1.74 Balakanda - Chatuhsaptatitama Sargah

ॐ

1.74 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಚತುಃಸಪ್ತತಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಚತುಃಸಪ್ತತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಅಥ ರಾತ್ರ್ಯಾಂ ವ್ಯತೀತಾಯಾಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾಮುನಿಃ ।

ಆಪೃಷ್ಟ್ವಾ ತೌ ಚ ರಾಜಾನೌ ಜಗಾಮೋತ್ತರಪರ್ವತಮ್ ॥ 1 ॥

ಆಶೀರ್ಭಿಃ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಚ ಕುಮಾರಾಂಶ್ಚ ಸರಾಘವಾನ್ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೇ ಗತೇ ರಾಜಾ ವೈದೇಹಂ ಮಿಥಿಲಾಧಿಪಮ್ ।

ಆಪೃಷ್ಟ್ವಾಽಥ ಜಗಾಮಾಶು ರಾಜಾ ದಶರಥಃ ಪುರೀಮ್ ॥ 2 ॥

ಗಚ್ಛನ್ತಂ ತಂ ತು ರಾಜಾನಮನ್ವಗಚ್ಛನ್ನರಾಧಿಪಃ ॥ 3 ॥

ಅಥ ರಾಜಾ ವಿದೇಹಾನಾಂ ದದೌ ಕನ್ಯಾಧನಂ ಬಹು ।

ಗವಾಂ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಿ ಬಹೂನಿ ಮಿಥಿಲೇಶ್ವರಃ ।

ಕಮ್ಬಲಾನಾಂ ಚ ಮುಖ್ಯಾನಾಂ ಕ್ಷೌಮಕೋಟ್ಯಮ್ಬರಾಣಿ ಚ ॥ 4 ॥

ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವರಥಪಾದಾತಂ ದಿವ್ಯರೂಪಂ ಸ್ವಲಙ್ಕೃತಮ್ ।

ದದೌ ಕನ್ಯಾಪಿತಾ ತಾಸಾಂ ದಾಸೀದಾಸಮನುತ್ತಮಮ್ ॥ 5 ॥

ಹಿರಣ್ಯಸ್ಯ ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಮುಕ್ತಾನಾಂ ವಿದ್ರುಮಸ್ಯ ಚ ॥ 6 ॥

ದದೌ ಪರಮಸಂಹೃಷ್ಟಃ ಕನ್ಯಾಧನಮನುತ್ತಮಮ್ ।

ದತ್ತ್ವಾ ಬಹು ಧನಂ ರಾಜಾ ಸಮನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ಪಾರ್ಥಿವಮ್ ॥ 7 ॥

ಪ್ರವಿವೇಶ ಸ್ವನಿಲಯಂ ಮಿಥಿಲಾಂ ಮಿಥಿಲೇಶ್ವರಃ ।

ರಾಜಾಽಪ್ಯಯೋಧ್ಯಾಧಿಪತಿಸ್ಸಹ ಪುತ್ರೈರ್ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ ।

ಋಷೀನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಜಗಾಮ ಸಬಲಾನುಗಃ ॥ 8 ॥

ಗಚ್ಛನ್ತಂ ತಂ ನರವ್ಯಾಘ್ರಂ ಸರ್ಷಿಸಙ್ಘಂ ಸರಾಘವಮ್ ॥ 9 ॥

ಘೋರಾಃ ಸ್ಮ ಪಕ್ಷಿಣೋ ವಾಚೋ ವ್ಯಾಹರನ್ತಿ ತತಸ್ತತಃ ।

ಭೌಮಾಶ್ಚೈವ ಮೃಗಾ ಸ್ಸರ್ವೇ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸ್ಮ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ॥ 10 ॥

ತಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲೋ ವಸಿಷ್ಠಂ ಪರ್ಯಪೃಚ್ಛತ ।

ಅಸೌಮ್ಯಾಃ ಪಕ್ಷಿಣೋ ಘೋರಾ ಮೃಗಾಶ್ಚಾಪಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಃ ॥ 11 ॥

ಕಿಮಿದಂ ಹೃದಯೋತ್ಕಮ್ಪಿ ಮನೋ ಮಮ ವಿಷೀದತಿ ।

ರಾಜ್ಞೋ ದಶರಥಸ್ಯೈತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಾಕ್ಯಂ ಮಹಾನೃಷಿಃ ॥ 12 ॥

ಉವಾಚ ಮಧುರಾಂ ವಾಣೀಂ ಶ್ರೂಯತಾಮಸ್ಯ ಯತ್ಫಲಮ್ ।

ಉಪಸ್ಥಿತಂ ಭಯಂ ಘೋರಂ ದಿವ್ಯಂ ಪಕ್ಷಿಮುಖಾಚ್ಚ್ಯುತಮ್ ॥ 13 ॥

ಮೃಗಾಃ ಪ್ರಶಮಯನ್ತ್ಯೇತೇ ಸನ್ತಾಪಸ್ತ್ಯಜ್ಯತಾಮಯಮ್ ।

ತೇಷಾಂ ಸಂವದತಾಂ ತತ್ರ ವಾಯುಃ ಪ್ರಾದುರ್ಬಭೂವ ಹ ॥ 14 ॥

ಕಮ್ಪಯನ್ ಪೃಥಿವೀಂ ಸರ್ವಾಂ ಪಾತಯಂಶ್ಚ ದ್ರುಮಾಞ್ಚ್ಛುಭಾನ್ ।

ತಮಸಾ ಸಂವೃತಸ್ಸೂರ್ಯ ಸ್ಸರ್ವಾ ನ ಪ್ರಬಭುರ್ದಿಶ ॥ 15 ॥

ಭಸ್ಮನಾ ಚಾವೃತಂ ಸರ್ವಂ ಸಮ್ಮೂಢಮಿವ ತದ್ಬಲಮ್ ।

ವಸಿಷ್ಠಶ್ಚರ್ಷಯಶ್ಚಾನ್ಯೇ ರಾಜಾ ಚ ಸಸುತಸ್ತದಾ ॥ 16 ॥

ಸಂಸಜ್ಞಾ ಇವ ತತ್ರಾಸನ್ ಸರ್ವಮನ್ಯದ್ವಿಚೇತನಮ್ ।

ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಮಸಿ ಘೋರೇ ತು ಭಸ್ಮಚ್ಛನ್ನೇವ ಸಾ ಚಮೂಃ ॥ 17 ॥

ದದರ್ಶ ಭೀಮಸಙ್ಕಾಶಂ ಜಟಾಮಣ್ಡಲಧಾರಿಣಮ್ ।

ಭಾರ್ಗವಂ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಂ ತಂ ರಾಜರಾಜವಿಮರ್ದಿನಮ್ ॥ 18 ॥

ಕೈಲಾಸಮಿವ ದುರ್ಧರ್ಷಂ ಕಾಲಾಗ್ನಿಮಿವ ದುಸ್ಸಹಮ್ ।

ಜ್ವಲನ್ತಮಿವ ತೇಜೋಭಿರ್ದುರ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯಂ ಪೃಥಗ್ಜನೈಃ ॥ 19 ॥

ಸ್ಕನ್ಧೇ ಚಾಸಜ್ಯ ಪರಶುಂ ಧನುರ್ವಿದ್ಯುದ್ಗಣೋಪಮಮ್ ।

ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಶರಮುಖ್ಯಂ ಚ ತ್ರಿಪುರಘ್ನಂ ಯಥಾ ಶಿವಮ್ ॥ 20 ॥

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೀಮಸಙ್ಕಾಶಂ ಜ್ವಲನ್ತಮಿವ ಪಾವಕಮ್ ।

ವಸಿಷ್ಠಪ್ರಮುಖಾ ವಿಪ್ರಾ ಜಪಹೋಮಪರಾಯಣಾಃ ॥ 21 ॥

ಸಙ್ಗತಾ ಮುನಯಸ್ಸರ್ವೇ ಸಞ್ಜಜಲ್ಪುರಥೋ ಮಿಥಃ ।

ಕಚ್ಚಿತ್ಪಿತೃವಧಾಮರ್ಷೀ ಕ್ಷತ್ರಂ ನೋತ್ಸಾದಯಿಷ್ಯತಿ ॥ 22 ॥

ಪೂರ್ವಂ ಕ್ಷತ್ರವಧಂ ಕೃತ್ವಾ ಗತಮನ್ಯುರ್ಗತಜ್ವರಃ ।

ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯೋತ್ಸಾದನಂ ಭೂಯೋ ನ ಖಲ್ವಸ್ಯ ಚಿಕೀರ್ಷಿತಮ್ ॥ 23 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಽರ್ಘ್ಯಮಾದಾಯ ಭಾರ್ಗವಂ ಭೀಮದರ್ಶನಮ್ ।

ಋಷಯೋ ರಾಮ ರಾಮೇತಿ ವಚೋ ಮಧುರಮಬ್ರುವನ್ ॥ 24 ॥

ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ ತು ತಾಂ ಪೂಜಾಮೃಷಿದತ್ತಾಂ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।

ರಾಮಂ ದಾಶರಥಿಂ ರಾಮೋ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯೋಽಭ್ಯಭಾಷತ ॥ 25 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಚತುಃಸಪ್ತತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha catuḥsaptatitamassargaḥ |

atha rātryāṃ vyatītāyāṃ viśvāmitro mahāmuniḥ |

āpṛṣṭvā tau ca rājānau jagāmottaraparvatam || 1 ||

āśīrbhiḥ pūrayitvā ca kumārāṃśca sarāghavān |

viśvāmitre gate rājā vaidehaṃ mithilādhipam |

āpṛṣṭvā'tha jagāmāśu rājā daśarathaḥ purīm || 2 ||

gacchantaṃ taṃ tu rājānamanvagacchannarādhipaḥ || 3 ||

atha rājā videhānāṃ dadau kanyādhanaṃ bahu |

gavāṃ śatasahasrāṇi bahūni mithileśvaraḥ |

kambalānāṃ ca mukhyānāṃ kṣaumakoṭyambarāṇi ca || 4 ||

hastyaśvarathapādātaṃ divyarūpaṃ svalaṅkṛtam |

dadau kanyāpitā tāsāṃ dāsīdāsamanuttamam || 5 ||

hiraṇyasya suvarṇasya muktānāṃ vidrumasya ca || 6 ||

dadau paramasaṃhṛṣṭaḥ kanyādhanamanuttamam |

dattvā bahu dhanaṃ rājā samanujñāpya pārthivam || 7 ||

praviveśa svanilayaṃ mithilāṃ mithileśvaraḥ |

rājā'pyayodhyādhipatissaha putrairmahātmabhiḥ |

ṛṣīn sarvān puraskṛtya jagāma sabalānugaḥ || 8 ||

gacchantaṃ taṃ naravyāghraṃ sarṣisaṅghaṃ sarāghavam || 9 ||

ghorāḥ sma pakṣiṇo vāco vyāharanti tatastataḥ |

bhaumāścaiva mṛgā ssarve gacchanti sma pradakṣiṇam || 10 ||

tān dṛṣṭvā rājaśārdūlo vasiṣṭhaṃ paryapṛcchata |

asaumyāḥ pakṣiṇo ghorā mṛgāścāpi pradakṣiṇāḥ || 11 ||

kimidaṃ hṛdayotkampi mano mama viṣīdati |

rājño daśarathasyaitacchrutvā vākyaṃ mahānṛṣiḥ || 12 ||

uvāca madhurāṃ vāṇīṃ śrūyatāmasya yatphalam |

upasthitaṃ bhayaṃ ghoraṃ divyaṃ pakṣimukhāccyutam || 13 ||

mṛgāḥ praśamayantyete santāpastyajyatāmayam |

teṣāṃ saṃvadatāṃ tatra vāyuḥ prādurbabhūva ha || 14 ||

kampayan pṛthivīṃ sarvāṃ pātayaṃśca drumāñcchubhān |

tamasā saṃvṛtassūrya ssarvā na prababhurdiśa || 15 ||

bhasmanā cāvṛtaṃ sarvaṃ sammūḍhamiva tadbalam |

vasiṣṭhaścarṣayaścānye rājā ca sasutastadā || 16 ||

saṃsajñā iva tatrāsan sarvamanyadvicetanam |

tasmiṃstamasi ghore tu bhasmacchanneva sā camūḥ || 17 ||

dadarśa bhīmasaṅkāśaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam |

bhārgavaṃ jāmadagnyaṃ taṃ rājarājavimardinam || 18 ||

kailāsamiva durdharṣaṃ kālāgnimiva dussaham |

jvalantamiva tejobhirdurnirīkṣyaṃ pṛthagjanaiḥ || 19 ||

skandhe cāsajya paraśuṃ dhanurvidyudgaṇopamam |

pragṛhya śaramukhyaṃ ca tripuraghnaṃ yathā śivam || 20 ||

taṃ dṛṣṭvā bhīmasaṅkāśaṃ jvalantamiva pāvakam |

vasiṣṭhapramukhā viprā japahomaparāyaṇāḥ || 21 ||

saṅgatā munayassarve sañjajalpuratho mithaḥ |

kaccitpitṛvadhāmarṣī kṣatraṃ notsādayiṣyati || 22 ||

pūrvaṃ kṣatravadhaṃ kṛtvā gatamanyurgatajvaraḥ |

kṣatrasyotsādanaṃ bhūyo na khalvasya cikīrṣitam || 23 ||

evamuktvā'rghyamādāya bhārgavaṃ bhīmadarśanam |

ṛṣayo rāma rāmeti vaco madhuramabruvan || 24 ||

pratigṛhya tu tāṃ pūjāmṛṣidattāṃ pratāpavān |

rāmaṃ dāśarathiṃ rāmo jāmadagnyo'bhyabhāṣata || 25 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catuḥsaptatitamassargaḥ ||