaratho nāma jyeṣṭhastasya suto balī |

rāmaḥ prāpto muniṃ draṣṭuṃ bhāryayā saha sītayā || 2 ||

lakṣmaṇo nāma tasyāhaṃ bhrātā tvavarajo hitaḥ |

anukūlaśca bhaktaśca yadi te śrotramāgataḥ || 3 ||

te vayaṃ vanamatyugraṃ praviṣṭāḥ pitṛśāsanāt |

draṣṭumicchāmahe sarve bhagavantaṃ nivedyatām || 4 ||

tasya tad vacanaṃ śrutvā lakṣmaṇasya tapodhanaḥ |

tathetyuktvā'gniśaraṇaṃ praviveśa niveditum || 5 ||

sa praviśya muniśreṣṭhaṃ tapasā duṣpradharṣaṇam |

kṛtāñjaliruvācedaṃ rāmāgamanamañjasā || 6 ||

yathoktaṃ lakṣmaṇenaiva śiṣyo'gastyasya sammataḥ |

putrau daśarathasyemau rāmo lakṣmaṇa eva ca || 7 ||

praviṣṭāvāśramapadaṃ sītayā saha bhāryayā |

draṣṭuṃ bhavantamāyātau śuśrūṣārthamarindamau || 8 ||

yadatrānantaraṃ tattvamājñāpayitumarhasi |

tataśśiṣyādupaśrutya prāptaṃ rāmaṃ salakṣmaṇam || 9 ||

vaidehīṃ ca mahābhāgāmidaṃ vacanamabravīt |

diṣṭyā rāmaścirasyādya draṣṭuṃ māṃ samupāgataḥ || 10 ||

manasā kāṅkṣitaṃ hyasya mayāpyāgamanaṃ prati |

gamyatāṃ satkṛto rāmassabhāryassahalakṣmaṇaḥ || 11 ||

praveśyatāṃ samīpaṃ me kiṃ cāsau na praveśitaḥ |

evamuktastu muninā dharmajñena mahātmanā || 12 ||

abhivādyābravīcchiṣyastatheti niyatāñjaliḥ |

tato niṣkramya sambhrāntaśśiṣyo lakṣmaṇamabravīt || 13 ||

kvāsau rāmo muniṃ draṣṭumetu praviśatu svayam |

tato gatvā''śramapadaṃ śiṣyeṇa saha lakṣmaṇaḥ || 14 ||

darśayāmāsa kākutsthaṃ sītāṃ ca janakātmajām |

taṃ śiṣyaḥ praśrito vākyamagastyavacanaṃ bruvan || 15 ||

prāveśayadyathānyāyaṃ satkārārhaṃ susatkṛtam |

praviveśa tato rāmassītayā sahalakṣmaṇaḥ || 16 ||

praśāntahariṇākīrṇamāśramaṃ hyavalokayan |

sa tatra brahmaṇaḥ sthānamagneḥ sthānaṃ tathaiva ca || 17 ||

viṣṇoḥ sthānaṃ mahendrasya sthānaṃ caiva vivasvataḥ |

somasthānaṃ bhagasthānaṃ sthānaṃ kauberameva ca || 18 ||

dāturvidhātuḥ sthāneca vāyoḥ sthānaṃ tathaiva ca |

nāgarājasya ca sthānamanantasya mahātmanaḥ || 19 ||

sthānaṃ tathaiva gāyatryā vasūnāṃ sthānameva ca |

sthānaṃ ca pāśahastasya varuṇasya mahātmanaḥ || 20 ||

kārtikeyasya ca sthānaṃ dharmasthānaṃ ca paśyati |

sa tatra brahmaṇaḥ sthānamagneḥ sthānaṃ tathaiva ca || 21 ||

viṣṇoḥ sthānaṃ mahendrasya sthānaṃ caiva vivasvataḥ |

somasthānaṃ bhagasthānaṃ sthānaṃ kauberameva ca || 22 ||

dhāturvidhātuḥ sthānaṃ ca vāyoḥ sthānaṃ tathaiva ca |

nāgarājasya ca sthānamanantasya mahātmanaḥ || 23 ||

sthānaṃ tathaiva gāyatryā vasūnāṃ sthānameva ca |

sthānaṃ ca pāśahastasya varuṇasya mahātmanaḥ || 24 ||

kārtikeyasya ca sthānaṃ dharmasthānaṃ ca paśyati |

sa tatra brahmaṇaḥ sthānamagneḥ sthānaṃ tathaiva ca || 25 ||

viṣṇoḥ sthānaṃ mahendrasya sthānaṃ caiva vivasvataḥ |

somasthānaṃ bhagasthānaṃ sthānaṃ kauberameva ca || 26 ||

dāturvidhātuḥ sthāneca vāyoḥ sthānaṃ tathaiva ca |

nāgarājasya ca sthānamanantasya mahātmanaḥ || 27 ||

sthānaṃ tathaiva gāyatryā vasūnāṃ sthānameva ca |

sthānaṃ ca pāśahastasya varuṇasya mahātmanaḥ || 28 ||

kārtikeyasya ca sthānaṃ dharmasthānaṃ ca paśyati |

tataśśiṣyaiḥ parivṛto munirapyabhiniṣpatat || 29 ||

taṃ dadarśāgrato rāmo munīnāṃ dīptatejasām |

abravīdvacanaṃ vīro lakṣmaṇaṃ lakṣmivardhanam || 30 ||

eṣa lakṣmaṇa niṣkrāmatyagastyo bhagavānṛṣiḥ |

audāryeṇāvagacchāmi nidhānaṃ tapasāmimam || 31 ||

evamuktvā mahābāhuragastyaṃ sūryavarcasam |

jagrāha paramaprītastasya pādau parantapaḥ || 32 ||

abhivādya tu dharmātmā tasthau rāmaḥ kṛtāñjaliḥ |

sītayā saha vaidehyā tadā rāmaḥ salakṣmaṇaḥ || 33 ||

pratijagrāha kākutsthamarcayitvāsanodakaiḥ |

kuśalapraśnamuktvā ca āsyatāmiti cābravīt || 34 ||

agniṃ hutvā pradāyārghyamatithīn pratipūjya ca |

vānaprasthyena dharmeṇa sa teṣāṃ bhojanaṃ dadau || 35 ||

prathamaṃ copaviśyātha dharmajño munipuṅgavaḥ |

uvāca rāmamāsīnaṃ prāñjaliṃ dharmakovidam || 36 ||

agniṃ hutvā pradāyārghyamatithiṃ pratipūjayet |

anyathā khalu kākutstha tapasvī samudācaran || 37 ||

duḥsākṣīva pare loke svāni māṃsāni bhakṣayet |

rājā sarvasya lokasya dharmacārī mahārathaḥ || 38 ||

pūjanīyaśca mānyaśca bhavān prāptaḥ priyātithiḥ |

evamuktvā phalairmūlaiḥ puṣpairanyaiśca rāghavam || 39 ||

pūjayitvā yathākāmaṃ punareva tato'bravīt |

idaṃ divyaṃ mahaccāpaṃ hemaratnavibhūṣitam || 40 ||

vaiṣṇavaṃ puruṣavyāghra nirmitaṃ viśvakarmaṇā |

amoghassūryasaṅkāśo brahmadattaśśarottamaḥ || 41 ||

dattau mama mahendreṇa tūṇī cākṣayasāyakau |

sampūrṇau niśitairbāṇairjvaladbhiriva pāvakaiḥ || 42 ||

mahārajatakośo'yamasirhemavibhūṣitaḥ |

anena dhanuṣā rāma hatvā saṅkhye mahāsurān || 43 ||

ājahāra śriyaṃ dīptāṃ purā viṣṇurdivaukasām |

taddhanustau ca tūṇīrau śaraṃ khaṅgaṃ ca mānada || 44 ||

jayāya pratigṛhṇīṣva vajraṃ vajradharo yathā |

evamuktvā mahātejāḥ samastaṃ tadvarāyudham |

datvā rāmāya bhagavānagastyaḥ punarabravīt || 45 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvādaśassargaḥ ||