5.49 Sundarakanda - Ekonapanchasha Sargah

ॐ

5.49 સુન્દરકાણ્ડ - એકોનપઞ્ચાશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુન્દરકાણ્ડમ્ ।

અથ એકોનપઞ્ચાશસ્સર્ગઃ ।

તતસ્સ કર્મણા તસ્ય વિસ્મિતો ભીમવિક્રમઃ ।

હનુમાન્રોષતામ્રાક્ષો રક્ષોધિપમવૈક્ષત ॥ 1 ॥

ભ્રાજમાનં મહાર્હેણ કાઞ્ચનેન વિરાજતા ।

મુક્તાજાલાવૃતેનાથ મકુટેન મહાદ્યુતિમ્ ॥ 2 ॥

વજ્રસંયોગસંયુક્તૈર્મહાર્હમણિવિગ્રહૈઃ ।

હૈમૈરાભરણૈશ્ચિત્રૈર્મનસેવ પ્રકલ્પિતૈઃ ॥ 3 ॥

મહાર્હક્ષૌમસંવીતં રક્તચન્દનરૂષિતમ્ ।

સ્વાનુલિપ્તં વિચિત્રાભિર્વિવિધાભિશ્ચ ભક્તિભિઃ ॥ 4 ॥

વિચિત્રૈર્દર્શનીયૈશ્ચ રક્તાક્ષૈર્ભીમદર્શનૈઃ ।

દીપ્તતીક્ષ્ણમહાદંષ્ટ્રૈઃ પ્રલમ્બદશનચ્છદૈઃ ॥ 5 ॥

શિરોભિર્દશભિર્વીરં ભ્રાજમાનં મહૌજસમ્ ।

નાનાવ્યાલસમાકીર્ણૈશ્શિખરૈરિવ મન્દરમ્ ॥ 6 ॥

નીલાઞ્જનચયપ્રખ્યં હારેણોરસિ રાજતા ।

પૂર્ણચન્દ્રાભવક્ત્રેણ સબલાકમિવામ્બુદમ્ ॥ 7 ॥

બાહુભિર્બદ્ધકેયૂરૈશ્ચન્દનોત્તમરૂષિતૈઃ ।

ભ્રાજમાનાઙ્ગદૈઃ પીનૈઃ પઞ્ચશીર્ષૈરિવોરગૈઃ ॥ 8 ॥

મહતિસ્ફાટિકે ચિત્રે રત્નસંયોગસંસ્કૃતે ।

ઉત્તમાસ્તરણાસ્તીર્ણે સૂપવિષ્ટં વરાસને ॥ 9 ॥

અલઙ્કૃતાભિરત્યર્થં પ્રમદાભિઃ સમન્તતઃ ।

વાલવ્યજનહસ્તાભિરારાત્સમુપસેવિતમ્ ॥ 10 ॥

દુર્ધરેણ પ્રહસ્તેન મહાપાર્શ્વેન રક્ષસા ।

મન્ત્રિભિર્મન્ત્રતત્ત્વજ્ઞૈર્નિકુમ્ભેન ચ મન્ત્રિણા ॥ 11 ॥

સુખોપવિષ્ટં રક્ષોભિશ્ચતુર્ભિર્બલદર્પિતૈઃ ।

કૃત્સ્નં પરિવૃતં લોકં ચતુર્ભિરિવ સાગરૈઃ ॥ 12 ॥

મન્ત્રિભિર્મન્ત્રતત્ત્વજ્ઞૈરન્યૈશ્ચ શુભબુદ્ધિભિઃ ।

અન્વાસ્યમાનં રક્ષોભિઃ સુરૈરિવ સુરેશ્વરમ્ ॥ 13 ॥

અપશ્યદ્રાક્ષસપતિં હનુમાનતિતેજસમ્ ।

વિષ્ઠિતં મેરુશિખરે સતોયમિવ તોયદમ્ ॥ 14 ॥

સ તૈસ્સમ્પીડ્યમાનોઽપિ રક્ષોભિર્ભીમવિક્રમૈઃ ।

વિસ્મયં પરમં ગત્વા રક્ષોધિપમવૈક્ષત ॥ 15 ॥

ભ્રાજમાનં તતો દૃષ્ટ્વા હનુમાન્રાક્ષસેશ્વરમ્ ।

મનસા ચિન્તયામાસ તેજસા તસ્ય મોહિતઃ ॥ 16 ॥

અહો રૂપમહો ધૈર્યમહો સત્ત્વમહો દ્યુતિઃ ।

અહો રાક્ષસરાજસ્ય સર્વલક્ષણયુક્તતા ॥ 17 ॥

યદ્યધર્મો ન બલવાન્ સ્યાદયં રાક્ષસેશ્વરઃ ।

સ્યાદયં સુરલોકસ્ય સશક્રસ્યાપિ રક્ષિતા ॥ 18 ॥

અસ્ય ક્રૂરૈર્નૃશંસૈશ્ચ કર્મભિર્લોકકુત્સિતૈઃ ।

સર્વે બિભ્યતિ ખલ્વસ્માલ્લોકાસ્સામરદાનવાઃ ॥ 19 ॥

અયં હ્યુત્સહતે ક્રુદ્ધઃ કર્તુમેકાર્ણવં જગત્ ।

ઇતિ ચિન્તાં બહુવિધામકરોન્મતિમાન્ હરિઃ ॥ 20 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુન્દરકાણ્ડે એકોનપઞ્ચાશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha ekonapañcāśassargaḥ |

tatassa karmaṇā tasya vismito bhīmavikramaḥ |

hanumānroṣatāmrākṣo rakṣodhipamavaikṣata || 1 ||

bhrājamānaṃ mahārheṇa kāñcanena virājatā |

muktājālāvṛtenātha makuṭena mahādyutim || 2 ||

vajrasaṃyogasaṃyuktairmahārhamaṇivigrahaiḥ |

haimairābharaṇaiścitrairmanaseva prakalpitaiḥ || 3 ||

mahārhakṣaumasaṃvītaṃ raktacandanarūṣitam |

svānuliptaṃ vicitrābhirvividhābhiśca bhaktibhiḥ || 4 ||

vicitrairdarśanīyaiśca raktākṣairbhīmadarśanaiḥ |

dīptatīkṣṇamahādaṃṣṭraiḥ pralambadaśanacchadaiḥ || 5 ||

śirobhirdaśabhirvīraṃ bhrājamānaṃ mahaujasam |

nānāvyālasamākīrṇaiśśikharairiva mandaram || 6 ||

nīlāñjanacayaprakhyaṃ hāreṇorasi rājatā |

pūrṇacandrābhavaktreṇa sabalākamivāmbudam || 7 ||

bāhubhirbaddhakeyūraiścandanottamarūṣitaiḥ |

bhrājamānāṅgadaiḥ pīnaiḥ pañcaśīrṣairivoragaiḥ || 8 ||

mahatisphāṭike citre ratnasaṃyogasaṃskṛte |

uttamāstaraṇāstīrṇe sūpaviṣṭaṃ varāsane || 9 ||

alaṅkṛtābhiratyarthaṃ pramadābhiḥ samantataḥ |

vālavyajanahastābhirārātsamupasevitam || 10 ||

durdhareṇa prahastena mahāpārśvena rakṣasā |

mantribhirmantratattvajñairnikumbhena ca mantriṇā || 11 ||

sukhopaviṣṭaṃ rakṣobhiścaturbhirbaladarpitaiḥ |

kṛtsnaṃ parivṛtaṃ lokaṃ caturbhiriva sāgaraiḥ || 12 ||

mantribhirmantratattvajñairanyaiśca śubhabuddhibhiḥ |

anvāsyamānaṃ rakṣobhiḥ surairiva sureśvaram || 13 ||

apaśyadrākṣasapatiṃ hanumānatitejasam |

viṣṭhitaṃ meruśikhare satoyamiva toyadam || 14 ||

sa taissampīḍyamāno'pi rakṣobhirbhīmavikramaiḥ |

vismayaṃ paramaṃ gatvā rakṣodhipamavaikṣata || 15 ||

bhrājamānaṃ tato dṛṣṭvā hanumānrākṣaseśvaram |

manasā cintayāmāsa tejasā tasya mohitaḥ || 16 ||

aho rūpamaho dhairyamaho sattvamaho dyutiḥ |

aho rākṣasarājasya sarvalakṣaṇayuktatā || 17 ||

yadyadharmo na balavān syādayaṃ rākṣaseśvaraḥ |

syādayaṃ suralokasya saśakrasyāpi rakṣitā || 18 ||

asya krūrairnṛśaṃsaiśca karmabhirlokakutsitaiḥ |

sarve bibhyati khalvasmāllokāssāmaradānavāḥ || 19 ||

ayaṃ hyutsahate kruddhaḥ kartumekārṇavaṃ jagat |

iti cintāṃ bahuvidhāmakaronmatimān hariḥ || 20 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||