1.8 Balakanda - Ashtama Sargah

ॐ

1.8 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಅಷ್ಟಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಅಷ್ಟಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತಸ್ಯ ತ್ವೇವಂ ಪ್ರಭಾವಸ್ಯ ಧರ್ಮಜ್ಞಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ಸುತಾರ್ಥಂ ತಪ್ಯಮಾನಸ್ಯ ನಾಸೀದ್ವಂಶಕರಸ್ಸುತಃ ॥ 1 ॥

ಚಿನ್ತಯಾನಸ್ಯ ತಸ್ಯೈವಂ ಬುದ್ಧಿರಾಸೀನ್ಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ಸುತಾರ್ಥಂ ಹಯಮೇಧೇನ ಕಿಮರ್ಥಂ ನ ಯಜಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ 2 ॥

ಸ ನಿಶ್ಚಿತಾಂ ಮತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಷ್ಟವ್ಯಮಿತಿ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ ।

ಮನ್ತ್ರಿಭಿಸ್ಸಹ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸರ್ವೈರೇವ ಕೃತಾತ್ಮಭಿಃ ॥ 3 ॥

ತತೋಽಬ್ರವೀದಿದಂ ರಾಜಾ ಸುಮನ್ತ್ರಂ ಮನ್ತ್ರಿಸತ್ತಮಮ್ ।

ಶೀಘ್ರಮಾನಯ ಮೇ ಸರ್ವಾನ್ಗುರೂಂಸ್ತಾನ್ ಸಪುರೋಹಿತಾನ್ ॥ 4 ॥

ತತಸ್ಸುಮನ್ತ್ರಸ್ತ್ವರಿತಂ ಗತ್ವಾ ತ್ವರಿತವಿಕ್ರಮಃ ।

ಸಮಾನಯತ್ಸ ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಸಮಸ್ತಾನ್ವೇದಪಾರಗಾನ್ ॥ 5 ॥

ಸುಯಜ್ಞಂ ವಾಮದೇವಂ ಚ ಜಾಬಾಲಿಮಥ ಕಾಶ್ಯಪಮ್ ।

ಪರೋಹಿತಂ ವಸಿಷ್ಠಂ ಚ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ವ್ದಿಜಸತ್ತಮಾಃ ॥ 6 ॥

ತಾನ್ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ರಾಜಾ ದಶರಥಸ್ತದಾ ।

ಇದಂ ಧರ್ಮಾರ್ಥಸಹಿತಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಂವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 7 ॥

ಮಮ ಲಾಲಪ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಪುತ್ರಾರ್ಥನ್ನಾಸ್ತಿ ವೈ ಸುಖಮ್ ।

ತದರ್ಥಂ ಹಯಮೇಧೇನ ಯಕ್ಷ್ಯಾಮೀತಿ ಮತಿರ್ಮಮ ॥ 8 ॥

ತದಹಂ ಯಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟೇನ ಕರ್ಮಣಾ ।

ಕಥಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ಕಾಮಂ ಬುದ್ಧಿರತ್ರವಿಚಾರ್ಯತಾಮ್ ॥ 9 ॥

ತತಸ್ಸಾಧ್ವಿತಿ ತದ್ವಾಕ್ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಪ್ರತ್ಯಪೂಜಯನ್ ।

ವಸಿಷ್ಠಪ್ರಮುಖಾಸ್ಸರ್ವೇ ಪಾರ್ಥಿವಸ್ಯ ಮುಖಾಚ್ಚ್ಯುತಮ್ ॥ 10 ॥

ಊಚುಶ್ಚ ಪರಮಪ್ರೀತಾಸ್ಸರ್ವೇ ದಶರಥಂ ವಚಃ ।

ಸಮ್ಭಾರಾಸ್ಸಮ್ಭ್ರಿಯನ್ತಾಂ ತೇ ತುರಗಶ್ಚ ವಿಮುಚ್ಯತಾಮ್ ॥ 11 ॥

ಸರ್ವಥಾ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸೇ ಪುತ್ರಾನಭಿಪ್ರೇತಾಂಶ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವ ।

ಯಸ್ಯ ತೇ ಧಾರ್ಮಿಕೀ ಬುದ್ಧಿರಿಯಂ ಪುತ್ರಾರ್ಥಮಾಗತಾ ॥ 12 ॥

ತತಃ ಪ್ರೀತೋಽಭವದ್ರಾಜಾ ಶ್ರುತ್ವಾ ತದ್ವಿಜಭಾಷಿತಮ್ ।

ಅಮಾತ್ಯಾಂಶ್ಚಾಬ್ರವೀದ್ರಾಜಾ ಹರ್ಷಪರ್ಯಾಕುಲೇಕ್ಷಣಃ ॥ 13 ॥

ಸಮ್ಭಾರಾಸ್ಸಮ್ಭ್ರಿಯನ್ತಾಂ ಮೇ ಗುರೂಣಾಂ ವಚನಾದಿಹ ।

ಸಮರ್ಥಾಧಿಷ್ಠಿತಶ್ಚಾಶ್ವಸ್ಸೋಪಾಧ್ಯಾಯೋ ವಿಮುಚ್ಯತಾಮ್ ॥ 14 ॥

ಸರಯ್ವಾಶ್ಚೋತ್ತರೇ ತೀರೇ ಯಜ್ಞಭೂಮಿರ್ವಿಧೀಯತಾಮ್ ।

ಶಾನ್ತಯಶ್ಚಾಭಿವರ್ಧನ್ತಾಂ ಯಥಾಕಲ್ಪಂ ಯಥಾವಿಧಿ ॥ 15 ॥

ಶಕ್ಯಃ ಪ್ರಾಪ್ತುಮಯಂ ಯಜ್ಞಸ್ಸರ್ವೇಣಾಪಿ ಮಹೀಕ್ಷಿತಾ ।

ನಾಪರಾಧೋ ಭವೇತ್ಕಷ್ಟೋ ಯದ್ಯಸ್ಮಿನ್ಕ್ರತುಸತ್ತಮೇ ॥ 16 ॥

ಛಿದ್ರಂ ಹಿ ಮೃಗಯನ್ತೇಽತ್ರ ವಿದ್ವಾಂಸೋ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾಃ ।

ನಿಹತಸ್ಯ ಚ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸದ್ಯಃ ಕರ್ತಾ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ 17 ॥

ತದ್ಯಥಾ ವಿಧಿಪೂರ್ವಂ ಮೇ ಕ್ರತುರೇಷ ಸಮಾಪ್ಯತೇ ।

ತಥಾ ವಿಧಾನಂ ಕ್ರಿಯತಾಂ ಸಮರ್ಥಾಃ ಕರಣೇಷ್ವಿಹ ॥ 18 ॥

ತಥೇತಿ ಚಾಬ್ರುವನ್ಸರ್ವೇ ಮನ್ತ್ರಿಣಃಪ್ರತ್ಯಪೂಜಯನ್ ।

ಪಾರ್ಥಿವೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತದ್ವಾಕ್ಯಂ ಯಥಾಜ್ಞಪ್ತಂ ನಿಶಮ್ಯ ತೇ ॥ 19 ॥

ತಥಾ ದ್ವಿಜಾಸ್ತೇ ಧರ್ಮಜ್ಞಾ ವರ್ಧಯನ್ತೋ ನೃಪೋತ್ತಮಮ್ ।

ಅನುಜ್ಞಾತಾಸ್ತತಸ್ಸರ್ವೇ ಪುನರ್ಜಗ್ಮುರ್ಯಥಾಗತಮ್ ॥ 20 ॥

ವಿಸರ್ಜಯಿತ್ವಾ ತಾನ್ವಿಪ್ರಾನ್ಸಚಿವಾನಿದಮಬ್ರವೀತ್ ।

ಋತ್ವಿಗ್ಭಿರುಪದಿಷ್ಟೋಽಯಂ ಯಥಾವತ್ಕ್ರತುರಾಪ್ಯತಾಮ್ ॥ 21 ॥

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲಸ್ಸಚಿವಾನ್ಸಮುಪಸ್ಥಿತಾನ್ ।

ವಿಸರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಸ್ವಂ ವೇಶ್ಮ ಪ್ರವಿವೇಶ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ ॥ 22 ॥

ತತಸ್ಸ ಗತ್ವಾ ತಾಃಪತ್ನೀರ್ನರೇನ್ದ್ರೋ ಹೃದಯಪ್ರಿಯಾಃ ।

ಉವಾಚ ದೀಕ್ಷಾಂ ವಿಶತ ಯಕ್ಷ್ಯೇಽಹಂ ಸುತಕಾರಣಾತ್ ॥ 23 ॥

ತಾಸಾಂ ತೇನಾತಿಕಾನ್ತೇನ ವಚನೇನ ಸುವರ್ಚಸಾಮ್ ।

ಮುಖಪದ್ಮಾನ್ಯಶೋಭನ್ತ ಪದ್ಮಾನೀವ ಹಿಮಾತ್ಯಯೇ ॥ 24 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha aṣṭamassargaḥ |

tasya tvevaṃ prabhāvasya dharmajñasya mahātmanaḥ |

sutārthaṃ tapyamānasya nāsīdvaṃśakarassutaḥ || 1 ||

cintayānasya tasyaivaṃ buddhirāsīnmahātmanaḥ |

sutārthaṃ hayamedhena kimarthaṃ na yajāmyaham || 2 ||

sa niścitāṃ matiṃ kṛtvā yaṣṭavyamiti buddhimān |

mantribhissaha dharmātmā sarvaireva kṛtātmabhiḥ || 3 ||

tato'bravīdidaṃ rājā sumantraṃ mantrisattamam |

śīghramānaya me sarvāngurūṃstān sapurohitān || 4 ||

tatassumantrastvaritaṃ gatvā tvaritavikramaḥ |

samānayatsa tān sarvān samastānvedapāragān || 5 ||

suyajñaṃ vāmadevaṃ ca jābālimatha kāśyapam |

parohitaṃ vasiṣṭhaṃ ca ye cānye vdijasattamāḥ || 6 ||

tānpūjayitvā dharmātmā rājā daśarathastadā |

idaṃ dharmārthasahitaṃ ślakṣṇaṃvacanamabravīt || 7 ||

mama lālapyamānasya putrārthannāsti vai sukham |

tadarthaṃ hayamedhena yakṣyāmīti matirmama || 8 ||

tadahaṃ yaṣṭumicchāmi śāstradṛṣṭena karmaṇā |

kathaṃ prāpsyāmyahaṃ kāmaṃ buddhiratravicāryatām || 9 ||

tatassādhviti tadvākyaṃ brāhmaṇāḥ pratyapūjayan |

vasiṣṭhapramukhāssarve pārthivasya mukhāccyutam || 10 ||

ūcuśca paramaprītāssarve daśarathaṃ vacaḥ |

sambhārāssambhriyantāṃ te turagaśca vimucyatām || 11 ||

sarvathā prāpsyase putrānabhipretāṃśca pārthiva |

yasya te dhārmikī buddhiriyaṃ putrārthamāgatā || 12 ||

tataḥ prīto'bhavadrājā śrutvā tadvijabhāṣitam |

amātyāṃścābravīdrājā harṣaparyākulekṣaṇaḥ || 13 ||

sambhārāssambhriyantāṃ me gurūṇāṃ vacanādiha |

samarthādhiṣṭhitaścāśvassopādhyāyo vimucyatām || 14 ||

sarayvāścottare tīre yajñabhūmirvidhīyatām |

śāntayaścābhivardhantāṃ yathākalpaṃ yathāvidhi || 15 ||

śakyaḥ prāptumayaṃ yajñassarveṇāpi mahīkṣitā |

nāparādho bhavetkaṣṭo yadyasminkratusattame || 16 ||

chidraṃ hi mṛgayante'tra vidvāṃso brahmarākṣasāḥ |

nihatasya ca yajñasya sadyaḥ kartā vinaśyati || 17 ||

tadyathā vidhipūrvaṃ me kratureṣa samāpyate |

tathā vidhānaṃ kriyatāṃ samarthāḥ karaṇeṣviha || 18 ||

tatheti cābruvansarve mantriṇaḥpratyapūjayan |

pārthivendrasya tadvākyaṃ yathājñaptaṃ niśamya te || 19 ||

tathā dvijāste dharmajñā vardhayanto nṛpottamam |

anujñātāstatassarve punarjagmuryathāgatam || 20 ||

visarjayitvā tānviprānsacivānidamabravīt |

ṛtvigbhirupadiṣṭo'yaṃ yathāvatkraturāpyatām || 21 ||

ityuktvā nṛpaśārdūlassacivānsamupasthitān |

visarjayitvā svaṃ veśma praviveśa mahādyutiḥ || 22 ||

tatassa gatvā tāḥpatnīrnarendro hṛdayapriyāḥ |

uvāca dīkṣāṃ viśata yakṣye'haṃ sutakāraṇāt || 23 ||

tāsāṃ tenātikāntena vacanena suvarcasām |

mukhapadmānyaśobhanta padmānīva himātyaye || 24 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe aṣṭamassargaḥ ||