Purusha Suktam — InfoLyter.in

ॐ

ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತಮ್

Purusha Suktam

Suktam Vedic Kannada

ಓ-ನ್ತಚ್ಛಂ॒-ಯೋಁರಾವೃ॑ಣೀಮಹೇ । ಗಾ॒ತುಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಾಯ॑ । ಗಾ॒ತುಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಪ॑ತಯೇ । ದೈವೀ᳚ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿರ॑ಸ್ತು ನಃ । ಸ್ವ॒ಸ್ತಿರ್ಮಾನು॑ಷೇಭ್ಯಃ । ಊ॒ರ್ಧ್ವ-ಞ್ಜಿ॑ಗಾತು ಭೇಷ॒ಜಮ್ । ಶ-ನ್ನೋ॑ ಅಸ್ತು ದ್ವಿ॒ಪದೇ᳚ । ಶ-ಞ್ಚತು॑ಷ್ಪದೇ ।

ಓಂ ಶಾನ್ತಿ॒-ಶ್ಶಾನ್ತಿ॒-ಶ್ಶಾನ್ತಿಃ॑ ॥

ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಶೀರ್ಷಾ॒ ಪುರು॑ಷಃ । ಸ॒ಹ॒ಸ್ರಾ॒ಕ್ಷ-ಸ್ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಪಾತ್ ।

ಸ ಭೂಮಿಂ॑-ವಿಁ॒ಶ್ವತೋ॑ ವೃ॒ತ್ವಾ । ಅತ್ಯ॑ತಿಷ್ಠದ್ದಶಾಙ್ಗು॒ಲಮ್ ॥

ಪುರು॑ಷ ಏ॒ವೇದಗ್ಂ ಸರ್ವಮ್᳚ । ಯದ್ಭೂ॒ತಂ-ಯಁಚ್ಚ॒ ಭವ್ಯಮ್᳚ ।

ಉ॒ತಾಮೃ॑ತ॒ತ್ವ ಸ್ಯೇಶಾ॑ನಃ । ಯದನ್ನೇ॑ನಾತಿ॒ರೋಹ॑ತಿ ॥

ಏ॒ತಾವಾ॑ನಸ್ಯ ಮಹಿ॒ಮಾ । ಅತೋ॒ ಜ್ಯಾಯಾಗ್॑ಶ್ಚ॒ ಪೂರು॑ಷಃ ।

ಪಾದೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ವಿಶ್ವಾ॑ ಭೂ॒ತಾನಿ॑ । ತ್ರಿ॒ಪಾದ॑ಸ್ಯಾ॒ಮೃತ॑-ನ್ದಿ॒ವಿ ॥

ತ್ರಿ॒ಪಾದೂ॒ರ್ಧ್ವ ಉದೈ॒ತ್ಪುರು॑ಷಃ । ಪಾದೋ᳚-ಽಸ್ಯೇ॒ಹಾ-ಽಽಭ॑ವಾ॒ತ್ಪುನಃ॑ ।

ತತೋ॒ ವಿಷ್ವ॒ಙ್ವ್ಯ॑ಕ್ರಾಮತ್ । ಸಾ॒ಶ॒ನಾ॒ನ॒ಶ॒ನೇ ಅ॒ಭಿ ॥

ತಸ್ಮಾ᳚ದ್ವಿ॒ರಾಡ॑ಜಾಯತ । ವಿ॒ರಾಜೋ॒ ಅಧಿ॒ ಪೂರು॑ಷಃ ।

ಸ ಜಾ॒ತೋ ಅತ್ಯ॑ರಿಚ್ಯತ । ಪ॒ಶ್ಚಾದ್ಭೂಮಿ॒ಮಥೋ॑ ಪು॒ರಃ ॥

ಯತ್ಪುರು॑ಷೇಣ ಹ॒ವಿಷಾ᳚ । ದೇ॒ವಾ ಯ॒ಜ್ಞಮತ॑ನ್ವತ ।

ವ॒ಸ॒ನ್ತೋ ಅ॑ಸ್ಯಾಸೀ॒ದಾಜ್ಯಮ್᳚ । ಗ್ರೀ॒ಷ್ಮ ಇ॒ಧ್ಮಶ್ಶ॒ರಧ್ಧ॒ವಿಃ ॥

ಸ॒ಪ್ತಾಸ್ಯಾ॑ಸನ್ಪರಿ॒ಧಯಃ॑ । ತ್ರಿ-ಸ್ಸ॒ಪ್ತ ಸ॒ಮಿಧಃ॑ ಕೃ॒ತಾಃ ।

ದೇ॒ವಾ ಯದ್ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ತ॑ನ್ವಾ॒ನಾಃ । ಅಬ॑ಧ್ನ॒ನ್-ಪುರು॑ಷ-ಮ್ಪ॒ಶುಮ್ ॥

ತಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಬ॒ರ್॒ಹಿಷಿ॒ ಪ್ರೌಕ್ಷನ್॑ । ಪುರು॑ಷ-ಞ್ಜಾ॒ತಮ॑ಗ್ರ॒ತಃ ।

ತೇನ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಯ॑ಜನ್ತ । ಸಾ॒ಧ್ಯಾ ಋಷ॑ಯಶ್ಚ॒ ಯೇ ॥

ತಸ್ಮಾ᳚ದ್ಯ॒ಜ್ಞಾಥ್ಸ॑ರ್ವ॒ಹುತಃ॑ । ಸಮ್ಭೃ॑ತ-ಮ್ಪೃಷದಾ॒ಜ್ಯಮ್ ।

ಪ॒ಶೂಗ್-ಸ್ತಾಗ್-ಶ್ಚ॑ಕ್ರೇ ವಾಯ॒ವ್ಯಾನ್॑ । ಆ॒ರ॒ಣ್ಯಾನ್-ಗ್ರಾ॒ಮ್ಯಾಶ್ಚ॒ ಯೇ ॥

ತಸ್ಮಾ᳚ದ್ಯ॒ಜ್ಞಾಥ್ಸ॑ರ್ವ॒ಹುತಃ॑ । ಋಚ॒-ಸ್ಸಾಮಾ॑ನಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ।

ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಜಜ್ಞಿರೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚ತ್ । ಯಜು॒ಸ್ತಸ್ಮಾ॑ದಜಾಯತ ॥

ತಸ್ಮಾ॒ದಶ್ವಾ॑ ಅಜಾಯನ್ತ । ಯೇ ಕೇ ಚೋ॑ಭ॒ಯಾದ॑ತಃ ।

ಗಾವೋ॑ ಹ ಜಜ್ಞಿರೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚ತ್ । ತಸ್ಮಾ᳚ಜ್ಜಾ॒ತಾ ಅ॑ಜಾ॒ವಯಃ॑ ॥

ಯತ್ಪುರು॑ಷಂ॒-ವ್ಯಁ॑ದಧುಃ । ಕ॒ತಿ॒ಥಾ ವ್ಯ॑ಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ।

ಮುಖ॒-ಙ್ಕಿಮ॑ಸ್ಯ॒ ಕೌ ಬಾ॒ಹೂ । ಕಾವೂ॒ರೂ ಪಾದಾ॑ವುಚ್ಯೇತೇ ॥

ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ಮುಖ॑ಮಾಸೀತ್ । ಬಾ॒ಹೂ ರಾ॑ಜ॒ನ್ಯಃ॑ ಕೃ॒ತಃ ।

ಊ॒ರೂ ತದ॑ಸ್ಯ॒ ಯದ್ವೈಶ್ಯಃ॑ । ಪ॒ದ್ಭ್ಯಾಗ್ಂ ಶೂ॒ದ್ರೋ ಅ॑ಜಾಯತ ॥

ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾ॒ ಮನ॑ಸೋ ಜಾ॒ತಃ । ಚಕ್ಷೋ॒-ಸ್ಸೂರ್ಯೋ॑ ಅಜಾಯತ ।

ಮುಖಾ॒ದಿನ್ದ್ರ॑ಶ್ಚಾ॒ಗ್ನಿಶ್ಚ॑ । ಪ್ರಾ॒ಣಾದ್ವಾ॒ಯುರ॑ಜಾಯತ ॥

ನಾಭ್ಯಾ॑ ಆಸೀದ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮ್ । ಶೀ॒ರ್ಷ್ಣೋ ದ್ಯೌ-ಸ್ಸಮ॑ವರ್ತತ ।

ಪ॒ದ್ಭ್ಯಾ-ಮ್ಭೂಮಿ॒ರ್ದಿಶ॒-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರಾ᳚ತ್ । ತಥಾ॑ ಲೋ॒ಕಾಗ್ಂ ಅ॑ಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ॥

ವೇದಾ॒ಹಮೇ॒ತ-ಮ್ಪುರು॑ಷ-ಮ್ಮ॒ಹಾನ್ತಮ್᳚ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯವ॑ರ್ಣ॒-ನ್ತಮ॑ಸ॒ಸ್ತು ಪಾ॒ರೇ ।

ಸರ್ವಾ॑ಣಿ ರೂ॒ಪಾಣಿ॑ ವಿ॒ಚಿತ್ಯ॒ ಧೀರಃ॑ । ನಾಮಾ॑ನಿ ಕೃ॒ತ್ವಾ-ಽಭಿ॒ವದ॒ನ್॒, ಯದಾ-ಽಽಸ್ತೇ᳚ ॥

ಧಾ॒ತಾ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ಯಮು॑ದಾಜ॒ಹಾರ॑ । ಶ॒ಕ್ರಃ ಪ್ರವಿ॒ದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರ॒ದಿಶ॒ಶ್ಚತ॑ಸ್ರಃ ।

ತಮೇ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ॒ಮೃತ॑ ಇ॒ಹ ಭ॑ವತಿ । ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ॒ ಅಯ॑ನಾಯ ವಿದ್ಯತೇ ॥

ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಯ॒ಜ್ಞಮ॑ಯಜನ್ತ ದೇ॒ವಾಃ । ತಾನಿ॒ ಧರ್ಮಾ॑ಣಿ ಪ್ರಥ॒ಮಾನ್ಯಾ॑ಸನ್ನ್ ।

ತೇ ಹ॒ ನಾಕ॑-ಮ್ಮಹಿ॒ಮಾನಃ॑ ಸಚನ್ತೇ । ಯತ್ರ॒ ಪೂರ್ವೇ॑ ಸಾ॒ಧ್ಯಾ-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ ದೇ॒ವಾಃ ॥

ಅ॒ದ್ಭ್ಯ-ಸ್ಸಮ್ಭೂ॑ತಃ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೈ ರಸಾ᳚ಚ್ಚ । ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಣ॒-ಸ್ಸಮ॑ವರ್ತ॒ತಾಧಿ॑ ।

ತಸ್ಯ॒ ತ್ವಷ್ಟಾ॑ ವಿ॒ದಧ॑ದ್ರೂ॒ಪಮೇ॑ತಿ । ತತ್ಪುರು॑ಷಸ್ಯ॒ ವಿಶ್ವ॒ಮಾಜಾ॑ನ॒ಮಗ್ರೇ᳚ ॥

ವೇದಾ॒ಹಮೇ॒ತ-ಮ್ಪುರು॑ಷ-ಮ್ಮ॒ಹಾನ್ತಮ್᳚ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯವ॑ರ್ಣ॒-ನ್ತಮ॑ಸಃ॒ ಪರ॑ಸ್ತಾತ್ ।

ತಮೇ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ॒ಮೃತ॑ ಇ॒ಹ ಭ॑ವತಿ । ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ॑ ವಿದ್ಯ॒ತೇ-ಽಯ॑ನಾಯ ॥

ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಶ್ಚರತಿ॒ ಗರ್ಭೇ॑ ಅ॒ನ್ತಃ । ಅ॒ಜಾಯ॑ಮಾನೋ ಬಹು॒ಧಾ ವಿಜಾ॑ಯತೇ ।

ತಸ್ಯ॒ ಧೀರಾಃ॒ ಪರಿ॑ಜಾನನ್ತಿ॒ ಯೋನಿಮ್᳚ । ಮರೀ॑ಚೀನಾ-ಮ್ಪ॒ದಮಿ॑ಚ್ಛನ್ತಿ ವೇ॒ಧಸಃ॑ ॥

ಯೋ ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॒ ಆತ॑ಪತಿ । ಯೋ ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪು॒ರೋಹಿ॑ತಃ ।

ಪೂರ್ವೋ॒ ಯೋ ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॑ ಜಾ॒ತಃ । ನಮೋ॑ ರು॒ಚಾಯ॒ ಬ್ರಾಹ್ಮ॑ಯೇ ॥

ರುಚ॑-ಮ್ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ-ಞ್ಜ॒ನಯ॑ನ್ತಃ । ದೇ॒ವಾ ಅಗ್ರೇ॒ ತದ॑ಬ್ರುವನ್ನ್ ।

ಯಸ್ತ್ವೈ॒ವ-ಮ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣೋ ವಿ॒ದ್ಯಾತ್ । ತಸ್ಯ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಸ॒ನ್ ವಶೇ᳚ ॥

ಹ್ರೀಶ್ಚ॑ ತೇ ಲ॒ಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ॒ ಪತ್ನ್ಯೌ᳚ । ಅ॒ಹೋ॒ರಾ॒ತ್ರೇ ಪಾ॒ರ್ಶ್ವೇ ।

ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಿ ರೂ॒ಪಮ್ । ಅ॒ಶ್ವಿನೌ॒ ವ್ಯಾತ್ತಮ್᳚ ।

ಇ॒ಷ್ಟ-ಮ್ಮ॑ನಿಷಾಣ । ಅ॒ಮು-ಮ್ಮ॑ನಿಷಾಣ । ಸರ್ವ॑-ಮ್ಮನಿಷಾಣ ॥

ತಚ್ಛಂ॒-ಯೋಁರಾವೃ॑ಣೀಮಹೇ । ಗಾ॒ತುಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಾಯ॑ । ಗಾ॒ತುಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಪ॑ತಯೇ । ದೈವೀ᳚ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿರ॑ಸ್ತು ನಃ । ಸ್ವ॒ಸ್ತಿರ್ಮಾನು॑ಷೇಭ್ಯಃ । ಊ॒ರ್ಧ್ವ-ಞ್ಜಿ॑ಗಾತು ಭೇಷ॒ಜಮ್ । ಶ-ನ್ನೋ॑ ಅಸ್ತು ದ್ವಿ॒ಪದೇ᳚ । ಶ-ಞ್ಚತು॑ಷ್ಪದೇ ।

ಓಂ ಶಾನ್ತಿ॒-ಶ್ಶಾನ್ತಿ॒-ಶ್ಶಾನ್ತಿಃ॑ ॥

Roman (IAST) Transliteration

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

sa॒hasra̭śīrṣā॒ purṷṣaḥ | sa॒ha॒srā॒kṣa-ssa॒hasra̭pāt |

sa bhūmiṃ̭-vi~॒śvato̭ vṛ॒tvā | atya̭tiṣṭhaddaśāṅgu॒lam ||

purṷṣa e॒vedagṃ sarvam᳚ | yadbhū॒taṃ-ya~cca॒ bhavyam᳚ |

u॒tāmṛ̭ta॒tva syeśā̭naḥ | yadannḙnāti॒roha̭ti ||

e॒tāvā̭nasya mahi॒mā | ato॒ jyāyāg̭śca॒ pūrṷṣaḥ |

pādo᳚-'sya॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | tri॒pāda̭syā॒mṛta̭-ndi॒vi ||

tri॒pādū॒rdhva udai॒tpurṷṣaḥ | pādo᳚-'sye॒hā-''bha̭vā॒tpunaḥ̭ |

tato॒ viṣva॒ṅvya̭krāmat | sā॒śa॒nā॒na॒śa॒ne a॒bhi ||

tasmā᳚dvi॒rāḍa̭jāyata | vi॒rājo॒ adhi॒ pūrṷṣaḥ |

sa jā॒to atya̭ricyata | pa॒ścādbhūmi॒matho̭ pu॒raḥ ||

yatpurṷṣeṇa ha॒viṣā᳚ | de॒vā ya॒jñamata̭nvata |

va॒sa॒nto a̭syāsī॒dājyam᳚ | grī॒ṣma i॒dhmaśśa॒radhdha॒viḥ ||

sa॒ptāsyā̭sanpari॒dhayaḥ̭ | tri-ssa॒pta sa॒midhaḥ̭ kṛ॒tāḥ |

de॒vā yadya॒jña-nta̭nvā॒nāḥ | aba̭dhna॒n-purṷṣa-mpa॒śum ||

taṃ-ya~॒jña-mba॒r॒hiṣi॒ praukṣaṋ | purṷṣa-ñjā॒tama̭gra॒taḥ |

tena̭ de॒vā aya̭janta | sā॒dhyā ṛṣa̭yaśca॒ ye ||

tasmā᳚dya॒jñāthsa̭rva॒hutaḥ̭ | sambhṛ̭ta-mpṛṣadā॒jyam |

pa॒śūg-stāg-śca̭kre vāya॒vyāṋ | ā॒ra॒ṇyān-grā॒myāśca॒ ye ||

tasmā᳚dya॒jñāthsa̭rva॒hutaḥ̭ | ṛca॒-ssāmā̭ni jajñire |

chandāgṃ̭si jajñire॒ tasmā᳚t | yaju॒stasmā̭dajāyata ||

tasmā॒daśvā̭ ajāyanta | ye ke co̭bha॒yāda̭taḥ |

gāvo̭ ha jajñire॒ tasmā᳚t | tasmā᳚jjā॒tā a̭jā॒vayaḥ̭ ||

yatpurṷṣaṃ॒-vya~̭dadhuḥ | ka॒ti॒thā vya̭kalpayann |

mukha॒-ṅkima̭sya॒ kau bā॒hū | kāvū॒rū pādā̭vucyete ||

brā॒hma॒ṇo᳚-'sya॒ mukha̭māsīt | bā॒hū rā̭ja॒nyaḥ̭ kṛ॒taḥ |

ū॒rū tada̭sya॒ yadvaiśyaḥ̭ | pa॒dbhyāgṃ śū॒dro a̭jāyata ||

ca॒ndramā॒ mana̭so jā॒taḥ | cakṣo॒-ssūryo̭ ajāyata |

mukhā॒dindra̭ścā॒gniśca̭ | prā॒ṇādvā॒yura̭jāyata ||

nābhyā̭ āsīda॒ntari̭kṣam | śī॒rṣṇo dyau-ssama̭vartata |

pa॒dbhyā-mbhūmi॒rdiśa॒-śśrotrā᳚t | tathā̭ lo॒kāgṃ a̭kalpayann ||

vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hāntam᳚ | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭sa॒stu pā॒re |

sarvā̭ṇi rū॒pāṇi̭ vi॒citya॒ dhīraḥ̭ | nāmā̭ni kṛ॒tvā-'bhi॒vada॒n॒, yadā-''ste᳚ ||

dhā॒tā pu॒rastā॒dyamṷdāja॒hāra̭ | śa॒kraḥ pravi॒dvā-npra॒diśa॒ścata̭sraḥ |

tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā॒ aya̭nāya vidyate ||

ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāḥ | tāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann |

te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante | yatra॒ pūrvḙ sā॒dhyā-ssanti̭ de॒vāḥ ||

a॒dbhya-ssambhṷ̄taḥ pṛthi॒vyai rasā᳚cca | vi॒śvaka̭rmaṇa॒-ssama̭varta॒tādhi̭ |

tasya॒ tvaṣṭā̭ vi॒dadha̭drū॒pamḙti | tatpurṷṣasya॒ viśva॒mājā̭na॒magre᳚ ||

vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hāntam᳚ | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭saḥ॒ para̭stāt |

tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā̭ vidya॒te-'ya̭nāya ||

pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ | a॒jāya̭māno bahu॒dhā vijā̭yate |

tasya॒ dhīrāḥ॒ pari̭jānanti॒ yonim᳚ | marī̭cīnā-mpa॒dami̭cchanti ve॒dhasaḥ̭ ||

yo de॒vebhya॒ āta̭pati | yo de॒vānā᳚-mpu॒rohi̭taḥ |

pūrvo॒ yo de॒vebhyo̭ jā॒taḥ | namo̭ ru॒cāya॒ brāhma̭ye ||

ruca̭-mbrā॒hma-ñja॒naya̭ntaḥ | de॒vā agre॒ tada̭bruvann |

yastvai॒va-mbrā᳚hma॒ṇo vi॒dyāt | tasya̭ de॒vā asa॒n vaśe᳚ ||

hrīśca̭ te la॒kṣmīśca॒ patnyau᳚ | a॒ho॒rā॒tre pā॒rśve |

nakṣa̭trāṇi rū॒pam | a॒śvinau॒ vyāttam᳚ |

i॒ṣṭa-mma̭niṣāṇa | a॒mu-mma̭niṣāṇa | sarva̭-mmaniṣāṇa ||

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||