6.25 Yuddhakanda - Panchavimsha Sargah

ॐ

6.25 યુદ્ધકાણ્ડ - પઞ્ચવિંશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ પઞ્ચવિંશસ્સર્ગઃ ।

સબલેસાગરન્તીર્ણેરામેદશરથાત્મજે ।

અમાત્યૌરાવણશ્રીમાનબ્રવીચ્છુકસારણૌ ॥ 1 ॥

સમગ્રંસાગરન્તીર્ણન્દુસ્તરંવાનરમ્બલમ્ ।

અભૂતપૂર્વંરામેણસાગરેસેતુબન્ધનમ્ ॥ 2 ॥

સાગરેસેતુબન્દન્તુનશ્રદ્દધ્યાઙ્કથઞ્ચન ।

અવશ્યઞ્ચાપિસઙ્ ખ્યેયન્તન્મયાવાનરમ્બલમ્ ॥ 3 ॥

ભવન્તૌવાનરંસૈન્યમ્પ્રવિશ્યાનુપલક્ષિતૌ ।

પરિમાણઞ્ચવીર્યઞ્ચયેચમુખ્યાઃપ્લવઙ્ઘમાઃ ॥ 4 ॥

મન્ત્રિણોયેચરામસ્યસુગ્રીવસ્યચસમ્મતાઃ ।

યેપૂર્વમભિવર્તન્તેયેચશૂરાઃપ્લવઙ્ગમાઃ ॥ 5 ॥

સચસેતુર્યથાબદ્ધસ્સાગરેસલિલાર્ણવે ।

નિવેશઞ્ચયધાતેષાંવાનરાણામ્મહાત્મનામ્ ॥ 6 ॥

રામસ્યવ્યવસાયઞ્ચવીર્યમ્પ્રહરણાનિચ ।

લક્ષ્મણસ્યચવીર્યન્તત્ત્વતોજ્ઞાતુમર્હથઃ ॥ 7 ॥

કશ્ચસેનાપતિસ્તેષાંવાનરાણામ્મહૌજસામ્ ।

તચ્ચજ્ઞાત્વાયથાતત્ત્વંશીઘ્રમગન્તુમર્હથઃ ॥ 8 ॥

ઇતિપ્રતિસમાદિષ્ટૌરાક્ષસૌશુકસારણૌ ।

હરિરૂપધરૌવીરૌપ્રવિષ્ટૌવાનરમ્બલમ્ ॥ 9 ॥

તતસ્તદ્વાનરંસૈન્યમચિન્ત્યંરોમહર્ષણમ્ ।

સઙ્ ખ્યાતુન્નાધ્યગચ્છેતાન્તદાતૌશુકસારણૌ ॥ 10 ॥

સંસ્થિતમ્પર્વતાગ્રેષુનિર્દરેષુગુહાસુચ ।

સમુદ્રસ્યચતીરેષુવનેષૂપવનેષુચ ॥ 11 ॥

તરમાણઞ્ચતીર્ણઞ્ચતર્તુકામઞ્ચસર્વશઃ ।

નિવિષ્ટન્નિવિશ્ચૈવભીમનાદમ્મહાબલમ્ ॥ 12 ॥

તદ્બલાર્ણવમક્ષોભ્યન્દદૃશાતેનિશાચરૌ ।

તૌદદર્શમહાતેજાઃપ્રતિચ્છન્નૌચવિભીષણઃ ।

આચચક્ષેઽથરામાયગૃહીત્વાશુકસારણૌ ॥ 13 ॥

તસ્યૈમૌરાક્ષસેન્દ્રસ્યમન્ત્રિણૌશુકસારણૌ ।

લઙ્કાયસ્સમનુપ્રાપ્તૌચારૌપરપુરઞ્જયઃ ॥ 14 ॥

તૌદૃષ્ટવાવ્યથિતૌરામન્નિરાશૌજીવિતેતથા ।

કૃતાઞ્જલિપુટૌભીતૌવચનઞ્ચેદમૂચતુઃ ॥ 15 ॥

આવામિહાગતૌસૌમ્ય રાવણપ્રહિતાવુભૌ ।

પરિજ્ઞાતુમ્બલંસર્વન્તવેદંરઘુનન્દનઃ ॥ 16 ॥

તયોસ્તદ્વચનંશ્રુત્વારામોદશરથાત્મજઃ ।

અબ્રવીત્પ્રહસન્વાક્યંસર્વભૂતહિતેરતઃ ॥ 17 ॥

યદિદૃષ્ટમ્બલંસર્વંવયંવાસુપરિક્ષિતાઃ ।

યથોક્તંવાકૃતઙ્કાર્યછન્દતઃપ્રતિગમ્યતામ્ ॥ 18 ॥

અથકિઞ્ચિદદૃષ્ટંવાભૂયસ્તદ્દ્રષ્ટુમર્હથઃ ।

વિભીષણોવાકાત્સ્નર્યેનભૂયસ્સન્દર્શયિષ્યતિ ॥ 19 ॥

નચેદઙ્ગ્રહણમ્પ્રાપ્યભેત્તવ્યઞ્જીવિતમ્પ્રતિ ।

ન્યસ્તશસ્ત્રૌગૃહતૌવાનદૂતૌવધમર્હતઃ ॥ 20 ॥

પ્રચ્છમાનૌવિમુઞ્ચૈતૌચારૌરાત્રિઞ્ચરાવુભૌ ।

શત્રુપક્ષસ્યસતતંવિભીષણઃ વિકર્ષિણૌ ॥ 21 ॥

પ્રવિશ્યનગરીંલઙ્કામ્ભવદ્ ભ્યાન્ધનદાનુજઃ ।

વક્તવ્યોરક્ષસાંરાજાયથોક્તંવચનમ્મમ ॥ 22 ॥

યદ્બલઞ્ચસમાશ્રિત્યસીતામ્મેહૃતવાનપિ ।

તદ્દર્શયયથાકામંસસૈન્યસ્સહબાન્ધવઃ ॥ 23 ॥

શ્વઃકાલ્યેનગરીંલઙ્કાંસપ્રાકારાંસતોરણામ્ ।

રક્ષસઞ્ચબલમ્પશ્યશરૈર્વિધ્વંસિતમ્મયા ॥ 24 ॥

ક્રોધમ્ભીમમહમ્મોક્ષ્યેસસૈન્યેત્વયિરાવણઃ ।

શ્વઃકાલ્યેવજ્રવાન્વજ્રન્દાનવેષ્વિવવાસવઃ ॥ 25 ॥

ઇતિપ્રતિસમાદિષ્ટૌરાક્ષસૌશુકસારણૌ ॥ 26 ॥

જયેતિપ્રતિનન્દ્યૈતૌરાઘવન્ધર્મવત્સલમ્ ।

આગમ્યનગરીંલઙ્કામબ્રૂતાંરાક્ષસાધિપમ્ ॥ 27 ॥

વિભીષણગૃહીતૌતુવધાર્તૌરાક્ષસેશ્વરઃ ।

દૃષ્ટવાધર્માત્મનામુક્તૌરામેણામિતતેજસા ॥ 28 ॥

એકસ્થાનગતાયત્રચત્વારઃપુરુષર્ષભાઃ ।

લોકપાલસમાશ્શૂરાઃકૃતાસ્ત્રાદૃઢવિક્રમા ॥ 29 ॥

રામો દાશરથિઃ શ્રીમામ્લ્ લક્ષ્મણઃ ચ વિભીષણઃ ।

સુગ્રીવઃ ચ મહાતેજા મહાઇન્દ્ર સમ વિક્રમઃ ॥ 30 ॥

એતેશક્તાઃપુરીલઙ્કાંસપ્રાકારાંસતોરણામ્ ।

ઉત્પાટ્યસઙ્ક્રમયિતુંસર્વેતિષ્ઠન્તુવાનરાઃ ॥ 31 ॥

યાદૃશ્યન્તસ્યરામસ્યરૂપમ્પ્રહરણાનિચ ।

વધિષ્યતિપુરીંલઙ્કામેકસ્તિષ્ઠન્તુતેત્રયઃ ॥ 32 ॥

રામલક્ષ્મણગુપ્તાસાસુગ્રીવેણચવાહિની ।

બભૂવદુર્દર્ષતરાસર્વૈરપિસુરાસુરૈઃ ॥ 33 ॥

પ્રહૃષ્ટરૂપાધ્વજિનીવનૌકસામ્ ।

મહાત્મનાં સમ્પ્રતિયોદ્ધુમિચ્છતામ્ ।

અલંવિરોધેનશમોવિધીયતામ્પ્રદીયતાન્દાશરથાયમૈદિલી ॥ 34 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે પઞ્ચવિંશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcaviṃśassargaḥ |

sabalesāgarantīrṇerāmedaśarathātmaje |

amātyaurāvaṇaśrīmānabravīcchukasāraṇau || 1 ||

samagraṃsāgarantīrṇandustaraṃvānarambalam |

abhūtapūrvaṃrāmeṇasāgaresetubandhanam || 2 ||

sāgaresetubandantunaśraddadhyāṅkathañcana |

avaśyañcāpisaṅ khyeyantanmayāvānarambalam || 3 ||

bhavantauvānaraṃsainyampraviśyānupalakṣitau |

parimāṇañcavīryañcayecamukhyāḥplavaṅghamāḥ || 4 ||

mantriṇoyecarāmasyasugrīvasyacasammatāḥ |

yepūrvamabhivartanteyecaśūrāḥplavaṅgamāḥ || 5 ||

sacaseturyathābaddhassāgaresalilārṇave |

niveśañcayadhāteṣāṃvānarāṇāmmahātmanām || 6 ||

rāmasyavyavasāyañcavīryampraharaṇānica |

lakṣmaṇasyacavīryantattvatojñātumarhathaḥ || 7 ||

kaścasenāpatisteṣāṃvānarāṇāmmahaujasām |

taccajñātvāyathātattvaṃśīghramagantumarhathaḥ || 8 ||

itipratisamādiṣṭaurākṣasauśukasāraṇau |

harirūpadharauvīraupraviṣṭauvānarambalam || 9 ||

tatastadvānaraṃsainyamacintyaṃromaharṣaṇam |

saṅ khyātunnādhyagacchetāntadātauśukasāraṇau || 10 ||

saṃsthitamparvatāgreṣunirdareṣuguhāsuca |

samudrasyacatīreṣuvaneṣūpavaneṣuca || 11 ||

taramāṇañcatīrṇañcatartukāmañcasarvaśaḥ |

niviṣṭanniviścaivabhīmanādammahābalam || 12 ||

tadbalārṇavamakṣobhyandadṛśāteniśācarau |

taudadarśamahātejāḥpraticchannaucavibhīṣaṇaḥ |

ācacakṣe'tharāmāyagṛhītvāśukasāraṇau || 13 ||

tasyaimaurākṣasendrasyamantriṇauśukasāraṇau |

laṅkāyassamanuprāptaucārauparapurañjayaḥ || 14 ||

taudṛṣṭavāvyathitaurāmannirāśaujīvitetathā |

kṛtāñjalipuṭaubhītauvacanañcedamūcatuḥ || 15 ||

āvāmihāgatausaumya rāvaṇaprahitāvubhau |

parijñātumbalaṃsarvantavedaṃraghunandanaḥ || 16 ||

tayostadvacanaṃśrutvārāmodaśarathātmajaḥ |

abravītprahasanvākyaṃsarvabhūtahiterataḥ || 17 ||

yadidṛṣṭambalaṃsarvaṃvayaṃvāsuparikṣitāḥ |

yathoktaṃvākṛtaṅkāryachandataḥpratigamyatām || 18 ||

athakiñcidadṛṣṭaṃvābhūyastaddraṣṭumarhathaḥ |

vibhīṣaṇovākātsnaryenabhūyassandarśayiṣyati || 19 ||

nacedaṅgrahaṇamprāpyabhettavyañjīvitamprati |

nyastaśastraugṛhatauvānadūtauvadhamarhataḥ || 20 ||

pracchamānauvimuñcaitaucāraurātriñcarāvubhau |

śatrupakṣasyasatataṃvibhīṣaṇaḥ vikarṣiṇau || 21 ||

praviśyanagarīṃlaṅkāmbhavad bhyāndhanadānujaḥ |

vaktavyorakṣasāṃrājāyathoktaṃvacanammama || 22 ||

yadbalañcasamāśrityasītāmmehṛtavānapi |

taddarśayayathākāmaṃsasainyassahabāndhavaḥ || 23 ||

śvaḥkālyenagarīṃlaṅkāṃsaprākārāṃsatoraṇām |

rakṣasañcabalampaśyaśarairvidhvaṃsitammayā || 24 ||

krodhambhīmamahammokṣyesasainyetvayirāvaṇaḥ |

śvaḥkālyevajravānvajrandānaveṣvivavāsavaḥ || 25 ||

itipratisamādiṣṭaurākṣasauśukasāraṇau || 26 ||

jayetipratinandyaitaurāghavandharmavatsalam |

āgamyanagarīṃlaṅkāmabrūtāṃrākṣasādhipam || 27 ||

vibhīṣaṇagṛhītautuvadhārtaurākṣaseśvaraḥ |

dṛṣṭavādharmātmanāmuktaurāmeṇāmitatejasā || 28 ||

ekasthānagatāyatracatvāraḥpuruṣarṣabhāḥ |

lokapālasamāśśūrāḥkṛtāstrādṛḍhavikramā || 29 ||

rāmo dāśarathiḥ śrīmāml lakṣmaṇaḥ ca vibhīṣaṇaḥ |

sugrīvaḥ ca mahātejā mahāindra sama vikramaḥ || 30 ||

eteśaktāḥpurīlaṅkāṃsaprākārāṃsatoraṇām |

utpāṭyasaṅkramayituṃsarvetiṣṭhantuvānarāḥ || 31 ||

yādṛśyantasyarāmasyarūpampraharaṇānica |

vadhiṣyatipurīṃlaṅkāmekastiṣṭhantutetrayaḥ || 32 ||

rāmalakṣmaṇaguptāsāsugrīveṇacavāhinī |

babhūvadurdarṣatarāsarvairapisurāsuraiḥ || 33 ||

prahṛṣṭarūpādhvajinīvanaukasām |

mahātmanāṃ sampratiyoddhumicchatām |

alaṃvirodhenaśamovidhīyatāmpradīyatāndāśarathāyamaidilī || 34 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||