1.29 Balakanda - Ekonatrimsha Sargah

ॐ

1.29 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಏಕೋನತ್ರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕೋನತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಅಥ ತಸ್ಯಾಪ್ರಮೇಯಸ್ಯ ತದ್ವನಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛತಃ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತುಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 1 ॥

ಇಹ ರಾಮ ಮಹಾಬಾಹೋ ವಿಷ್ಣುರ್ದೇವವರಃ ಪ್ರಭುಃ ।

ವರ್ಷಾಣಿ ಸುಬಹೂನೀಹ ತಥಾ ಯುಗಶತಾನಿ ಚ ॥ 2 ॥

ತಪಶ್ಚರಣಯೋಗಾರ್ಥಮುವಾಸ ಸುಮಹಾತಪಾಃ ।

ಏಷ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮೋ ರಾಮ ವಾಮನಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 3 ॥

ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಸ್ಸಿದ್ಧೋ ಹ್ಯತ್ರ ಮಹಾತಪಾಃ ।

ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ರಾಜಾ ವೈರೋಚನಿರ್ಬಲಿಃ ॥ 4 ॥

ನಿರ್ಜಿತ್ಯ ದೈವತಗಣಾನ್ ಸೇನ್ದ್ರಾಂಶ್ಚ ಸಮರುದ್ಗಣಾನ್ ।

ಕಾರಯಾಮಾಸ ತದ್ರಾಜ್ಯಂ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಃ ॥ 5 ॥

ಬಲೇಸ್ತು ಯಜಮಾನಸ್ಯ ದೇವಾಸ್ಸಾಗ್ನಿಪುರೋಗಮಾಃ ।

ಸಮಾಗಮ್ಯ ಸ್ವಯಂ ಚೈವ ವಿಷ್ಣುಮೂಚುರಿಹಾಶ್ರಮೇ ॥ 6 ॥

ಬಲಿರ್ವೈರೋಚನಿರ್ವಿಷ್ಣೋ ಯಜತೇ ಯಜ್ಞಮುತ್ತಮಮ್ ।

ಅಸಮಾಪ್ತೇ ಕ್ರತೌ ತಸ್ಮಿನ್ ಸ್ವಕಾರ್ಯಮಭಿಪದ್ಯತಾಮ್ ॥ 7 ॥

ಯೇ ಚೈನಮಭಿವರ್ತನ್ತೇ ಯಾಚಿತಾರ ಇತಸ್ತತಃ ।

ಯಚ್ಚ ಯತ್ರ ಯಥಾವಚ್ಚ ಸರ್ವಂ ತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ॥ 8 ॥

ಸ ತ್ವಂ ಸುರಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಮಾಯಾಯೋಗಮುಪಾಗತಃ ।

ವಾಮನತ್ವಂ ಗತೋ ವಿಷ್ಣೋ ಕುರು ಕಲ್ಯಾಣಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 9 ॥

ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ರಾಮ ಕಶ್ಯಪೋಽಗ್ನಿಸಮಪ್ರಭಃ ।

ಅದಿತ್ಯಾ ಸಹಿತೋ ರಾಮ ದೀಪ್ಯಮಾನ ಇವೌಜಸಾ ॥ 10 ॥

ದೇವೀಸಹಾಯೋ ಭಗವಾನ್ ದಿವ್ಯಂ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಕಮ್ ।

ವ್ರತಂ ಸಮಾಪ್ಯ ವರದಂ ತುಷ್ಟಾವ ಮಧುಸೂದನಮ್ ॥ 11 ॥

ತಪೋಮಯಂ ತಪೋರಾಶಿಂ ತಪೋಮೂರ್ತಿಂ ತಪಾತ್ಮಕಮ್ ।

ತಪಸಾ ತ್ವಾಂ ಸುತಪ್ತೇನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ ॥ 12 ॥

ಶರೀರೇ ತವ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಜಗತ್ಸರ್ವಮಿದಂ ಪ್ರಭೋ ।

ತ್ವಮನಾದಿರನಿರ್ದೇಶ್ಯಸ್ತ್ವಾಮಹಂ ಶರಣಂ ಗತಃ ॥ 13 ॥

ತಮುವಾಚ ಹರಿಃ ಪ್ರೀತಃ ಕಶ್ಯಪಂ ಧೂತಕಲ್ಮಷಮ್ ।

ವರಂ ವರಯ ಭದ್ರಂ ತೇ ವರಾರ್ಹೋಽಸಿ ಮತೋ ಮಮ ॥ 14 ॥

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ಮಾರೀಚಃ ಕಶ್ಯಪೋಽಬ್ರವೀತ್ ।

ಅದಿತ್ಯಾ ದೇವತಾನಾಂ ಚ ಮಮ ಚೈವಾನುಯಾಚತಃ ॥ 15 ॥

ವರಂ ವರದ ಸುಪ್ರೀತೋ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ ಸುವ್ರತ ।

ಪುತ್ರತ್ವಂ ಗಚ್ಛ ಭಗವನ್ನದಿತ್ಯಾ ಮಮ ಚಾನಘ ॥ 16 ॥

ಭ್ರಾತಾ ಭವ ಯವೀಯಾಂಸ್ತ್ವಂ ಶಕ್ರಸ್ಯಾಸುರಸೂದನ ।

ಶೋಕಾರ್ತಾನಾಂ ತು ದೇವಾನಾಂ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 17 ॥

ಅಯಂ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮೋ ನಾಮ ಪ್ರಸಾದಾ ತ್ತೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।

ಸಿದ್ಧೇ ಕರ್ಮಣಿ ದೇವೇಶ ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಭಗವನ್ನಿತಃ ॥ 18 ॥

ಅಥ ವಿಷ್ಣುರ್ಮಹಾತೇಜಾ ಅದಿತ್ಯಾಂ ಸಮಜಾಯತ ।

ವಾಮನಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯ ವೈರೋಚನಿಮುಪಾಗಮತ್ ॥ 19 ॥

ತ್ರೀನ್ ಕ್ರಮಾನಥ ಭಿಕ್ಷಿತ್ವಾ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ ಚ ಮಾನದಃ ।

ಆಕ್ರಮ್ಯ ಲೋಕಾನ್ ಲೋಕಾತ್ಮಾ ಸರ್ವಭೂತಹಿತೇ ರತಃ ॥ 20 ॥

ಮಹೇನ್ದ್ರಾಯ ಪುನಃ ಪ್ರಾದಾನ್ನಿಯಮ್ಯ ಬಲಿಮೋಜಸಾ ।

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸ ಮಹಾತೇಜಾಶ್ಚಕ್ರೇ ಶಕ್ರವಶಂ ಪುನಃ ॥ 21 ॥

ತೇನೈಷ ಪೂರ್ವಮಾಕ್ರಾನ್ತ ಆಶ್ರಮಶ್ಶ್ರಮನಾಶನಃ ।

ಮಯಾಪಿ ಭಕ್ತಯ ತಸ್ಯೈಷ ವಾಮನಸ್ಯೋಪಭುಜ್ಯತೇ ॥ 22 ॥

ಏತಮಾಶ್ರಮಮಾಯಾನ್ತಿ ರಾಕ್ಷಸಾ ವಿಘ್ನಕಾರಿಣಃ ।

ಅತ್ರೈವ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಹನ್ತವ್ಯಾ ದುಷ್ಟಚಾರಿಣಃ ॥ 23 ॥

ಅದ್ಯ ಗಚ್ಛಾಮಹೇ ರಾಮ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮಮನುತ್ತಮಮ್ ।

ತದಾಶ್ರಮಪದಂ ತಾತ ತವಾಪ್ಯೇತದ್ಯಥಾ ಮಮ ॥ 24 ॥

ಪ್ರವಿಶನ್ನಾಶ್ರಮಪದಂ ವ್ಯರೋಚತ ಮಹಾಮುನಿಃ ।

ಶಶೀವ ಗತನೀಹಾರಃ ಪುನರ್ವಸುಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 25 ॥

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುನಯಸ್ಸರ್ವೇ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮನಿವಾಸಿನಃ ।

ಉತ್ಪತ್ತ್ಯೋತ್ಪತ್ತ್ಯ ಸಹಸಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಮಪೂಜಯನ್ ॥ 26 ॥

ಯಥಾರ್ಹಂ ಚಕ್ರಿರೇ ಪೂಜಾಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾಯ ಧೀಮತೇ ।

ತಥೈವ ರಾಜಪುತ್ರಾಭ್ಯಾಮಕುರ್ವನ್ನತಿಥಿಕ್ರಿಯಾಮ್ ॥ 27 ॥

ಮುಹೂರ್ತಮಥ ವಿಶ್ರಾನ್ತೌ ರಾಜಪುತ್ರಾವರಿನ್ದಮೌ ।

ಪ್ರಾಞ್ಜಲೀ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲಮೂಚತೂ ರಘುನನ್ದನೌ ॥ 28 ॥

ಅದ್ಯೈವ ದೀಕ್ಷಾಂ ಪ್ರವಿಶ ಭದ್ರಂ ತೇ ಮುನಿಪುಙ್ಗವ ।

ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮೋಽಯಂ ಸಿದ್ಧಸ್ಸ್ಯಾತ್ ಸತ್ಯಮಸ್ತು ವಚಸ್ತವ ॥ 29 ॥

ಏವಮುಕ್ತೋ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾನ್ ಋಷಿಃ ।

ಪ್ರವಿವೇಶ ತದಾ ದೀಕ್ಷಾಂ ನಿಯತೋ ನಿಯತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ॥ 30 ॥

ಕುಮಾರಾವಪಿ ತಾಂ ರಾತ್ರಿಮುಷಿತ್ವಾ ಸುಸಮಾಹಿತೌ ।

ಪ್ರಭಾತಕಾಲೇ ಚೋತ್ಥಾಯ ಪೂರ್ವಾಂ ಸನ್ಧ್ಯಾಮುಪಾಸ್ಯ ಚ ॥ 31 ॥

ಸ್ಪೃಷ್ಟೋದಕೌ ಶುಚೀ ಜಪ್ಯಂ ಸಮಾಪ್ಯ ನಿಯಮೇನ ಚ ।

ಹುತಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮಾಸೀನಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಮವನ್ದತಾಮ್ ॥ 32 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ekonatriṃśassargaḥ |

atha tasyāprameyasya tadvanaṃ paripṛcchataḥ |

viśvāmitro mahātejā vyākhyātumupacakrame || 1 ||

iha rāma mahābāho viṣṇurdevavaraḥ prabhuḥ |

varṣāṇi subahūnīha tathā yugaśatāni ca || 2 ||

tapaścaraṇayogārthamuvāsa sumahātapāḥ |

eṣa pūrvāśramo rāma vāmanasya mahātmanaḥ || 3 ||

siddhāśrama iti khyātassiddho hyatra mahātapāḥ |

etasminneva kāle tu rājā vairocanirbaliḥ || 4 ||

nirjitya daivatagaṇān sendrāṃśca samarudgaṇān |

kārayāmāsa tadrājyaṃ triṣu lokeṣu viśrutaḥ || 5 ||

balestu yajamānasya devāssāgnipurogamāḥ |

samāgamya svayaṃ caiva viṣṇumūcurihāśrame || 6 ||

balirvairocanirviṣṇo yajate yajñamuttamam |

asamāpte kratau tasmin svakāryamabhipadyatām || 7 ||

ye cainamabhivartante yācitāra itastataḥ |

yacca yatra yathāvacca sarvaṃ tebhyaḥ prayacchati || 8 ||

sa tvaṃ surahitārthāya māyāyogamupāgataḥ |

vāmanatvaṃ gato viṣṇo kuru kalyāṇamuttamam || 9 ||

etasminnantare rāma kaśyapo'gnisamaprabhaḥ |

adityā sahito rāma dīpyamāna ivaujasā || 10 ||

devīsahāyo bhagavān divyaṃ varṣasahasrakam |

vrataṃ samāpya varadaṃ tuṣṭāva madhusūdanam || 11 ||

tapomayaṃ taporāśiṃ tapomūrtiṃ tapātmakam |

tapasā tvāṃ sutaptena paśyāmi puruṣottamam || 12 ||

śarīre tava paśyāmi jagatsarvamidaṃ prabho |

tvamanādiranirdeśyastvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ || 13 ||

tamuvāca hariḥ prītaḥ kaśyapaṃ dhūtakalmaṣam |

varaṃ varaya bhadraṃ te varārho'si mato mama || 14 ||

tacchrutvā vacanaṃ tasya mārīcaḥ kaśyapo'bravīt |

adityā devatānāṃ ca mama caivānuyācataḥ || 15 ||

varaṃ varada suprīto dātumarhasi suvrata |

putratvaṃ gaccha bhagavannadityā mama cānagha || 16 ||

bhrātā bhava yavīyāṃstvaṃ śakrasyāsurasūdana |

śokārtānāṃ tu devānāṃ sāhāyyaṃ kartumarhasi || 17 ||

ayaṃ siddhāśramo nāma prasādā tte bhaviṣyati |

siddhe karmaṇi deveśa uttiṣṭha bhagavannitaḥ || 18 ||

atha viṣṇurmahātejā adityāṃ samajāyata |

vāmanaṃ rūpamāsthāya vairocanimupāgamat || 19 ||

trīn kramānatha bhikṣitvā pratigṛhya ca mānadaḥ |

ākramya lokān lokātmā sarvabhūtahite rataḥ || 20 ||

mahendrāya punaḥ prādānniyamya balimojasā |

trailokyaṃ sa mahātejāścakre śakravaśaṃ punaḥ || 21 ||

tenaiṣa pūrvamākrānta āśramaśśramanāśanaḥ |

mayāpi bhaktaya tasyaiṣa vāmanasyopabhujyate || 22 ||

etamāśramamāyānti rākṣasā vighnakāriṇaḥ |

atraiva puruṣavyāghra hantavyā duṣṭacāriṇaḥ || 23 ||

adya gacchāmahe rāma siddhāśramamanuttamam |

tadāśramapadaṃ tāta tavāpyetadyathā mama || 24 ||

praviśannāśramapadaṃ vyarocata mahāmuniḥ |

śaśīva gatanīhāraḥ punarvasusamanvitaḥ || 25 ||

taṃ dṛṣṭvā munayassarve siddhāśramanivāsinaḥ |

utpattyotpattya sahasā viśvāmitramapūjayan || 26 ||

yathārhaṃ cakrire pūjāṃ viśvāmitrāya dhīmate |

tathaiva rājaputrābhyāmakurvannatithikriyām || 27 ||

muhūrtamatha viśrāntau rājaputrāvarindamau |

prāñjalī muniśārdūlamūcatū raghunandanau || 28 ||

adyaiva dīkṣāṃ praviśa bhadraṃ te munipuṅgava |

siddhāśramo'yaṃ siddhassyāt satyamastu vacastava || 29 ||

evamukto mahātejā viśvāmitro mahān ṛṣiḥ |

praviveśa tadā dīkṣāṃ niyato niyatendriyaḥ || 30 ||

kumārāvapi tāṃ rātrimuṣitvā susamāhitau |

prabhātakāle cotthāya pūrvāṃ sandhyāmupāsya ca || 31 ||

spṛṣṭodakau śucī japyaṃ samāpya niyamena ca |

hutāgnihotramāsīnaṃ viśvāmitramavandatām || 32 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||