1.46 Balakanda - Shatchatvarimsha Sargah

ॐ

1.46 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಷಟ್ಚತ್ವಾರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಷಟ್ಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಹತೇಷು ತೇಷು ಪುತ್ರೇಷು ದಿತಿಃ ಪರಮದುಃಖಿತಾ ।

ಮಾರೀಚಂ ಕಾಶ್ಯಪಂ ರಾಮ ಭರ್ತಾರಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥

ಹತಪುತ್ರಾಽಸ್ಮಿ ಭಗವಂಸ್ತವ ಪುತ್ರೈರ್ಮಹಾಬಲೈಃ ।

ಶಕ್ರಹನ್ತಾರಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಪುತ್ರಂ ದೀರ್ಘತಪೋಽರ್ಜಿತಮ್ ॥ 2 ॥

ಸಾಽಹಂ ತಪಶ್ಚರಿಷ್ಯಾಮಿ ಗರ್ಭಂ ಮೇ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ ।

ಈಶ್ವರಂ ಶಕ್ರಹನ್ತಾರಂ ತ್ವಮನುಜ್ಞಾತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 3 ॥

ತಸ್ಯಾಸ್ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಾರೀಚಃ ಕಾಶ್ಯಪಸ್ತದಾ ।

ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಮಹಾತೇಜಾ ದಿತಿಂ ಪರಮದುಃಖಿತಾಮ್ ॥ 4 ॥

ಏವಂ ಭವತು, ಭದ್ರಂ ತೇ ಶುಚಿರ್ಭವ ತಪೋಧನೇ ।

ಜನಯಿಷ್ಯಸಿ ಪುತ್ರಂ ತ್ವಂ ಶಕ್ರಹನ್ತಾರಮಾಹವೇ ॥ 5 ॥

ಪೂರ್ಣೇ ವರ್ಷಸಹಸ್ರೇ ತು ಶುಚಿರ್ಯದಿ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ।

ಪುತ್ರಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಭರ್ತಾರಂ ಮತ್ತಸ್ತ್ವಂ ಜನಯಿಷ್ಯಸಿ ॥ 6 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪಾಣಿನಾ ಸ ಮಮಾರ್ಜ ತಾಮ್ ।

ಸಮಾಲಭ್ಯ ತತಸ್ಸ್ವಸ್ತೀತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸ ತಪಸೇ ಯಯೌ ॥ 7 ॥

ಗತೇ ತಸ್ಮಿನ್ನರಶ್ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿತಿಃ ಪರಮಹರ್ಷಿತಾ ।

ಕುಶಪ್ಲವನಮಾಸಾದ್ಯ ತಪಸ್ತೇಪೇ ಸುದಾರುಣಮ್ ॥ 8 ॥

ತಪಸ್ತಸ್ಯಾಂ ಹಿ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಾಂ ಪರಿಚರ್ಯಾಂ ಚಕಾರ ಹ ।

ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೋ ನರಶ್ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಯಾ ಗುಣಸಮ್ಪದಾ ॥ 9 ॥

ಅಗ್ನಿಂ ಕುಶಾನ್ ಕಾಷ್ಠಮಪಃ ಫಲಂ ಮೂಲಂ ತಥೈವ ಚ ।

ನ್ಯವೇದಯತ್ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೋ ಯಚ್ಚಾನ್ಯದಪಿ ಕಾಙ್ಕ್ಷಿತಮ್ ॥ 10 ॥

ಗಾತ್ರಸಂವಹನಶ್ಚೈವ ಶ್ರಮಾಪನಯನೈಸ್ತಥಾ ।

ಶಕ್ರಸ್ಸರ್ವೇಷು ಕಾಲೇಷು ದಿತಿಂ ಪರಿಚಚಾರ ಹ ॥ 11 ॥

ಅಥ ವರ್ಷಸಹಸ್ರೇ ತು ದಶೋನೇ ರಘುನನ್ದನ ।

ದಿತಿಃ ಪರಮಸಮ್ಪ್ರೀತಾ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಮಥಾಬ್ರವೀತ್ ॥ 12 ॥

ಯಾಚಿತೇನ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ತವ ಪಿತ್ರಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।

ವರೋ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ದತ್ತೋ ಮಮ ಸುತಂ ಪ್ರತಿ ॥ 13 ॥

ತಪಶ್ಚರನ್ತ್ಯಾ ವರ್ಷಾಣಿ ದಶ ವೀರ್ಯವತಾಂ ವರ ।

ಅವಶಿಷ್ಟಾನಿ ಭದ್ರಂ ತೇ ಭ್ರಾತರಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇ ತತಃ ॥ 14 ॥

ತಮಹಂ ತ್ವತ್ಕೃತೇ ಪುತ್ರ ಸಮಾಧಾಸ್ಯೇ ಜಯೋತ್ಸುಕಮ್ ।

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯಂ ಪುತ್ರ ಸಹ ಭೋಕ್ಷ್ಯಸಿ ವಿಜ್ವರಃ ॥ 15 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ದಿತಿಶ್ಶಕ್ರಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಮಧ್ಯಂ ದಿವಾಕರೇ ।

ನಿದ್ರಯಾಽಪಹೃತಾ ದೇವೀ ಪಾದೌ ಕೃತ್ವಾಽಥ ಶೀರ್ಷತಃ ॥ 16 ॥

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಮಶುಚಿಂ ಶಕ್ರಃ ಪಾದತಃ ಕೃತಮೂರ್ಧಜಾಮ್ ।

ಶಿರಸ್ಸ್ಥಾನೇ ಕೃತೌ ಪಾದೌ ಜಹಾಸ ಚ ಮುಮೋದ ಚ ॥ 17 ॥

ತಸ್ಯಾಶ್ಶರೀರವಿವರಂ ವಿವೇಶ ಚ ಪುರನ್ದರಃ ।

ಗರ್ಭಂ ಚ ಸಪ್ತಧಾ ರಾಮ ಬಿಭೇದ ಪರಮಾತ್ಮವಾನ್ ॥ 18 ॥

ಭಿದ್ಯಮಾನಸ್ತತೋ ಗರ್ಭೋ ವಜ್ರೇಣ ಶತಪರ್ವಣಾ ।

ರುರೋದ ಸುಸ್ವರಂ ರಾಮ ತತೋ ದಿತಿರಬುಧ್ಯತ ॥ 19 ॥

ಮಾ ರುದೋ ಮಾ ರುದಶ್ಚೇತಿ ಗರ್ಭಂ ಶಕ್ರೋಽಭ್ಯಭಾಷತ ।

ಬಿಭೇದ ಚ ಮಹಾತೇಜಾ ರುದನ್ತಮಪಿ ವಾಸವಃ ॥ 20 ॥

ನ ಹನ್ತವ್ಯೋ ನ ಹನ್ತವ್ಯ ಇತ್ಯೇವಂ ದಿತಿರಬ್ರವೀತ್ ।

ನಿಷ್ಪಪಾತ ತತಶ್ಶಕ್ರೋ ಮಾತುರ್ವಚನಗೌರವಾತ್ ॥ 21 ॥

ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ವಜ್ರಸಹಿತೋ ದಿತಿಂ ಶಕ್ರೋಽಭ್ಯಭಾಷತ ।

ಅಶುಚಿರ್ದೇವಿ ಸುಪ್ತಾಽಸಿ ಪಾದಯೋಃ ಕೃತಮೂರ್ಧಜಾ ॥ 22 ॥

ತದನ್ತರಮಹಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಶಕ್ರಹನ್ತಾರಮಾಹವೇ ।

ಅಭಿದಂ ಸಪ್ತಧಾ ದೇವಿ ತನ್ಮೇ ತ್ವಂ ಕ್ಷನ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 23 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಷಟ್ಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ṣaṭcatvāriṃśassargaḥ |

hateṣu teṣu putreṣu ditiḥ paramaduḥkhitā |

mārīcaṃ kāśyapaṃ rāma bhartāramidamabravīt || 1 ||

hataputrā'smi bhagavaṃstava putrairmahābalaiḥ |

śakrahantāramicchāmi putraṃ dīrghatapo'rjitam || 2 ||

sā'haṃ tapaścariṣyāmi garbhaṃ me dātumarhasi |

īśvaraṃ śakrahantāraṃ tvamanujñātumarhasi || 3 ||

tasyāstadvacanaṃ śrutvā mārīcaḥ kāśyapastadā |

pratyuvāca mahātejā ditiṃ paramaduḥkhitām || 4 ||

evaṃ bhavatu, bhadraṃ te śucirbhava tapodhane |

janayiṣyasi putraṃ tvaṃ śakrahantāramāhave || 5 ||

pūrṇe varṣasahasre tu śuciryadi bhaviṣyasi |

putraṃ trailokyabhartāraṃ mattastvaṃ janayiṣyasi || 6 ||

evamuktvā mahātejāḥ pāṇinā sa mamārja tām |

samālabhya tatassvastītyuktvā sa tapase yayau || 7 ||

gate tasminnaraśśreṣṭha ditiḥ paramaharṣitā |

kuśaplavanamāsādya tapastepe sudāruṇam || 8 ||

tapastasyāṃ hi kurvantyāṃ paricaryāṃ cakāra ha |

sahasrākṣo naraśśreṣṭha parayā guṇasampadā || 9 ||

agniṃ kuśān kāṣṭhamapaḥ phalaṃ mūlaṃ tathaiva ca |

nyavedayatsahasrākṣo yaccānyadapi kāṅkṣitam || 10 ||

gātrasaṃvahanaścaiva śramāpanayanaistathā |

śakrassarveṣu kāleṣu ditiṃ paricacāra ha || 11 ||

atha varṣasahasre tu daśone raghunandana |

ditiḥ paramasamprītā sahasrākṣamathābravīt || 12 ||

yācitena suraśreṣṭha tava pitrā mahātmanā |

varo varṣasahasrānte datto mama sutaṃ prati || 13 ||

tapaścarantyā varṣāṇi daśa vīryavatāṃ vara |

avaśiṣṭāni bhadraṃ te bhrātaraṃ drakṣyase tataḥ || 14 ||

tamahaṃ tvatkṛte putra samādhāsye jayotsukam |

trailokyavijayaṃ putra saha bhokṣyasi vijvaraḥ || 15 ||

evamuktvā ditiśśakraṃ prāpte madhyaṃ divākare |

nidrayā'pahṛtā devī pādau kṛtvā'tha śīrṣataḥ || 16 ||

dṛṣṭvā tāmaśuciṃ śakraḥ pādataḥ kṛtamūrdhajām |

śirassthāne kṛtau pādau jahāsa ca mumoda ca || 17 ||

tasyāśśarīravivaraṃ viveśa ca purandaraḥ |

garbhaṃ ca saptadhā rāma bibheda paramātmavān || 18 ||

bhidyamānastato garbho vajreṇa śataparvaṇā |

ruroda susvaraṃ rāma tato ditirabudhyata || 19 ||

mā rudo mā rudaśceti garbhaṃ śakro'bhyabhāṣata |

bibheda ca mahātejā rudantamapi vāsavaḥ || 20 ||

na hantavyo na hantavya ityevaṃ ditirabravīt |

niṣpapāta tataśśakro māturvacanagauravāt || 21 ||

prāñjalirvajrasahito ditiṃ śakro'bhyabhāṣata |

aśucirdevi suptā'si pādayoḥ kṛtamūrdhajā || 22 ||

tadantaramahaṃ labdhvā śakrahantāramāhave |

abhidaṃ saptadhā devi tanme tvaṃ kṣantumarhasi || 23 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭcatvāriṃśassargaḥ ||