6.50 Yuddhakanda - Panchasha Sargah

ॐ

6.50 યુદ્ધકાણ્ડ - પઞ્ચાશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ પઞ્ચાશસ્સર્ગઃ ।

અથોવાચમહાતેજાહરિરાજોમહાબલઃ ।

કિમિયંવ્યથિતાસેનામૂઢવાતેવનૌર્જલે ॥ 1 ॥

સુગ્રીવસ્યવચશ્શ્રુત્વાવાલિપુત્રોઽઙ્ગદોઽબ્રવીત્ ।

નત્વમ્પશ્યસિરામઞ્ચલક્ષ્મણઞ્ચમહારથમ્ ॥ 2 ॥

શરજાલચિતૌવીરાવુભૌદશરથાત્મજૌ ।

શરતલ્પેમહાત્માનૌશયાનૌરુધિરોક્ષિતૌ ॥ 3 ॥

અથાબ્રવીદ્વાનરેન્દ્રસ્સુગ્રીવઃપુત્રમઙ્ગદમ્ ।

નાનિમિત્તમિદમ્મન્યેભવિતવ્યમ્ભયેનતુ ॥ 4 ॥

વિષણ્ણવદનાહ્યેતેત્યક્તપ્રહરણાદિશઃ ।

પ્રપલાયન્તિહરયસ્ત્રાસાદુત્ફુલ્લલોચનાઃ ॥ 5 ॥

અન્યોન્યસ્યનલજ્જન્તેનિરીક્ષન્તિપૃષ્ઠતઃ ।

વિપ્રકર્ષન્તિચાન્યોન્યમ્પતિતંલઙ્ઘયન્તિચ ॥ 6 ॥

એતસ્મિન્નન્તરેવીરોગદાપાણિર્વિભીષણઃ ।

સુગ્રીવંવર્ધયામાસરાઘવઞ્ચનિરૈક્ષત ॥ 7 ॥

વિભીષણઞ્ચસુગ્રીવોદૃષ્ટવાવાનરભીષણમ્ ।

ઋક્ષરાજમ્મહાત્માનંસમીપસ્થમુવાચહ ॥ 8 ॥

વિભીષણોઽયંસમ્પ્રાપ્તોયન્દૃષ્ટવાવાનરર્ષભાઃ ।

વિદ્રવન્તિપરિતત્રસરાવણાત્મજશઙ્કયા ॥ 9 ॥

શીઘ્રમેતાન્ સુસન્ત્રસ્તાન્બહુધાવિપ્રધાવિતાન્ ।

પર્યવસ્થાપયાખ્યાહિવિભીષણમુપસ્થિતમ્ ॥ 10 ॥

સુગ્રીવેણૈવમુક્તસ્તુજામ્બવાનૃક્ષપાર્થિવઃ ।

વાનરાન્સાન્ત્વયામાસસન્નિરુધ્યપ્રધાનતઃ ॥ 11 ॥

તેનિવૃત્તાઃપુનઃસર્વેવાનરાસ્ત્યક્તસમ્ભ્રમાઃ ।

ઋક્ષરાજવચશ્શ્રુત્વાતઞ્ચદૃષ્ટવાવિભીષણમ્ ॥ 12 ॥

વિભીષણસ્તુરામસ્યદૃષ્ટવાગાત્રંશરૈશ્ચિતમ્ ।

લક્ષ્મણસ્યચધર્માત્માબભૂવવ્યથિતસ્તદા ॥ 13 ॥

જલક્લિન્નેનહસ્તેનતયોર્નેત્રેપ્રમૃજ્યચ ।

શોકસમ્પીડિતમનારુરોદવિલલાપચ ॥ 14 ॥

ઇમૌતૌસત્ત્વસમ્પન્નૌવિક્રાન્તૌપ્રિયસમ્યુગૌ ।

ઇમામવસ્થાઙ્ગમિતૌરાક્ષસૈઃકૂટયોધિભિઃ ॥ 15 ॥

ભ્રાતુઃપુત્રેણમેતેનદુષ્પુત્રેણદુરાત્મના ।

રાક્ષસ્યાજિહ્મયાબુધ્યાચાલિતાવૃજુવિક્રમૌ ॥ 16 ॥

શરૈરિમાવલંવિદ્ધૌરુધિરેણસમુક્ષિતૌ ।

વસુધાયામિમૌસુપ્તૌદૃશ્યેતેશલ્યકાવિવ ॥ 17 ॥

યયોર્વીર્યમુપાશ્રિત્યપ્રતિષ્ઠાકાઙ્ક્ષિતામયા ।

તાવુભૌદેહનાશાયપ્રસુપ્તૌપુરુષર્ષભૌ ॥ 18 ॥

જીવન્નદ્યવિપન્નોઽસ્મિનષ્ટરાજ્યમનોરથઃ ।

પ્રાપ્તપ્રતિજ્ઞશ્ચરિપુઃસકામોરાવણઃકૃતઃ ॥ 19 ॥

એવંવિલપમાનન્તમ્પરિષ્વજ્યવિભીષણમ્ ।

સુગ્રીવઃસત્ત્વસમ્પન્નોહરિરાજોઽબ્રવીદિદમ્ ॥ 20 ॥

રાજ્યમ્પ્રાપ્સ્યસિધર્મજ્ઞ લઙ્કાયાન્નાત્રસંશયઃ ।

રાવણસ્સહપુત્રેણસ્વકામન્નેહલપ્સ્યતે ॥ 21 ॥

નરુજાપીડિતાવેતાવુભૌરાઘવલક્ષ્મણૌ ।

ત્યક્ત્વામોહંવધિષ્યેતેસગણંરાવણંરણે ॥ 22 ॥

તમેવંસાન્ત્વયિત્વાતુસમાશ્વાસ્યચરાક્ષસમ્ ।

સુષેણંશ્વશુરમ્પાર્શ્વેસુગ્રીવસ્તમુવાચહ ॥ 23 ॥

સહશૂરૈર્હરિગણૈર્લબ્ધસઞ્જ્ઞાવરિન્દમૌ ।

ગચ્છત્વમ્ભ્રાતરઙ્ગૃહ્યકિષ્કિન્ધાંરામલક્ષ્મણૌ ॥ 24 ॥

અહન્તુરાવણંહત્વાસપુત્રંસહબાન્ધવમ્ ।

મૈથિલીમાનયિષ્યામિશક્રોનષ્ટામિવશ્રિયમ્ ॥ 25 ॥

શ્રુત્વૈતદ્વાનરેન્દ્રસ્યસુષેણોવાક્યમબ્રવીત્ ।

દૈવાસુરમ્મહદ્યુદ્ધમનુભૂતંસુદારુણમ્ ॥ 26 ॥

તદાસ્મદાનવાશરસમ્સ્પર્શકોવિદાઃ ।

નિજઘ્નુશ્શસ્ત્રવિદુષશ્ચાદયન્તોમુહુર્મુહુઃ ॥ 27 ॥

તાનાર્તાન્નષ્ટસઞ્જ્ઞાંશ્ચગતાસૂંશ્ચબૃહસ્પતિઃ ।

વિદ્યાભિર્મન્ત્રયુક્તાભિરોષધીભિશ્ચિકિત્સતિ ॥ 28 ॥

તાન્યૌષધાન્યાનયિતુઙ્ક્ષીરોદંયાન્તુસાગરમ્ ।

જવેનવાનરાઃશીઘ્રંસમ્પાતિપનસાદયઃ ॥ 29 ॥

હરયસ્તુવિજાનન્તિપાર્વતીસ્તામહૌષધીઃ ।

સઞ્જીવકરણીન્દિવ્યાંવિશલ્યાન્દેવનિર્મિતામ્ ॥ 30 ॥

ચન્દ્રશ્ચનામદ્રોણશ્ચક્ષીરોદેસાગરોત્તમે ।

અમૃતંયત્રમથિતન્તત્રતેપરમૌષધી ॥ 31 ॥

તૌતત્રવિહિતેદેવૈઃપર્વતૌમહોદધૌ ।

અયંવાયુસુતોરાજન્ હનૂમાંસ્તત્રગચ્છતુ ॥ 32 ॥

એતસ્મિન્નન્તરેવાયુર્મેગાંશ્ચાપિસવિદ્યુતઃ ।

પર્યસ્યસાગરેતોયઙ્કમ્પયનનિવમેદિનીમ્ ॥ 33 ॥

મહતાપક્ષવાતેનસર્વવદીપમહાદ્રુમાઃ ।

નિપેતુર્ભગ્નવિટપાઃસલિલેલવણામ્ભસિ ॥ 34 ॥

અભવન્ પન્નગાસ્ત્રસ્તાભોગિનસ્તત્રવાસિનઃ ।

શીઘ્રંસર્વાણિયાદાંસિજગ્મુશ્ચલવણાર્ણવમ્ ॥ 35 ॥

તતોમુહૂર્તાર્ગરુડંવૈનતેયમ્મહાબલમ્ ।

વાનરાદદૃશુઃસર્વેજ્વલન્તમિવપાવકમ્ ॥ 36 ॥

તમાગતમભિપ્રેક્ષ્યનાગાસ્તેસમ્પ્રદુદ્રુવુઃ ।

યૈસ્તૌસત્પુરુષૌબદ્ધૌશરભૂતૈર્મહાબલૌ ॥ 37 ॥

તતસ્સુપર્ણઃકાકુત્સ્થૌસ્પૃષ્ટવાપ્રત્યભિનદનિતઃ ।

વિમમર્શચપાણિભ્યામ્મુખેચન્દ્રસમપ્રભે ॥ 38 ॥

વૈનતેયેનસમ્સ્પૃષ્ટાસ્તયોઃસમ્રુરુહુર્વ્રણાઃ ।

સુવર્ણેચતનૂસ્નિગ્ધેતયોરાશુબભૂવતુઃ ॥ 39 ॥

તેજો વીર્યં બલં ચ ઓજ;ઉત્સાહશ્ ચ મહા ગુણાઃ ।

પ્રદર્શનં ચ બુદ્ધિશ્ ચ સ્મૃતિશ્ ચ દ્વિગુણં તયોઃ ॥ 40 ॥

તાવુત્થાપ્યમહાતેજાગરુડોવાસવોપમૌ ।

ઉભૌતૌસસ્વજેહૃષ્ટોરામશ્ચૈનમુવાચહ ॥ 41 ॥

ભવત્પ્રસાદાદ્ વ્યસનંરાવણિપ્રભવમ્મહત્ ।

આવામિહવ્યતિક્રાન્તૌપૂર્વવદ્ બલિનૌકૃતૌ ॥ 42 ॥

યથાતાતન્દશરથંયથાઽજઞ્ચપિતામહમ્ ।

તથાભવન્તમાસાદ્યહૃદયમ્મેપ્રસીદતિ ॥ 43 ॥

કોભવાન્રૂપસમ્પન્નોદિવ્યસ્રગનુલેપનઃ ।

વસાનોવિરજેવસ્ત્રદિવ્યાભરણભૂષિતઃ ॥ 44 ॥

તમુવાચમહાતેજાવૈનતેયોમહાબલઃ ।

પતત્ત્રિરાજઃપ્રીતાત્માહર્ષપર્યાકુલેક્ષણઃ ॥ 45 ॥

અહંસખાતેકાકુત્સ્થ પ્રિયઃપ્રાણોબહિશ્ચરઃ ।

ગરુત્માનિહસમ્પ્રાપ્તોયુવયોઃસાહ્યકારણાત્ ॥ 46 ॥

અસુરાવામહાવીર્યાવાનરાવામહાબલાઃ ।

સુરાશ્ચાપિસગન્ધ્વર્વાઃપુરસ્કૃત્યશતક્રતુમ્ ॥ 47 ॥

નેમમ્મોક્ષયિતુંશક્તાશ્શરબન્ધંસુદારુણમ્ ।

માયાબલાદિન્દ્રજિતાનિર્મિતઙ્ક્રૂરકર્મણા ॥ 48 ॥

એતેનાગાઃકાદ્રવેયાસ્તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રાવિષોલ્બણાઃ ।

રક્ષોમાયાપ્રભાવેણશરાભૂત્વાસ્ત્વદાશ્રિતાઃ ॥ 49 ॥

સભાગ્યશ્ચાસિધર્મજ્ઞ રામ સત્યપરાક્રમ ।

લક્ષ્મણેનસહભ્રાત્રાસમરેરિપુઘાતિના ॥ 50 ॥

ઇમંશ્રુત્વાતુવૃત્તાન્તન્ત્વરમાણોઽહમાગતઃ ।

સહસાયુવયોઃસ્નેહાત્સખિત્વમનુપાલયન્ ॥ 51 ॥

મોક્ષિતૌચમહાઘોરાદસ્માત્સાયકબન્ધનાત્ ।

અપ્રમાદશ્ચકર્તવ્યોયુવાભ્યાન્નિત્યમેવચ ॥ 52 ॥

પ્રકૃત્યારાક્ષસાઃસર્વેસઙ્ગ્રામેકૂટયોધિનઃ ।

શૂરાણાંશુદ્ધભાવાનામ્ભવતામરાર્જવમ્બલમ્ ॥ 53 ॥

તન્નવિશ્વસનીયંવોરાક્ષસાનાંરણાજિરે ।

એતેનૈવોપમાનેનનિત્યઞ્જિહ્માહિરાક્ષસાઃ ॥ 54 ॥

એવમુક્ત્વાતદારામંસુપર્ણસ્સુમહાબલઃ ।

પરિષ્વજ્યચસુહૃત્સ્નિગ્ધમાપ્રષ્ટુમુપચક્રમે ॥ 55 ॥

સખે રાઘવ ધર્મજ્ઞ રિપૂણામપિવત્સલ ।

અભ્યનુજ્ઞાતુમિચ્છામિગમિષ્યામિયથામતમ્ ॥ 56 ॥

નચકૌતૂહલઙ્કાર્યંસખિત્વમ્પ્રતિરાઘવ ।

કૃતકર્મારણેવીર સખિત્વમ્પ્રતિવેત્સ્યસિ ॥ 57 ॥

બાલવૃદ્ધાવશેષાન્તુકૃત્વાલઙ્કાંશરોર્મિભિઃ ।

રાવણઞ્ચરિપુંહત્વાસીતાન્ત્વંસમુલપ્સ્યતે ॥ 58 ॥

પ્રદક્ષિણન્તતઃકૃત્વાપરિષ્વજ્યચવીર્યવાન્ ।

જગામાકાશમાવિશ્યસુપર્ણઃપવનોયથા ॥ 59 ॥

વિરુજૌરાઘવૌદૃષ્ટવાતતોવાનરયૂથપાઃ ।

સિંહનાદાંસ્તદાનેદુર્લઙ્ગૂલન્ન્દુધુવુસ્તદા ॥ 60 ॥

તતોભેરીસ્સમાજઘ્નુર્મૃદઙ્ગાંશ્ચાપ્યનાદયન્ ।

દધ્મુશ્શઙ્ખાન્સમ્પ્રહૃષ્ટાઃક્ષેવલન્ત્યપિયથાપુરમ્ ॥ 61 ॥

આસ્ફોટ્યાઃસ્પોટ્યવિક્રાન્તાઃવાનરાઃનગયોધિનઃ ।

દ્રુમાનુત્પટ્યવિવિધાંસ્તસ્થુશ્શતસહસ્રશઃ ॥ 62 ॥

વિસૃજન્તોમહાનાદાંસ્ત્રાસયન્તોનિશાચરાન્ ।

લઙ્કાદ્વારાણ્યુપાજગ્મુર્યુદ્ધકામાઃપ્લવઙ્ગમાઃ ॥ 63 ॥

તેષાંસુખીમસ્તુમુલોનિનાદોબભૂવશાખામૃગયૂથપાનામ્ ।

ક્ષયેનિદાઘસ્યયથાઘનાનાન્નાદસ્સુભીમોનદતાન્નિશીથે ॥ 64 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે પઞ્ચાશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcāśassargaḥ |

athovācamahātejāharirājomahābalaḥ |

kimiyaṃvyathitāsenāmūḍhavātevanaurjale || 1 ||

sugrīvasyavacaśśrutvāvāliputro'ṅgado'bravīt |

natvampaśyasirāmañcalakṣmaṇañcamahāratham || 2 ||

śarajālacitauvīrāvubhaudaśarathātmajau |

śaratalpemahātmānauśayānaurudhirokṣitau || 3 ||

athābravīdvānarendrassugrīvaḥputramaṅgadam |

nānimittamidammanyebhavitavyambhayenatu || 4 ||

viṣaṇṇavadanāhyetetyaktapraharaṇādiśaḥ |

prapalāyantiharayastrāsādutphullalocanāḥ || 5 ||

anyonyasyanalajjantenirīkṣantipṛṣṭhataḥ |

viprakarṣanticānyonyampatitaṃlaṅghayantica || 6 ||

etasminnantarevīrogadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ |

sugrīvaṃvardhayāmāsarāghavañcaniraikṣata || 7 ||

vibhīṣaṇañcasugrīvodṛṣṭavāvānarabhīṣaṇam |

ṛkṣarājammahātmānaṃsamīpasthamuvācaha || 8 ||

vibhīṣaṇo'yaṃsamprāptoyandṛṣṭavāvānararṣabhāḥ |

vidravantiparitatrasarāvaṇātmajaśaṅkayā || 9 ||

śīghrametān susantrastānbahudhāvipradhāvitān |

paryavasthāpayākhyāhivibhīṣaṇamupasthitam || 10 ||

sugrīveṇaivamuktastujāmbavānṛkṣapārthivaḥ |

vānarānsāntvayāmāsasannirudhyapradhānataḥ || 11 ||

tenivṛttāḥpunaḥsarvevānarāstyaktasambhramāḥ |

ṛkṣarājavacaśśrutvātañcadṛṣṭavāvibhīṣaṇam || 12 ||

vibhīṣaṇasturāmasyadṛṣṭavāgātraṃśaraiścitam |

lakṣmaṇasyacadharmātmābabhūvavyathitastadā || 13 ||

jalaklinnenahastenatayornetrepramṛjyaca |

śokasampīḍitamanārurodavilalāpaca || 14 ||

imautausattvasampannauvikrāntaupriyasamyugau |

imāmavasthāṅgamitaurākṣasaiḥkūṭayodhibhiḥ || 15 ||

bhrātuḥputreṇametenaduṣputreṇadurātmanā |

rākṣasyājihmayābudhyācālitāvṛjuvikramau || 16 ||

śarairimāvalaṃviddhaurudhireṇasamukṣitau |

vasudhāyāmimausuptaudṛśyeteśalyakāviva || 17 ||

yayorvīryamupāśrityapratiṣṭhākāṅkṣitāmayā |

tāvubhaudehanāśāyaprasuptaupuruṣarṣabhau || 18 ||

jīvannadyavipanno'sminaṣṭarājyamanorathaḥ |

prāptapratijñaścaripuḥsakāmorāvaṇaḥkṛtaḥ || 19 ||

evaṃvilapamānantampariṣvajyavibhīṣaṇam |

sugrīvaḥsattvasampannoharirājo'bravīdidam || 20 ||

rājyamprāpsyasidharmajña laṅkāyānnātrasaṃśayaḥ |

rāvaṇassahaputreṇasvakāmannehalapsyate || 21 ||

narujāpīḍitāvetāvubhaurāghavalakṣmaṇau |

tyaktvāmohaṃvadhiṣyetesagaṇaṃrāvaṇaṃraṇe || 22 ||

tamevaṃsāntvayitvātusamāśvāsyacarākṣasam |

suṣeṇaṃśvaśurampārśvesugrīvastamuvācaha || 23 ||

sahaśūrairharigaṇairlabdhasañjñāvarindamau |

gacchatvambhrātaraṅgṛhyakiṣkindhāṃrāmalakṣmaṇau || 24 ||

ahanturāvaṇaṃhatvāsaputraṃsahabāndhavam |

maithilīmānayiṣyāmiśakronaṣṭāmivaśriyam || 25 ||

śrutvaitadvānarendrasyasuṣeṇovākyamabravīt |

daivāsurammahadyuddhamanubhūtaṃsudāruṇam || 26 ||

tadāsmadānavāśarasamsparśakovidāḥ |

nijaghnuśśastraviduṣaścādayantomuhurmuhuḥ || 27 ||

tānārtānnaṣṭasañjñāṃścagatāsūṃścabṛhaspatiḥ |

vidyābhirmantrayuktābhiroṣadhībhiścikitsati || 28 ||

tānyauṣadhānyānayituṅkṣīrodaṃyāntusāgaram |

javenavānarāḥśīghraṃsampātipanasādayaḥ || 29 ||

harayastuvijānantipārvatīstāmahauṣadhīḥ |

sañjīvakaraṇīndivyāṃviśalyāndevanirmitām || 30 ||

candraścanāmadroṇaścakṣīrodesāgarottame |

amṛtaṃyatramathitantatrateparamauṣadhī || 31 ||

tautatravihitedevaiḥparvataumahodadhau |

ayaṃvāyusutorājan hanūmāṃstatragacchatu || 32 ||

etasminnantarevāyurmegāṃścāpisavidyutaḥ |

paryasyasāgaretoyaṅkampayananivamedinīm || 33 ||

mahatāpakṣavātenasarvavadīpamahādrumāḥ |

nipeturbhagnaviṭapāḥsalilelavaṇāmbhasi || 34 ||

abhavan pannagāstrastābhoginastatravāsinaḥ |

śīghraṃsarvāṇiyādāṃsijagmuścalavaṇārṇavam || 35 ||

tatomuhūrtārgaruḍaṃvainateyammahābalam |

vānarādadṛśuḥsarvejvalantamivapāvakam || 36 ||

tamāgatamabhiprekṣyanāgāstesampradudruvuḥ |

yaistausatpuruṣaubaddhauśarabhūtairmahābalau || 37 ||

tatassuparṇaḥkākutsthauspṛṣṭavāpratyabhinadanitaḥ |

vimamarśacapāṇibhyāmmukhecandrasamaprabhe || 38 ||

vainateyenasamspṛṣṭāstayoḥsamruruhurvraṇāḥ |

suvarṇecatanūsnigdhetayorāśubabhūvatuḥ || 39 ||

tejo vīryaṃ balaṃ ca oja;utsāhaś ca mahā guṇāḥ |

pradarśanaṃ ca buddhiś ca smṛtiś ca dviguṇaṃ tayoḥ || 40 ||

tāvutthāpyamahātejāgaruḍovāsavopamau |

ubhautausasvajehṛṣṭorāmaścainamuvācaha || 41 ||

bhavatprasādād vyasanaṃrāvaṇiprabhavammahat |

āvāmihavyatikrāntaupūrvavad balinaukṛtau || 42 ||

yathātātandaśarathaṃyathā'jañcapitāmaham |

tathābhavantamāsādyahṛdayammeprasīdati || 43 ||

kobhavānrūpasampannodivyasraganulepanaḥ |

vasānovirajevastradivyābharaṇabhūṣitaḥ || 44 ||

tamuvācamahātejāvainateyomahābalaḥ |

patattrirājaḥprītātmāharṣaparyākulekṣaṇaḥ || 45 ||

ahaṃsakhātekākutstha priyaḥprāṇobahiścaraḥ |

garutmānihasamprāptoyuvayoḥsāhyakāraṇāt || 46 ||

asurāvāmahāvīryāvānarāvāmahābalāḥ |

surāścāpisagandhvarvāḥpuraskṛtyaśatakratum || 47 ||

nemammokṣayituṃśaktāśśarabandhaṃsudāruṇam |

māyābalādindrajitānirmitaṅkrūrakarmaṇā || 48 ||

etenāgāḥkādraveyāstīkṣṇadaṃṣṭrāviṣolbaṇāḥ |

rakṣomāyāprabhāveṇaśarābhūtvāstvadāśritāḥ || 49 ||

sabhāgyaścāsidharmajña rāma satyaparākrama |

lakṣmaṇenasahabhrātrāsamareripughātinā || 50 ||

imaṃśrutvātuvṛttāntantvaramāṇo'hamāgataḥ |

sahasāyuvayoḥsnehātsakhitvamanupālayan || 51 ||

mokṣitaucamahāghorādasmātsāyakabandhanāt |

apramādaścakartavyoyuvābhyānnityamevaca || 52 ||

prakṛtyārākṣasāḥsarvesaṅgrāmekūṭayodhinaḥ |

śūrāṇāṃśuddhabhāvānāmbhavatāmarārjavambalam || 53 ||

tannaviśvasanīyaṃvorākṣasānāṃraṇājire |

etenaivopamānenanityañjihmāhirākṣasāḥ || 54 ||

evamuktvātadārāmaṃsuparṇassumahābalaḥ |

pariṣvajyacasuhṛtsnigdhamāpraṣṭumupacakrame || 55 ||

sakhe rāghava dharmajña ripūṇāmapivatsala |

abhyanujñātumicchāmigamiṣyāmiyathāmatam || 56 ||

nacakautūhalaṅkāryaṃsakhitvampratirāghava |

kṛtakarmāraṇevīra sakhitvamprativetsyasi || 57 ||

bālavṛddhāvaśeṣāntukṛtvālaṅkāṃśarormibhiḥ |

rāvaṇañcaripuṃhatvāsītāntvaṃsamulapsyate || 58 ||

pradakṣiṇantataḥkṛtvāpariṣvajyacavīryavān |

jagāmākāśamāviśyasuparṇaḥpavanoyathā || 59 ||

virujaurāghavaudṛṣṭavātatovānarayūthapāḥ |

siṃhanādāṃstadānedurlaṅgūlanndudhuvustadā || 60 ||

tatobherīssamājaghnurmṛdaṅgāṃścāpyanādayan |

dadhmuśśaṅkhānsamprahṛṣṭāḥkṣevalantyapiyathāpuram || 61 ||

āsphoṭyāḥspoṭyavikrāntāḥvānarāḥnagayodhinaḥ |

drumānutpaṭyavividhāṃstasthuśśatasahasraśaḥ || 62 ||

visṛjantomahānādāṃstrāsayantoniśācarān |

laṅkādvārāṇyupājagmuryuddhakāmāḥplavaṅgamāḥ || 63 ||

teṣāṃsukhīmastumuloninādobabhūvaśākhāmṛgayūthapānām |

kṣayenidāghasyayathāghanānānnādassubhīmonadatānniśīthe || 64 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcāśassargaḥ ||