5.50 Sundarakanda - Panchasha Sargah

ॐ

5.50 સુન્દરકાણ્ડ - પઞ્ચાશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુન્દરકાણ્ડમ્ ।

અથ પઞ્ચાશસ્સર્ગઃ ।

તમુદ્વીક્ષ્ય મહાબાહુઃ પિઙ્ગાક્ષં પુરત સ્થિતમ્ ।

કોપેન મહતાઽવિષ્ટો રાવણો લોકરાવણઃ ॥ 1 ॥

શઙ્કાહૃતાત્મા દધ્યૌ સ કપીન્દ્રં તેજસાવૃતમ્ ।

કિમેષ ભગવાન્નન્દી ભવેત્સાક્ષાદિહાગતઃ ॥ 2 ॥

યેન શપ્તોઽસ્મિ કૈલાસે મયા સઞ્ચાલિતે પુરા ।

સોઽયં વાનરમૂર્તિસ્સ્યાત્કિંસ્વિદ્બાણો મહાઽસુરઃ ॥ 3 ॥

સ રાજા રોષતામ્રાક્ષઃ પ્રહસ્તં મન્ત્રિસત્તમમ્ ।

કાલયુક્તમુવાચેદં વચોઽવિપુલમર્થવત્ ॥ 4 ॥

દુરાત્મા પૃચ્છ્યતામેષ કુતઃ કિં વાત્ર કારણમ્ ।

વનભઙ્ગે ચ કોઽસ્યાર્થો રાક્ષસીનાં ચ તર્જને ॥ 5 ॥

મત્પુરીમપ્રધૃષ્યાં વાઽગમને કિં પ્રયોજનમ્ ।

આયોધને વા કિં કાર્યં પૃચ્છયતામેષ દુર્મતિઃ ॥ 6 ॥

રાવણસ્ય વચશ્શ્રુત્વા પ્રહસ્તો વાક્યમબ્રવીત્ ।

સમાશ્વસિહિ ભદ્રં તે ન ભીઃ કાર્યા ત્વયા કપે ॥ 7 ॥

યદિ તાવત્ત્વમિન્દ્રેણ પ્રેષિતો રાવણાલયમ્ ।

તત્ત્વમાખ્યાહિ મા ભૂત્તે ભયં વાનર મોક્ષ્યસે ॥ 8 ॥

યદિ વૈશ્રવણસ્ય ત્વં યમસ્ય વરુણસ્ય ચ ।

ચારરૂપમિદં કૃત્વા પ્રવિષ્ટો નઃ પુરીમિમામ્ ॥ 9 ॥

વિષ્ણુના પ્રેષિતો વાઽપિ દૂતો વિજયકાઙ્ક્ષિણા ।

ન હિ તે વાનરં તેજો રૂપમાત્રં તુ વાનરમ્ ॥ 10 ॥

તત્ત્વતઃ કથયસ્વાદ્ય તતો વાનર મોક્ષ્યસે ।

અનૃતં વદતશ્ચાપિ દુર્લભં તવ જીવિતમ્ ॥ 11 ॥

અથવા યન્નિમિત્તસ્તે પ્રવેશો રાવણાલયે ।

એવમુક્તો હરિશ્રેષ્ઠસ્તદા રક્ષોગણેશ્વરમ્ ॥ 12 ॥

અબ્રવીન્નાસ્મિ શક્રસ્ય યમસ્ય વરુણસ્ય વા ।

ધનદેન ન મે સખ્યં વિષ્ણુના નાસ્મિ ચોદિતઃ ॥ 13 ॥

જાતિરેવ મમ ત્વેષા વાનરોઽહમિહાગતઃ ।

દર્શને રાક્ષસેન્દ્રસ્ય દુર્લભે તદિદં મયા ॥ 14 ॥

વનં રાક્ષસરાજસ્ય દર્શનાર્થે વિનાશિતમ્ ।

તતસ્તે રાક્ષસાઃ પ્રાપ્તા બલિનો યુદ્ધકાઙ્ક્ષિણઃ ।

રક્ષણાર્થં તુ દેહસ્ય પ્રતિયુદ્ધા મયા રણે ॥ 15 ॥

અસ્ત્રપાશૈર્ન શક્યોઽહં બદ્ધું દેવાસુરૈરપિ ॥ 16 ॥

પિતામહાદેષ વરો મામાપ્યેષોઽભ્યુપાગતઃ ।

રાજાનં દ્રષ્ટુકામેન મયાસ્ત્રમનુવર્તિતમ્ ॥ 17 ॥

વિમુક્તો હ્યહમસ્ત્રેણ રાક્ષસૈસ્ત્વભિપીડિતઃ ।

કેનચિદ્રાજકાર્યેણ સમ્પ્રાપ્તોઽસ્મિ તવાન્તિકમ્ ॥ 18 ॥

દૂતોઽહમિતિ વિજ્ઞેયો રાઘવસ્યામિતૌજસઃ ।

શ્રૂયતાં ચાપિ વચનં મમ પથ્યમિદં પ્રભો ॥ 19 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુન્દરકાણ્ડે પઞ્ચાશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha pañcāśassargaḥ |

tamudvīkṣya mahābāhuḥ piṅgākṣaṃ purata sthitam |

kopena mahatā'viṣṭo rāvaṇo lokarāvaṇaḥ || 1 ||

śaṅkāhṛtātmā dadhyau sa kapīndraṃ tejasāvṛtam |

kimeṣa bhagavānnandī bhavetsākṣādihāgataḥ || 2 ||

yena śapto'smi kailāse mayā sañcālite purā |

so'yaṃ vānaramūrtissyātkiṃsvidbāṇo mahā'suraḥ || 3 ||

sa rājā roṣatāmrākṣaḥ prahastaṃ mantrisattamam |

kālayuktamuvācedaṃ vaco'vipulamarthavat || 4 ||

durātmā pṛcchyatāmeṣa kutaḥ kiṃ vātra kāraṇam |

vanabhaṅge ca ko'syārtho rākṣasīnāṃ ca tarjane || 5 ||

matpurīmapradhṛṣyāṃ vā'gamane kiṃ prayojanam |

āyodhane vā kiṃ kāryaṃ pṛcchayatāmeṣa durmatiḥ || 6 ||

rāvaṇasya vacaśśrutvā prahasto vākyamabravīt |

samāśvasihi bhadraṃ te na bhīḥ kāryā tvayā kape || 7 ||

yadi tāvattvamindreṇa preṣito rāvaṇālayam |

tattvamākhyāhi mā bhūtte bhayaṃ vānara mokṣyase || 8 ||

yadi vaiśravaṇasya tvaṃ yamasya varuṇasya ca |

cārarūpamidaṃ kṛtvā praviṣṭo naḥ purīmimām || 9 ||

viṣṇunā preṣito vā'pi dūto vijayakāṅkṣiṇā |

na hi te vānaraṃ tejo rūpamātraṃ tu vānaram || 10 ||

tattvataḥ kathayasvādya tato vānara mokṣyase |

anṛtaṃ vadataścāpi durlabhaṃ tava jīvitam || 11 ||

athavā yannimittaste praveśo rāvaṇālaye |

evamukto hariśreṣṭhastadā rakṣogaṇeśvaram || 12 ||

abravīnnāsmi śakrasya yamasya varuṇasya vā |

dhanadena na me sakhyaṃ viṣṇunā nāsmi coditaḥ || 13 ||

jātireva mama tveṣā vānaro'hamihāgataḥ |

darśane rākṣasendrasya durlabhe tadidaṃ mayā || 14 ||

vanaṃ rākṣasarājasya darśanārthe vināśitam |

tataste rākṣasāḥ prāptā balino yuddhakāṅkṣiṇaḥ |

rakṣaṇārthaṃ tu dehasya pratiyuddhā mayā raṇe || 15 ||

astrapāśairna śakyo'haṃ baddhuṃ devāsurairapi || 16 ||

pitāmahādeṣa varo māmāpyeṣo'bhyupāgataḥ |

rājānaṃ draṣṭukāmena mayāstramanuvartitam || 17 ||

vimukto hyahamastreṇa rākṣasaistvabhipīḍitaḥ |

kenacidrājakāryeṇa samprāpto'smi tavāntikam || 18 ||

dūto'hamiti vijñeyo rāghavasyāmitaujasaḥ |

śrūyatāṃ cāpi vacanaṃ mama pathyamidaṃ prabho || 19 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcāśassargaḥ ||