📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.62 અરણ્યકાણ્ડ - દ્વિષષ્ટિતમ સર્ગઃ
3.62 Aranyakanda - Dvishashtitama Sargah
Valmiki Gujarati
શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાણ્ડમ્ ।
અથ દ્વિષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
સીતામપશ્યન્ધર્માત્મા શોકોપહતચેતનઃ ।
વિલલાપ મહાબાહૂ રામઃ કમલલોચનઃ ॥ 1 ॥
પશ્યન્નિવ ચ તાં સીતામપશ્યન્મદનાર્દિતઃ ।
ઉવાચ રાઘવો વાક્યં વિલાપાશ્રયદુર્વચમ્ ॥ 2 ॥
ત્વમશોકસ્ય શાખાભિઃ પુષ્પપ્રિયતયા પ્રિયે ।
આવૃણોષિ શરીરં તે મમ શોકવિવર્ધિની ॥ 3 ॥
કદલીસ્કન્ધસદૃશૌ કદલ્યા સંવૃતાવુભૌ ।
ઊરૂ પશ્યામિ તે દેવિ નાસિ શક્તા નિગૂહિતુમ્ ॥ 4 ॥
કર્ણિકારવનં ભદ્રે હસન્તી દેવિ સેવસે ।
અલં તે પરિહાસેન મમ બાધાવહેન વૈ ॥ 5 ॥
પરિહાસેન કિં સીતે પરિશ્રાન્તસ્ય મે પ્રિયે ।
અયં સ પરિહાસોઽપિ સાધુ દેવિ ન રોચતે ॥ 6 ॥
વિશેષેણાશ્રમસ્થાને હાસોઽયં ન પ્રશસ્યતે ।
અવગચ્છામિ તે શીલં પરિહાસપ્રિયં પ્રિયે ॥ 7 ॥
આગચ્છ ત્વં વિશાલાક્ષિ શૂન્યોઽયમુટજસ્તવ ।
સુવ્યક્તં રાક્ષસૈસ્સીતા ભક્ષિતા વા હૃતાપિ વા ॥ 8 ॥
ન હિ સા વિલપન્તં મામુપસમ્પ્રૈતિ લક્ષ્મણ ।
એતાનિ મૃગયૂથાનિ સાશ્રુનેત્રાણિ લક્ષ્મણ ॥ 9 ॥
શંસન્તીવ હિ વૈદેહીં ભક્ષિતાં રજનીચરૈઃ ।
હા મમાર્યે ક્વ યાતાસિ હા સાધ્વિ વરવર્ણિનિ ॥ 10 ॥
હા સકામા ત્વયા દેવી કૈકેયી સા ભવિષ્યતિ ।
સીતયા સહ નિર્યાતો વિના સીતામુપાગતઃ ॥ 11 ॥
કથં નામ પ્રવેક્ષ્યામિ શૂન્યમન્તઃપુરં પુનઃ ।
નિર્વીર્ય ઇતિ લોકો માં નિર્દયશ્ચેતિ વક્ષ્યતિ ॥ 12 ॥
કાતરત્વં પ્રકાશં હિ સીતાપનયનેન મે ।
નિવૃત્તવનવાસશ્ચ જનકં મિથિલાધિપમ્ ॥ 13 ॥
કુશલં પરિપૃચ્છન્તં કથં શક્ષ્યે નિરીક્ષિતુમ્ ।
વિદેહરાજો નૂનં માં દૃષ્ટ્વા વિરહિતં તયા ॥ 14 ॥
સુતાસ્નેહેન સન્તપ્તો મોહસ્ય વશમેષ્યતિ ।
અથવા ન ગમિષ્યામિ પુરીં ભરતપાલિતામ્ ॥ 15 ॥
સ્વર્ગોઽપિ સીતયા હીનશ્શૂન્ય એવ મતો મમ ।
મામિહોત્સૃજ્ય હિ વને ગચ્છાયોધ્યાં પુરીં શુભામ્ ॥ 16 ॥
ન ત્વહં તાં વિના સીતાં જીવેયં હિ કથઞ્ચન ।
ગાઢમાશ્લિષ્ય ભરતો વાચ્યો મદ્વચનાત્ત્વયા ॥ 17 ॥
અનુજ્ઞાતોઽસિ રામેણ પાલયેતિ વસુન્ધરામ્ ।
અમ્બા ચ મમ કૈકેયી સુમિત્રા ચ ત્વયા વિભો ॥ 18 ॥
કૌસલ્યા ચ યથાન્યાયમભિવાદ્યા મમાઽજ્ઞયા ।
રક્ષણીયા પ્રયત્નેન ભવતા સૂક્તકારિણા ॥ 19 ॥
સીતાયાશ્ચ વિનાશોઽયં મમ ચામિત્રકર્શન ।
વિસ્તરેણ જનન્યા મે વિનિવેદ્યસ્ત્વયા ભવેત્ ॥ 20 ॥
ઇતિ વિલપતિ રાઘવે સુદીને વનમુપગમ્ય તયા વિના સુકેશ્યા ।
ભયવિકલમુખસ્તુ લક્ષ્મણોઽપિ વ્યથિતમના ભૃશમાતુરો બભૂવ ॥ 21 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાણ્ડે દ્વિષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |
sītāmapaśyandharmātmā śokopahatacetanaḥ |
vilalāpa mahābāhū rāmaḥ kamalalocanaḥ || 1 ||
paśyanniva ca tāṃ sītāmapaśyanmadanārditaḥ |
uvāca rāghavo vākyaṃ vilāpāśrayadurvacam || 2 ||
tvamaśokasya śākhābhiḥ puṣpapriyatayā priye |
āvṛṇoṣi śarīraṃ te mama śokavivardhinī || 3 ||
kadalīskandhasadṛśau kadalyā saṃvṛtāvubhau |
ūrū paśyāmi te devi nāsi śaktā nigūhitum || 4 ||
karṇikāravanaṃ bhadre hasantī devi sevase |
alaṃ te parihāsena mama bādhāvahena vai || 5 ||
parihāsena kiṃ sīte pariśrāntasya me priye |
ayaṃ sa parihāso'pi sādhu devi na rocate || 6 ||
viśeṣeṇāśramasthāne hāso'yaṃ na praśasyate |
avagacchāmi te śīlaṃ parihāsapriyaṃ priye || 7 ||
āgaccha tvaṃ viśālākṣi śūnyo'yamuṭajastava |
suvyaktaṃ rākṣasaissītā bhakṣitā vā hṛtāpi vā || 8 ||
na hi sā vilapantaṃ māmupasampraiti lakṣmaṇa |
etāni mṛgayūthāni sāśrunetrāṇi lakṣmaṇa || 9 ||
śaṃsantīva hi vaidehīṃ bhakṣitāṃ rajanīcaraiḥ |
hā mamārye kva yātāsi hā sādhvi varavarṇini || 10 ||
hā sakāmā tvayā devī kaikeyī sā bhaviṣyati |
sītayā saha niryāto vinā sītāmupāgataḥ || 11 ||
kathaṃ nāma pravekṣyāmi śūnyamantaḥpuraṃ punaḥ |
nirvīrya iti loko māṃ nirdayaśceti vakṣyati || 12 ||
kātaratvaṃ prakāśaṃ hi sītāpanayanena me |
nivṛttavanavāsaśca janakaṃ mithilādhipam || 13 ||
kuśalaṃ paripṛcchantaṃ kathaṃ śakṣye nirīkṣitum |
videharājo nūnaṃ māṃ dṛṣṭvā virahitaṃ tayā || 14 ||
sutāsnehena santapto mohasya vaśameṣyati |
athavā na gamiṣyāmi purīṃ bharatapālitām || 15 ||
svargo'pi sītayā hīnaśśūnya eva mato mama |
māmihotsṛjya hi vane gacchāyodhyāṃ purīṃ śubhām || 16 ||
na tvahaṃ tāṃ vinā sītāṃ jīveyaṃ hi kathañcana |
gāḍhamāśliṣya bharato vācyo madvacanāttvayā || 17 ||
anujñāto'si rāmeṇa pālayeti vasundharām |
ambā ca mama kaikeyī sumitrā ca tvayā vibho || 18 ||
kausalyā ca yathānyāyamabhivādyā mamā'jñayā |
rakṣaṇīyā prayatnena bhavatā sūktakāriṇā || 19 ||
sītāyāśca vināśo'yaṃ mama cāmitrakarśana |
vistareṇa jananyā me vinivedyastvayā bhavet || 20 ||
iti vilapati rāghave sudīne vanamupagamya tayā vinā sukeśyā |
bhayavikalamukhastu lakṣmaṇo'pi vyathitamanā bhṛśamāturo babhūva || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever