1.51 Balakanda - Ekapanchasha Sargah

ॐ

1.51 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಏಕಪಞ್ಚಾಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ।

ಹೃಷ್ಟರೋಮಾ ಮಹಾತೇಜಾಶ್ಶತಾನನ್ದೋ ಮಹಾತಪಾಃ ॥ 1 ॥

ಗೌತಮಸ್ಯ ಸುತೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ತಪಸಾ ದ್ಯೋತಿತಪ್ರಭಃ ।

ರಾಮಸನ್ದರ್ಶನಾದೇವ ಪರಂ ವಿಸ್ಮಯಮಾಗತಃ ॥ 2 ॥

ಸ ತೌ ನಿಷಣ್ಣೌ ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಸುಖಾಸೀನೌ ನೃಪಾತ್ಮಜೌ ।

ಶತಾನನ್ದೋ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಮಥಾಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 3 ॥

ಅಪಿ ತೇ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ಮಮ ಮಾತಾ ಯಶಸ್ವಿನೀ ।

ದರ್ಶಿತಾ ರಾಜಪುತ್ರಾಯ ತಪೋ ದೀರ್ಘಮುಪಾಗತಾ ॥ 4 ॥

ಅಪಿ ರಾಮೇ ಮಹಾತೇಜಾ ಮಮ ಮಾತಾ ಯಶಸ್ವಿನೀ ।

ವನ್ಯೈರುಪಾಹರತ್ಪೂಜಾಂ ಪೂಜಾರ್ಹೇ ಸರ್ವದೇಹಿನಾಮ್ ॥ 5 ॥

ಅಪಿ ರಾಮಾಯ ಕಥಿತಂ ಯಥಾವೃತ್ತಂ ಪುರಾತನಮ್ ।

ಮಮ ಮಾತುರ್ಮಹಾತೇಜೋ ದೈವೇನ ದುರನುಷ್ಠಿತಮ್ ॥ 6 ॥

ಅಪಿ ಕೌಶಿಕ ಭದ್ರಂ ತೇ ಗುರುಣಾ ಮಮ ಸಙ್ಗತಾ ।

ಮಮ ಮಾತಾ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮಸನ್ದರ್ಶನಾದಿತಃ ॥ 7 ॥

ಅಪಿ ಮೇ ಗುರುಣಾ ರಾಮಃ ಪೂಜಿತಃ ಕುಶಿಕಾತ್ಮಜ ।

ಇಹಾಗತೋ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪೂಜಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 8 ॥

ಅಪಿ ಶಾನ್ತೇನ ಮನಸಾ ಗುರುರ್ಮೇ ಕುಶಿಕಾತ್ಮಜ ।

ಇಹಾಽಗತೇನ ರಾಮೇಣ ಪ್ರಯತೇನಾಭಿವಾದಿತಃ ॥ 9 ॥

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾಮುನಿಃ ।

ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಶತಾನನ್ದಂ ವಾಕ್ಯಜ್ಞೋ ವಾಕ್ಯಕೋವಿದಮ್ ॥ 10 ॥

ನಾತಿಕ್ರಾನ್ತಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಯತ್ಕರ್ತವ್ಯಂ ಕೃತಂ ಮಯಾ ।

ಸಙ್ಗತಾ ಮುನಿನಾ ಪತ್ನೀ ಭಾರ್ಗವೇಣೇವ ರೇಣುಕಾ ॥ 11 ॥

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಭಾಷಿತಮ್ ।

ಶತಾನನ್ದೋ ಮಹಾತೇಜಾ ರಾಮಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 12 ॥

ಸ್ವಾಗತಂ ತೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತೋಽಸಿ ರಾಘವ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಮಪರಾಜಿತಮ್ ॥ 13 ॥

ಅಚಿನ್ತ್ಯಕರ್ಮಾ ತಪಸಾ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿರತುಲಪ್ರಭಃ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾ ವೇತ್ಸ್ಯೇನಂ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ 14 ॥

ನಾಸ್ತಿ ಧನ್ಯತರೋ ರಾಮ ತ್ವತ್ತೋಽನ್ಯೋ ಭುವಿ ಕಶ್ಚನ ।

ಗೋಪ್ತಾ ಕುಶಿಕಪುತ್ರಸ್ತೇ ಯೇನ ತಪ್ತಂ ಮಹತ್ತಪಃ ॥ 15 ॥

ಶ್ರೂಯತಾಂ ಚಾಭಿಧಾಸ್ಯಾಮಿ ಕೌಶಿಕಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ಯಥಾ ಬಲಂ ಯಥಾ ವೃತ್ತಂ ತನ್ಮೇ ನಿಗದತಃ ಶ್ರುಣು ॥ 16 ॥

ರಾಜಾಽಭೂದೇಷ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ದೀರ್ಘಕಾಲಮರಿನ್ದಮಃ ।

ಧರ್ಮಜ್ಞಃ ಕೃತವಿದ್ಯಶ್ಚ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಚ ಹಿತೇ ರತಃ ॥ 17 ॥

ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತಶ್ಚಾಸೀತ್ಕುಶೋ ನಾಮ ಮಹೀಪತಿಃ ।

ಕುಶಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಬಲವಾನ್ ಕುಶನಾಭಸ್ಸುಧಾರ್ಮಿಕಃ ॥ 18 ॥

ಕುಶನಾಭಸುತಸ್ತ್ವಾಸೀದ್ಗಾಧಿರಿತ್ಯೇವ ವಿಶ್ರೃತಃ ।

ಗಾಧೇಃ ಪುತ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾಮುನಿಃ ॥ 19 ॥

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪಾಲಯಾಮಾಸ ಮೇದಿನೀಮ್ ।

ಬಹುವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ರಾಜಾ ರಾಜ್ಯಮಕಾರಯತ್ ॥ 20 ॥

ಕದಾಚಿತ್ತು ಮಹಾತೇಜಾ ಯೋಜಯಿತ್ವಾ ವರೂಥಿನೀಮ್ ।

ಅಕ್ಷೌಹೀಣೀಪರಿವೃತಃ ಪರಿಚಕ್ರಾಮ ಮೇದಿನೀಮ್ ॥ 21 ॥

ನಗರಾಣಿ ಸರಾಷ್ಟ್ರಾಣಿ ಸರಿತಶ್ಚ ತಥಾ ಗಿರೀನ್ ।

ಆಶ್ರಮಾನ್ಕ್ರಮಶೋ ರಾಮ ವಿಚರನ್ನಾಜಗಾಮ ಹ ॥ 22 ॥

ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯಾಶ್ರಮಪದಂ ನಾನಾವೃಕ್ಷಸಮಾಕುಲಮ್ ।

ನಾನಾಮೃಗಗಣಾಕೀರ್ಣಂ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸೇವಿತಮ್ ॥ 23 ॥

ದೇವದಾನವಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಕಿನ್ನರೈರುಪಶೋಭಿತಮ್ ।

ಪ್ರಶಾನ್ತಹರಿಣಾಕೀರ್ಣಂ ದ್ವಿಜಸಙ್ಘನಿಷೇವಿತಮ್ ॥ 24 ॥

ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಣಸಙ್ಕೀರ್ಣಂ ದೇವರ್ಷಿಗಣಸೇವಿತಮ್ ।

ತಪಶ್ಚರಣಸಂಸಿದ್ಧೈರಗ್ನಿಕಲ್ಪೈರ್ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ ॥ 25 ॥

ಅಬ್ಭಕ್ಷೈರ್ವಾಯುಭಕ್ಷೈಶ್ಚ ಶೀರ್ಣಪರ್ಣಾಶನೈಸ್ತಥಾ ।

ಫಲಮೂಲಾಶನೈರ್ದಾನ್ತೈರ್ಜಿತರೋಷೈರ್ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯೈಃ ॥ 26 ॥

ಋಷಿಭಿರ್ವಾಲಖಿಲ್ಯೈಶ್ಚ ಜಪಹೋಮಪರಾಯಣೈಃ ।

ಅನ್ಯೈರ್ವೈಖಾನಸೈಶ್ಚೈವ ಸಮನ್ತಾದುಪಶೋಭಿತಮ್ ॥ 27 ॥

ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯಾಶ್ರಮಪದಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಮಿವಾಪರಮ್ ।

ದದರ್ಶ ಜಯತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ ॥ 28 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಏಕಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ekapañcāśassargaḥ |

tasya tadvacanaṃ śrutvā viśvāmitrasya dhīmataḥ |

hṛṣṭaromā mahātejāśśatānando mahātapāḥ || 1 ||

gautamasya suto jyeṣṭhastapasā dyotitaprabhaḥ |

rāmasandarśanādeva paraṃ vismayamāgataḥ || 2 ||

sa tau niṣaṇṇau samprekṣya sukhāsīnau nṛpātmajau |

śatānando muniśreṣṭhaṃ viśvāmitramathāmabravīt || 3 ||

api te muniśārdūla mama mātā yaśasvinī |

darśitā rājaputrāya tapo dīrghamupāgatā || 4 ||

api rāme mahātejā mama mātā yaśasvinī |

vanyairupāharatpūjāṃ pūjārhe sarvadehinām || 5 ||

api rāmāya kathitaṃ yathāvṛttaṃ purātanam |

mama māturmahātejo daivena duranuṣṭhitam || 6 ||

api kauśika bhadraṃ te guruṇā mama saṅgatā |

mama mātā muniśreṣṭha rāmasandarśanāditaḥ || 7 ||

api me guruṇā rāmaḥ pūjitaḥ kuśikātmaja |

ihāgato mahātejāḥ pūjāṃ prāpto mahātmanaḥ || 8 ||

api śāntena manasā gururme kuśikātmaja |

ihā'gatena rāmeṇa prayatenābhivāditaḥ || 9 ||

tacchrutvā vacanaṃ tasya viśvāmitro mahāmuniḥ |

pratyuvāca śatānandaṃ vākyajño vākyakovidam || 10 ||

nātikrāntaṃ muniśreṣṭha yatkartavyaṃ kṛtaṃ mayā |

saṅgatā muninā patnī bhārgaveṇeva reṇukā || 11 ||

tacchrutvā vacanaṃ tasya viśvāmitrasya bhāṣitam |

śatānando mahātejā rāmaṃ vacanamabravīt || 12 ||

svāgataṃ te naraśreṣṭha diṣṭyā prāpto'si rāghava |

viśvāmitraṃ puraskṛtya maharṣimaparājitam || 13 ||

acintyakarmā tapasā brahmarṣiratulaprabhaḥ |

viśvāmitro mahātejā vetsyenaṃ paramāṃ gatim || 14 ||

nāsti dhanyataro rāma tvatto'nyo bhuvi kaścana |

goptā kuśikaputraste yena taptaṃ mahattapaḥ || 15 ||

śrūyatāṃ cābhidhāsyāmi kauśikasya mahātmanaḥ |

yathā balaṃ yathā vṛttaṃ tanme nigadataḥ śruṇu || 16 ||

rājā'bhūdeṣa dharmātmā dīrghakālamarindamaḥ |

dharmajñaḥ kṛtavidyaśca prajānāṃ ca hite rataḥ || 17 ||

prajāpatisutaścāsītkuśo nāma mahīpatiḥ |

kuśasya putro balavān kuśanābhassudhārmikaḥ || 18 ||

kuśanābhasutastvāsīdgādhirityeva viśrṛtaḥ |

gādheḥ putro mahātejā viśvāmitro mahāmuniḥ || 19 ||

viśvāmitro mahātejāḥ pālayāmāsa medinīm |

bahuvarṣasahasrāṇi rājā rājyamakārayat || 20 ||

kadācittu mahātejā yojayitvā varūthinīm |

akṣauhīṇīparivṛtaḥ paricakrāma medinīm || 21 ||

nagarāṇi sarāṣṭrāṇi saritaśca tathā girīn |

āśramānkramaśo rāma vicarannājagāma ha || 22 ||

vasiṣṭhasyāśramapadaṃ nānāvṛkṣasamākulam |

nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ siddhacāraṇasevitam || 23 ||

devadānavagandharvaiḥ kinnarairupaśobhitam |

praśāntahariṇākīrṇaṃ dvijasaṅghaniṣevitam || 24 ||

brahmarṣigaṇasaṅkīrṇaṃ devarṣigaṇasevitam |

tapaścaraṇasaṃsiddhairagnikalpairmahātmabhiḥ || 25 ||

abbhakṣairvāyubhakṣaiśca śīrṇaparṇāśanaistathā |

phalamūlāśanairdāntairjitaroṣairjitendriyaiḥ || 26 ||

ṛṣibhirvālakhilyaiśca japahomaparāyaṇaiḥ |

anyairvaikhānasaiścaiva samantādupaśobhitam || 27 ||

vasiṣṭhasyāśramapadaṃ brahmalokamivāparam |

dadarśa jayatāṃ śreṣṭho viśvāmitro mahābalaḥ || 28 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekapañcāśassargaḥ ||