1.71 Balakanda - Ekasaptatitama Sargah

ॐ

1.71 બાલકાણ્ડ - એકસપ્તતિતમ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાણ્ડમ્ ।

અથ એકસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।

એવં બ્રુવાણં જનકઃ પ્રત્યુવાચ કૃતાઞ્જલિઃ ।

શ્રોતુમર્હસિ ભદ્રં તે કુલં નઃ પરિકીર્તિતમ્ ॥ 1 ॥

પ્રદાને હિ મુનિશ્રેષ્ઠ કુલં નિરવશેષતઃ ।

વક્તવ્યં કુલજાતેન તન્નિબોધ મહામુને ॥ 2 ॥

રાજાઽભૂત્ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુત સ્સ્વેન કર્મણા ।

નિમિઃ પરમધર્માત્મા સર્વસત્ત્વવતાં વરઃ ॥ 3 ॥

તસ્ય પુત્રોમિથિર્નામ મિથિલા યેન નિર્મિતા ।

પ્રથમો જનકો નામ જનકાદપ્યુદાવસુઃ ॥ 4 ॥

ઉદાવસોસ્તુ ધર્માત્મા જાતો વૈ નન્દિવર્ધનઃ ।

નન્દિવર્ધનપુત્રસ્તુ સુકેતુર્નામ નામતઃ ॥ 5 ॥

સુકેતોરપિ ધર્માત્મા દેવરાતો મહાબલઃ ।

દેવરાતસ્ય રાજર્ષેર્બૃહદ્રથ ઇતિ સ્મૃતઃ ॥ 6 ॥

બૃહદ્રથસ્ય શૂરોઽભૂન્મહાવીરઃ પ્રતાપવાન્ ।

મહાવીરસ્ય ધૃતિમાન્ સુધૃતિસ્સત્યવિક્રમઃ ॥ 7 ॥

સુધૃતેરપિ ધર્માત્મા દૃષ્ટકેતુસ્સુધાર્મિકઃ ।

દૃષ્ટકેતોસ્તુ રાજર્ષેર્હર્યશ્વ ઇતિ વિશ્રુતઃ ॥ 8 ॥

હર્યશ્વસ્ય મરુઃ પુત્રો મરોઃ પુત્રઃ પ્રતિન્ધકઃ ।

પ્રતિન્ધકસ્ય ધર્માત્મા રાજા કીર્તિરથસ્સુતઃ ॥ 9 ॥

પુત્રઃ કીર્તિરથસ્યાપિ દેવમીઢ ઇતિ સ્મૃતઃ ।

દેવમીઢસ્ય વિબુધો વિબુધસ્ય મહીધ્રકઃ ॥ 10 ॥

મહીધ્રકસુતો રાજા કીર્તિરાતો મહાબલઃ ।

કીર્તિરાતસ્ય રાજર્ષેર્મહારોમા વ્યજાયત ॥ 11 ॥

મહારોમ્ણસ્તુ ધર્માત્મા સ્વર્ણરોમા વ્યજાયત ।

સ્વર્ણરોમ્ણસ્તુ રાજર્ષેર્હ્રસ્વરોમા વ્યજાયત ॥ 12 ॥

તસ્ય પુત્રદ્વયં જજ્ઞે ધર્મજ્ઞસ્ય મહાત્મનઃ ।

જ્યેષ્ઠોઽહમનુજો ભ્રાતા મમ વીરઃ કુશધ્વજઃ ॥ 13 ॥

માં તુ જ્યેષ્ઠં પિતા રાજ્યે સોઽભિષિચ્ય નરાધિપઃ ।

કુશધ્વજં સમાવેશ્ય ભારં મયિ વનં ગતઃ ॥ 14 ॥

વૃદ્ધે પિતરિ સ્વર્યાતે ધર્મેણ ધુરમાવહમ્ ।

ભ્રાતરં દેવસઙ્કાશં સ્નેહાત્પશ્યન્ કુશધ્વજમ્ ॥ 15 ॥

કસ્ય ચિત્ત્વથકાલસ્ય સાઙ્કાશ્યાદગમત્પુરાત્ ।

સુધન્વા વીર્યવાન્રાજા મિથિલામવરોધકઃ ॥ 16 ॥

સ ચ મે પ્રેષયામાસ શૈવં ધનુરનુત્તમમ્ ।

સીતા કન્યા ચ પદ્માક્ષી મહ્યં વૈ દીયતામિતિ ॥ 17 ॥

તસ્યાપ્રદાનાદ્બ્રહ્મર્ષે યુદ્ધમાસીન્મયા સહ ।

સ હતોઽભિમુખો રાજા સુધન્વા તુ મયા રણે ॥ 18 ॥

નિહત્ય તં મુનિશ્રેષ્ઠ સુધન્વાનં નરાધિપમ્ ।

સાઙ્કાશ્યે ભ્રાતરં વીરમભ્યષિઞ્ચં કુશધ્વજમ્ ॥ 19 ॥

કનીયાનેષ મે ભ્રાતા અહં જ્યેષ્ઠો મહામુને ।

દદામિ પરમપ્રીતો વધ્વૌ તે મુનિપુઙ્ગવ ॥ 20 ॥

સીતાં રામાય ભદ્રં તે ઊર્મિલા લક્ષ્મણાય ચ ।

વીર્યશુલ્કાં મમ સુતાં સીતાં સુરસુતોપમામ્ ॥ 21 ॥

દ્વિતીયામૂર્મિલાં ચૈવ ત્રિર્દદામિ ન સંશયઃ ।

દદામિ પરમપ્રીતો વધ્વૌ તે રઘુનન્દન ॥ 22 ॥

રામલક્ષ્મણયો રાજન્ ગોદાનં કારયસ્વ હ ।

પિતૃકાર્યં ચ ભદ્રં તે તતો વૈવાહિકં કુરુ ॥ 23 ॥

મખા હ્યદ્ય મહાબાહો તૃતીયે દિવસે પ્રભો ।

ફલ્ગુન્યામુત્તરે રાજંસ્તસ્મિન્વૈવાહિકં કુરુ ॥ 24 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાણ્ડે એકસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ekasaptatitamassargaḥ |

evaṃ bruvāṇaṃ janakaḥ pratyuvāca kṛtāñjaliḥ |

śrotumarhasi bhadraṃ te kulaṃ naḥ parikīrtitam || 1 ||

pradāne hi muniśreṣṭha kulaṃ niravaśeṣataḥ |

vaktavyaṃ kulajātena tannibodha mahāmune || 2 ||

rājā'bhūt triṣu lokeṣu viśruta ssvena karmaṇā |

nimiḥ paramadharmātmā sarvasattvavatāṃ varaḥ || 3 ||

tasya putromithirnāma mithilā yena nirmitā |

prathamo janako nāma janakādapyudāvasuḥ || 4 ||

udāvasostu dharmātmā jāto vai nandivardhanaḥ |

nandivardhanaputrastu suketurnāma nāmataḥ || 5 ||

suketorapi dharmātmā devarāto mahābalaḥ |

devarātasya rājarṣerbṛhadratha iti smṛtaḥ || 6 ||

bṛhadrathasya śūro'bhūnmahāvīraḥ pratāpavān |

mahāvīrasya dhṛtimān sudhṛtissatyavikramaḥ || 7 ||

sudhṛterapi dharmātmā dṛṣṭaketussudhārmikaḥ |

dṛṣṭaketostu rājarṣerharyaśva iti viśrutaḥ || 8 ||

haryaśvasya maruḥ putro maroḥ putraḥ pratindhakaḥ |

pratindhakasya dharmātmā rājā kīrtirathassutaḥ || 9 ||

putraḥ kīrtirathasyāpi devamīḍha iti smṛtaḥ |

devamīḍhasya vibudho vibudhasya mahīdhrakaḥ || 10 ||

mahīdhrakasuto rājā kīrtirāto mahābalaḥ |

kīrtirātasya rājarṣermahāromā vyajāyata || 11 ||

mahāromṇastu dharmātmā svarṇaromā vyajāyata |

svarṇaromṇastu rājarṣerhrasvaromā vyajāyata || 12 ||

tasya putradvayaṃ jajñe dharmajñasya mahātmanaḥ |

jyeṣṭho'hamanujo bhrātā mama vīraḥ kuśadhvajaḥ || 13 ||

māṃ tu jyeṣṭhaṃ pitā rājye so'bhiṣicya narādhipaḥ |

kuśadhvajaṃ samāveśya bhāraṃ mayi vanaṃ gataḥ || 14 ||

vṛddhe pitari svaryāte dharmeṇa dhuramāvaham |

bhrātaraṃ devasaṅkāśaṃ snehātpaśyan kuśadhvajam || 15 ||

kasya cittvathakālasya sāṅkāśyādagamatpurāt |

sudhanvā vīryavānrājā mithilāmavarodhakaḥ || 16 ||

sa ca me preṣayāmāsa śaivaṃ dhanuranuttamam |

sītā kanyā ca padmākṣī mahyaṃ vai dīyatāmiti || 17 ||

tasyāpradānādbrahmarṣe yuddhamāsīnmayā saha |

sa hato'bhimukho rājā sudhanvā tu mayā raṇe || 18 ||

nihatya taṃ muniśreṣṭha sudhanvānaṃ narādhipam |

sāṅkāśye bhrātaraṃ vīramabhyaṣiñcaṃ kuśadhvajam || 19 ||

kanīyāneṣa me bhrātā ahaṃ jyeṣṭho mahāmune |

dadāmi paramaprīto vadhvau te munipuṅgava || 20 ||

sītāṃ rāmāya bhadraṃ te ūrmilā lakṣmaṇāya ca |

vīryaśulkāṃ mama sutāṃ sītāṃ surasutopamām || 21 ||

dvitīyāmūrmilāṃ caiva trirdadāmi na saṃśayaḥ |

dadāmi paramaprīto vadhvau te raghunandana || 22 ||

rāmalakṣmaṇayo rājan godānaṃ kārayasva ha |

pitṛkāryaṃ ca bhadraṃ te tato vaivāhikaṃ kuru || 23 ||

makhā hyadya mahābāho tṛtīye divase prabho |

phalgunyāmuttare rājaṃstasminvaivāhikaṃ kuru || 24 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekasaptatitamassargaḥ ||