6.121 Yuddhakanda - Ekavimshatyadhikashatatama Sargah

ॐ

6.121 યુદ્ધકાણ્ડ - એકવિંશત્યધિકશતતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ એકવિંશત્યધિકશતતમસ્સર્ગઃ ।

એતચ્છ્રુત્વાશુભંવાક્યમ્પિતામહસમીરિતમ્ ।

અઙ્કેનાદાયવૈદેહિમુત્પપાતવિભાવસુઃ ॥ 1 ॥

નવિધૂયાથચિતાન્તાન્તુવૈદેહીંહવ્યવાહનઃ ।

ઉત્તસ્થૌમૂર્તિમાનાશુગૃહીત્વાજનકાત્મજામ્ ॥ 2 ॥

તરુણાદિત્યસઙ્કાશન્તપ્તકાઞ્ચનભૂષણામ્ ।

રક્તામ્બરધરામ્બાલાંસીલકુઞ્ચિતમૂર્થજામ્ ॥ 3 ॥

અક્લિષ્ટમાલ્યાભરણાન્તથારૂપામનિન્દિતામ્ ।

દદૌરામાયવૈદેહીમઙ્કેકૃત્વાવિભાવસુઃ ॥ 4 ॥

અબ્રવીત્તુતદારામંસાક્ષીલોકસ્યપાવકઃ ।

એષાતેરામ વૈદેહીપાપમસ્યાં ન વિદ્યતે ॥ 5 ॥

નૈવવાચા ન મનસાનૈવબુદ્ધ્યા ન ચક્ષુષા ।

સુવૃત્તાવૃત્તશૌણ્ડીરન ત્વામત્યચરચ્છુભા ॥ 6 ॥

રાવણેનાપનીતૈષાવીર્યોસતિક્તેનરક્ષસા ।

ત્વયાવિરહિતાદીનાવિવશાનિર્જનાદ્વનાત્ ॥ 7 ॥

રુદ્ધાચાન્તઃપુરેગુપ્તાત્વચ્છિત્તાત્વત્પરાયણા ।

રક્ષિતારાક્ષસીભિશ્ચઘોરાભિર્ઘોરબુદ્ધિભિઃ ॥ 8 ॥

પ્રલોભ્યમાનાવિવિધમ્ભર્ત્સ્યમાના ચ મૈથિલી ।

નાચિન્તયતતદ્રક્ષસ્ત્વદ્ગતેનાન્તરાત્મના ॥ 9 ॥

વિશુદ્ધભાવાન્નિષ્પાપામ્પ્રતિગૃહ્ણીષ્વમૈથિલીમ્ ।

ન કિઞ્ચિરભિધાતવ્યાઅહમાજ્ઞાપયામિતે ॥ 10 ॥

તતઃપ્રીતિમાનારામઃશ્રુત્યૈવંવદતાંવરઃ ।

દધ્યૌમુહૂર્તન્ધર્માત્માબાષ્પવ્યાકુલલોચનઃ ॥ 11 ॥

એવમુક્તોમહાતેજાધૃતિમાન્દૃઢવિક્રમઃ ।

ઉવાચત્રિદશશ્રેષ્ઠંરામોધર્મભૃતાંવરઃ ॥ 12 ॥

અવશ્યન્ત્રિષુલોકેષુ ન સીતાપાપમર્હતિ ।

દીર્ઘકાલોષિતાહીયંરાવણાન્તઃપુરેશુભા ॥ 13 ॥

બાલિશોખલુકામાત્મારામોદશરથાત્મજઃ ।

ઇતિવક્ષ્યન્તિમાંસન્તોજાનકીમવિશોધ્યહિ ॥ 14 ॥

અનન્યહૃદયામ્ભક્તામ્મચ્ચિત્તપરિવર્તિનીમ્ ।

અહમપ્યવગચ્છામિમૈથિલીઞ્જનકાત્મજામ્ ॥ 15 ॥

ઇમામપિવિશાલાક્ષીંરક્ષિતાંસ્વેનતેજસા ।

રાવણોનાતિવર્તેતવેલામિવમહોદધિઃ ॥ 16 ॥

પ્રત્યયાર્થન્તુલોકાનાન્ત્રયાણાંસત્યસંશ્રયઃ ।

ઉપેક્ષેચાપિવૈદેહીમ્પ્રવિશન્તીંહુતાશનમ્ ॥ 17 ॥

ન હિશક્તઃસુદુષ્ટાત્મામનસાપિહિમૈથિલીમ્ ।

પ્રધર્ષયિતુમપ્રાપ્યાન્દીપ્તામગ્નિશિખામિવ ॥ 18 ॥

નેયમર્હતિચૈશ્વર્યંરાવણાન્તઃપુરેશુભા ।

અનન્યાહિમયાસીતાભાસ્કરેણપ્રભાયથા ॥ 19 ॥

વિશુદ્ધાત્રિષુલોકેષુમૈથિલીજનકાત્મજા ।

ન વિહાતુમ્મયાશક્યાકીર્તિરાત્વવતાયથા ॥ 20 ॥

અવશ્યં ચ મયાકાર્યંસર્વેષાંવોવચોહિતમ્ ।

સ્નિગ્ધાનાંલોકનાધાનામેવં ચ વદતાંહિતમ્ ॥ 21 ॥

ઇત્યેવમ્વિજયીમહાબલઃપ્રશસ્યમાનઃસ્વકૃતેનકર્મણા ।

સમેત્યરામઃપ્રિયયામહાયશાઃસુખંસુખાર્હોઽનુબભૂવરાઘવઃ ॥ 22 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે એકવિંશત્યધિકશતતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ekaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |

etacchrutvāśubhaṃvākyampitāmahasamīritam |

aṅkenādāyavaidehimutpapātavibhāvasuḥ || 1 ||

navidhūyāthacitāntāntuvaidehīṃhavyavāhanaḥ |

uttasthaumūrtimānāśugṛhītvājanakātmajām || 2 ||

taruṇādityasaṅkāśantaptakāñcanabhūṣaṇām |

raktāmbaradharāmbālāṃsīlakuñcitamūrthajām || 3 ||

akliṣṭamālyābharaṇāntathārūpāmaninditām |

dadaurāmāyavaidehīmaṅkekṛtvāvibhāvasuḥ || 4 ||

abravīttutadārāmaṃsākṣīlokasyapāvakaḥ |

eṣāterāma vaidehīpāpamasyāṃ na vidyate || 5 ||

naivavācā na manasānaivabuddhyā na cakṣuṣā |

suvṛttāvṛttaśauṇḍīrana tvāmatyacaracchubhā || 6 ||

rāvaṇenāpanītaiṣāvīryosatiktenarakṣasā |

tvayāvirahitādīnāvivaśānirjanādvanāt || 7 ||

ruddhācāntaḥpureguptātvacchittātvatparāyaṇā |

rakṣitārākṣasībhiścaghorābhirghorabuddhibhiḥ || 8 ||

pralobhyamānāvividhambhartsyamānā ca maithilī |

nācintayatatadrakṣastvadgatenāntarātmanā || 9 ||

viśuddhabhāvānniṣpāpāmpratigṛhṇīṣvamaithilīm |

na kiñcirabhidhātavyāahamājñāpayāmite || 10 ||

tataḥprītimānārāmaḥśrutyaivaṃvadatāṃvaraḥ |

dadhyaumuhūrtandharmātmābāṣpavyākulalocanaḥ || 11 ||

evamuktomahātejādhṛtimāndṛḍhavikramaḥ |

uvācatridaśaśreṣṭhaṃrāmodharmabhṛtāṃvaraḥ || 12 ||

avaśyantriṣulokeṣu na sītāpāpamarhati |

dīrghakāloṣitāhīyaṃrāvaṇāntaḥpureśubhā || 13 ||

bāliśokhalukāmātmārāmodaśarathātmajaḥ |

itivakṣyantimāṃsantojānakīmaviśodhyahi || 14 ||

ananyahṛdayāmbhaktāmmaccittaparivartinīm |

ahamapyavagacchāmimaithilīñjanakātmajām || 15 ||

imāmapiviśālākṣīṃrakṣitāṃsvenatejasā |

rāvaṇonātivartetavelāmivamahodadhiḥ || 16 ||

pratyayārthantulokānāntrayāṇāṃsatyasaṃśrayaḥ |

upekṣecāpivaidehīmpraviśantīṃhutāśanam || 17 ||

na hiśaktaḥsuduṣṭātmāmanasāpihimaithilīm |

pradharṣayitumaprāpyāndīptāmagniśikhāmiva || 18 ||

neyamarhaticaiśvaryaṃrāvaṇāntaḥpureśubhā |

ananyāhimayāsītābhāskareṇaprabhāyathā || 19 ||

viśuddhātriṣulokeṣumaithilījanakātmajā |

na vihātummayāśakyākīrtirātvavatāyathā || 20 ||

avaśyaṃ ca mayākāryaṃsarveṣāṃvovacohitam |

snigdhānāṃlokanādhānāmevaṃ ca vadatāṃhitam || 21 ||

ityevamvijayīmahābalaḥpraśasyamānaḥsvakṛtenakarmaṇā |

sametyarāmaḥpriyayāmahāyaśāḥsukhaṃsukhārho'nubabhūvarāghavaḥ || 22 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||