1.35 Balakanda - Panchatrimsha Sargah

ॐ

1.35 બાલકાણ્ડ - પઞ્ચત્રિંશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાણ્ડમ્ ।

અથ પઞ્ચત્રિંશસ્સર્ગઃ ।

ઉપાસ્ય રાત્રિશેષં તુ શોણાકૂલે મહર્ષિભિઃ ।

નિશાયાં સુપ્રભાતાયાં વિશ્વામિત્રોઽભ્યભાષત ॥ 1 ॥

સુપ્રભાતા નિશા રામ પૂર્વા સન્ધ્યા પ્રવર્તતે ।

ઉત્તિષ્ઠોત્તિષ્ઠ ભદ્રં તે ગમનાયાભિરોચય ॥ 2 ॥

તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય કૃત્વા પૌર્વાહ્ણિકીં ક્રિયામ્ ।

ગમનં રોચયામાસ વાક્યં ચેદમુવાચ હ ॥ 3 ॥

અયં શોણશ્શુભજલોઽગાધઃ પુલિનમણ્ડિતઃ ।

કતરેણ પથા બ્રહ્મન્ સન્તરિષ્યામહે વયમ્ ॥ 4 ॥

એવમુક્તસ્તુ રામેણ વિશ્વામિત્રોઽબ્રવીદિદમ્ ।

એષ પન્થા મયોદ્દિષ્ટો યેન યાન્તિ મહર્ષયઃ ॥ 5 ॥

એવમુક્તા મહર્ષયો વિશ્વામિત્રેણ ધીમતા ।

પશ્યન્તસ્તે પ્રયાતા વૈ વનાનિ વિવિધાનિ ચ ॥ 6 ॥

તે ગત્વા દૂરમધ્વાનં ગતેઽર્ધદિવસે તદા ।

જાહ્નવીં સરિતાં શ્રેષ્ઠાં દદૃશુર્મુનિસેવિતામ્ ॥ 7 ॥

તાં દૃષ્ટ્વા પુણ્યસલિલાં હંસસારસસેવિતામ્ ।

બભૂવુર્મુદિતા સ્સર્વે મુનયસ્સહ રાઘવાઃ ॥ 8 ॥

તસ્યાસ્તીરે તતશ્ચક્રુસ્ત આવાસપરિગ્રહમ્ ।

તતસ્સ્નાત્વા યથાન્યાયં સન્તર્પ્ય પિતૃદેવતાઃ ॥ 9 ॥

હુત્વા ચૈવાગ્નિહોત્રાણિ પ્રાશ્ય ચામૃતવદ્ધવિઃ ।

વિવિશુર્જાહ્નવીતીરે શુચૌ મુદિતમાનસાઃ ॥ 10 ॥

વિશ્વામિત્રં મહાત્માનં પરિવાર્ય સમન્તતઃ ।

અથ તત્ર તદા રામો વિશ્વામિત્રમથાબ્રવીત્ ॥ 11 ॥

ભગવન્ શ્રોતુમિચ્છામિ ગઙ્ગાં ત્રિપથગાં નદીમ્ ।

ત્રૈલોક્યં કથમાક્રમ્ય ગતા નદનદીપતિમ્ ॥ 12 ॥

ચોદિતો રામવાક્યેન વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ ।

વૃદ્ધિં જન્મ ચ ગઙ્ગાયા વક્તુમેવોપચક્રમે ॥ 13 ॥

શૈલેન્દ્રો હિમવાન્નામ ધાતૂનામાકરો મહાન્ ।

તસ્ય કન્યાદ્વયં રામ રૂપેણાપ્રતિમં ભુવિ ॥ 14 ॥

યા મેરુદુહિતા રામ તયોર્માતા સુમધ્યમા ।

નામ્ના મનોરમા નામ પત્ની હિમવતઃ પ્રિયા ॥ 15 ॥

તસ્યાં ગઙ્ગેયમભવજ્જ્યેષ્ઠા હિમવતસ્સુતા ।

ઉમા નામ દ્વિતીયાભૂન્નામ્ના તસ્યૈવ રાઘવ ॥ 16 ॥

અથ જ્યેષ્ઠાં સુરાસ્સર્વે દેવતાર્થચિકીર્ષયા ।

શૈલેન્દ્રં વરયામાસુર્ગઙ્ગાં ત્રિપથગાં નદીમ્ ॥ 17 ॥

દદૌ ધર્મેણ હિમવાન્ તનયાં લોકપાવનીમ્ ।

સ્વચ્છન્દપથગાં ગઙ્ગાં ત્રૈલોક્યહિતકામ્યયા ॥ 18 ॥

પ્રતિગૃહ્ય તતો દેવાસ્ત્રિલોકહિતકારિણઃ ।

ગઙ્ગામાદાય તેઽગચ્છન્ કૃતાર્થેનાન્તરાત્મના ॥ 19 ॥

યા ચાન્યા શૈલદુહિતા કન્યાસીદ્રઘુનન્દન ।

ઉગ્રં સા વ્રતમાસ્થાય તપસ્તેપે તપોધના ॥ 20 ॥

ઉગ્રેણ તપસા યુક્તાં દદૌ શૈલવરસ્સુતામ્ ।

રુદ્રાયાપ્રતિરૂપાય ઉમાં લોકનમસ્કૃતામ્ ॥ 21 ॥

એતે તે શૈલરાજસ્ય સુતે લોકનમસ્કૃતે ।

ગઙ્ગા ચ સરિતાં શ્રેષ્ઠા ઉમાદેવી ચ રાઘવ ॥ 22 ॥

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં યથા ત્રિપથગા નદી ।

ખં ગતા પ્રથમં તાત ગતિં ગતિમતાં વર ॥ 23 ॥

સૈષા સુરનદી રમ્યા શૈલેન્દ્રસ્ય સુતા તદા ।

સુરલોકં સમારૂઢા વિપાપા જલવાહિની ॥ 24 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાણ્ડે પઞ્ચત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha pañcatriṃśassargaḥ |

upāsya rātriśeṣaṃ tu śoṇākūle maharṣibhiḥ |

niśāyāṃ suprabhātāyāṃ viśvāmitro'bhyabhāṣata || 1 ||

suprabhātā niśā rāma pūrvā sandhyā pravartate |

uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te gamanāyābhirocaya || 2 ||

tacchrutvā vacanaṃ tasya kṛtvā paurvāhṇikīṃ kriyām |

gamanaṃ rocayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 3 ||

ayaṃ śoṇaśśubhajalo'gādhaḥ pulinamaṇḍitaḥ |

katareṇa pathā brahman santariṣyāmahe vayam || 4 ||

evamuktastu rāmeṇa viśvāmitro'bravīdidam |

eṣa panthā mayoddiṣṭo yena yānti maharṣayaḥ || 5 ||

evamuktā maharṣayo viśvāmitreṇa dhīmatā |

paśyantaste prayātā vai vanāni vividhāni ca || 6 ||

te gatvā dūramadhvānaṃ gate'rdhadivase tadā |

jāhnavīṃ saritāṃ śreṣṭhāṃ dadṛśurmunisevitām || 7 ||

tāṃ dṛṣṭvā puṇyasalilāṃ haṃsasārasasevitām |

babhūvurmuditā ssarve munayassaha rāghavāḥ || 8 ||

tasyāstīre tataścakrusta āvāsaparigraham |

tatassnātvā yathānyāyaṃ santarpya pitṛdevatāḥ || 9 ||

hutvā caivāgnihotrāṇi prāśya cāmṛtavaddhaviḥ |

viviśurjāhnavītīre śucau muditamānasāḥ || 10 ||

viśvāmitraṃ mahātmānaṃ parivārya samantataḥ |

atha tatra tadā rāmo viśvāmitramathābravīt || 11 ||

bhagavan śrotumicchāmi gaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm |

trailokyaṃ kathamākramya gatā nadanadīpatim || 12 ||

codito rāmavākyena viśvāmitro mahāmuniḥ |

vṛddhiṃ janma ca gaṅgāyā vaktumevopacakrame || 13 ||

śailendro himavānnāma dhātūnāmākaro mahān |

tasya kanyādvayaṃ rāma rūpeṇāpratimaṃ bhuvi || 14 ||

yā meruduhitā rāma tayormātā sumadhyamā |

nāmnā manoramā nāma patnī himavataḥ priyā || 15 ||

tasyāṃ gaṅgeyamabhavajjyeṣṭhā himavatassutā |

umā nāma dvitīyābhūnnāmnā tasyaiva rāghava || 16 ||

atha jyeṣṭhāṃ surāssarve devatārthacikīrṣayā |

śailendraṃ varayāmāsurgaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm || 17 ||

dadau dharmeṇa himavān tanayāṃ lokapāvanīm |

svacchandapathagāṃ gaṅgāṃ trailokyahitakāmyayā || 18 ||

pratigṛhya tato devāstrilokahitakāriṇaḥ |

gaṅgāmādāya te'gacchan kṛtārthenāntarātmanā || 19 ||

yā cānyā śailaduhitā kanyāsīdraghunandana |

ugraṃ sā vratamāsthāya tapastepe tapodhanā || 20 ||

ugreṇa tapasā yuktāṃ dadau śailavarassutām |

rudrāyāpratirūpāya umāṃ lokanamaskṛtām || 21 ||

ete te śailarājasya sute lokanamaskṛte |

gaṅgā ca saritāṃ śreṣṭhā umādevī ca rāghava || 22 ||

etatte sarvamākhyātaṃ yathā tripathagā nadī |

khaṃ gatā prathamaṃ tāta gatiṃ gatimatāṃ vara || 23 ||

saiṣā suranadī ramyā śailendrasya sutā tadā |

suralokaṃ samārūḍhā vipāpā jalavāhinī || 24 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcatriṃśassargaḥ ||