5.7 Sundarakanda - Saptama Sargah

ॐ

5.7 સુન્દરકાણ્ડ - સપ્તમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુન્દરકાણ્ડમ્ ।

અથ સપ્તમસ્સર્ગઃ ।

સ વેશ્મજાલં બલવાન્ દદર્શ વ્યાસક્તવૈડૂર્યસુવર્ણજાલમ્ ।

યથા મહત્ પ્રાવૃષિ મેઘજાલં વિદ્યુત્પિનદ્ધં સવિહઙ્ગજાલમ્ ॥ 1 ॥

નિવેશનાનાં વિવિધાશ્ચ શાલાઃ પ્રધાનશઙ્ખાયુધચાપશાલાઃ ।

મનોહરાશ્ચાપિ પુનર્વિશાલાઃ દદર્શ વેશ્માદ્રિષુ ચન્દ્રશાલાઃ ॥ 2 ॥

ગૃહાણિ નાનાવસુરાજિતાનિ દેવાસુરૈશ્ચાપિ સુપૂજિતાનિ ।

સર્વૈશ્ચ દોષૈઃ પરિવર્જિતાનિ કપિર્દદર્શ સ્વબલાર્જિતાનિ ॥ 3 ॥

તાનિ પ્રયત્નાભિસમાહિતાનિ મયેન સાક્ષાદિવ નિર્મિતાનિ ।

મહીતલે સર્વગુણોત્તરાણિ દદર્શ લઙ્કાધિપતેર્ગૃહાણિ ॥ 4 ॥

તતો દદર્શોછ્રચિતમેઘરૂપં મનોહરં કાઞ્ચનચારુરૂપમ્ ।

રક્ષોઽધિપસ્યાત્મબલાનુરૂપં ગૃહોત્તમં હ્યપ્રતિરૂપરૂપમ્ ॥ 5 ॥

મહીતલે સ્વર્ગમિવ પ્રકીર્ણં શ્રિયા જ્વલન્તં બહુરત્નકીર્ણમ્ ।

નાનાતરૂણાં કુસુમાવકીર્ણં ગિરેરિવાગ્રં રજસાવકીર્ણમ્ ॥ 6 ॥

નારીપ્રવેકૈરિવ દીપ્યમાનં તટિદ્ભિરમ્ભોદવદર્ચ્યમાનમ્ ।

હંસપ્રવેકૈરિવ વાહ્યમાનં શ્રિયા યુતં ખે સુકૃતાં વિમાનમ્ ॥ 7 ॥

યથા નગાગ્રં બહુધાતુચિત્રં યથા નભશ્ચ ગ્રહચન્દ્રચિત્રમ્ ।

દદર્શયુક્તીકૃતમેઘચિત્રં વિમાનરત્નં બહુરત્નચિત્રમ્ ॥ 8 ॥

મહી કૃતા પર્વતરાજિપૂર્ણા શૈલાઃ કૃતા વૃક્ષવિતાનપૂર્ણાઃ ।

વૃક્ષાઃ કૃતાઃ પુષ્પવિતાનપૂર્ણાઃ પુષ્પં કૃતં કેસરપત્રપૂર્ણમ્ ॥ 9 ॥

કૃતાનિ વેશ્માનિ ચ પાણ્ડુરાણિ તથા સુપુષ્પાણ્યપિ પુષ્કરાણિ ।

પુનશ્ચ પદ્માનિ સકેસરાણિ ધન્યાનિ ચિત્રાણિ તથા વનાનિ ॥ 10 ॥

પુષ્પાહ્વયં નામવિરાજમાનં રત્નપ્રભાભિશ્ચ વિવર્ધમાનમ્ ।

વેશ્મોત્તમાનામપિ ચોચ્યમાનં મહાકપિસ્તત્ર મહાવિમાનમ્ ॥ 11 ॥

કૃતાશ્ચ વૈડૂર્યમયા વિહઙ્ગાઃ રૂપ્યપ્રવાલૈશ્ચ તથા વિહઙ્ગાઃ ।

ચિત્રાશ્ચ નાનાવસુભિર્ભુજઙ્ગાઃ જાત્યાનુરૂપાસ્તુરગાઃ શુભાઙ્ગાઃ ॥ 12 ॥

પ્રવાલજામ્બૂનદપુષ્પપક્ષાઃ સલીલમાવર્જિતજિહ્મપક્ષાઃ ।

કામસ્ય સાક્ષાદિવ ભાન્તિ પક્ષાઃ કૃતા વિહઙ્ગાઃ સુમુખાઃ સુપક્ષાઃ ॥ 13 ॥

નિયુજ્યમાનાસ્તુ ગજાઃ સુહસ્તાઃ સકેસરાશ્ચોત્પલપત્રહસ્તાઃ ।

બભૂવદેવી ચ કૃતા સુહસ્તા લક્ષ્મી સ્તથા પદ્મિનિ પદ્મહસ્તા ॥ 14 ॥

ઇતીવ તદ્ગૃહમભિગમ્ય શોભનં સવિસ્મયો નગમિવ ચારુશોભનમ્ ।

પુનશ્ચ તત્પરમસુગન્ધિ સુન્દરં હિમાત્યયે નગમિવ ચારુકન્દરમ્ ॥ 15 ॥

તતઃ સ તાં કપિરભિપત્ય પૂજિતાં ચરન્ પુરીં દશમુખબાહુપાલિતામ્ ।

અદૃશ્ય તાં જનકસુતાં સુપૂજિતાં સુદુઃખિતઃ પતિગુણવેગવર્જિતામ્ ॥ 16 ॥

તતસ્તદા બહુવિધભાવિતાત્મનઃ કૃતાત્મનો જનકસુતાં સુવર્ત્મનઃ ।

અપશ્યતોઽભવદતિદુઃખિતં મનઃ સુચક્ષુષઃ પ્રવિચરતો મહાત્મનઃ ॥ 17 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુન્દરકાણ્ડે સપ્તમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha saptamassargaḥ |

sa veśmajālaṃ balavān dadarśa vyāsaktavaiḍūryasuvarṇajālam |

yathā mahat prāvṛṣi meghajālaṃ vidyutpinaddhaṃ savihaṅgajālam || 1 ||

niveśanānāṃ vividhāśca śālāḥ pradhānaśaṅkhāyudhacāpaśālāḥ |

manoharāścāpi punarviśālāḥ dadarśa veśmādriṣu candraśālāḥ || 2 ||

gṛhāṇi nānāvasurājitāni devāsuraiścāpi supūjitāni |

sarvaiśca doṣaiḥ parivarjitāni kapirdadarśa svabalārjitāni || 3 ||

tāni prayatnābhisamāhitāni mayena sākṣādiva nirmitāni |

mahītale sarvaguṇottarāṇi dadarśa laṅkādhipatergṛhāṇi || 4 ||

tato dadarśochracitamegharūpaṃ manoharaṃ kāñcanacārurūpam |

rakṣo'dhipasyātmabalānurūpaṃ gṛhottamaṃ hyapratirūparūpam || 5 ||

mahītale svargamiva prakīrṇaṃ śriyā jvalantaṃ bahuratnakīrṇam |

nānātarūṇāṃ kusumāvakīrṇaṃ girerivāgraṃ rajasāvakīrṇam || 6 ||

nārīpravekairiva dīpyamānaṃ taṭidbhirambhodavadarcyamānam |

haṃsapravekairiva vāhyamānaṃ śriyā yutaṃ khe sukṛtāṃ vimānam || 7 ||

yathā nagāgraṃ bahudhātucitraṃ yathā nabhaśca grahacandracitram |

dadarśayuktīkṛtameghacitraṃ vimānaratnaṃ bahuratnacitram || 8 ||

mahī kṛtā parvatarājipūrṇā śailāḥ kṛtā vṛkṣavitānapūrṇāḥ |

vṛkṣāḥ kṛtāḥ puṣpavitānapūrṇāḥ puṣpaṃ kṛtaṃ kesarapatrapūrṇam || 9 ||

kṛtāni veśmāni ca pāṇḍurāṇi tathā supuṣpāṇyapi puṣkarāṇi |

punaśca padmāni sakesarāṇi dhanyāni citrāṇi tathā vanāni || 10 ||

puṣpāhvayaṃ nāmavirājamānaṃ ratnaprabhābhiśca vivardhamānam |

veśmottamānāmapi cocyamānaṃ mahākapistatra mahāvimānam || 11 ||

kṛtāśca vaiḍūryamayā vihaṅgāḥ rūpyapravālaiśca tathā vihaṅgāḥ |

citrāśca nānāvasubhirbhujaṅgāḥ jātyānurūpāsturagāḥ śubhāṅgāḥ || 12 ||

pravālajāmbūnadapuṣpapakṣāḥ salīlamāvarjitajihmapakṣāḥ |

kāmasya sākṣādiva bhānti pakṣāḥ kṛtā vihaṅgāḥ sumukhāḥ supakṣāḥ || 13 ||

niyujyamānāstu gajāḥ suhastāḥ sakesarāścotpalapatrahastāḥ |

babhūvadevī ca kṛtā suhastā lakṣmī stathā padmini padmahastā || 14 ||

itīva tadgṛhamabhigamya śobhanaṃ savismayo nagamiva cāruśobhanam |

punaśca tatparamasugandhi sundaraṃ himātyaye nagamiva cārukandaram || 15 ||

tataḥ sa tāṃ kapirabhipatya pūjitāṃ caran purīṃ daśamukhabāhupālitām |

adṛśya tāṃ janakasutāṃ supūjitāṃ suduḥkhitaḥ patiguṇavegavarjitām || 16 ||

tatastadā bahuvidhabhāvitātmanaḥ kṛtātmano janakasutāṃ suvartmanaḥ |

apaśyato'bhavadatiduḥkhitaṃ manaḥ sucakṣuṣaḥ pravicarato mahātmanaḥ || 17 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe saptamassargaḥ ||