2.69 Ayodhyakanda - Ekonasaptatitama Sargah

ॐ

2.69 ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡ - ಏಕೋನಸಪ್ತತಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕೋನಸಪ್ತತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಯಾಮೇವ ರಾತ್ರಿಂ ತೇ ದೂತಾಃ ಪ್ರವಿಶನ್ತಿ ಸ್ಮ ತಾಂ ಪುರೀಮ್ ।

ಭರತೇನಾಪಿ ತಾಂ ರಾತ್ರಿಂ ಸ್ವಪ್ನೋ ದೃಷ್ಟೋಽಯಮಪ್ರಿಯಃ ॥ 1 ॥

ವ್ಯುಷ್ಟಾಮೇವ ತು ತಾಂ ರಾತ್ರಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಂ ಸ್ವಪ್ನಮಪ್ರಿಯಮ್ ।

ಪುತ್ರೋ ರಾಜಾಧಿರಾಜಸ್ಯ ಸುಭೃಶಂ ಪರ್ಯತಪ್ಯತ ॥ 2 ॥

ತಪ್ಯಮಾನಂ ಸಮಾಜ್ಞಾಯ ವಯಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಿಯವಾದಿನಃ ।

ಆಯಾಸಂ ಹಿ ವಿನೇಷ್ಯನ್ತ ಸ್ಸಭಾಯಾಂ ಚಕ್ರಿರೇ ಕಥಾಃ ॥ 3 ॥

ವಾದಯನ್ತಿ ತಥಾ ಶಾನ್ತಿಂ ಲಾಸ ಯನ್ತ್ಯಪಿ ಚಾಪರೇ ।

ನಾಟಕಾನ್ಯಪರೇ ಪ್ರಾಹುರ್ಹಾಸ್ಯಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ॥ 4 ॥

ಸ ತೈರ್ಮಹಾತ್ಮಾ ಭರತಸ್ಸಖಿಭಿಃ ಪ್ರಿಯವಾದಿಭಿಃ ।

ಗೋಷ್ಠೀಹಾಸ್ಯಾನಿ ಕುರ್ವದ್ಭಿರ್ನ ಪ್ರಾಹೃಷ್ಯತ ರಾಘವಃ ॥ 5 ॥

ತಮಬ್ರವೀತ್ಪ್ರಿಯಸಖೋ ಭರತಂ ಸಖಿಭಿರ್ವೃತಮ್ ।

ಸುಹೃದ್ಭಿಃ ಪರ್ಯುಪಾಸೀನಃ ಕಿಂ ಸಖೇ ನಾನುಮೋದಸೇ ॥ 6 ॥

ಏವಂ ಬ್ರುವಾಣಂ ಸುಹೃದಂ ಭರತಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಹ ।

ಶ್ರುಣು ತ್ವಂ ಯನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ಮೇ ದೈನ್ಯಮೇತದುಪಾಗತಮ್ ॥ 7 ॥

ಸ್ವಪ್ನೇ ಪಿತರಮದ್ರಾಕ್ಷಂ ಮಲಿನಂ ಮುಕ್ತ ಮೂರ್ಧಜಮ್ ।

ಪತನ್ತಮದ್ರಿಶಿಖರಾತ್ಕಲುಷೇ ಗೋಮಯಹ್ರದೇ ॥ 8 ॥

ಪ್ಲವಮಾನಶ್ಚ ಮೇ ದೃಷ್ಟಸ್ಸ ತಸ್ಮಿನ್ಗೋಮಯಹ್ರದೇ ।

ಪಿಬನ್ನಞ್ಜಲಿನಾ ತೈಲಂ ಹಸನ್ನಪಿ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ॥ 9 ॥

ತತಸ್ತಿಲೌದನಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಪುನಃ ಪುನರಧಶ್ಶಿರಾಃ ।

ತೈಲೇನಾಭ್ಯಕ್ತಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ತೈಲಮೇವಾನ್ವಗಾಹತ ॥ 10 ॥

ಸ್ವಪ್ನೇಽಪಿ ಸಾಗರಂ ಶುಷ್ಕಂ ಚನ್ದ್ರಂ ಚ ಪತಿತಂ ಭವಿ ।

ಉಪರುದ್ಧಾಂ ಚ ಜಗತೀಂ ತಮಸೇವ ಸಮಾವೃತಾಮ್ ॥ 11 ॥

ಔಪವಾಹ್ಯಸ್ಯ ನಾಗಸ್ಯ ವಿಷಾಣಂ ಶಕಲೀಕೃತಮ್ ।

ಸಹಸಾಚಾಪಿ ಸಂಶಾನ್ತಂ ಜ್ವಲಿತಂ ಜಾತವೇದಸಮ್ ॥ 12 ॥

ಅವತೀರ್ಣಾಂ ಚ ಪೃಥಿವೀಂ ಶುಷ್ಕಾಂ ಶ್ಚ ವಿವಿಧಾನ್ ದ್ರುಮಾನ್ ।

ಅಹಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ವಿಧ್ವಸ್ತಾನ್ ಸಧೂಮಾಂಶ್ಚಾಪಿ ಪರ್ವತಾನ್ ॥ 13 ॥

ಪೀಠೇ ಕಾರ್ಷ್ಣಾಯಸೇ ಚೈನಂ ನಿಷಣ್ಣಂ ಕೃಷ್ಣವಾಸಸಮ್ ।

ಪ್ರಹಸನ್ತಿ ಸ್ಮ ರಾಜಾನಂ ಪ್ರಮದಾಃ ಕೃಷ್ಣಪಿಙ್ಗಲಾಃ ॥ 14 ॥

ತ್ವರಮಾಣಶ್ಚ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ರಕ್ತಮಾಲ್ಯಾನುಲೇಪನಃ ।

ರಥೇನ ಖರಯುಕ್ತೇನ ಪ್ರಯಾತೋ ದಕ್ಷಿಣಾಮುಖಃ ॥ 15 ॥

ಪ್ರಹಸನ್ತೀವ ರಾಜಾನಂ ಪ್ರಮದಾ ರಕ್ತವಾಸಿನೀ ।

ಪ್ರಕರ್ಷನ್ತೀ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಾ ರಾಕ್ಷಸೀ ವಿಕೃತಾನನಾ ॥ 16 ॥

ಏವಮೇತನ್ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಮಿಮಾಂ ರಾತ್ರಿಂ ಭಯಾವಹಮ್ ।

ಅಹಂ ರಾಮೋಽಥವಾ ರಾಜಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ವಾ ಮರಿಷ್ಯತಿ ॥ 17 ॥

ನರೋ ಯಾನೇನ ಯ ಸ್ಸ್ವಪ್ನೇ ಸ್ವರಯುಕ್ತೇನ ಯಾತಿ ಹಿ ।

ಅಚಿರಾತ್ತಸ್ಯ ಧೂಮಾಗ್ರಂ ಚಿತಾಯಾಂ ಸಮ್ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ ॥ 18 ॥

ಏತನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ದೀನೋಽಹಂ ತನ್ನವಃ ಪ್ರತಿಪೂಜಯೇ ।

ಶುಷ್ಯತೀವ ಚ ಮೇ ಕಣ್ಠಃ ನ ಸ್ವಸ್ಥಮಿವ ಮೇ ಮನಃ ॥ 19 ॥

ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಭಯಸ್ಥಾನಂ ಭಯಂ ಚೈವೋಪಧಾರಯೇ ಭ್ರಷ್ಟಶ್ಚ ಸ್ವರಯೋಗೋ ಮೇ ಛಾಯಾ ಚೋಪಹತಾ ಮಮ ।

ಜುಗುಪ್ಸನ್ನಿವ ಚಾಽತ್ಮಾನಂ ನ ಪಶ್ಯಮಿ ಚ ಕಾರಣಮ್ ॥ 20 ॥

ಇಮಾಂ ಚ ದುಸ್ಸ್ವಪ್ನಗತಿಂ ನಿಶಾಮ್ಯತಾಮನೇಕರೂಪಾಮವಿತರ್ಕಿತಾಂ ಪುರಾ ।

ಭಯಂ ಮಹತ್ತದ್ಧೃದಯಾನ್ನಯಾತಿ ಮೇ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ರಾಜಾನಮಚಿನ್ತದರ್ಶನಮ್ ॥ 21 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನಸಪ್ತತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha ekonasaptatitamassargaḥ |

yāmeva rātriṃ te dūtāḥ praviśanti sma tāṃ purīm |

bharatenāpi tāṃ rātriṃ svapno dṛṣṭo'yamapriyaḥ || 1 ||

vyuṣṭāmeva tu tāṃ rātriṃ dṛṣṭvā taṃ svapnamapriyam |

putro rājādhirājasya subhṛśaṃ paryatapyata || 2 ||

tapyamānaṃ samājñāya vayasyāḥ priyavādinaḥ |

āyāsaṃ hi vineṣyanta ssabhāyāṃ cakrire kathāḥ || 3 ||

vādayanti tathā śāntiṃ lāsa yantyapi cāpare |

nāṭakānyapare prāhurhāsyāni vividhāni ca || 4 ||

sa tairmahātmā bharatassakhibhiḥ priyavādibhiḥ |

goṣṭhīhāsyāni kurvadbhirna prāhṛṣyata rāghavaḥ || 5 ||

tamabravītpriyasakho bharataṃ sakhibhirvṛtam |

suhṛdbhiḥ paryupāsīnaḥ kiṃ sakhe nānumodase || 6 ||

evaṃ bruvāṇaṃ suhṛdaṃ bharataḥ pratyuvāca ha |

śruṇu tvaṃ yannimittaṃ me dainyametadupāgatam || 7 ||

svapne pitaramadrākṣaṃ malinaṃ mukta mūrdhajam |

patantamadriśikharātkaluṣe gomayahrade || 8 ||

plavamānaśca me dṛṣṭassa tasmingomayahrade |

pibannañjalinā tailaṃ hasannapi muhurmuhuḥ || 9 ||

tatastilaudanaṃ bhuktvā punaḥ punaradhaśśirāḥ |

tailenābhyaktasarvāṅgaḥ tailamevānvagāhata || 10 ||

svapne'pi sāgaraṃ śuṣkaṃ candraṃ ca patitaṃ bhavi |

uparuddhāṃ ca jagatīṃ tamaseva samāvṛtām || 11 ||

aupavāhyasya nāgasya viṣāṇaṃ śakalīkṛtam |

sahasācāpi saṃśāntaṃ jvalitaṃ jātavedasam || 12 ||

avatīrṇāṃ ca pṛthivīṃ śuṣkāṃ śca vividhān drumān |

ahaṃ paśyāmi vidhvastān sadhūmāṃścāpi parvatān || 13 ||

pīṭhe kārṣṇāyase cainaṃ niṣaṇṇaṃ kṛṣṇavāsasam |

prahasanti sma rājānaṃ pramadāḥ kṛṣṇapiṅgalāḥ || 14 ||

tvaramāṇaśca dharmātmā raktamālyānulepanaḥ |

rathena kharayuktena prayāto dakṣiṇāmukhaḥ || 15 ||

prahasantīva rājānaṃ pramadā raktavāsinī |

prakarṣantī mayā dṛṣṭā rākṣasī vikṛtānanā || 16 ||

evametanmayā dṛṣṭamimāṃ rātriṃ bhayāvaham |

ahaṃ rāmo'thavā rājā lakṣmaṇo vā mariṣyati || 17 ||

naro yānena ya ssvapne svarayuktena yāti hi |

acirāttasya dhūmāgraṃ citāyāṃ sampradṛśyate || 18 ||

etannimittaṃ dīno'haṃ tannavaḥ pratipūjaye |

śuṣyatīva ca me kaṇṭhaḥ na svasthamiva me manaḥ || 19 ||

na paśyāmi bhayasthānaṃ bhayaṃ caivopadhāraye bhraṣṭaśca svarayogo me chāyā copahatā mama |

jugupsanniva cā'tmānaṃ na paśyami ca kāraṇam || 20 ||

imāṃ ca dussvapnagatiṃ niśāmyatāmanekarūpāmavitarkitāṃ purā |

bhayaṃ mahattaddhṛdayānnayāti me vicintya rājānamacintadarśanam || 21 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonasaptatitamassargaḥ ||