6.47 Yuddhakanda - Saptachatvarimsha Sargah

ॐ

6.47 યુદ્ધકાણ્ડ - સપ્તચત્વારિંશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ સપ્તચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ।

પ્રતિપ્રવિષ્ટેલઙ્કાયાઙ્કૃતાર્થેરાવણાત્મજે ।

રાઘવમ્પરિવાર્યાર્તુરક્ષુર્વાનરર્ષભાઃ ॥ 1 ॥

હનુમાનઙ્ગદોનીલઃસુષેણઃકુમુદોનલઃ ।

ગજોગવાક્ષોગવયશ્શરભોગન્ધમાદનઃ ॥ 2 ॥

જામ્બવાનૃષભઃસુન્દોરમ્ભઃશતવલિઃપૃથુઃ ।

વ્યૂઢાનીકાશ્ચયત્તાશ્ચદ્રુમાનાદાયસર્વતઃ ॥ 3 ॥

વીક્ષમાણાદિશસ્સર્વાસ્તિર્યગૂર્ધ્વઞ્ચવાનરાઃ ।

તૃણેષ્વપિચચેષ્ટત્સુરાક્ષસાઇતિમેનિરે ॥ 4 ॥

રાવણશ્ચાપિસમ્હૃષ્ટોવિસૃજ્યેન્દ્રજિતંસુતમ્ ।

અજુહાવતતસ્સીતાક્ષિણીરાક્ષસીસ્તદા ॥ 5 ॥

રાક્ષસ્યસ્ત્રિજટાચૈવશાસનાત્સમુપસ્થિતાઃ ।

તાઉવાચતતોહૃષ્ટોરાક્ષસીરાક્ષસાધમઃ ॥ 6 ॥

હતાવિન્દ્રજિતાખ્યાતવૈદેહ્યારામલક્ષ્મણૌ ।

પુષ્પકન્તત્સમારોપ્યદર્શયધ્વંહતૌરણે ॥ 7 ॥

યદાશ્રયાદવષ્ટબ્ધામામુપતિષ્ઠતિ ।

સોઽસ્યાભર્તાસહભ્રાત્રાનિહતોરણમૂર્ધનિ ॥ 8 ॥

નિર્વિશઙ્કાનિરુદ્વિગ્નાનિરપેક્ષાચમૈથિલી ।

મામુપસ્થાસ્યતેસીતાસર્વાભરણભૂષિતા ॥ 9 ॥

અદ્યકાલવશમ્પ્રાપ્તંરણેરામંસલક્ષ્મણમ્ ।

અવેક્ષ્યવિનિવૃત્તાસાચાન્યાઙ્ગતિમપશ્યતી ॥ 10 ॥

નિરપેક્ષાવિશાલાક્ષીમામુપસ્થાસ્યતેસ્વયમ્ ।

તસ્યતદ્વચનંશ્રુત્વારાવણસ્યદુરાત્મનઃ ॥ 11 ॥

રાક્ષસ્યસ્તાસ્તથેત્યુક્ત્વાજગ્મુર્વૈયત્રપુષ્પકમ્ ।

તતઃપુષ્પકમાદાયરાક્ષસ્યોરાવણાજ્ઞયા ॥ 12 ॥

અશોકવનિકાસ્થાન્તામ્મૈથિલીંસમુપાનયન્ ।

તામાદાયતુરાક્ષસ્યોભર્તૃશોકપરાજિતામ્ ॥ 13 ॥

સીતામારોપયામાસુર્વિમાનમ્પુષ્પકન્તદા ।

તતઃપુષ્પકમારોપ્યસીતાન્ત્રિજટયાસહ ॥ 14 ॥

જગ્મુર્દર્શયિતુન્તસ્યૈરાક્ષસ્યોરામલક્ષ્મણૌ ।

રાવણોઽકારયલ્લઙ્કામ્પતાકાધ્વજમાલિનીમ્ ॥ 15 ॥

પ્રાઘોષયતહૃષ્ટશ્ચલઙ્કાયાંરાક્ષસેશ્વરઃ ।

રાઘવોલક્ષ્મણશ્ચૈવહતાવિન્દ્રજિતારણે ॥ 16 ॥

વિમાનેનાપિગત્વાતુસીતાત્રિજટયાસહ ।

દદર્શવાનરાણાન્તુસર્વંસૈન્યન્નિપાતિતમ્ ॥ 17 ॥

પ્રહૃષ્ટમનસશ્ચાપિદદર્શપિશિતાશનાન્ ।

વાનરાંશ્ચાતિદુઃખાર્તાન્રામલક્ષ્મણપાર્શ્વતઃ ॥ 18 ॥

તતસ્સીતાદદર્શોભૌશયાનૌશરતલ્પગૌ ।

લક્ષ્મણઞ્ચાપિરામઞ્ચવિસઞ્જ્ઞૌશરપીડિતૌ ॥ 19 ॥

વિધ્વસ્તકવચૌવીરૌવિપ્રવિદ્ધશરાસનૌ ।

સાયકૈચશિન્નસર્વાઙ્ગૌશરસ્તમ્બમયૌક્ષિતૌ ॥ 20 ॥

તૌદૃષ્ટવાભ્રાતરૌતત્રપ્રવીરૌપુરુષર્ષભૌ ।

શયાનૌપુણ્ડરીકાક્ષૌકુમારાવિવપાવકી ॥ 21 ॥

શરતલ્પગતૌવીરૌતથાભૂતાનરર્ષભૌ ।

દુઃખાર્તાકરુણંસીતાસુભૃશંવિલલાપહ ॥ 22 ॥

ભર્તારમનવદ્યાઙ્ગીલક્ષ્મણઞ્ચાસિતેક્ષણા ।

પ્રેક્ષ્યપાંસુષુચેષ્ટન્તૌરુરોદજનકાત્મજા ॥ 23 ॥

સબાષ્પશોકાભિહતાસમીક્ષ્યતૌભ્રાતરૌદેવસમપ્રભાવૌ ।

વિતર્કયન્તીનિધનન્તયોસ્સાદુઃખાન્વિતાવાક્યમિદઞ્જગાદ ॥ 24 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે સપ્તચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha saptacatvāriṃśassargaḥ |

pratipraviṣṭelaṅkāyāṅkṛtārtherāvaṇātmaje |

rāghavamparivāryārturakṣurvānararṣabhāḥ || 1 ||

hanumānaṅgadonīlaḥsuṣeṇaḥkumudonalaḥ |

gajogavākṣogavayaśśarabhogandhamādanaḥ || 2 ||

jāmbavānṛṣabhaḥsundorambhaḥśatavaliḥpṛthuḥ |

vyūḍhānīkāścayattāścadrumānādāyasarvataḥ || 3 ||

vīkṣamāṇādiśassarvāstiryagūrdhvañcavānarāḥ |

tṛṇeṣvapicaceṣṭatsurākṣasāitimenire || 4 ||

rāvaṇaścāpisamhṛṣṭovisṛjyendrajitaṃsutam |

ajuhāvatatassītākṣiṇīrākṣasīstadā || 5 ||

rākṣasyastrijaṭācaivaśāsanātsamupasthitāḥ |

tāuvācatatohṛṣṭorākṣasīrākṣasādhamaḥ || 6 ||

hatāvindrajitākhyātavaidehyārāmalakṣmaṇau |

puṣpakantatsamāropyadarśayadhvaṃhatauraṇe || 7 ||

yadāśrayādavaṣṭabdhāmāmupatiṣṭhati |

so'syābhartāsahabhrātrānihatoraṇamūrdhani || 8 ||

nirviśaṅkānirudvignānirapekṣācamaithilī |

māmupasthāsyatesītāsarvābharaṇabhūṣitā || 9 ||

adyakālavaśamprāptaṃraṇerāmaṃsalakṣmaṇam |

avekṣyavinivṛttāsācānyāṅgatimapaśyatī || 10 ||

nirapekṣāviśālākṣīmāmupasthāsyatesvayam |

tasyatadvacanaṃśrutvārāvaṇasyadurātmanaḥ || 11 ||

rākṣasyastāstathetyuktvājagmurvaiyatrapuṣpakam |

tataḥpuṣpakamādāyarākṣasyorāvaṇājñayā || 12 ||

aśokavanikāsthāntāmmaithilīṃsamupānayan |

tāmādāyaturākṣasyobhartṛśokaparājitām || 13 ||

sītāmāropayāmāsurvimānampuṣpakantadā |

tataḥpuṣpakamāropyasītāntrijaṭayāsaha || 14 ||

jagmurdarśayituntasyairākṣasyorāmalakṣmaṇau |

rāvaṇo'kārayallaṅkāmpatākādhvajamālinīm || 15 ||

prāghoṣayatahṛṣṭaścalaṅkāyāṃrākṣaseśvaraḥ |

rāghavolakṣmaṇaścaivahatāvindrajitāraṇe || 16 ||

vimānenāpigatvātusītātrijaṭayāsaha |

dadarśavānarāṇāntusarvaṃsainyannipātitam || 17 ||

prahṛṣṭamanasaścāpidadarśapiśitāśanān |

vānarāṃścātiduḥkhārtānrāmalakṣmaṇapārśvataḥ || 18 ||

tatassītādadarśobhauśayānauśaratalpagau |

lakṣmaṇañcāpirāmañcavisañjñauśarapīḍitau || 19 ||

vidhvastakavacauvīrauvipraviddhaśarāsanau |

sāyakaicaśinnasarvāṅgauśarastambamayaukṣitau || 20 ||

taudṛṣṭavābhrātarautatrapravīraupuruṣarṣabhau |

śayānaupuṇḍarīkākṣaukumārāvivapāvakī || 21 ||

śaratalpagatauvīrautathābhūtānararṣabhau |

duḥkhārtākaruṇaṃsītāsubhṛśaṃvilalāpaha || 22 ||

bhartāramanavadyāṅgīlakṣmaṇañcāsitekṣaṇā |

prekṣyapāṃsuṣuceṣṭantaururodajanakātmajā || 23 ||

sabāṣpaśokābhihatāsamīkṣyataubhrātaraudevasamaprabhāvau |

vitarkayantīnidhanantayossāduḥkhānvitāvākyamidañjagāda || 24 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptacatvāriṃśassargaḥ ||