6.33 Yuddhakanda - Trayastrimsha Sargah

ॐ

6.33 યુદ્ધકાણ્ડ - ત્રયસ્ત્રિંશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ ત્રયસ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ।

સીતાન્તુમોહિતાન્દૃષ્ટવાસરમાનામરાક્ષસી ।

આસસાદાથવૈદેહીમ્પ્રિયામ્પ્રણયિનીંસખી ॥ 1 ॥

મોહિતાંરાક્ષસેન્દ્રેણસીતામ્પરમદુઃખિતામ્ ।

આશ્વાસયામાસતદાસરમામૃદુભાષિણી ॥ 2 ॥

સાહિતત્રકૃતામિત્રંસીતયારક્ષ્યમાણયા ।

રક્ષન્તીરાવણાદિષ્ટાસાનુક્રોશાદૃઢવ્રતા ॥ 3 ॥

સાદદર્શસખીસીતાંસરમાનષ્ટચેતનામ્ ।

ઉપાવૃત્ત્યોત્થિતાન્ધ્વસ્તામ્બડબામિવપાંસુલામ્ ॥ 4 ॥

તાંસમાશ્વાસયામાસસખીસ્નેહેનસુવ્રતા ।

સમાશ્વસિહિવૈદેહી માભૂત્તેમવસોવ્યથા ॥ 5 ॥

ઉક્તાયદ્રાવણેનત્વમ્પ્રત્યુક્તશ્ચસ્વયન્ત્વયા ।

સખીસ્નેહેનતભદીરુમયાસર્વમ્પ્રતિશ્રુતમ્ ॥ 6 ॥

લીનયાગહનેશૂન્યેભયમુત્સૃજ્યરાવણાત્ ।

તવહેતોર્વિશાલાક્ષી નહિમેજીવિતમ્પ્રિયમ્ ॥ 7 ॥

સસમ્ભ્રાન્તશ્ચનિષ્ક્રાન્તોયત્કૃતેરાક્ષસાધિપઃ ।

તચ્ચમેવિદિતંસર્વમભિનિષ્ક્રમ્યમૈથિલિઃ ॥ 8 ॥

નશક્યંસૌપ્તિકઙ્કર્તુંરામસ્યવિદિતાત્મનઃ ।

વધશ્ચપુરુષવ્યાઘ્રેતસ્મિન્નૈવોપપદ્યતે ॥ 9 ॥

નત્વેવવાનરાહન્તુંશક્યાઃપાદપયોધિપઃ ।

સુરાદેવર્ષભેણેવરામેણહિસુરક્ષિતાઃ ॥ 10 ॥

દીર્ઘવૃત્તભુજ્શીમાન્મહોરસ્કઃપ્રતાપવાન્ ।

ધન્વીસંહનનોપેતોધર્માત્માભુવિવિશ્રુતઃ ॥ 11 ॥

વિક્રાન્તોરક્ષિતાનિત્યમાત્મનશ્ચપરસ્યચ ।

લક્ષ્મણેનસહભ્રાત્રાકુશલીનયશાસ્ત્રવિત્ ॥ 12 ॥

હન્તાપરબલૌઘનામચિન્ત્યબલપૌરુષઃ ।

નહતોરાઘવશ્રશીમાન્સીતેઃ શત્રુનિબર્હણઃ ॥ 13 ॥

અયુક્તબુદ્ધિકૃત્યેનસર્વભૂતવિરોધિના ।

ઇહપ્રમુક્તારૌદ્રેણમાયામાયાવિદાત્વયિ ॥ 14 ॥

શોકસ્તેવિગતસ્સર્વઃકલ્યાણન્ત્વામુપસ્થિતમ્ ।

ધ્રુવન્ત્વામ્ભજતેલક્ષ્મીઃપ્રિયન્તેપ્રીતિકરંશૃણુઃ ॥ 15 ॥

ઉત્તીર્યસાગરંરામસ્સહવાનરસેનયા ।

સન્નિવિષ્ટઃસમુદ્રસ્યતીરમાસાદ્યદક્ષિણમ્ ॥ 16 ॥

દૃષ્ટોમેપરિપૂર્ણાર્થઃકાકુત્સ્થસ્સહલક્ષ્મણઃ ।

સહિતૈસ્સાગરાન્તસ્થૈર્બલૈસ્તિષ્ઠતિરક્ષિતઃ ॥ 17 ॥

સ તાં શ્રુત્વા વિશાલ અક્ષિ પ્રવૃત્તિં રાક્ષસ અધિપઃ ।

એષ મન્ત્રયતે સર્વૈઃ સચિવૈઃ સહ રાવણઃ ॥ 18 ॥

સતાંશ્રુત્વાવિશાલાક્ષીઃ પ્રવૃત્તિંરાક્ષસાધિપઃ ।

એષમન્ત્રયતેસર્વૈસ્સચિવૈસ્સહરાવણઃ ॥ 19 ॥

ઇતિબ્રુવાણાસરમારાક્ષસીસીતયાસહ ।

સર્વોદ્યોગેનસૈન્યાનાંશબ્દંશુશ્રાવભૈરવમ્ ॥ 20 ॥

દણ્ડનિર્ઘાતવાદિન્યાશ્રુત્વાભેર્યામહાસ્વનમ્ ।

ઉવાચસરમાસીતામિદમ્મધુરભાષિણી ॥ 21 ॥

સન્નાહજનનીહ્યેષાભૈરવાભીરુઃ ભેરિકા ।

ભેરીનાદઞ્ચગમ્ભીરંશૃણુતોયદનિઃસ્વનમ્ ॥ 22 ॥

કલ્પ્યન્તેમત્તમાતઙ્ગાયુજ્યન્તેરથવાજિન ।

હૃષ્યન્તેતુરગારૂઢાઃપ્રાસહસ્તસ્સહસ્રશઃ ॥ 23 ॥

તત્રતત્રચસન્નદ્ધાસ્સપતતનિપદાતયઃ ।

અપૂર્યન્તેરાજમાર્ગાસ્સૈન્યૈરદ્ભુતદર્શનૈઃ ॥ 24 ॥

વેગવભદિન્નદભદિશ્ચતોયૌઘૈરિવસાગરઃ ।

શસ્ત્રાણાઞ્ચપ્રસન્નાનાઞ્ચર્મણાંવર્મણાન્તથા ॥ 25 ॥

રથવાજિગજાનાઞ્ચભૂષિતાનાઞ્ચરાક્ષસામ્ ।

સમ્ભ્રમોરાક્ષસામેષહૃષિતાનાન્તરસ્વિનામ્ ॥ 26 ॥

પ્રભાંવિસૃજતામ્પશ્યનાનાવર્ણાંસમુત્થિતામ્ ।

વનન્નિર્ધહતોઘર્મેયથારૂપંવિભાવસોઃ ॥ 27 ॥

ઘણ્ટાનાંશૃણુનિર્ઘોષંરથાનાંશૃણુનિઃસ્વનમ્ ।

હયાનાંહેષમાણાનાંશૃણુતૂર્યધ્વનિંયથા ॥ 28 ॥

ઉદ્યતાયુધહસ્તાનાંરાક્ષસેન્દ્રાનુયાયિનામ્ ।

સમ્ભ્રમોરક્ષસામેષતુમુલોરોમહર્ષણઃ ॥ 29 ॥

શ્રીસ્ત્વામ્ભજતિશોકઘ્નીરક્ષસામ્ભયમાગતમ્ ।

રામઃકમલપત્રાક્ષોદૈત્યાનામિવવાસવઃ ॥ 30 ॥

નિર્જિત્યજિતક્રોધસ્ત્વામચિન્તપરાક્રમઃ ।

રાવણંસમરેહત્વાભર્તાત્વાઽધિગમિષ્યતિ ॥ 31 ॥

વિક્રમિષ્યતિરક્ષસ્સુભર્તાતેસહલક્ષ્મણઃ ।

યથાશત્રુષુશત્રુઘ્નોવિષ્ણુનાસહવાસવઃ ॥ 32 ॥

હિરામસ્યક્ષિપ્રમઙ્કાગતાંસતીમ્ ।

અહન્દ્રક્ષ્યામિસિદ્ધાર્ધાન્ત્વાંશત્રૌવિનિપાતિતે ॥ 33 ॥

અશ્રૂણ્યાનન્દજાનિત્વંવર્તયિષ્યસિશોભને ।

સમાગમ્યપરિષ્વજ્યતસ્યોરસિમહોરસઃ ॥ 34 ॥

અચિરાન્મોક્ષ્યતેસીતે દેવિતેજઘનઙ્ગતામ્ ।

ધૃતામેતામ્બહૂન્માસાન્વેણીંરામોમહાબલઃ ॥ 35 ॥

તસ્યદૃષ્ટવામુખન્દેવી પૂર્ણચન્દ્રમિવોદિતમ્ ।

મોક્ષ્યસેશોકજંવારિનિર્મોકમિવપન્નગી ॥ 36 ॥

રાવણંસમરેહત્વાનચિરાદ્ધેવીઃ મૈથિલીઃ ।

ત્વયાસમગ્રઃપ્રિયયાસુખાર્હોલપ્સ્યતેસુખમ્ ॥ 37 ॥

સમાગતાત્વંવીર્યેણમોદિષ્યસિમહાત્મના ।

સુવર્ષેણસમાયુક્તાયથાસસ્યેનમેદિની ॥ 38 ॥

ગિરિવરમભિતોઽનુવર્તમાનોહયૈવમણ્ડલમાશુયઃકરોતિ ।

તમિહશરણમભ્યુપૈહિદેવન્દિવસકરમ્પ્રભવોહ્યયમ્પ્રજાનામ્ ॥ 39 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે ત્રયસ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha trayastriṃśassargaḥ |

sītāntumohitāndṛṣṭavāsaramānāmarākṣasī |

āsasādāthavaidehīmpriyāmpraṇayinīṃsakhī || 1 ||

mohitāṃrākṣasendreṇasītāmparamaduḥkhitām |

āśvāsayāmāsatadāsaramāmṛdubhāṣiṇī || 2 ||

sāhitatrakṛtāmitraṃsītayārakṣyamāṇayā |

rakṣantīrāvaṇādiṣṭāsānukrośādṛḍhavratā || 3 ||

sādadarśasakhīsītāṃsaramānaṣṭacetanām |

upāvṛttyotthitāndhvastāmbaḍabāmivapāṃsulām || 4 ||

tāṃsamāśvāsayāmāsasakhīsnehenasuvratā |

samāśvasihivaidehī mābhūttemavasovyathā || 5 ||

uktāyadrāvaṇenatvampratyuktaścasvayantvayā |

sakhīsnehenatabhadīrumayāsarvampratiśrutam || 6 ||

līnayāgahaneśūnyebhayamutsṛjyarāvaṇāt |

tavahetorviśālākṣī nahimejīvitampriyam || 7 ||

sasambhrāntaścaniṣkrāntoyatkṛterākṣasādhipaḥ |

taccameviditaṃsarvamabhiniṣkramyamaithiliḥ || 8 ||

naśakyaṃsauptikaṅkartuṃrāmasyaviditātmanaḥ |

vadhaścapuruṣavyāghretasminnaivopapadyate || 9 ||

natvevavānarāhantuṃśakyāḥpādapayodhipaḥ |

surādevarṣabheṇevarāmeṇahisurakṣitāḥ || 10 ||

dīrghavṛttabhujśīmānmahoraskaḥpratāpavān |

dhanvīsaṃhananopetodharmātmābhuviviśrutaḥ || 11 ||

vikrāntorakṣitānityamātmanaścaparasyaca |

lakṣmaṇenasahabhrātrākuśalīnayaśāstravit || 12 ||

hantāparabalaughanāmacintyabalapauruṣaḥ |

nahatorāghavaśraśīmānsīteḥ śatrunibarhaṇaḥ || 13 ||

ayuktabuddhikṛtyenasarvabhūtavirodhinā |

ihapramuktāraudreṇamāyāmāyāvidātvayi || 14 ||

śokastevigatassarvaḥkalyāṇantvāmupasthitam |

dhruvantvāmbhajatelakṣmīḥpriyanteprītikaraṃśṛṇuḥ || 15 ||

uttīryasāgaraṃrāmassahavānarasenayā |

sanniviṣṭaḥsamudrasyatīramāsādyadakṣiṇam || 16 ||

dṛṣṭomeparipūrṇārthaḥkākutsthassahalakṣmaṇaḥ |

sahitaissāgarāntasthairbalaistiṣṭhatirakṣitaḥ || 17 ||

sa tāṃ śrutvā viśāla akṣi pravṛttiṃ rākṣasa adhipaḥ |

eṣa mantrayate sarvaiḥ sacivaiḥ saha rāvaṇaḥ || 18 ||

satāṃśrutvāviśālākṣīḥ pravṛttiṃrākṣasādhipaḥ |

eṣamantrayatesarvaissacivaissaharāvaṇaḥ || 19 ||

itibruvāṇāsaramārākṣasīsītayāsaha |

sarvodyogenasainyānāṃśabdaṃśuśrāvabhairavam || 20 ||

daṇḍanirghātavādinyāśrutvābheryāmahāsvanam |

uvācasaramāsītāmidammadhurabhāṣiṇī || 21 ||

sannāhajananīhyeṣābhairavābhīruḥ bherikā |

bherīnādañcagambhīraṃśṛṇutoyadaniḥsvanam || 22 ||

kalpyantemattamātaṅgāyujyanterathavājina |

hṛṣyanteturagārūḍhāḥprāsahastassahasraśaḥ || 23 ||

tatratatracasannaddhāssapatatanipadātayaḥ |

apūryanterājamārgāssainyairadbhutadarśanaiḥ || 24 ||

vegavabhadinnadabhadiścatoyaughairivasāgaraḥ |

śastrāṇāñcaprasannānāñcarmaṇāṃvarmaṇāntathā || 25 ||

rathavājigajānāñcabhūṣitānāñcarākṣasām |

sambhramorākṣasāmeṣahṛṣitānāntarasvinām || 26 ||

prabhāṃvisṛjatāmpaśyanānāvarṇāṃsamutthitām |

vanannirdhahatogharmeyathārūpaṃvibhāvasoḥ || 27 ||

ghaṇṭānāṃśṛṇunirghoṣaṃrathānāṃśṛṇuniḥsvanam |

hayānāṃheṣamāṇānāṃśṛṇutūryadhvaniṃyathā || 28 ||

udyatāyudhahastānāṃrākṣasendrānuyāyinām |

sambhramorakṣasāmeṣatumuloromaharṣaṇaḥ || 29 ||

śrīstvāmbhajatiśokaghnīrakṣasāmbhayamāgatam |

rāmaḥkamalapatrākṣodaityānāmivavāsavaḥ || 30 ||

nirjityajitakrodhastvāmacintaparākramaḥ |

rāvaṇaṃsamarehatvābhartātvā'dhigamiṣyati || 31 ||

vikramiṣyatirakṣassubhartātesahalakṣmaṇaḥ |

yathāśatruṣuśatrughnoviṣṇunāsahavāsavaḥ || 32 ||

hirāmasyakṣipramaṅkāgatāṃsatīm |

ahandrakṣyāmisiddhārdhāntvāṃśatrauvinipātite || 33 ||

aśrūṇyānandajānitvaṃvartayiṣyasiśobhane |

samāgamyapariṣvajyatasyorasimahorasaḥ || 34 ||

acirānmokṣyatesīte devitejaghanaṅgatām |

dhṛtāmetāmbahūnmāsānveṇīṃrāmomahābalaḥ || 35 ||

tasyadṛṣṭavāmukhandevī pūrṇacandramivoditam |

mokṣyaseśokajaṃvārinirmokamivapannagī || 36 ||

rāvaṇaṃsamarehatvānacirāddhevīḥ maithilīḥ |

tvayāsamagraḥpriyayāsukhārholapsyatesukham || 37 ||

samāgatātvaṃvīryeṇamodiṣyasimahātmanā |

suvarṣeṇasamāyuktāyathāsasyenamedinī || 38 ||

girivaramabhito'nuvartamānohayaivamaṇḍalamāśuyaḥkaroti |

tamihaśaraṇamabhyupaihidevandivasakaramprabhavohyayamprajānām || 39 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||