3.70 Aranyakanda - Saptatitama Sargah

ॐ

3.70 અરણ્યકાણ્ડ - સપ્તતિતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાણ્ડમ્ ।

અથ સપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।

તૌ તુ તત્ર સ્થિતૌ દૃષ્ટ્વા ભ્રાતરૌ રામલક્ષ્મણૌ ।

બાહુપાશપરિક્ષિપ્તૌ કબન્ધો વાક્યમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥

તિષ્ઠતઃ કિં નુ માં દૃષ્ટ્વા ક્ષુધાર્તં ક્ષત્રિયર્ષભૌ ।

આહારાર્થં તુ સન્દિષ્ટૌ દૈવેન ગતચેતસૌ ॥ 2 ॥

તચ્છ્રુત્વા લક્ષ્મણો વાક્યં પ્રાપ્તકાલં હિતં તદા ।

ઉવાચાઽર્તિં સમાપન્નો વિક્રમે કૃતલક્ષણઃ ॥ 3 ॥

ત્વાં ચ માં ચ પુરા તૂર્ણમાદત્તે રાક્ષસાધમઃ ।

તસ્માદસિભ્યામસ્યાશુ બાહૂ છિન્દાવહૈ ગુરૂ ॥ 4 ॥

ભીષણોઽયં મહાકાયો રાક્ષસો ભુજવિક્રમઃ ।

લોકં હ્યતિજિતં કૃત્વા હ્યાવાં હન્તુમિહેચ્છતિ ॥ 5 ॥

નિશ્ચેષ્ટાનાં વધો રાજન્કુત્સિતો જગતીપતેઃ ।

ક્રતુમધ્યોપનીતાનાં પશૂનામિવ રાઘવ ॥ 6 ॥

એતત્સઞ્જલ્પિતં શ્રુત્વા તયોઃ ક્રુદ્ધસ્તુ રાક્ષસઃ ।

વિદાર્યાઽસ્યં તદા રૌદ્રસ્તૌ ભક્ષયિતુમારભત્ ॥ 7 ॥

તતસ્તૌ દેશકાલજ્ઞૌ ખડ્ગાભ્યામેવ રાઘવૌ ।

અચ્છિન્દતાં સુસંવિગ્નૌ બાહૂ તસ્યાંસદેશતઃ ॥ 8 ॥

દક્ષિણો દક્ષિણં બાહુમસક્તમસિના તતઃ ।

ચિચ્છેદ રામો વેગેન સવ્યં વીરસ્તુ લક્ષ્મણઃ ॥ 9 ॥

સ પપાત મહાબાહુશ્છિન્નબાહુર્મહાસ્વનઃ ।

ખં ચ ગાં ચ દિશશ્ચૈવ નાદયઞ્જલદો યથા ॥ 10 ॥

સ નિકૃત્તૌ ભુજૌ દૃષ્ટ્વા શોણિતૌઘપરિપ્લુતઃ ।

દીનઃ પપ્રચ્છ તૌ વીરૌ કૌ યુવામિતિ દાનવઃ ॥ 11 ॥

ઇતિ તસ્ય બ્રુવાણસ્ય લક્ષ્મણશ્શુભલક્ષણઃ ।

શશંસ રાઘવં તસ્ય કબન્ધસ્ય મહાત્મનઃ ॥ 12 ॥

અયમિક્ષ્વાકુદાયાદો રામો નામ જનૈશ્શ્રુતઃ ।

અસ્યૈવાવરજં વિદ્દિ ભ્રાતરં માં ચ લક્ષ્મણમ્ ॥ 13 ॥

અસ્ય દેવપ્રભાવસ્ય વસતો વિજને વને ।

રક્ષસાઽપહૃતા પત્ની યામિચ્છન્તાવિહાગતૌ ॥ 14 ॥

ત્વં તુ કો વા કિમર્થં વા કબન્ધસદૃશો વને ।

આસ્યેનોરસિ દીપ્તેન ભગ્નજઙ્ઘો વિચેષ્ટસે ॥ 15 ॥

એવમુક્તઃ કબન્ધસ્તુ લક્ષ્મણેનોત્તરં વચઃ ।

ઉવાચ પરમપ્રીત સ્તદિન્દ્રવચનં સ્મરન્ ॥ 16 ॥

સ્વાગતં વાં નરવ્યાઘ્રૌ દિષ્ટ્યા પશ્યામિ ચાપ્યહમ્ ।

દિષ્ટ્યા ચેમૌ નિકૃત્તૌ મે યુવાભ્યાં બાહુબન્ધનૌ ॥ 17 ॥

વિરૂપં યચ્ચ મે રૂપં પ્રાપ્તં હ્યવિનયાદ્યથા ।

તન્મે શૃણુ નરવ્યાઘ્ર તત્ત્વતશ્શંસતસ્તવ ॥ 18 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાણ્ડે સપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha saptatitamassargaḥ |

tau tu tatra sthitau dṛṣṭvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau |

bāhupāśaparikṣiptau kabandho vākyamabravīt || 1 ||

tiṣṭhataḥ kiṃ nu māṃ dṛṣṭvā kṣudhārtaṃ kṣatriyarṣabhau |

āhārārthaṃ tu sandiṣṭau daivena gatacetasau || 2 ||

tacchrutvā lakṣmaṇo vākyaṃ prāptakālaṃ hitaṃ tadā |

uvācā'rtiṃ samāpanno vikrame kṛtalakṣaṇaḥ || 3 ||

tvāṃ ca māṃ ca purā tūrṇamādatte rākṣasādhamaḥ |

tasmādasibhyāmasyāśu bāhū chindāvahai gurū || 4 ||

bhīṣaṇo'yaṃ mahākāyo rākṣaso bhujavikramaḥ |

lokaṃ hyatijitaṃ kṛtvā hyāvāṃ hantumihecchati || 5 ||

niśceṣṭānāṃ vadho rājankutsito jagatīpateḥ |

kratumadhyopanītānāṃ paśūnāmiva rāghava || 6 ||

etatsañjalpitaṃ śrutvā tayoḥ kruddhastu rākṣasaḥ |

vidāryā'syaṃ tadā raudrastau bhakṣayitumārabhat || 7 ||

tatastau deśakālajñau khaḍgābhyāmeva rāghavau |

acchindatāṃ susaṃvignau bāhū tasyāṃsadeśataḥ || 8 ||

dakṣiṇo dakṣiṇaṃ bāhumasaktamasinā tataḥ |

ciccheda rāmo vegena savyaṃ vīrastu lakṣmaṇaḥ || 9 ||

sa papāta mahābāhuśchinnabāhurmahāsvanaḥ |

khaṃ ca gāṃ ca diśaścaiva nādayañjalado yathā || 10 ||

sa nikṛttau bhujau dṛṣṭvā śoṇitaughapariplutaḥ |

dīnaḥ papraccha tau vīrau kau yuvāmiti dānavaḥ || 11 ||

iti tasya bruvāṇasya lakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |

śaśaṃsa rāghavaṃ tasya kabandhasya mahātmanaḥ || 12 ||

ayamikṣvākudāyādo rāmo nāma janaiśśrutaḥ |

asyaivāvarajaṃ viddi bhrātaraṃ māṃ ca lakṣmaṇam || 13 ||

asya devaprabhāvasya vasato vijane vane |

rakṣasā'pahṛtā patnī yāmicchantāvihāgatau || 14 ||

tvaṃ tu ko vā kimarthaṃ vā kabandhasadṛśo vane |

āsyenorasi dīptena bhagnajaṅgho viceṣṭase || 15 ||

evamuktaḥ kabandhastu lakṣmaṇenottaraṃ vacaḥ |

uvāca paramaprīta stadindravacanaṃ smaran || 16 ||

svāgataṃ vāṃ naravyāghrau diṣṭyā paśyāmi cāpyaham |

diṣṭyā cemau nikṛttau me yuvābhyāṃ bāhubandhanau || 17 ||

virūpaṃ yacca me rūpaṃ prāptaṃ hyavinayādyathā |

tanme śṛṇu naravyāghra tattvataśśaṃsatastava || 18 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||