2.30 Ayodhyakanda - Trimsha Sargah

ॐ

2.30 ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡ - ತ್ರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸಾನ್ತ್ವ್ಯಮಾನಾ ತು ರಾಮೇಣ ಮೈಥಿಲೀ ಜನಕಾತ್ಮಜಾ ।

ವನವಾಸನಿಮಿತ್ತಾಯ ಭರ್ತಾರಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥

ಸಾ ತಮುತ್ತಮಸಂವಿಗ್ನಾ ಸೀತಾ ವಿಪುಲವಕ್ಷಸಮ್ ।

ಪ್ರಣಯಾಚ್ಚಾಭಿಮಾನಾಚ್ಚ ಪರಿಚಿಕ್ಷೇಪ ರಾಘವಮ್ ॥ 2 ॥

ಕಿಂ ತ್ವಾಽಮನ್ಯತ ವೈದೇಹಃ ಪಿತಾ ಮೇ ಮಿಥಿಲಾಧಿಪಃ ।

ರಾಮ ಜಾಮಾತರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಪುರುಷವಿಗ್ರಹಮ್ ॥ 3 ॥

ಅನೃತಂ ಬತ ಲೋಕೋಽಯಮಜ್ಞಾನಾದ್ಯದಿ ವಕ್ಷ್ಯತಿ ।

ತೇಜೋ ನಾಸ್ತಿ ಪರಂ ರಾಮೇ ತಪತೀವ ದಿವಾಕರೇ ॥ 4 ॥

ಕಿಂ ಹಿ ಕೃತ್ವಾ ವಿಷಣ್ಣಸ್ತ್ವಂ ಕುತೋ ವಾ ಭಯಮಸ್ತಿ ತೇ ।

ಯತ್ಪರಿತ್ಯಕ್ತುಕಾಮಸ್ತ್ವಂ ಮಾಮನನ್ಯಪರಾಯಣಾಮ್ ॥ 5 ॥

ದ್ಯುಮತ್ಸೇನಸುತಂ ವೀರ ಸತ್ಯವನ್ತಮನುವ್ರತಾಮ್ ।

ಸಾವಿತ್ರೀಮಿವ ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ತ್ವಮಾತ್ಮವಶವರ್ತಿನೀಮ್ ॥ 6 ॥

ನ ತ್ವಹಂ ಮನಸಾಽಪ್ಯನ್ಯಂ ದ್ರಷ್ಟಾಽಸ್ಮಿ ತ್ವದೃತೇಽನಘ ।

ತ್ವಯಾ ರಾಘವ ಗಚ್ಛೇಯಂ ಯಥಾಽನ್ಯಾ ಕುಲಪಾಂಸಿನೀ ॥ 7 ॥

ಸ್ವಯಂ ತು ಭಾರ್ಯಾಂ ಕೌಮಾರೀಂ ಚಿರಮಧ್ಯುಷಿತಾಂ ಸತೀಮ್ ।

ಶೈಲೂಷ ಇವ ಮಾಂ ರಾಮ ಪರೇಭ್ಯೋ ದಾತುಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ 8 ॥

ಯಸ್ಯ ಪಥ್ಯಂ ಚ ರಾಮಾಽತ್ಥ ಯಸ್ಯ ಚಾರ್ಥೇಽವರುಧ್ಯಸೇ ।

ತ್ವಂ ತಸ್ಯ ಭವ ವಶ್ಯಶ್ಚ ವಿಧೇಯಶ್ಚ ಸದಾಽನಘ ॥ 9 ॥

ಸ ಮಾಮನಾದಾಯ ವನಂ ನ ತ್ವಂ ಪ್ರಸ್ಥಾತುಮರ್ಹಸಿ ।

ತಪೋ ವಾ ಯದಿ ವಾಽರಣ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗೋ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ಸಹ ಮೇ ತ್ವಯಾ ॥ 10 ॥

ನ ಚ ಮೇ ಭವಿತಾ ತತ್ರ ಕಶ್ಚಿತ್ಪಥಿ ಪರಿಶ್ರಮಃ ।

ಪೃಷ್ಠತಸ್ತವ ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯಾ ವಿಹಾರಶಯನೇಷ್ವಿವ ॥ 11 ॥

ಕುಶಕಾಶಶರೇಷೀಕಾ ಯೇ ಚ ಕಣ್ಟಕಿನೋ ದ್ರುಮಾಃ ।

ತೂಲಾಜಿನಸಮಸ್ಪರ್ಶಾ ಮಾರ್ಗೇ ಮಮ ಸಹ ತ್ವಯಾ ॥ 12 ॥

ಮಹಾವಾತಸಮುದ್ಧೂತಂ ಯನ್ಮಾಮಪಕರಿಷ್ಯತಿ ।

ರಜೋ ರಮಣ ತನ್ಮನ್ಯೇ ಪರಾರ್ಥ್ಯಮಿವ ಚನ್ದನಮ್ ॥ 13 ॥

ಶಾದ್ವಲೇಷು ಯಥಾ ಶಿಶ್ಯೇ ವನಾನ್ತೇ ವನಗೋಚರ ।

ಕುಥಾಸ್ತರಣತಲ್ಪೇಷು ಕಿಂ ಸ್ಯಾತ್ಸುಖತರಂ ತತಃ ॥ 14 ॥

ಪತ್ರಂ ಮೂಲಂ ಫಲಂ ಯತ್ತ್ವಮಲ್ಪಂ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಬಹು ।

ದಾಸ್ಯಸಿ ಸ್ವಯಮಾಹೃತ್ಯ ತನ್ಮೇಽಮೃತರಸೋಪಮಮ್ ॥ 15 ॥

ನ ಮಾತುರ್ನ ಪಿತುಸ್ತತ್ರ ಸ್ಮರಿಷ್ಯಾಮಿ ನ ವೇಶ್ಮನಃ ।

ಆರ್ತವಾನ್ಯುಪಭುಞ್ಜಾನಾ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ ॥ 16 ॥

ನ ಚ ತತ್ರ ತತಃ ಕಿಞ್ಚಿದ್ದ್ರಷ್ಟುಮರ್ಹಸಿ ವಿಪ್ರಿಯಮ್ ।

ಮತ್ಕೃತೇ ನ ಚ ತೇ ಶೋಕೋ ನ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ದುರ್ಭರಾ ॥ 17 ॥

ಯ ಸ್ತ್ವಯಾ ಸಹ ಸ ಸ್ವರ್ಗೋ ನಿರಯೋ ಯಸ್ತ್ವಯಾ ವಿನಾ ।

ಇತಿ ಜಾನನ್ಪರಾಂ ಪ್ರೀತಿಂ ಗಚ್ಛ ರಾಮ ಮಯಾ ಸಹ ॥ 18 ॥

ಅಥ ಮಾಮೇವಮವ್ಯಗ್ರಾಂ ವನಂ ನೈವ ನಯಿಷ್ಯತಿ ।

ವಿಷಮದ್ಯೈವ ಪಾಸ್ಯಾಮಿ ಮಾ ವಿಶಂ ದ್ವಿಷತಾಂ ಗಮಮ್ ॥ 19 ॥

ಪಶ್ಚಾದಪಿ ಹಿ ದುಃಖೇನ ಮಮ ನೈವಾಸ್ತಿ ಜೀವಿತಮ್ ।

ಉಜ್ಝಿತಾಯಾಸ್ತ್ವಯಾ ನಾಥ ತದೈವ ಮರಣಂ ವರಮ್ ॥ 20 ॥

ಇಮಂ ಹಿ ಸಹಿತುಂ ಶೋಕಂ ಮುಹೂರ್ತಮಪಿ ನೋತ್ಸಹೇ ।

ಕಿಂ ಪುನರ್ದಶವರ್ಷಾಣಿ ತ್ರೀಣಿ ಚೈಕಂ ಚ ದುಃಖಿತಾ ॥ 21 ॥

ಇತಿ ಸಾ ಶೋಕಸನ್ತಪ್ತಾ ವಿಲಪ್ಯ ಕರುಣಂ ಬಹು ।

ಚುಕ್ರೋಶ ಪತಿಮಾಯಸ್ತಾ ಭೃಶಮಾಲಿಙ್ಗ್ಯ ಸಸ್ವರಮ್ ॥ 22 ॥

ಸಾ ವಿದ್ಧಾ ಬಹುಭಿರ್ವಾಕ್ಯೈರ್ದಿಗ್ಧೈರಿವ ಗಜಾಙ್ಗನಾ ।

ಚಿರಸನ್ನಿಯತಂ ಬಾಷ್ಪಂ ಮುಮೋಚಾಗ್ನಿಮಿವಾರಣಿಃ ॥ 23 ॥

ತಸ್ಯಾ ಸ್ಫಟಿಕಸಙ್ಕಾಶಂ ವಾರಿ ಸನ್ತಾಪಸಮ್ಭವಮ್ ।

ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಪರಿಸುಸ್ರಾವ ಪಙ್ಕಜಾಭ್ಯಾಮಿವೋದಕಮ್ ॥ 24 ॥

ತಚ್ಚೈವಾಮಲಚನ್ದ್ರಾಭಂ ಮುಖಮಾಯತಲೋಚನಮ್ ।

ಪರ್ಯಶುಷ್ಯತ ಬಾಷ್ಪೇಣ ಜಲೋದ್ಧೃತಮಿವಾಮ್ಬುಜಮ್ ॥ 25 ॥

ತಾಂ ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ವಿಸಞ್ಜ್ಞಾಮಿವ ದುಃಖಿತಾಮ್ ।

ಉವಾಚ ವಚನಂ ರಾಮಃ ಪರಿವಿಶ್ವಾಸಯಂಸ್ತದಾ ॥ 26 ॥

ನ ದೇವಿ ತವ ದುಃಖೇನ ಸ್ವರ್ಗಮಪ್ಯಭಿರೋಚಯೇ ।

ನ ಹಿ ಮೇಽಸ್ತಿ ಭಯಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸ್ವಯಮ್ಭೋರಿವ ಸರ್ವತಃ ॥ 27 ॥

ತವ ಸರ್ವಮಭಿಪ್ರಾಯಮವಿಜ್ಞಾಯ ಶುಭಾನನೇ ।

ವಾಸಂ ನ ರೋಚಯೇಽರಣ್ಯೇ ಶಕ್ತಿಮಾನಪಿ ರಕ್ಷಣೇ ॥ 28 ॥

ಯತ್ಸೃಷ್ಟಾಽಸಿ ಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ವನವಾಸಾಯ ಮೈಥಿಲಿ ।

ನ ವಿಹಾತುಂ ಮಯಾ ಶಕ್ಯಾ ಕೀರ್ತಿರಾತ್ಮವತಾ ಯಥಾ ॥ 29 ॥

ಧರ್ಮಸ್ತು ಗಜನಾಸೋರು ಸದ್ಭಿರಾಚರಿತಃ ಪುರಾ ।

ತಂ ಚಾಹಮನುವರ್ತೇಽದ್ಯ ಯಥಾ ಸೂರ್ಯಂ ಸುವರ್ಚಲಾ ॥ 30 ॥

ನ ಖಲ್ವಹಂ ನ ಗಚ್ಛೇಯಂ ವನಂ ಜನಕನನ್ದಿನಿ ।

ವಚನಂ ತನ್ನಯತಿ ಮಾಂ ಪಿತು ಸ್ಸತ್ಯೋಪಬೃಂಹಿತಮ್ ॥ 31 ॥

ಏಷ ಧರ್ಮಸ್ತು ಸುಶ್ರೋಣಿ ಪಿತುರ್ಮಾತುಶ್ಚ ವಶ್ಯತಾ ।

ಅತಶ್ಚ ತಂ ವ್ಯತಿಕ್ರಮ್ಯ ನಾಹಂ ಜೀವಿತುಮುತ್ಸಹೇ ॥ 32 ॥

ಅಸ್ವಾಧೀನಂ ಕಥಂ ದೈವಂ ಪ್ರಕಾರೈರಭಿರಾಧ್ಯತೇ ।

ಸ್ವಾಧೀನಂ ಸಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ಗುರುಮ್ ॥ 33 ॥

ಯತ್ತ್ರಯಂ ತತ್ತ್ರಯೋ ಲೋಕಾಃ ಪವಿತ್ರಂ ತತ್ಸಮಂ ಭುವಿ ।

ನಾನ್ಯದಸ್ತಿ ಶುಭಾಪಾಙ್ಗೇ ತೇನೇದಮಭಿರಾಧ್ಯತೇ ॥ 34 ॥

ನ ಸತ್ಯಂ ದಾನಮಾನೌ ವಾ ನ ಯಜ್ಞಾಶ್ಚಾಪ್ತದಕ್ಷಿಣಾಃ ।

ತಥಾ ಬಲಕರಾ ಸ್ಸೀತೇ ಯಥಾ ಸೇವಾ ಪಿತುರ್ಹಿತಾ ॥ 35 ॥

ಸ್ವರ್ಗೋ ಧನಂ ವಾ ಧಾನ್ಯಂ ವಾ ವಿದ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಾಸ್ಸುಖಾನಿ ಚ ।

ಗುರುವೃತ್ತ್ಯನುರೋಧೇನ ನ ಕಿಞ್ಚಿದಪಿ ದುರ್ಲಭಮ್ ॥ 36 ॥

ದೇವಗನ್ಧರ್ವಗೋಲೋಕಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಂ ಸ್ತಥಾಽಪರಾನ್ ।

ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಮಾತಾಪಿತೃಪರಾಯಣಾಃ ॥ 37 ॥

ಸ ಮಾಂ ಪಿತಾ ಯಥಾ ಶಾಸ್ತಿ ಸತ್ಯಧರ್ಮಪಥೇ ಸ್ಥಿತಃ ।

ತಥಾ ವರ್ತಿತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಸ ಹಿ ಧರ್ಮಸ್ಸನಾತನಃ ॥ 38 ॥

ಮಮ ಸನ್ನಾ ಮತಿಸ್ಸೀತೇ ತ್ವಾಂ ನೇತುಂ ದಣ್ಡಕಾವನಮ್ ।

ವಸಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ಸಾ ತ್ವಂ ಮಾಮನುಯಾತುಂ ಸುನಿಶ್ಚಿತಾ ॥ 39 ॥

ಸಾ ಹಿ ಸೃಷ್ಟಾಽನವದ್ಯಾಙ್ಗಿ ವನಾಯ ಮದಿರೇಕ್ಷಣೇ ।

ಅನುಗಚ್ಛಸ್ವ ಮಾಂ ಭೀರು ಸಹಧರ್ಮಚರೀ ಭವ ॥ 40 ॥

ಸರ್ವಥಾ ಸದೃಶಂ ಸೀತೇ ಮಮ ಸ್ವಸ್ಯ ಕುಲಸ್ಯ ಚ ।

ವ್ಯವಸಾಯಮನುಕ್ರಾನ್ತಾ ಕಾನ್ತೇ ತ್ವಮತಿಶೋಭನಮ್ ॥ 41 ॥

ಆರಭಸ್ವ ಶುಭಶ್ರೋಣಿ ವನವಾಸಕ್ಷಮಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ ।

ನೇದಾನೀಂ ತ್ವದೃತೇ ಸೀತೇ ಸ್ವರ್ಗೋಽಪಿ ಮಮ ರೋಚತೇ ॥ 42 ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಶ್ಚ ರತ್ನಾನಿ ಭಿಕ್ಷುಕೇಭ್ಯಶ್ಚ ಭೋಜನಮ್ ।

ದೇಹಿ ಚಾಶಂಸಮಾನೇಭ್ಯ ಸ್ಸನ್ತ್ವರಸ್ವ ಚ ಮಾ ಚಿರಮ್ ॥ 43 ॥

ಭೂಷಣಾನಿ ಮಹಾರ್ಹಾಣಿ ವರವಸ್ತ್ರಾಣಿ ಯಾನಿ ಚ ।

ರಮಣೀಯಾಶ್ಚ ಯೇ ಕೇಚಿತ್ಕ್ರೀಡಾರ್ಥಾಶ್ಚಾಪ್ಯುಪಸ್ಕರಾಃ ॥ 44 ॥

ಶಯನೀಯಾನಿ ಯಾನಾನಿ ಮಮ ಚಾನ್ಯಾನಿ ಯಾನಿ ಚ ।

ದೇಹಿ ಸ್ವಭೃತ್ಯವರ್ಗಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಮನನ್ತರಮ್ ॥ 45 ॥

ಅನುಕೂಲಂ ತು ಸಾ ಭರ್ತುರ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಗಮನಮಾತ್ಮನಃ ।

ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಪ್ರಮುದಿತಾ ದೇವೀ ದಾತುಮೇವೋಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 46 ॥

ತತಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾ ಪ್ರತಿಪೂರ್ಣಮಾನಸಾ ಯಶಶ್ವಿನೀ ಭರ್ತುರವೇಕ್ಷ್ಯ ಭಾಷಿತಮ್ ।

ಧನಾನಿ ರತ್ನಾನಿ ಚ ದಾತುಮಙ್ಗನಾ ಪ್ರಚಕ್ರಮೇ ಧರ್ಮಭೃತಾಂ ಮನಸ್ಸ್ವಿನೀ ॥ 47 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha triṃśassargaḥ |

sāntvyamānā tu rāmeṇa maithilī janakātmajā |

vanavāsanimittāya bhartāramidamabravīt || 1 ||

sā tamuttamasaṃvignā sītā vipulavakṣasam |

praṇayāccābhimānācca paricikṣepa rāghavam || 2 ||

kiṃ tvā'manyata vaidehaḥ pitā me mithilādhipaḥ |

rāma jāmātaraṃ prāpya striyaṃ puruṣavigraham || 3 ||

anṛtaṃ bata loko'yamajñānādyadi vakṣyati |

tejo nāsti paraṃ rāme tapatīva divākare || 4 ||

kiṃ hi kṛtvā viṣaṇṇastvaṃ kuto vā bhayamasti te |

yatparityaktukāmastvaṃ māmananyaparāyaṇām || 5 ||

dyumatsenasutaṃ vīra satyavantamanuvratām |

sāvitrīmiva māṃ viddhi tvamātmavaśavartinīm || 6 ||

na tvahaṃ manasā'pyanyaṃ draṣṭā'smi tvadṛte'nagha |

tvayā rāghava gaccheyaṃ yathā'nyā kulapāṃsinī || 7 ||

svayaṃ tu bhāryāṃ kaumārīṃ ciramadhyuṣitāṃ satīm |

śailūṣa iva māṃ rāma parebhyo dātumicchasi || 8 ||

yasya pathyaṃ ca rāmā'ttha yasya cārthe'varudhyase |

tvaṃ tasya bhava vaśyaśca vidheyaśca sadā'nagha || 9 ||

sa māmanādāya vanaṃ na tvaṃ prasthātumarhasi |

tapo vā yadi vā'raṇyaṃ svargo vā syātsaha me tvayā || 10 ||

na ca me bhavitā tatra kaścitpathi pariśramaḥ |

pṛṣṭhatastava gacchantyā vihāraśayaneṣviva || 11 ||

kuśakāśaśareṣīkā ye ca kaṇṭakino drumāḥ |

tūlājinasamasparśā mārge mama saha tvayā || 12 ||

mahāvātasamuddhūtaṃ yanmāmapakariṣyati |

rajo ramaṇa tanmanye parārthyamiva candanam || 13 ||

śādvaleṣu yathā śiśye vanānte vanagocara |

kuthāstaraṇatalpeṣu kiṃ syātsukhataraṃ tataḥ || 14 ||

patraṃ mūlaṃ phalaṃ yattvamalpaṃ vā yadi vā bahu |

dāsyasi svayamāhṛtya tanme'mṛtarasopamam || 15 ||

na māturna pitustatra smariṣyāmi na veśmanaḥ |

ārtavānyupabhuñjānā puṣpāṇi ca phalāni ca || 16 ||

na ca tatra tataḥ kiñciddraṣṭumarhasi vipriyam |

matkṛte na ca te śoko na bhaviṣyāmi durbharā || 17 ||

ya stvayā saha sa svargo nirayo yastvayā vinā |

iti jānanparāṃ prītiṃ gaccha rāma mayā saha || 18 ||

atha māmevamavyagrāṃ vanaṃ naiva nayiṣyati |

viṣamadyaiva pāsyāmi mā viśaṃ dviṣatāṃ gamam || 19 ||

paścādapi hi duḥkhena mama naivāsti jīvitam |

ujjhitāyāstvayā nātha tadaiva maraṇaṃ varam || 20 ||

imaṃ hi sahituṃ śokaṃ muhūrtamapi notsahe |

kiṃ punardaśavarṣāṇi trīṇi caikaṃ ca duḥkhitā || 21 ||

iti sā śokasantaptā vilapya karuṇaṃ bahu |

cukrośa patimāyastā bhṛśamāliṅgya sasvaram || 22 ||

sā viddhā bahubhirvākyairdigdhairiva gajāṅganā |

cirasanniyataṃ bāṣpaṃ mumocāgnimivāraṇiḥ || 23 ||

tasyā sphaṭikasaṅkāśaṃ vāri santāpasambhavam |

netrābhyāṃ parisusrāva paṅkajābhyāmivodakam || 24 ||

taccaivāmalacandrābhaṃ mukhamāyatalocanam |

paryaśuṣyata bāṣpeṇa jaloddhṛtamivāmbujam || 25 ||

tāṃ pariṣvajya bāhubhyāṃ visañjñāmiva duḥkhitām |

uvāca vacanaṃ rāmaḥ pariviśvāsayaṃstadā || 26 ||

na devi tava duḥkhena svargamapyabhirocaye |

na hi me'sti bhayaṃ kiñcitsvayambhoriva sarvataḥ || 27 ||

tava sarvamabhiprāyamavijñāya śubhānane |

vāsaṃ na rocaye'raṇye śaktimānapi rakṣaṇe || 28 ||

yatsṛṣṭā'si mayā sārdhaṃ vanavāsāya maithili |

na vihātuṃ mayā śakyā kīrtirātmavatā yathā || 29 ||

dharmastu gajanāsoru sadbhirācaritaḥ purā |

taṃ cāhamanuvarte'dya yathā sūryaṃ suvarcalā || 30 ||

na khalvahaṃ na gaccheyaṃ vanaṃ janakanandini |

vacanaṃ tannayati māṃ pitu ssatyopabṛṃhitam || 31 ||

eṣa dharmastu suśroṇi piturmātuśca vaśyatā |

ataśca taṃ vyatikramya nāhaṃ jīvitumutsahe || 32 ||

asvādhīnaṃ kathaṃ daivaṃ prakārairabhirādhyate |

svādhīnaṃ samatikramya mātaraṃ pitaraṃ gurum || 33 ||

yattrayaṃ tattrayo lokāḥ pavitraṃ tatsamaṃ bhuvi |

nānyadasti śubhāpāṅge tenedamabhirādhyate || 34 ||

na satyaṃ dānamānau vā na yajñāścāptadakṣiṇāḥ |

tathā balakarā ssīte yathā sevā piturhitā || 35 ||

svargo dhanaṃ vā dhānyaṃ vā vidyāḥ putrāssukhāni ca |

guruvṛttyanurodhena na kiñcidapi durlabham || 36 ||

devagandharvagolokānbrahmalokāṃ stathā'parān |

prāpnuvanti mahātmāno mātāpitṛparāyaṇāḥ || 37 ||

sa māṃ pitā yathā śāsti satyadharmapathe sthitaḥ |

tathā vartitumicchāmi sa hi dharmassanātanaḥ || 38 ||

mama sannā matissīte tvāṃ netuṃ daṇḍakāvanam |

vasiṣyāmīti sā tvaṃ māmanuyātuṃ suniścitā || 39 ||

sā hi sṛṣṭā'navadyāṅgi vanāya madirekṣaṇe |

anugacchasva māṃ bhīru sahadharmacarī bhava || 40 ||

sarvathā sadṛśaṃ sīte mama svasya kulasya ca |

vyavasāyamanukrāntā kānte tvamatiśobhanam || 41 ||

ārabhasva śubhaśroṇi vanavāsakṣamāḥ kriyāḥ |

nedānīṃ tvadṛte sīte svargo'pi mama rocate || 42 ||

brāhmaṇebhyaśca ratnāni bhikṣukebhyaśca bhojanam |

dehi cāśaṃsamānebhya ssantvarasva ca mā ciram || 43 ||

bhūṣaṇāni mahārhāṇi varavastrāṇi yāni ca |

ramaṇīyāśca ye kecitkrīḍārthāścāpyupaskarāḥ || 44 ||

śayanīyāni yānāni mama cānyāni yāni ca |

dehi svabhṛtyavargasya brāhmaṇānāmanantaram || 45 ||

anukūlaṃ tu sā bharturjñātvā gamanamātmanaḥ |

kṣipraṃ pramuditā devī dātumevopacakrame || 46 ||

tataḥ prahṛṣṭā pratipūrṇamānasā yaśaśvinī bharturavekṣya bhāṣitam |

dhanāni ratnāni ca dātumaṅganā pracakrame dharmabhṛtāṃ manassvinī || 47 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe triṃśassargaḥ ||