📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.14 કિષ્કિન્ધાકાણ્ડ - ચતુર્દશ સર્ગઃ
4.14 Kishkindhakanda - Chaturdasha Sargah
Valmiki Gujarati
શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડમ્ ।
અથ ચતુર્દશસ્સર્ગઃ ।
સર્વે તે ત્વરિતં ગત્વા કિષ્કિન્ધાં વાલિ પાલિતામ્ ।
વૃક્ષૈરાત્માનમાવૃત્ય વ્યતિષ્ઠન્ ગહને વને ॥ 1 ॥
વિચાર્ય સર્વતો દૃષ્ટિં કાનને કાનનપ્રિયઃ ।
સુગ્રીવો વિપુલગ્રીવઃ ક્રોધમાહારયદ્ભૃશમ્ ॥ 2 ॥
તતસ્સ નિનદં ઘોરં કૃત્વા યુદ્ધાય ચાહ્વયત્ ।
પરિવારૈઃ પરિવૃતો નાદૈર્ભિન્દન્નિવામ્બરમ્ ॥ 3 ॥
ગર્જન્નિવ મહામેઘો વાયુવેગપુરસ્સરઃ ।
અથ બાલાર્કસદૃશો દૃપ્તસિંહગતિસ્તદા ॥ 4 ॥
દૃષ્ટ્વા રામં ક્રિયાદક્ષં સુગ્રીવો વાક્યમબ્રવીત્ ।
હરિવાગુરયા વ્યાપ્તાં તપ્તકાઞ્ચનતોરણામ્ ।
પ્રાપ્તાઃ સ્મ ધ્વજયન્ત્રાઢ્યાં કિષ્કિન્ધાં વાલિનઃ પુરીમ્ ॥ 5 ॥
પ્રતિજ્ઞા યા ત્વયા વીર કૃતા વાલિવધે પુરા ।
સફલાં કુરુ તાં ક્ષિપ્રં લતાં કાલ ઇવાગતઃ ॥ 6 ॥
એવમુક્તસ્તુ ધર્માત્મા સુગ્રીવેણ સ રાઘવઃ ।
તમેવોવાચ વચનં સુગ્રીવં શત્રુસૂદનઃ ॥ 7 ॥
કૃતાભિજ્ઞાનચિહ્નસ્ત્વ મનયા ગજસાહ્વયા ।
લક્ષ્મણેન સમુત્પાટ્ય યૈષા કણ્ઠે કૃતા તવ ॥ 8 ॥
શોભસેઽહ્યધિકં વીર લતયા કણ્ઠસક્તયા ।
વિપરીત ઇવાકાશે સૂર્યો નક્ષત્રમાલયા ॥ 9 ॥
અદ્ય વાલિસમુત્થં તે ભયં વૈરં ચ વાનર ।
એકેનાહં પ્રમોક્ષ્યામિ બાણમોક્ષેણ સંયુગે ॥ 10 ॥
મમ દર્શય સુગ્રીવ વૈરિણં ભ્રાતૃરૂપિણમ્ ।
વાલી વિનિહતો યાવદ્વને પાંસુષુ વેષ્ટતે ॥ 11 ॥
યદિ દૃષ્ટિપથં પ્રાપ્તો જીવન્સ વિનિવર્તતે ।
તતો દોષેણ મા ગચ્છેત્સદ્યો ગર્હેચ્ચ મા ભવાન્ ॥ 12 ॥
પ્રત્યક્ષં સપ્ત તે સાલા મયા બાણેન દારિતાઃ ।
તેનાવેહિ બલેનાદ્ય વાલિનં નિહતં મયા ॥ 13 ॥
અનૃતં નોક્તપૂર્વં મે વીર કૃચ્છ્રેઽપિ તિષ્ટતા ।
ધર્મલોભપરીતેન ન ચ વક્ષ્યે કથઞ્ચન ॥ 14 ॥
સફલાં ચ કરિષ્યામિ પ્રતિજ્ઞાં જહિ સમ્ભ્રમમ્ ।
પ્રસૂતં કલમં ક્ષેત્રે વર્ષેણેવ શતક્રતુઃ ॥ 15 ॥
તદાહ્વાનનિમિત્તં ત્વં વાલિનો હેમમાલિનઃ ।
સુગ્રીવ કુરુ તં શબ્દં નિષ્પતેદ્યેન વાનરઃ ॥ 16 ॥
જિતકાશી બલશ્લાઘી ત્વયા ચાધર્ષિતઃ પુરા ।
નિષ્પતિષ્યત્યસઙ્ગેન વાલી સ પ્રિયસંયુગઃ ॥ 17 ॥
રિપૂણાં ધર્ષિણ શૂરા મર્ષયન્તિ ન સંયુગે ।
જાનન્તસ્તુ સ્વકં વીર્યં સ્ત્રીસમક્ષં વિશેષતઃ ॥ 18 ॥
સ તુ રામવચશ્શ્રુત્વા સુગ્રીવો હેમપિઙ્ગલઃ ।
નનર્દ ક્રૂરનાદેન વિનિર્ભિન્દન્નિવામ્બરમ્ ॥ 19 ॥
તસ્ય શબ્દેન વિત્રસ્તા ગાવો યાન્તિ હતપ્રભાઃ ।
રાજદોષપરામૃષ્ટાઃ કુલસ્ત્રિય ઇવાકુલાઃ ॥ 20 ॥
દ્રવન્તિ ચ મૃગાશ્શીઘ્રં ભગ્ના ઇવ રણે હયાઃ ।
પતન્તિ ચ ખગા ભૂમૌ ક્ષીણપુણ્યા ઇવ ગ્રહાઃ ॥ 21 ॥
તતસ્સજીમૂતગણપ્રણાદો નાદં હ્યમુઞ્ચત્ત્વરયા પ્રતીતઃ ।
સૂર્યાત્મજશ્શૌર્યવિવૃદ્ધતેજાઃ સરિત્પતિર્વાઽનિલચઞ્ચલોર્મિઃ ॥ 22 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે ચતુર્દશસ્સર્ગઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
sarve te tvaritaṃ gatvā kiṣkindhāṃ vāli pālitām |
vṛkṣairātmānamāvṛtya vyatiṣṭhan gahane vane || 1 ||
vicārya sarvato dṛṣṭiṃ kānane kānanapriyaḥ |
sugrīvo vipulagrīvaḥ krodhamāhārayadbhṛśam || 2 ||
tatassa ninadaṃ ghoraṃ kṛtvā yuddhāya cāhvayat |
parivāraiḥ parivṛto nādairbhindannivāmbaram || 3 ||
garjanniva mahāmegho vāyuvegapurassaraḥ |
atha bālārkasadṛśo dṛptasiṃhagatistadā || 4 ||
dṛṣṭvā rāmaṃ kriyādakṣaṃ sugrīvo vākyamabravīt |
harivāgurayā vyāptāṃ taptakāñcanatoraṇām |
prāptāḥ sma dhvajayantrāḍhyāṃ kiṣkindhāṃ vālinaḥ purīm || 5 ||
pratijñā yā tvayā vīra kṛtā vālivadhe purā |
saphalāṃ kuru tāṃ kṣipraṃ latāṃ kāla ivāgataḥ || 6 ||
evamuktastu dharmātmā sugrīveṇa sa rāghavaḥ |
tamevovāca vacanaṃ sugrīvaṃ śatrusūdanaḥ || 7 ||
kṛtābhijñānacihnastva manayā gajasāhvayā |
lakṣmaṇena samutpāṭya yaiṣā kaṇṭhe kṛtā tava || 8 ||
śobhase'hyadhikaṃ vīra latayā kaṇṭhasaktayā |
viparīta ivākāśe sūryo nakṣatramālayā || 9 ||
adya vālisamutthaṃ te bhayaṃ vairaṃ ca vānara |
ekenāhaṃ pramokṣyāmi bāṇamokṣeṇa saṃyuge || 10 ||
mama darśaya sugrīva vairiṇaṃ bhrātṛrūpiṇam |
vālī vinihato yāvadvane pāṃsuṣu veṣṭate || 11 ||
yadi dṛṣṭipathaṃ prāpto jīvansa vinivartate |
tato doṣeṇa mā gacchetsadyo garhecca mā bhavān || 12 ||
pratyakṣaṃ sapta te sālā mayā bāṇena dāritāḥ |
tenāvehi balenādya vālinaṃ nihataṃ mayā || 13 ||
anṛtaṃ noktapūrvaṃ me vīra kṛcchre'pi tiṣṭatā |
dharmalobhaparītena na ca vakṣye kathañcana || 14 ||
saphalāṃ ca kariṣyāmi pratijñāṃ jahi sambhramam |
prasūtaṃ kalamaṃ kṣetre varṣeṇeva śatakratuḥ || 15 ||
tadāhvānanimittaṃ tvaṃ vālino hemamālinaḥ |
sugrīva kuru taṃ śabdaṃ niṣpatedyena vānaraḥ || 16 ||
jitakāśī balaślāghī tvayā cādharṣitaḥ purā |
niṣpatiṣyatyasaṅgena vālī sa priyasaṃyugaḥ || 17 ||
ripūṇāṃ dharṣiṇa śūrā marṣayanti na saṃyuge |
jānantastu svakaṃ vīryaṃ strīsamakṣaṃ viśeṣataḥ || 18 ||
sa tu rāmavacaśśrutvā sugrīvo hemapiṅgalaḥ |
nanarda krūranādena vinirbhindannivāmbaram || 19 ||
tasya śabdena vitrastā gāvo yānti hataprabhāḥ |
rājadoṣaparāmṛṣṭāḥ kulastriya ivākulāḥ || 20 ||
dravanti ca mṛgāśśīghraṃ bhagnā iva raṇe hayāḥ |
patanti ca khagā bhūmau kṣīṇapuṇyā iva grahāḥ || 21 ||
tatassajīmūtagaṇapraṇādo nādaṃ hyamuñcattvarayā pratītaḥ |
sūryātmajaśśauryavivṛddhatejāḥ saritpatirvā'nilacañcalormiḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever