6.115 Yuddhakanda - Panchadashadhikashatatama Sargah

ॐ

6.115 યુદ્ધકાણ્ડ - પઞ્ચદશાધિકશતતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।

અથ પઞ્ચદશાધિકશતતમસ્સર્ગઃ ।

તેરાવણવધન્દૃષ્ટવાદેવગન્ધર્વદાનવાઃ ।

જગ્મુસ્સ્વૈસ્વૈર્વિમાનૈસ્તેકથયન્તશ્શુભાઃકથાઃ ॥ 1 ॥

રાવણસ્યવધઙ્ઘોરંરાઘવસ્યપરાક્રમમ્ ।

સુયુદ્ધંવાનરાણાં ચ સુગ્રીવસ્ય ચ મન્ત્રિતમ્ ॥ 2 ॥

અનુરાગં ચ વીર્યં ચ સૌમિત્રેર્લક્ષ્મણસ્ય ચ ।

પતિવ્રતાત્વંસીતાયાહનૂમતિપરાક્રમમ્ ॥ 3 ॥

કથયન્તોમહાભાગાજગ્મુર્હષ્ટાયથાગતમ્ ।

રાઘવસ્તુરથન્દિવ્યમિન્દ્રદત્તંશિખિપ્રભમ્ ॥ 4 ॥

અનુજ્ઞાયમહાભાગોર્માતલિમ્પ્રત્યપૂજયત્ ।

રાઘવેણાભ્યનુજ્ઞાતોમાતલિશ્શક્રસારથિઃ ॥ 5 ॥

દિવ્યન્તંરથમાસ્થાયદિવમેવારૂરોહસહ ।

તસ્મિંસ્તુદિવમારૂઢેસુસારથિસન્તમે ॥ 6 ॥

રાઘવઃપરમપ્રીતસ્સુગ્રીવમ્પરિષસ્વજે ।

પરિષ્વજ્ય ચ સુગ્રીવંલક્ષ્મણેનાભિવાદિતઃ ॥ 7 ॥

પૂજ્યમાનોહરિગણૈરાજગામબલાલયમ્ ।

અથોવાચ સ કાકુત્સ્થસ્સમીપપરિવર્તિનમ્ ॥ 8 ॥

સૌમિત્રિંસત્ત્વસમ્પન્નંલક્ષ્મણંશુભલક્ષણમ્ ।

ભીષણમિમંસૌમ્ય લઙ્કાયામભિષેચય ॥ 9 ॥

અનુરક્તં ચ ભક્તં ચ તથાપૂર્વોપકારિણમ્ ।

એષમેપરમઃકામોયદિમંરાવણાનુજમ્ ॥ 10 ॥

લઙ્કાયાંસૌમ્ય પશ્યેમભિષિક્તંવિભીષણમ્ ।

એવમુક્તસ્તુસૌમિત્રીરાઘવેણમહાત્મના ॥ 11 ॥

તથેત્યુક્ત્વાસુસમ્હૃષ્ટઃસૌવર્ણઙ્ઘટમાદદે ।

તમ્ઘટંવાનરેન્દ્રાણાંહસ્તેદત્ત્વામનોજવાન્ ॥ 12 ॥

વ્યાદિદેશમહાસત્ત્વઃ સમુદ્રસલિલન્તદા ।

અતિશીઘ્રન્તતોગત્વાવાનરાસ્તેમનોજવાઃ ॥ 13 ॥

આગતાસ્તુજલઙ્ગૃહ્યસમુદ્રાદ્વાનરોત્તમાઃ ।

તતઃસ્ત્વેકઙ્ઘટઙ્ગૃહ્યસમ્સ્થાપ્યપરમાસને ॥ 14 ॥

ઘટેનતેનસૌમિત્રિરભ્યષિઞ્ચદ્વિભીષણમ્ ।

લઙ્કાયાંરક્ષસામ્મધ્યેરાજાનંરામશાસનાત્ ॥ 15 ॥

વિધિનામન્ત્રદૃષ્ટેનસુહૃદ્ગણસમાવૃતઃ ।

અભ્યષિઞ્ચંસ્તદાસર્વેરાક્ષસાવાનરાસ્તથા ॥ 16 ॥

પ્રહર્ષમતુલઙ્ગત્વાતુષ્ટુવૂરામમવે હ ।

તસ્યામાત્યાજહૃષિરેભક્તાયેચાસ્યરાક્ષસાઃ ॥ 17 ॥

દૃષ્ટવાભિષિક્તંલઙ્કાયાંરાક્ષસેન્દ્રંવિભીષણમ્ ।

રાઘવઃપરમામ્પ્રીતિઞ્જગામસહલક્ષ્મણઃ ॥ 18 ॥

સ તદ્રાજ્યમ્મહત્પ્રાપ્યરામદત્તંવિભીષણઃ ।

પ્રકૃતયસ્સાન્ત્વયિત્વા ચ તતોરામમુપાગમત્ ॥ 19 ॥

દધ્યક્ષતાન્મોદકાંશ્ચલાજાસ્સુમનસસ્તથા ।

આજહ્રુરથસન્તુષ્ટાઃપૌરાસ્તસ્મૈનિશાચરાઃ ॥ 20 ॥

સઃતાન્ ગૃહીત્વાદુર્ધર્ષોરાઘવાયન્યવેદયત્ ॥ 21 ॥

માઙ્ગલ્યમ્મઙ્ગલંસર્વંલક્ષ્મણાય ચ વીર્યવાન્ ।

કૃતકાર્યંસમૃદ્ધાર્થન્દૃષ્ટવારામોવિભીષણમ્ ॥ 22 ॥

પ્રતિજગ્રાહતત્સર્વન્તસ્યૈવપ્રિયકામ્યયા ।

તતઃશૈલોપમંવીરમ્પ્રાઞ્જલિમ્પ્રણતંસ્થિતમ્ ॥ 23 ॥

ઉવાચેદંવચોરામોહનૂમન્તમ્પ્લવઙ્ગમમ્ ।

અનુજ્ઞાપ્યમહારાજમિમંસૌમ્ય વિભીષણમ્ ॥ 24 ॥

પ્રવિશ્યનગરીંલઙ્કાઙ્કૌશલમ્બ્રૂહિમૈથિલીમ્ ।

વૈદેહ્યૈમાઙ્કુશલિનંસુગ્રીવં ચ સલક્ષ્મણમ્ ॥ 25 ॥

આચક્ષ્વવદતાંશ્રેષ્ઠરાવણં ચ હતંરણે ।

પ્રિયમેતદુદાહૃત્યવૈદેહ્યાસ્ત્વંહરીશ્વર ॥ 26 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે પઞ્ચદશાધિકશતતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcadaśādhikaśatatamassargaḥ |

terāvaṇavadhandṛṣṭavādevagandharvadānavāḥ |

jagmussvaisvairvimānaistekathayantaśśubhāḥkathāḥ || 1 ||

rāvaṇasyavadhaṅghoraṃrāghavasyaparākramam |

suyuddhaṃvānarāṇāṃ ca sugrīvasya ca mantritam || 2 ||

anurāgaṃ ca vīryaṃ ca saumitrerlakṣmaṇasya ca |

pativratātvaṃsītāyāhanūmatiparākramam || 3 ||

kathayantomahābhāgājagmurhaṣṭāyathāgatam |

rāghavasturathandivyamindradattaṃśikhiprabham || 4 ||

anujñāyamahābhāgormātalimpratyapūjayat |

rāghaveṇābhyanujñātomātaliśśakrasārathiḥ || 5 ||

divyantaṃrathamāsthāyadivamevārūrohasaha |

tasmiṃstudivamārūḍhesusārathisantame || 6 ||

rāghavaḥparamaprītassugrīvampariṣasvaje |

pariṣvajya ca sugrīvaṃlakṣmaṇenābhivāditaḥ || 7 ||

pūjyamānoharigaṇairājagāmabalālayam |

athovāca sa kākutsthassamīpaparivartinam || 8 ||

saumitriṃsattvasampannaṃlakṣmaṇaṃśubhalakṣaṇam |

bhīṣaṇamimaṃsaumya laṅkāyāmabhiṣecaya || 9 ||

anuraktaṃ ca bhaktaṃ ca tathāpūrvopakāriṇam |

eṣameparamaḥkāmoyadimaṃrāvaṇānujam || 10 ||

laṅkāyāṃsaumya paśyemabhiṣiktaṃvibhīṣaṇam |

evamuktastusaumitrīrāghaveṇamahātmanā || 11 ||

tathetyuktvāsusamhṛṣṭaḥsauvarṇaṅghaṭamādade |

tamghaṭaṃvānarendrāṇāṃhastedattvāmanojavān || 12 ||

vyādideśamahāsattvaḥ samudrasalilantadā |

atiśīghrantatogatvāvānarāstemanojavāḥ || 13 ||

āgatāstujalaṅgṛhyasamudrādvānarottamāḥ |

tataḥstvekaṅghaṭaṅgṛhyasamsthāpyaparamāsane || 14 ||

ghaṭenatenasaumitrirabhyaṣiñcadvibhīṣaṇam |

laṅkāyāṃrakṣasāmmadhyerājānaṃrāmaśāsanāt || 15 ||

vidhināmantradṛṣṭenasuhṛdgaṇasamāvṛtaḥ |

abhyaṣiñcaṃstadāsarverākṣasāvānarāstathā || 16 ||

praharṣamatulaṅgatvātuṣṭuvūrāmamave ha |

tasyāmātyājahṛṣirebhaktāyecāsyarākṣasāḥ || 17 ||

dṛṣṭavābhiṣiktaṃlaṅkāyāṃrākṣasendraṃvibhīṣaṇam |

rāghavaḥparamāmprītiñjagāmasahalakṣmaṇaḥ || 18 ||

sa tadrājyammahatprāpyarāmadattaṃvibhīṣaṇaḥ |

prakṛtayassāntvayitvā ca tatorāmamupāgamat || 19 ||

dadhyakṣatānmodakāṃścalājāssumanasastathā |

ājahrurathasantuṣṭāḥpaurāstasmainiśācarāḥ || 20 ||

saḥtān gṛhītvādurdharṣorāghavāyanyavedayat || 21 ||

māṅgalyammaṅgalaṃsarvaṃlakṣmaṇāya ca vīryavān |

kṛtakāryaṃsamṛddhārthandṛṣṭavārāmovibhīṣaṇam || 22 ||

pratijagrāhatatsarvantasyaivapriyakāmyayā |

tataḥśailopamaṃvīramprāñjalimpraṇataṃsthitam || 23 ||

uvācedaṃvacorāmohanūmantamplavaṅgamam |

anujñāpyamahārājamimaṃsaumya vibhīṣaṇam || 24 ||

praviśyanagarīṃlaṅkāṅkauśalambrūhimaithilīm |

vaidehyaimāṅkuśalinaṃsugrīvaṃ ca salakṣmaṇam || 25 ||

ācakṣvavadatāṃśreṣṭharāvaṇaṃ ca hataṃraṇe |

priyametadudāhṛtyavaidehyāstvaṃharīśvara || 26 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcadaśādhikaśatatamassargaḥ ||