6.62 Yuddhakanda - Dvishashtitama Sargah

ॐ

6.62 યુદ્ધકાણ્ડ - દ્વિષષ્ટિતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ દ્વિષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।

સ તુરાક્ષસશાર્દૂલોનિદ્રામદસમાકુલઃ ।

રાજમાર્ગંશ્રિયાજુષ્ટંયયૌવિપુલવિક્રમઃ ॥ 1 ॥

રાક્ષસાનાંસહસ્રૈશ્ચવૃતઃપરમદુર્જયઃ ।

ગૃહેભ્યઃપુષ્પવર્ષેણકીર્યમાણસ્તદાયયૌ ॥ 2 ॥

સ હેમજાલવિતતમ્ભાનુભાસ્વરદર્શનમ્ ।

દદર્શવિપુલંરમ્યંરાક્ષસેન્દ્રનિવેશનમ્ ॥ 3 ॥

સ તત્તદા સૂર્ય ઇવાભ્રજાલમ્ ।

પ્રવિશ્ય રક્ષોધિપતેર્નિવેશનમ્ ।

દદર્શ દૂરેઽગ્રજમાસનસ્થમ્ ।

સ્વયમ્ભુવં શક્ર ઇવાસનસ્થમ્ ॥ 4 ॥

ભ્રાતુસ્સભવનઙ્ગચ્છન્રક્ષોગણસમન્વિમ્ ।

કુમ્ભકર્ણઃપદન્યાસૈરકમ્પયતમેદિનીમ્ ॥ 5 ॥

સોઽભિગમ્યગૃહમ્ભ્રાતુઃકક્ષ્યામભિવિગાહ્ય ચ ।

દદર્શોદ્વિગન્નમાસીનંવિમાનેપુષ્પકેગુરુમ્ ॥ 6 ॥

અથદૃષ્ટવાદશગ્રીવઃકુમ્ભકર્ણમુપસ્થિતમ્ ।

તૂર્ણમુત્થાયસંહૃષ્ટઃસન્નિકર્ષમુપાનયત્ ॥ 7 ॥

અથાસીનસ્યપર્યઙ્કેકુમ્ભકર્ણોમહાબલઃ ।

ભ્રાતુર્વવન્દેચરણૌકિઙ્કૃત્યમિતિચાબ્રવીત્ ॥ 8 ॥

ઉત્પત્યચૈનમ્મુદિતોરાવણઃપરિષસ્વજે ।

સ ભ્રાત્રાસમ્પરિષ્વક્તોયથાવચ્છાભિનન્દિતઃ ॥ 9 ॥

કુમ્ભકર્ણશ્શુભન્દિવ્યમ્પ્રતિપેદેવરાસનમ્ ।

સ તદાસનમાશ્રિત્યકુમ્ભકર્ણોમહાબલઃ ॥ 10 ॥

સંરક્તનયનઃક્રોધાદ્રાવણંવાક્યમબ્રવીત્ ।

કિમર્થમહમાદૃત્યત્વયારાજન્વિબોધિતઃ ॥ 11 ॥

શંસકસ્માદ્ભયન્તેઽત્રકોઽદ્યપ્રેતોભવિષ્યતિ ।

ભ્રાતરંરાવણઃક્રુદ્ધઙ્કુમ્ભકર્ણમવસ્થિતમ્ ॥ 12 ॥

ઈષત્તુપરિવૃત્તાભ્યાન્નેત્રાભ્યાંવાક્યમબ્રવીત્ ।

અદ્યતેસુમહાન્કાલશ્શયાનસ્યમહાબલ ॥ 13 ॥

સુખિતસ્ત્વં ન જાનીષેમમરામકૃતમ્ભયમ્ ।

એષદાશરથીરામઃસુગ્રીવસહિતોબલી ॥ 14 ॥

સમુદ્રંસબલસ્તીર્ત્વામૂલન્નઃપરિકૃન્તતિ ।

હન્તપશ્યસ્વલઙ્કાયાવનાન્યુપવનાનિ ચ ॥ 15 ॥

સેતુનાસુખમાગમ્યવાનરૈકાર્ણવીકૃતમ્ ।

યેરાક્ષસામુખ્યતમાહતાસ્તેવાનરૈર્યુધિ ॥ 16 ॥

વાનરાણાઙ્ક્ષયંયુદ્ધે ન પશ્યામિકદાચન ।

નચાપિવાનરાયુદ્ધેજિતપૂર્વાઃકદાચન ॥ 17 ॥

તદેતદ્ભયમુત્પન્નન્ત્રાયસ્વેમામ્મહબલ ।

નાશયત્વમિમાનદ્યતદર્થમ્બોધિતોભવાન્ ॥ 18 ॥

સર્વક્ષપિતકોશં ચ સ ત્વમભ્યવપદ્યમામ્ ।

ત્રાયસ્વેમામ્પુરીંલઙ્કામ્બાલવૃદ્ધાવશેષિતામ્ ॥ 19 ॥

ભ્રાતુરર્થેમહાબાહો કુરુકર્મસુદુષ્કરમ્ ।

મયૈવન્નોક્તપૂર્વોહિકશ્ચિદ્ભ્રાતઃ પરન્તપ ॥ 20 ॥

ત્વય્યસ્તિમમસ્નેહઃપરાસમ્ભાવના ચ મે ।

દૈવાસુરેષુયુદ્ધેષુબહુશોરાક્ષસર્ષભ ॥ 21 ॥

ત્વયાદેવાઃપ્રતિવ્યૂહ્યનિર્જિતાશ્ચાસુરાયુધિ ।

તદેતત્સર્વમાતિષ્ઠવીર્યમ્ભીમપરાક્રમ ॥ 22 ॥

ન હિ તે સર્વભૂતેષુ દૃશ્યતે સદૃશો બલી ।

કુરુષ્વ મે પ્રિયહિતમેતદુત્તમમ્ ।

યથાપ્રિયં પ્રિયરણ બાન્ધવપ્રિય ।

સ્વતેજસા વિધમ સપત્નવાહિનીમ્ ।

શરદ્ઘનં પવન ઇવોદ્યતો મહાન્ ॥ 23 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે દ્વિષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |

sa turākṣasaśārdūlonidrāmadasamākulaḥ |

rājamārgaṃśriyājuṣṭaṃyayauvipulavikramaḥ || 1 ||

rākṣasānāṃsahasraiścavṛtaḥparamadurjayaḥ |

gṛhebhyaḥpuṣpavarṣeṇakīryamāṇastadāyayau || 2 ||

sa hemajālavitatambhānubhāsvaradarśanam |

dadarśavipulaṃramyaṃrākṣasendraniveśanam || 3 ||

sa tattadā sūrya ivābhrajālam |

praviśya rakṣodhipaterniveśanam |

dadarśa dūre'grajamāsanastham |

svayambhuvaṃ śakra ivāsanastham || 4 ||

bhrātussabhavanaṅgacchanrakṣogaṇasamanvim |

kumbhakarṇaḥpadanyāsairakampayatamedinīm || 5 ||

so'bhigamyagṛhambhrātuḥkakṣyāmabhivigāhya ca |

dadarśodvigannamāsīnaṃvimānepuṣpakegurum || 6 ||

athadṛṣṭavādaśagrīvaḥkumbhakarṇamupasthitam |

tūrṇamutthāyasaṃhṛṣṭaḥsannikarṣamupānayat || 7 ||

athāsīnasyaparyaṅkekumbhakarṇomahābalaḥ |

bhrāturvavandecaraṇaukiṅkṛtyamiticābravīt || 8 ||

utpatyacainammuditorāvaṇaḥpariṣasvaje |

sa bhrātrāsampariṣvaktoyathāvacchābhinanditaḥ || 9 ||

kumbhakarṇaśśubhandivyampratipedevarāsanam |

sa tadāsanamāśrityakumbhakarṇomahābalaḥ || 10 ||

saṃraktanayanaḥkrodhādrāvaṇaṃvākyamabravīt |

kimarthamahamādṛtyatvayārājanvibodhitaḥ || 11 ||

śaṃsakasmādbhayante'trako'dyapretobhaviṣyati |

bhrātaraṃrāvaṇaḥkruddhaṅkumbhakarṇamavasthitam || 12 ||

īṣattuparivṛttābhyānnetrābhyāṃvākyamabravīt |

adyatesumahānkālaśśayānasyamahābala || 13 ||

sukhitastvaṃ na jānīṣemamarāmakṛtambhayam |

eṣadāśarathīrāmaḥsugrīvasahitobalī || 14 ||

samudraṃsabalastīrtvāmūlannaḥparikṛntati |

hantapaśyasvalaṅkāyāvanānyupavanāni ca || 15 ||

setunāsukhamāgamyavānaraikārṇavīkṛtam |

yerākṣasāmukhyatamāhatāstevānarairyudhi || 16 ||

vānarāṇāṅkṣayaṃyuddhe na paśyāmikadācana |

nacāpivānarāyuddhejitapūrvāḥkadācana || 17 ||

tadetadbhayamutpannantrāyasvemāmmahabala |

nāśayatvamimānadyatadarthambodhitobhavān || 18 ||

sarvakṣapitakośaṃ ca sa tvamabhyavapadyamām |

trāyasvemāmpurīṃlaṅkāmbālavṛddhāvaśeṣitām || 19 ||

bhrāturarthemahābāho kurukarmasuduṣkaram |

mayaivannoktapūrvohikaścidbhrātaḥ parantapa || 20 ||

tvayyastimamasnehaḥparāsambhāvanā ca me |

daivāsureṣuyuddheṣubahuśorākṣasarṣabha || 21 ||

tvayādevāḥprativyūhyanirjitāścāsurāyudhi |

tadetatsarvamātiṣṭhavīryambhīmaparākrama || 22 ||

na hi te sarvabhūteṣu dṛśyate sadṛśo balī |

kuruṣva me priyahitametaduttamam |

yathāpriyaṃ priyaraṇa bāndhavapriya |

svatejasā vidhama sapatnavāhinīm |

śaradghanaṃ pavana ivodyato mahān || 23 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||