1.36 Balakanda - Shattrimsha Sargah

ॐ

1.36 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಷಟ್ತ್ರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಉಕ್ತವಾಕ್ಯೇ ಮುನೌ ತಸ್ಮಿನ್ನುಭೌ ರಾಘವಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ।

ಪ್ರತಿನನ್ದ್ಯ ಕಥಾಂ ವೀರಾವೂಚತುರ್ಮುನಿಪುಙ್ಗವಮ್ ॥ 1 ॥

ಧರ್ಮಯುಕ್ತಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕಥಿತಂ ಪರಮಂ ತ್ವಯಾ ।

ದುಹಿತುಶ್ಶೈಲರಾಜಸ್ಯ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಯಾ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 2 ॥

ವಿಸ್ತರಂ ವಿಸ್ತರಜ್ಞೋಽಸಿ ದಿವ್ಯಮಾನುಷಸಮ್ಭವಮ್ ।

ತ್ರೀನ್ ಪಥೋ ಹೇತುನಾ ಕೇನ ಪ್ಲಾವಯೇಲ್ಲೋಕಪಾವನೀ ॥ 3 ॥

ಕಥಂ ಗಙ್ಗಾ ತ್ರಿಪಥಗಾ ವಿಶ್ರುತಾ ಸರಿದುತ್ತಮಾ ।

ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಧರ್ಮಜ್ಞ ಕರ್ಮಭಿಃ ಕೈಸ್ಸಮನ್ವಿತಾ ॥ 4 ॥

ತಥಾ ಬ್ರುವತಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೇ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತಪೋಧನಃ ।

ನಿಖಿಲೇನ ಕಥಾಂ ಸರ್ವಾಮೃಷಿಮಧ್ಯೇ ನ್ಯವೇದಯತ್ ॥ 5 ॥

ಪುರಾ ರಾಮ ಕೃತೋದ್ವಾಹೋ ನೀಲಕಣ್ಠೋ ಮಹಾತಪಾಃ ।

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ಸ್ಪೃಹಯಾ ದೇವೀಂ ಮೈಥುನಾಯೋಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 6 ॥

ಶಿತಿಕಣ್ಠಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ದಿವ್ಯಂ ವರ್ಷಶತಂ ಗತಮ್ ।

ನ ಚಾಪಿ ತನಯೋ ರಾಮ ತಸ್ಯಾಮಾಸೀತ್ ಪರನ್ತಪ ॥ 7 ॥

ತತೋ ದೇವಾಸ್ಸಮುದ್ವಿಗ್ನಾಃ ಪಿತಾಮಹಪುರೋಗಮಾಃ ।

ಯದಿಹೋತ್ಪದ್ಯತೇ ಭೂತಂ ಕಸ್ತತ್ಪ್ರತಿಸಹಿಷ್ಯತೇ ॥ 8 ॥

ಅಭಿಗಮ್ಯ ಸುರಾಸ್ಸರ್ವೇ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯೇದಮಬ್ರುವನ್ ।

ದೇವ ದೇವ ಮಹಾದೇವ ಲೋಕಸ್ಯಾಸ್ಯ ಹಿತೇ ರತ ॥ 9 ॥

ಸುರಾಣಾಂ ಪ್ರಣಿಪಾತೇನ ಪ್ರಸಾದಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।

ನ ಲೋಕಾ ಧಾರಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ತವ ತೇಜಸ್ಸುರೋತ್ತಮ ॥ 10 ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮೇಣ ತಪಸಾ ಯುಕ್ತೋ ದೇವ್ಯಾ ಸಹ ತಪಶ್ಚರ ।

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಹಿತಕಾಮಾರ್ಥಂ ತೇಜಸ್ತೇಜಸಿ ಧಾರಯ ॥ 11 ॥

ದೇವತಾನಾಂ ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವಲೋಕಮಹೇಶ್ವರಃ ।

ಬಾಢಮಿತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಸರ್ವಾನ್ಪುನಶ್ಚೈವಮುವಾಚ ಹ ॥ 12 ॥

ಧಾರಯಿಷ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ತೇಜಸ್ತೇಜಸ್ಯೇವ ಸಹೋಮಯಾ ।

ತ್ರಿದಶಾಃ ಪೃಥಿವೀ ಚೈವ ನಿರ್ವಾಣಮಧಿಗಚ್ಛತು ॥ 13 ॥

ಯದಿದಂ ಕ್ಷುಭಿತಂ ಸ್ಥಾನಾನ್ಮಮ ತೇಜೋ ಹ್ಯನುತ್ತಮಮ್ ।

ಧಾರಯಿಷ್ಯತಿ ಕಸ್ತನ್ಮೇ ಬ್ರುವನ್ತು ಸುರಸತ್ತಮಾಃ ॥ 14 ॥

ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ಸುರಾಸ್ಸರ್ವೇ ಪ್ರತ್ಯೂಚುರ್ವೃಷಭಧ್ವಜಮ್ ।

ಯತ್ತೇಜಃ ಕ್ಷುಭಿತಂ ಹ್ಯೇತತ್ತದ್ಧರಾ ಧಾರಯಿಷ್ಯತಿ ॥ 15 ॥

ಏವಮುಕ್ತಸ್ಸುರಪತಿಃ ಪ್ರಮುಮೋಚ ಮಹೀತಲೇ ।

ತೇಜಸಾ ಪೃಥಿವೀ ಯೇನ ವ್ಯಾಪ್ತಾ ಸಗಿರಿಕಾನನಾ ॥ 16 ॥

ತತೋ ದೇವಾಃ ಪುನರಿದಮೂಚುಶ್ಚಾಥ ಹುತಾಶನಮ್ ।

ಪ್ರವಿಶ ತ್ವಂ ಮಹಾತೇಜೋ ರೌದ್ರಂ ವಾಯುಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 17 ॥

ತದಗ್ನಿನಾ ಪುನರ್ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಸಞ್ಜಾತಶ್ಶ್ವೇತಪರ್ವತಃ ।

ದಿವ್ಯಂ ಶರವಣಂ ಚೈವ ಪಾವಕಾದಿತ್ಯಸನ್ನಿಭಮ್ ॥ 18 ॥

ಯತ್ರ ಜಾತೋ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಕಾರ್ತಿಕೇಯೋಽಗ್ನಿಸಮ್ಭವಃ ।

ಅಥೋಮಾಂ ಚ ಶಿವಂ ಚೈವ ದೇವಾಸ್ಸರ್ಷಿಗಣಾಸ್ತದಾ ।

ಪೂಜಯಾಮಾಸುರತ್ಯರ್ಥಂ ಸುಪ್ರೀತಮನಸಸ್ತತಃ ॥ 19 ॥

ಅಥ ಶೈಲಸುತಾ ರಾಮ ತ್ರಿದಶಾನಿದಮಬ್ರವೀತ್ ।

ಸಮನ್ಯುರಶಪತ್ಸರ್ವಾನ್ ಕ್ರೋಧಸಂರಕ್ತಲೋಚನಾ ॥ 20 ॥

ಯಸ್ಮಾನ್ನಿವಾರಿತಾ ಚೈವ ಸಙ್ಗತಿಃ ಪುತ್ರಕಾಮ್ಯಯಾ ।

ಅಪತ್ಯಂ ಸ್ವೇಷು ದಾರೇಷು ತಸ್ಮಾನ್ನೋತ್ಪಾದಯಿಷ್ಯಥ ॥ 21 ॥

ಅದ್ಯಪ್ರಭೃತಿ ಯುಷ್ಮಾಕಮಪ್ರಜಾಸ್ಸನ್ತು ಪತ್ನಯಃ ॥ 22 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಸುರಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಶಶಾಪ ಪೃಥಿವೀಮಪಿ ।

ಅವನೇ ನೈಕರೂಪಾ ತ್ವಂ ಬಹುಭಾರ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ॥ 23 ॥

ನ ಚ ಪುತ್ರಕೃತಾಂ ಪ್ರೀತಿಂ ಮತ್ಕ್ರೋಧಕಲುಷೀಕೃತಾ ।

ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ತ್ವಂ ಸುದುರ್ಮೇಧೇ ಮಮ ಪುತ್ರಮನಿಚ್ಛತೀ ॥ 24 ॥

ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ವ್ರೀಡಿತಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸುರಾನ್ಸುರಪತಿಸ್ತದಾ ।

ಗಮನಾಯೋಪಚಕ್ರಾಮ ದಿಶಂ ವರುಣಪಾಲಿತಾಮ್ ॥ 25 ॥

ಸ ಗತ್ವಾ ತಪ ಆತಿಷ್ಠತ್ಪಾರ್ಶ್ವೇ ತಸ್ಯೋತ್ತರೇ ಗಿರೌ ।

ಹಿಮವತ್ಪ್ರಭವೇ ಶೃಙ್ಗೇ ಸಹ ದೇವ್ಯಾ ಮಹೇಶ್ವರಃ ॥ 26 ॥

ಏಷ ತೇ ವಿಸ್ತರೋ ರಾಮ ಶೈಲಪುತ್ರ್ಯಾ ನಿವೇದಿತಃ ।

ಗಙ್ಗಾಯಾಃ ಪ್ರಭವಂ ಚೈವ ಶೃಣು ಮೇ ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ॥ 27 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ṣaṭtriṃśassargaḥ |

uktavākye munau tasminnubhau rāghavalakṣmaṇau |

pratinandya kathāṃ vīrāvūcaturmunipuṅgavam || 1 ||

dharmayuktamidaṃ brahman kathitaṃ paramaṃ tvayā |

duhituśśailarājasya jyeṣṭhāyā vaktumarhasi || 2 ||

vistaraṃ vistarajño'si divyamānuṣasambhavam |

trīn patho hetunā kena plāvayellokapāvanī || 3 ||

kathaṃ gaṅgā tripathagā viśrutā sariduttamā |

triṣu lokeṣu dharmajña karmabhiḥ kaissamanvitā || 4 ||

tathā bruvati kākutsthe viśvāmitrastapodhanaḥ |

nikhilena kathāṃ sarvāmṛṣimadhye nyavedayat || 5 ||

purā rāma kṛtodvāho nīlakaṇṭho mahātapāḥ |

dṛṣṭvā ca spṛhayā devīṃ maithunāyopacakrame || 6 ||

śitikaṇṭhasya devasya divyaṃ varṣaśataṃ gatam |

na cāpi tanayo rāma tasyāmāsīt parantapa || 7 ||

tato devāssamudvignāḥ pitāmahapurogamāḥ |

yadihotpadyate bhūtaṃ kastatpratisahiṣyate || 8 ||

abhigamya surāssarve praṇipatyedamabruvan |

deva deva mahādeva lokasyāsya hite rata || 9 ||

surāṇāṃ praṇipātena prasādaṃ kartumarhasi |

na lokā dhārayiṣyanti tava tejassurottama || 10 ||

brāhmeṇa tapasā yukto devyā saha tapaścara |

trailokyahitakāmārthaṃ tejastejasi dhāraya || 11 ||

devatānāṃ vacaśśrutvā sarvalokamaheśvaraḥ |

bāḍhamityabravītsarvānpunaścaivamuvāca ha || 12 ||

dhārayiṣyāmyahaṃ tejastejasyeva sahomayā |

tridaśāḥ pṛthivī caiva nirvāṇamadhigacchatu || 13 ||

yadidaṃ kṣubhitaṃ sthānānmama tejo hyanuttamam |

dhārayiṣyati kastanme bruvantu surasattamāḥ || 14 ||

evamuktāssurāssarve pratyūcurvṛṣabhadhvajam |

yattejaḥ kṣubhitaṃ hyetattaddharā dhārayiṣyati || 15 ||

evamuktassurapatiḥ pramumoca mahītale |

tejasā pṛthivī yena vyāptā sagirikānanā || 16 ||

tato devāḥ punaridamūcuścātha hutāśanam |

praviśa tvaṃ mahātejo raudraṃ vāyusamanvitaḥ || 17 ||

tadagninā punarvyāptaṃ sañjātaśśvetaparvataḥ |

divyaṃ śaravaṇaṃ caiva pāvakādityasannibham || 18 ||

yatra jāto mahātejāḥ kārtikeyo'gnisambhavaḥ |

athomāṃ ca śivaṃ caiva devāssarṣigaṇāstadā |

pūjayāmāsuratyarthaṃ suprītamanasastataḥ || 19 ||

atha śailasutā rāma tridaśānidamabravīt |

samanyuraśapatsarvān krodhasaṃraktalocanā || 20 ||

yasmānnivāritā caiva saṅgatiḥ putrakāmyayā |

apatyaṃ sveṣu dāreṣu tasmānnotpādayiṣyatha || 21 ||

adyaprabhṛti yuṣmākamaprajāssantu patnayaḥ || 22 ||

evamuktvāsurān sarvān śaśāpa pṛthivīmapi |

avane naikarūpā tvaṃ bahubhāryā bhaviṣyasi || 23 ||

na ca putrakṛtāṃ prītiṃ matkrodhakaluṣīkṛtā |

prāpsyasi tvaṃ sudurmedhe mama putramanicchatī || 24 ||

tān sarvān vrīḍitān dṛṣṭvā surānsurapatistadā |

gamanāyopacakrāma diśaṃ varuṇapālitām || 25 ||

sa gatvā tapa ātiṣṭhatpārśve tasyottare girau |

himavatprabhave śṛṅge saha devyā maheśvaraḥ || 26 ||

eṣa te vistaro rāma śailaputryā niveditaḥ |

gaṅgāyāḥ prabhavaṃ caiva śṛṇu me sahalakṣmaṇaḥ || 27 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭtriṃśassargaḥ ||