1.31 Balakanda - Ekatrimsha Sargah

ॐ

1.31 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಏಕತ್ರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಅಥ ತಾಂ ರಜನೀಂ ತತ್ರ ಕೃತಾರ್ಥೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ।

ಊಷತುರ್ಮುದಿತೌ ವೀರೌ ಪ್ರಹೃಷ್ಟೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ ॥ 1 ॥

ಪ್ರಭಾತಾಯಾಂ ತು ಶರ್ವರ್ಯಾಂ ಕೃತಪೌರ್ವಾಹ್ಣಿಕಕ್ರಿಯೌ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಮೃಷೀಂಶ್ಚಾನ್ಯಾನ್ ಸಹಿತಾವಭಿಜಗ್ಮತುಃ ॥ 2 ॥

ಅಭಿವಾದ್ಯ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಜ್ವಲನ್ತಮಿವ ಪಾವಕಮ್ ।

ಊಚತುರ್ಮಧುರೋದಾರಂ ವಾಕ್ಯಂ ಮಧುರಭಾಷಿಣೌ ॥ 3 ॥

ಇಮೌ ಸ್ಮ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ಕಿಙ್ಕರೌ ಸಮುಪಸ್ಥಿತೌ ।

ಆಜ್ಞಾಪಯ ಯಥೇಷ್ಟಂ ವೈ ಶಾಸನಂ ಕರವಾವ ಕಿಮ್ ॥ 4 ॥

ಏವಮುಕ್ತಾ ಸ್ತತಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಸರ್ವ ಏವ ಮಹರ್ಷಯಃ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ರಾಮಂ ವಚನಮಬ್ರುವನ್ ॥ 5 ॥

ಮೈಥಿಲಸ್ಯ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಜನಕಸ್ಯ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।

ಯಜ್ಞಃ ಪರಮಧರ್ಮಿಷ್ಠಸ್ತಸ್ಯ ಯಾಸ್ಯಾಮಹೇ ವಯಮ್ ॥ 6 ॥

ತ್ವಂ ಚೈವ ನರಶಾರ್ದೂಲ ಸಹಾಸ್ಮಾಭಿರ್ಗಮಿಷ್ಯಸಿ ।

ಅದ್ಭುತಂ ಧನುರತ್ನಂ ಚ ತತ್ರ ತದ್ರಷ್ಟುಮರ್ಹಸಿ ॥ 7 ॥

ತದ್ಧಿ ಪೂರ್ವಂ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ದತ್ತಂ ಸದಸಿ ದೈವತೈಃ ।

ಅಪ್ರಮೇಯಬಲಂ ಘೋರಂ ಮಖೇ ಪರಮಭಾಸ್ವರಮ್ ॥ 8 ॥

ನಾಸ್ಯ ದೇವಾ ನ ಗನ್ಧರ್ವಾ ನಾಸುರಾ ನ ಚ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ।

ಕರ್ತುಮಾರೋಪಣಂ ಶಕ್ತಾ ನ ಕಥಞ್ಚನ ಮಾನುಷಾಃ ॥ 9 ॥

ಧನುಷಸ್ತಸ್ಯ ವೀರ್ಯಂ ತು ಜಿಜ್ಞಾಸನ್ತೋ ಮಹೀಕ್ಷಿತಃ ।

ನ ಶೇಕುರಾರೋಪಯಿತುಂ ರಾಜಪುತ್ರಾ ಮಹಾಬಲಾಃ ॥ 10 ॥

ತದ್ಧನುರ್ನರಶಾರ್ದೂಲ ಮೈಥಿಲಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ತತ್ರ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಯಜ್ಞಂ ಚಾದ್ಭುತದರ್ಶನಮ್ ॥ 11 ॥

ತದ್ಧಿ ಯಜ್ಞಫಲಂ ತೇನ ಮೈಥಿಲೇನೋತ್ತಮಂ ಧನುಃ ।

ಯಾಚಿತಂ ನರಶಾರ್ದೂಲ ಸುನಾಭಂ ಸರ್ವದೈವತೈಃ ॥ 12 ॥

ಆಯಾಗಭೂತಂ ನೃಪತೇಸ್ತಸ್ಯ ವೇಶ್ಮನಿ ರಾಘವ ।

ಅರ್ಚಿತಂ ವಿವಿಧೈರ್ಗನ್ಧೈರ್ಧೂಪೈಶ್ಚಾಗರುಗನ್ಧಿಭಿಃ ॥ 13 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮುನಿವರಃ ಪ್ರಸ್ಥಾನಮಕರೋತ್ತದಾ ।

ಸರ್ಷಿಸಙ್ಘ ಸ್ಸಕಾಕುತ್ಸ್ಥಃ ಆಮನ್ತ್ರ್ಯ ವನದೇವತಾಃ ॥ 14 ॥

ಸ್ವಸ್ತಿ ವೋಽಸ್ತು ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಿದ್ವಸ್ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮಾದಹಮ್ ।

ಉತ್ತರೇ ಜಾಹ್ನವೀತೀರೇ ಹಿಮವನ್ತಂ ಶಿಲೋಚ್ಚಯಮ್ ॥ 15 ॥

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮಮನುತ್ತಮಮ್ ।

ಉತ್ತರಾಂ ದಿಶಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಾತುಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 16 ॥

ತಂ ಪ್ರಯಾನ್ತಂ ಮುನಿವರಮನ್ವಯಾದನುಸಾರಿಣಮ್ ।

ಶಕಟೀಶತಮಾತ್ರಂ ತು ಪ್ರಾಯೇಣ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಾಮ್ ॥ 17 ॥

ಮೃಗಪಕ್ಷಿಗಣಾಶ್ಚೈವ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮನಿವಾಸಿನಃ ।

ಅನುಜಗ್ಮುರ್ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಮಹಾಮುನಿಮ್ ॥ 18 ॥

ನಿವರ್ತಯಾಮಾಸ ತತಃ ಪಕ್ಷಿಸಙ್ಘಾನ್ ಮೃಗಾನಪಿ ।

ತೇ ಗತ್ವಾ ದೂರಮಧ್ವಾನಂ ಲಮ್ಬಮಾನೇ ದಿವಾಕರೇ ।

ವಾಸಂ ಚಕ್ರುರ್ಮುನಿಗಣಾಃ ಶೋಣಾಕೂಲೇ ಸಮಾಹಿತಾಃ ॥ 19 ॥

ತೇಽಸ್ತಂ ಗತೇ ದಿನಕರೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಹುತಹುತಾಶನಾಃ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ನಿಷೇದುರಮಿತೌಜಸಃ ॥ 20 ॥

ರಾಮೋಽಪಿ ಸಹಸೌಮಿತ್ರಿರ್ಮುನೀಂ ಸ್ತಾನಭಿಪೂಜ್ಯ ಚ ।

ಅಗ್ರತೋ ನಿಷಸಾದಾಥ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ॥ 21 ॥

ಅಥ ರಾಮೋ ಮಹಾತೇಜಾಃ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಮಹಾಮುನಿಮ್ ।

ಪಪ್ರಚ್ಛ ನರಶಾರ್ದೂಲಃ ಕೌತೂಹಲಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 22 ॥

ಭಗವನ್ ಕೋಽನ್ವಯಂ ದೇಶಸ್ಸಮೃದ್ಧವನಶೋಭಿತಃ ।

ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಭದ್ರಂ ತೇ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ತತ್ತ್ವತಃ ॥ 23 ॥

ಚೋದಿತೋ ರಾಮವಾಕ್ಯೇನ ಕಥಯಾಮಾಸ ಸುವ್ರತಃ ।

ತಸ್ಯ ದೇಶಸ್ಯ ನಿಖಿಲಮೃಷಿಮಧ್ಯೇ ಮಹಾತಪಾಃ ॥ 24 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಏಕತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ekatriṃśassargaḥ |

atha tāṃ rajanīṃ tatra kṛtārthau rāmalakṣmaṇau |

ūṣaturmuditau vīrau prahṛṣṭenāntarātmanā || 1 ||

prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ kṛtapaurvāhṇikakriyau |

viśvāmitramṛṣīṃścānyān sahitāvabhijagmatuḥ || 2 ||

abhivādya muniśreṣṭhaṃ jvalantamiva pāvakam |

ūcaturmadhurodāraṃ vākyaṃ madhurabhāṣiṇau || 3 ||

imau sma muniśārdūla kiṅkarau samupasthitau |

ājñāpaya yatheṣṭaṃ vai śāsanaṃ karavāva kim || 4 ||

evamuktā statastābhyāṃ sarva eva maharṣayaḥ |

viśvāmitraṃ puraskṛtya rāmaṃ vacanamabruvan || 5 ||

maithilasya naraśreṣṭha janakasya bhaviṣyati |

yajñaḥ paramadharmiṣṭhastasya yāsyāmahe vayam || 6 ||

tvaṃ caiva naraśārdūla sahāsmābhirgamiṣyasi |

adbhutaṃ dhanuratnaṃ ca tatra tadraṣṭumarhasi || 7 ||

taddhi pūrvaṃ naraśreṣṭha dattaṃ sadasi daivataiḥ |

aprameyabalaṃ ghoraṃ makhe paramabhāsvaram || 8 ||

nāsya devā na gandharvā nāsurā na ca rākṣasāḥ |

kartumāropaṇaṃ śaktā na kathañcana mānuṣāḥ || 9 ||

dhanuṣastasya vīryaṃ tu jijñāsanto mahīkṣitaḥ |

na śekurāropayituṃ rājaputrā mahābalāḥ || 10 ||

taddhanurnaraśārdūla maithilasya mahātmanaḥ |

tatra drakṣyasi kākutstha yajñaṃ cādbhutadarśanam || 11 ||

taddhi yajñaphalaṃ tena maithilenottamaṃ dhanuḥ |

yācitaṃ naraśārdūla sunābhaṃ sarvadaivataiḥ || 12 ||

āyāgabhūtaṃ nṛpatestasya veśmani rāghava |

arcitaṃ vividhairgandhairdhūpaiścāgarugandhibhiḥ || 13 ||

evamuktvā munivaraḥ prasthānamakarottadā |

sarṣisaṅgha ssakākutsthaḥ āmantrya vanadevatāḥ || 14 ||

svasti vo'stu gamiṣyāmi sidvassiddhāśramādaham |

uttare jāhnavītīre himavantaṃ śiloccayam || 15 ||

pradakṣiṇaṃ tataḥ kṛtvā siddhāśramamanuttamam |

uttarāṃ diśamuddiśya prasthātumupacakrame || 16 ||

taṃ prayāntaṃ munivaramanvayādanusāriṇam |

śakaṭīśatamātraṃ tu prāyeṇa brahmavādinām || 17 ||

mṛgapakṣigaṇāścaiva siddhāśramanivāsinaḥ |

anujagmurmahātmānaṃ viśvāmitraṃ mahāmunim || 18 ||

nivartayāmāsa tataḥ pakṣisaṅghān mṛgānapi |

te gatvā dūramadhvānaṃ lambamāne divākare |

vāsaṃ cakrurmunigaṇāḥ śoṇākūle samāhitāḥ || 19 ||

te'staṃ gate dinakare snātvā hutahutāśanāḥ |

viśvāmitraṃ puraskṛtya niṣeduramitaujasaḥ || 20 ||

rāmo'pi sahasaumitrirmunīṃ stānabhipūjya ca |

agrato niṣasādātha viśvāmitrasya dhīmataḥ || 21 ||

atha rāmo mahātejāḥ viśvāmitraṃ mahāmunim |

papraccha naraśārdūlaḥ kautūhalasamanvitaḥ || 22 ||

bhagavan ko'nvayaṃ deśassamṛddhavanaśobhitaḥ |

śrotumicchāmi bhadraṃ te vaktumarhasi tattvataḥ || 23 ||

codito rāmavākyena kathayāmāsa suvrataḥ |

tasya deśasya nikhilamṛṣimadhye mahātapāḥ || 24 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekatriṃśassargaḥ ||