1.7 Balakanda - Saptama Sargah

ॐ

1.7 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಸಪ್ತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಸಪ್ತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

. ತಸ್ಯಾಮಾತ್ಯಾ ಗುಣೈರಾಸನ್ನಿಕ್ಷ್ವಾಕೋಸ್ತು ಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ಮನ್ತ್ರಜ್ಞಾಶ್ಚೇಙ್ಗಿತಜ್ಞಾಶ್ಚ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಿಯಹಿತೇ ರತಾಃ ॥ 1 ॥

ಅಷ್ಟೌ ಬಭೂವುರ್ವೀರಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಮಾತ್ಯಾ ಯಶಸ್ವಿನಃ ।

ಶುಚಯಶ್ಚಾನುರಕ್ತಾಶ್ಚ ರಾಜಕೃತ್ಯೇಷು ನಿತ್ಯಶಃ ॥ 2 ॥

ಧೃಷ್ಟಿರ್ಜಯನ್ತೋ ವಿಜಯಸ್ಸಿದ್ಧಾರ್ಥೋ ಹ್ಯರ್ಥಸಾಧಕಃ ।

ಅಶೋಕೋ ಮನ್ತ್ರಪಾಲಶ್ಚ ಸುಮನ್ತ್ರಶ್ಚಾಷ್ಟಮೋಽಭವತ್ ॥ 3 ॥

ಋತ್ವಿಜೌ ದ್ವಾವಭಿಮತೌ ತಸ್ಯಾಽಽಸ್ತಾಮೃಷಿಸತ್ತಮೌ ।

ವಸಿಷ್ಠೋ ವಾಮದೇವಶ್ಚ ಮನ್ತ್ರಿಣಶ್ಚ ತಥಾಪರೇ ॥ 4 ॥

ವಿದ್ಯಾವಿನೀತಾ ಹ್ರೀಮನ್ತಃ ಕುಶಲಾ ನಿಯತೇನ್ದ್ರಿಯಾಃ ।

ಶ್ರೀಮನ್ತಶ್ಚ ಮಹಾತ್ಮಾನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾ ದೃಢವಿಕ್ರಮಾಃ ॥ 5 ॥

ಕೀರ್ತಿಮನ್ತಃ ಪ್ರಣಿಹಿತಾಃ ಯಥಾವಚನಕಾರಿಣಃ ।

ತೇಜಃ ಕ್ಷಮಾಯಶಃಪ್ರಾಪ್ತಾ ಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಾಭಿಭಾಷಿಣಃ ॥ 6 ॥

ಕ್ರೋಧಾತ್ಕಾಮಾರ್ಥಹೇತೋರ್ವಾ ನ ಬ್ರೂಯುರನೃತಂ ವಚಃ ।

ತೇಷಾಮವಿದಿತಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸ್ವೇಷು ನಾಸ್ತಿ ಪರೇಷು ವಾ ।

ಕ್ರಿಯಮಾಣಂ ಕೃತಂ ವಾಪಿ ಚಾರೇಣಾಪಿ ಚಿಕೀರ್ಷಿತಮ್ ॥ 7 ॥

ಕುಶಲಾ ವ್ಯವಹಾರೇಷು ಸೌಹೃದೇಷು ಪರೀಕ್ಷಿತಾಃ ।

ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲಂ ತು ತೇ ದಣ್ಡಂ ಧಾರಯೇಯುಸ್ಸುತೇಷ್ವಪಿ ॥ 8 ॥

ಕೋಶಸಙ್ಗ್ರಹಣೇ ಯುಕ್ತಾ ಬಲಸ್ಯ ಚ ಪರಿಗ್ರಹೇ ।

ಅಹಿತಂ ಚಾಪಿ ಪುರುಷಂ ನ ವಿಹಿಂಸ್ಯುರದೂಷಕಮ್ ॥ 9 ॥

ವೀರಾಶ್ಚ ನಿಯತೋತ್ಸಾಹಾ ರಾಜಶಾಸ್ತ್ರಮನುಷ್ಠಿತಾಃ ।

ಶುಚೀನಾಂ ರಕ್ಷಿತಾರಶ್ಚ ನಿತ್ಯಂ ವಿಷಯವಾಸಿನಾಮ್ ॥ 10 ॥

ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಮಹಿಂಸನ್ತಸ್ತೇ ಕೋಶಂ ಸಮಪೂರಯನ್ ।

ಸುತೀಕ್ಷ್ಣದಣ್ಡಾಸ್ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯ ಬಲಾಬಲಮ್ ॥ 11 ॥

ಶುಚೀನಾಮೇಕಬುದ್ಧೀನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಮ್ಪ್ರಜಾನತಾಮ್ ।

ನಾಸೀತ್ಪುರೇ ವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ವಾ ಮೃಷಾವಾದೀ ನರಃ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ 12 ॥

ಕಶ್ಚಿನ್ನ ದುಷ್ಟಸ್ತತ್ರಾಸೀತ್ಪರದಾರರತೋ ನರಃ ।

ಪ್ರಶಾನ್ತಂ ಸರ್ವಮೇವಾಸೀದ್ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಪುರವರಂ ಚ ತತ್ ॥ 13 ॥

ಸುವಾಸಸಸ್ಸುವೇಷಾಶ್ಚ ತೇ ಚ ಸರ್ವೇ ಸುಶೀಲಿನಃ ।

ಹಿತಾರ್ಥಂ ಚ ನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಜಾಗ್ರತೋ ನಯಚಕ್ಷುಷಾ ॥ 14 ॥

ಗುರೋರ್ಗುಣಗೃಹೀತಾಶ್ಚ ಪ್ರಖ್ಯಾತಾಶ್ಚ ಪರಾಕ್ರಮೇ ।

ವಿದೇಶೇಷ್ವಪಿ ವಿಜ್ಞಾತಾಸ್ಸರ್ವತೋ ಬುದ್ಧಿನಿಶ್ಚಯಾತ್ ॥ 15 ॥

ಸನ್ಧಿವಿಗ್ರಹತತ್ತ್ವಜ್ಞಾಃ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಸಮ್ಪದಾನ್ವಿತಾಃ ॥ 16 ॥

ಮನ್ತ್ರಸಂವರಣೇ ಶಕ್ತಾಶ್ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾಸ್ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸು ಬುದ್ಧಿಷು ।

ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರವಿಶೇಷಜ್ಞಾಸ್ಸತತಂ ಪ್ರಿಯವಾದಿನಃ ॥ 17 ॥

ಈದೃಶೈಸ್ತೈರಮಾತ್ಯೈಸ್ತು ರಾಜಾ ದಶರಥೋಽನಘಃ ।

ಉಪಪನ್ನೋ ಗುಣೋಪೇತೈರನ್ವಶಾಸದ್ವಸುನ್ಧರಾಮ್ ॥ 18 ॥

ಅವೇಕ್ಷಮಾಣಶ್ಚಾರೇಣ ಪ್ರಜಾ ಧರ್ಮೇಣ ರಞ್ಜಯನ್ ।

ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪಾಲನಂ ಕುರ್ವನ್ನಧರ್ಮಾನ್ಪರಿವರ್ಜಯನ್ ॥ 19 ॥

ವಿಶ್ರುತಸ್ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ವದಾನ್ಯಸ್ಸತ್ಯಸಙ್ಗರಃ ।

ಸ ತತ್ರ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರಶ್ಶಶಾಸ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್ ॥ 20 ॥

ನಾಧ್ಯಗಚ್ಛದ್ವಿಶಿಷ್ಟಂ ವಾ ತುಲ್ಯಂ ವಾ ಶತ್ರುಮಾತ್ಮನಃ ।

ಮಿತ್ರವಾನ್ನತಸಾಮನ್ತಃ ಪ್ರತಾಪಹತಕಣ್ಟಕಃ ॥ 21 ॥

ಸ ಶಶಾಸ ಜಗದ್ರಾಜಾ ದಿವಂ ದೇವಪತಿರ್ಯಥಾ ।

ತೈರ್ಮನ್ತ್ರಿಭಿರ್ಮನ್ತ್ರಹಿತೇ ನಿಯುಕ್ತೈ ರ್ವೃತೋಽನುರಕ್ತೈಃ ಕುಶಲೈಸ್ಸಮರ್ಥೈಃ ।

ಸ ಪಾರ್ಥಿವೋ ದೀಪ್ತಿಮವಾಪ ಯುಕ್ತ ಸ್ತೇಜೋಮಯೈರ್ಗೋಭಿರಿವೋದಿತೋಽರ್ಕಃ ॥ 22 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha saptamassargaḥ |

. tasyāmātyā guṇairāsannikṣvākostu mahātmanaḥ |

mantrajñāśceṅgitajñāśca nityaṃ priyahite ratāḥ || 1 ||

aṣṭau babhūvurvīrasya tasyāmātyā yaśasvinaḥ |

śucayaścānuraktāśca rājakṛtyeṣu nityaśaḥ || 2 ||

dhṛṣṭirjayanto vijayassiddhārtho hyarthasādhakaḥ |

aśoko mantrapālaśca sumantraścāṣṭamo'bhavat || 3 ||

ṛtvijau dvāvabhimatau tasyā''stāmṛṣisattamau |

vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇaśca tathāpare || 4 ||

vidyāvinītā hrīmantaḥ kuśalā niyatendriyāḥ |

śrīmantaśca mahātmānaśśāstrajñā dṛḍhavikramāḥ || 5 ||

kīrtimantaḥ praṇihitāḥ yathāvacanakāriṇaḥ |

tejaḥ kṣamāyaśaḥprāptā smitapūrvābhibhāṣiṇaḥ || 6 ||

krodhātkāmārthahetorvā na brūyuranṛtaṃ vacaḥ |

teṣāmaviditaṃ kiñcitsveṣu nāsti pareṣu vā |

kriyamāṇaṃ kṛtaṃ vāpi cāreṇāpi cikīrṣitam || 7 ||

kuśalā vyavahāreṣu sauhṛdeṣu parīkṣitāḥ |

prāptakālaṃ tu te daṇḍaṃ dhārayeyussuteṣvapi || 8 ||

kośasaṅgrahaṇe yuktā balasya ca parigrahe |

ahitaṃ cāpi puruṣaṃ na vihiṃsyuradūṣakam || 9 ||

vīrāśca niyatotsāhā rājaśāstramanuṣṭhitāḥ |

śucīnāṃ rakṣitāraśca nityaṃ viṣayavāsinām || 10 ||

brahma kṣatramahiṃsantaste kośaṃ samapūrayan |

sutīkṣṇadaṇḍāssamprekṣya puruṣasya balābalam || 11 ||

śucīnāmekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām |

nāsītpure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit || 12 ||

kaścinna duṣṭastatrāsītparadārarato naraḥ |

praśāntaṃ sarvamevāsīdrāṣṭraṃ puravaraṃ ca tat || 13 ||

suvāsasassuveṣāśca te ca sarve suśīlinaḥ |

hitārthaṃ ca narendrasya jāgrato nayacakṣuṣā || 14 ||

gurorguṇagṛhītāśca prakhyātāśca parākrame |

videśeṣvapi vijñātāssarvato buddhiniścayāt || 15 ||

sandhivigrahatattvajñāḥ prakṛtyā sampadānvitāḥ || 16 ||

mantrasaṃvaraṇe śaktāśślakṣṇāssūkṣmāsu buddhiṣu |

nītiśāstraviśeṣajñāssatataṃ priyavādinaḥ || 17 ||

īdṛśaistairamātyaistu rājā daśaratho'naghaḥ |

upapanno guṇopetairanvaśāsadvasundharām || 18 ||

avekṣamāṇaścāreṇa prajā dharmeṇa rañjayan |

prajānāṃ pālanaṃ kurvannadharmānparivarjayan || 19 ||

viśrutastriṣu lokeṣu vadānyassatyasaṅgaraḥ |

sa tatra puruṣavyāghraśśaśāsa pṛthivīmimām || 20 ||

nādhyagacchadviśiṣṭaṃ vā tulyaṃ vā śatrumātmanaḥ |

mitravānnatasāmantaḥ pratāpahatakaṇṭakaḥ || 21 ||

sa śaśāsa jagadrājā divaṃ devapatiryathā |

tairmantribhirmantrahite niyuktai rvṛto'nuraktaiḥ kuśalaissamarthaiḥ |

sa pārthivo dīptimavāpa yukta stejomayairgobhirivodito'rkaḥ || 22 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptamassargaḥ ||