📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.6 - સુવર્ગાય વા એતાનિ લોકાય - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય સંહિતા પાઠઃ
6.6 - Suvargaya Va Etani Lokaya - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Gujarati
કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયાં ષષ્ઠકાણ્ડે ષષ્ઠઃ પ્રશ્નઃ - સોમમન્ત્રબ્રાહ્મણનિરૂપણં
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥
સુ॒વ॒ર્ગાય॒ વા એ॒તાનિ॑ લો॒કાય॑ હૂયન્તે॒ ય-દ્દા᳚ક્ષિ॒ણાનિ॒ દ્વાભ્યા॒-ઙ્ગાર્​હ॑પત્યે જુહોતિ દ્વિ॒પા-દ્યજ॑માનઃ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યા॒ આગ્ની᳚દ્ધ્રે જુહોત્ય॒ન્તરિ॑ક્ષ એ॒વા-ઽઽક્ર॑મતે॒ સદો॒-ઽભ્યૈતિ॑ સુવ॒ર્ગમે॒વૈનં॑-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ સૌ॒રીભ્યા॑મૃ॒ગ્ભ્યા-ઙ્ગાર્​હ॑પત્યે જુહોત્ય॒મુમે॒વૈનં॑-લોઁ॒કગ્ં સ॒મારો॑હયતિ॒ નય॑વત્ય॒ર્ચા-ઽઽગ્ની᳚દ્ધ્રે જુહોતિ સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્યા॒ભિની᳚ત્યૈ॒ દિવ॑-ઙ્ગચ્છ॒ સુવઃ॑ પ॒તેતિ॒ હિર॑ણ્યગ્ં [હિર॑ણ્યમ્, હુ॒ત્વો-દ્ગૃ॑હ્ણાતિ] 1
હુ॒ત્વો-દ્ગૃ॑હ્ણાતિ સુવ॒ર્ગમે॒વૈનં॑-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ રૂ॒પેણ॑ વો રૂ॒પમ॒ભ્યૈમીત્યા॑હ રૂ॒પેણ॒ હ્યા॑સાગ્ં રૂ॒પમ॒ભ્યૈતિ॒ યદ્ધિર॑ણ્યેન તુ॒થો વો॑ વિ॒શ્વવે॑દા॒ વિ ભ॑જ॒ત્વિત્યા॑હ તુ॒થો હ॑ સ્મ॒ વૈ વિ॒શ્વવે॑દા દે॒વાના॒-ન્દક્ષિ॑ણા॒ વિ ભ॑જતિ॒ તેનૈ॒વૈના॒ વિ ભ॑જત્યે॒ ત-ત્તે॑ અગ્ને॒ રાધ॒ [અગ્ને॒ રાધઃ॑, ઐતિ॒ સોમ॑ચ્યુત॒-] 2
ઐતિ॒ સોમ॑ચ્યુત॒-મિત્યા॑હ॒ સોમ॑ચ્યુત॒ગ્ગ્॒ હ્ય॑સ્ય॒ રાધ॒ ઐતિ॒ તન્મિ॒ત્રસ્ય॑ પ॒થા ન॒યેત્યા॑હ॒ શાન્ત્યા॑ ઋ॒તસ્ય॑ પ॒થા પ્રેત॑ ચ॒ન્દ્ર દ॑ક્ષિણા॒ ઇત્યા॑હ સ॒ત્યં-વાઁ ઋ॒તગ્ં સ॒ત્યેનૈ॒વૈના॑ ઋ॒તેન॒ વિ ભ॑જતિ ય॒જ્ઞસ્ય॑ પ॒થા સુ॑વિ॒તા નય॑ન્તી॒રિત્યા॑હ ય॒જ્ઞસ્ય॒ હ્યે॑તાઃ પ॒થા યન્તિ॒ ય-દ્દક્ષિ॑ણા બ્રાહ્મ॒ણમ॒દ્ય રા᳚દ્ધ્યાસ॒- [રા᳚દ્ધ્યાસમ્, ઋષિ॑માર્​ષે॒ય-] 3
-મૃષિ॑માર્​ષે॒ય-મિત્યા॑હૈ॒ષ વૈ બ્રા᳚હ્મ॒ણ ઋષિ॑રાર્​ષે॒યો ય-શ્શુ॑શ્રુ॒વા-ન્તસ્મા॑દે॒વમા॑હ॒ વિ સુવઃ॒ પશ્ય॒ વ્ય॑ન્તરિ॑ક્ષ॒મિત્યા॑હ સુવ॒ર્ગમે॒વૈનં॑-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ॒ યત॑સ્વ સદ॒સ્યૈ॑રિત્યા॑હ મિત્ર॒ત્વાયા॒સ્મદ્દા᳚ત્રા દેવ॒ત્રા ગ॑ચ્છત॒ મધુ॑મતીઃ પ્રદા॒તાર॒મા વિ॑શ॒તેત્યા॑હ વ॒યમિ॒હ પ્ર॑દા॒તાર॒-સ્સ્મો᳚-ઽસ્માન॒મુત્ર॒ મધુ॑મતી॒રા વિ॑શ॒તેતિ॒ [વિ॑શ॒તેતિ॑, વાવૈતદા॑હ॒] 4
વાવૈતદા॑હ॒ હિર॑ણ્ય-ન્દદાતિ॒ જ્યોતિ॒ર્વૈ હિર॑ણ્ય॒-ઞ્જ્યોતિ॑રે॒વ પુ॒રસ્તા᳚દ્ધત્તે સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્યાનુ॑ખ્યાત્યા અ॒ગ્નીધે॑ દદાત્ય॒ગ્નિમુ॑ખાને॒વર્તૂ-ન્પ્રી॑ણાતિ બ્ર॒હ્મણે॑ દદાતિ॒ પ્રસૂ᳚ત્યૈ॒ હોત્રે॑ દદાત્યા॒ત્મા વા એ॒ષ ય॒જ્ઞસ્ય॒ યદ્ધોતા॒-ઽઽત્માન॑મે॒વ ય॒જ્ઞસ્ય॒ દક્ષિ॑ણાભિ॒-સ્સમ॑ર્ધયતિ ॥ 5 ॥
(હિર॑ણ્ય॒ગ્ં॒ - રાધો॑ - રાધ્યાસ - મ॒મુત્ર॒ મધુ॑મતી॒રા વિ॑શ॒તેત્ય॒ - ષ્ટાત્રિગ્ં॑શચ્ચ) (અ. 1)
સ॒મિ॒ષ્ટ॒ ય॒જૂગ્ંષિ॑ જુહોતિ ય॒જ્ઞસ્ય॒ સમિ॑ષ્ટ્યૈ॒ યદ્વૈ ય॒જ્ઞસ્ય॑ ક્રૂ॒રં-યઁ-દ્વિલિ॑ષ્ટં॒-યઁદ॒ત્યેતિ॒ યન્નાત્યેતિ॒ યદ॑તિક॒રોતિ॒ યન્નાપિ॑ ક॒રોતિ॒ તદે॒વ તૈઃ પ્રી॑ણાતિ॒ નવ॑ જુહોતિ॒ નવ॒ વૈ પુરુ॑ષે પ્રા॒ણાઃ પુરુ॑ષેણ ય॒જ્ઞ-સ્સમ્મિ॑તો॒ યાવા॑ને॒વ ય॒જ્ઞસ્ત-મ્પ્રી॑ણાતિ॒ ષ-ડૃગ્મિ॑યાણિ જુહોતિ॒ ષડ્વા ઋ॒તવ॑ ઋ॒તૂને॒વ પ્રી॑ણાતિ॒ ત્રીણિ॒ યજૂગ્ં॑ષિ॒ [યજૂગ્ં॑ષિ, ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કા] 6
ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કા ઇ॒માને॒વ લો॒કા-ન્પ્રી॑ણાતિ॒ યજ્ઞ॑ ય॒જ્ઞ-ઙ્ગ॑ચ્છ ય॒જ્ઞપ॑તિ-ઙ્ગ॒ચ્છેત્યા॑હ ય॒જ્ઞપ॑તિમે॒વૈન॑-ઙ્ગમયતિ॒ સ્વાં-યોઁનિ॑-ઙ્ગ॒ચ્છેત્યા॑હ॒ સ્વામે॒વૈનં॒-યોઁનિ॑-ઙ્ગમયત્યે॒ષ તે॑ ય॒જ્ઞો ય॑જ્ઞપતે સ॒હસૂ᳚ક્તવાક-સ્સુ॒વીર॒ ઇત્યા॑હ॒ યજ॑માન એ॒વ વી॒ર્ય॑-ન્દધાતિ વાસિ॒ષ્ઠો હ॑ સાત્યહ॒વ્યો દે॑વભા॒ગ-મ્પ॑પ્રચ્છ॒ ય-થ્સૃઞ્જ॑યા-ન્બહુયા॒જિનો-ઽયી॑યજો ય॒જ્ઞે [ ] 7
ય॒જ્ઞ-મ્પ્રત્ય॑તિષ્ઠિ॒પા(3) ય॒જ્ઞપ॒તા(3)વિતિ॒ સ હો॑વાચ ય॒જ્ઞપ॑તા॒વિતિ॑ સ॒ત્યાદ્વૈ સૃઞ્જ॑યાઃ॒ પરા॑ બભૂવુ॒રિતિ॑ હોવાચ ય॒જ્ઞે વાવ ય॒જ્ઞઃ પ્ર॑તિ॒ષ્ઠાપ્ય॑ આસી॒-દ્યજ॑માન॒સ્યા-ઽપ॑રાભાવા॒યેતિ॒ દેવા॑ ગાતુવિદો ગા॒તું-વિઁ॒ત્ત્વા ગા॒તુ -મિ॒તેત્યા॑હ ય॒જ્ઞ એ॒વ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રતિ॑ ષ્ઠાપયતિ॒ યજ॑માન॒સ્યા-ઽપ॑રાભાવાય ॥ 8 ॥
(યજૂગ્ં॑ષિ - ય॒જ્ઞ - એક॑ચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 2)
અ॒વ॒ભૃ॒થ॒-ય॒જૂગ્ંષિ॑ જુહોતિ॒ યદે॒વાર્વા॒ચીન॒-મેક॑હાયના॒દેનઃ॑ ક॒રોતિ॒ તદે॒વ તૈરવ॑ યજતે॒ ઽપો॑-ઽવભૃ॒થ-મવૈ᳚ત્ય॒ફ્સુ વૈ વરુ॑ણ-સ્સા॒ક્ષાદે॒વ વરુ॑ણ॒મવ॑ યજતે॒ વર્ત્મ॑ના॒ વા અ॒ન્વિત્ય॑ ય॒જ્ઞગ્ં રક્ષાગ્ં॑સિ જિઘાગ્ંસન્તિ॒ સામ્ના᳚ પ્રસ્તો॒તા-ઽન્વવૈ॑તિ॒ સામ॒ વૈ ર॑ક્ષો॒હા રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ॒ ત્રિર્નિ॒ધન॒મુપૈ॑તિ॒ ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કા એ॒ભ્ય એ॒વ લો॒કેભ્યો॒ રક્ષા॒ગ્॒- [લો॒કેભ્યો॒ રક્ષાગ્ં॑સિ, અપ॑ હન્તિ॒] 9
-સ્યપ॑ હન્તિ॒ પુરુ॑ષઃપુરુષો નિ॒ધન॒મુપૈ॑તિ॒ પુરુ॑ષઃપુરુષો॒ હિ ર॑ક્ષ॒સ્વી રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યા ઉ॒રુગ્ં હિ રાજા॒ વરુ॑ણશ્ચ॒કારેત્યા॑હ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ શ॒ત-ન્તે॑ રાજ-ન્ભિ॒ષજઃ॑ સ॒હસ્ર॒મિત્યા॑હ ભેષ॒જમે॒વાસ્મૈ॑ કરોત્ય॒ભિષ્ઠિ॑તો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશ॒ ઇત્યા॑હ વરુણપા॒શમે॒વાભિ તિ॑ષ્ઠતિ બ॒ર્॒હિર॒ભિ જુ॑હો॒ત્યાહુ॑તીના॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યા॒ અથો॑ અગ્નિ॒વત્યે॒વ જુ॑હો॒ત્યપ॑ બર્​હિષઃ પ્રયા॒જાન્ [પ્રયા॒જાન્, ય॒જ॒તિ॒ પ્ર॒જા વૈ] 10
ય॑જતિ પ્ર॒જા વૈ બ॒ર્॒હિઃ પ્ર॒જા એ॒વ વ॑રુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચ॒ત્યાજ્ય॑ભાગૌ યજતિ ય॒જ્ઞસ્યૈ॒વ ચક્ષુ॑ષી॒ નાન્તરે॑તિ॒ વરુ॑ણં-યઁજતિ વરુણપા॒શાદે॒વૈન॑-મ્મુઞ્ચત્ય॒ગ્નીવરુ॑ણૌ યજતિ સા॒ક્ષાદે॒વૈનં॑-વઁરુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચ॒ત્ય-પ॑બર્​હિષાવનૂયા॒જૌ ય॑જતિ પ્ર॒જા વૈ બ॒ર્॒હિઃ પ્ર॒જા એ॒વ વ॑રુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ ચ॒તુરઃ॑ પ્રયા॒જાન્. ય॑જતિ॒ દ્વાવ॑નૂયા॒જૌ ષટ્-થ્સમ્પ॑દ્યન્તે॒ ષડ્વા ઋ॒તવ॑ [ષડ્વા ઋ॒તવઃ॑, ઋ॒તુષ્વે॒વ પ્રતિ॑] 11
ઋ॒તુષ્વે॒વ પ્રતિ॑ તિષ્ઠ॒-ત્યવ॑ભૃથ-નિચઙ્કુ॒ણેત્યા॑હ યથોદિ॒તમે॒વ વરુ॑ણ॒મવ॑ યજતે સમુ॒દ્રે તે॒ હૃદ॑ય-મ॒ફ્સ્વ॑ન્તરિત્યા॑હ સમુ॒દ્રે હ્ય॑ન્તર્વરુ॑ણ॒-સ્સ-ન્ત્વા॑ વિશ॒-ન્ત્વોષ॑ધી-રુ॒તા-ઽઽપ॒ ઇત્યા॑હા॒દ્ભિ-રે॒વૈન॒મોષ॑ધીભિ-સ્સ॒મ્યઞ્ચ॑-ન્દધાતિ॒ દેવી॑રાપ એ॒ષ વો॒ ગર્ભ॒ ઇત્યા॑હ યથાય॒જુરે॒વૈત-ત્પ॒શવો॒ વૈ [ ] 12
સોમો॒ ય-દ્ભિ॑ન્દૂ॒ના-મ્ભ॒ક્ષયે᳚-ત્પશુ॒માન્-થ્સ્યા॒-દ્વરુ॑ણ॒-સ્ત્વે॑ન-ઙ્ગૃહ્ણીયા॒દ્યન્ન ભ॒ક્ષયે॑દપ॒શુ-સ્સ્યા॒ન્નૈનં॒-વઁરુ॑ણો ગૃહ્ણીયા-દુપ॒સ્પૃશ્ય॑મે॒વ પ॑શુ॒મા-ન્ભ॑વતિ॒ નૈનં॒-વઁરુ॑ણો ગૃહ્ણાતિ॒ પ્રતિ॑યુતો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશ॒ ઇત્યા॑હ વરુણપા॒શાદે॒વ નિર્મુ॑ચ્ય॒તે ઽપ્ર॑તીક્ષ॒મા ય॑ન્તિ॒ વરુ॑ણસ્યા॒ન્તર્​હિ॑ત્યા॒ એધો᳚-ઽસ્યેધિષી॒મહી-ત્યા॑હ સ॒મિધૈ॒વાગ્નિ-ન્ન॑મ॒સ્યન્ત॑ ઉ॒પાય॑ન્તિ॒ તેજો॑-ઽસિ॒ તેજો॒ મયિ॑ ધે॒હીત્યા॑હ॒ તેજ॑ એ॒વા-ઽઽત્મ-ન્ધ॑ત્તે ॥ 13 ॥
(રક્ષાગ્ં॑સિ - પ્રયા॒જા - નૃ॒તવો॒ - વૈ - ન॑મ॒સ્યન્તો॒ - દ્વાદ॑શ ચ) (અ. 3)
સ્ફ્યેન॒ વેદિ॒મુદ્ધ॑ન્તિ રથા॒ક્ષેણ॒ વિ મિ॑મીતે॒ યૂપ॑-મ્મિનોતિ ત્રિ॒વૃત॑મે॒વ વજ્રગ્ં॑ સ॒ભૃન્ત્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યાય॒ પ્ર હ॑રતિ॒ સ્તૃત્યૈ॒ યદ॑ન્તર્વે॒દિ મિ॑નુ॒યા-દ્દે॑વલો॒કમ॒ભિ જ॑યે॒-દ્ય-દ્બ॑હિર્વે॒દિ મ॑નુષ્ય લો॒કં ઁવે᳚દ્ય॒ન્તસ્ય॑ સ॒ન્ધૌ મિ॑નોત્યુ॒ભયો᳚-ર્લો॒કયો॑-ર॒ભિજિ॑ત્યા॒ ઉપ॑રસમ્મિતા-મ્મિનુયા-ત્પિતૃલો॒કકા॑મસ્ય રશ॒નસ॑મિન્તા-મ્મનુષ્યલો॒કકા॑મસ્ય ચ॒ષાલ॑-સમ્મિતામિન્દ્રિ॒ય કા॑મસ્ય॒ સર્વા᳚ન્-થ્સ॒મા-ન્પ્ર॑તિ॒ષ્ઠાકા॑મસ્ય॒ યે ત્રયો॑ મદ્ધ્ય॒માસ્તાન્-થ્સ॒મા-ન્પ॒શુકા॑મસ્યૈ॒તાન્. વા [વૈ, અનુ॑] 14
અનુ॑ પ॒શવ॒ ઉપ॑ તિષ્ઠન્તે પશુ॒માને॒વ ભ॑વતિ॒ વ્યતિ॑ષજે॒દિત॑રા-ન્પ્ર॒જયૈ॒વૈન॑-મ્પ॒શુભિ॒ર્વ્યતિ॑ષજતિ॒ ય-ઙ્કા॒મયે॑ત પ્ર॒માયુ॑ક-સ્સ્યા॒દિતિ॑ ગર્ત॒મિત॒-ન્તસ્ય॑ મિનુયાદુત્તરા॒ર્ધ્યં॑-વઁર્​ષિ॑ષ્ઠ॒મથ॒ હ્રસી॑યાગ્ંસમે॒ષા વૈ ગ॑ર્ત॒મિદ્યસ્યૈ॒વ-મ્મિ॒નોતિ॑ તા॒જ-ક્પ્ર મી॑યતે દક્ષિણા॒ર્ધ્યં॑-વઁર્​ષિ॑ષ્ઠ-મ્મિનુયા-થ્સુવ॒ર્ગકા॑મ॒સ્યાથ॒ હ્રસી॑યાગ્ંસ-મા॒ક્રમ॑ણમે॒વ ત-થ્સેતું॒-યઁજ॑માનઃ કુરુતે સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્ય॒ સમ॑ષ્ટ્યૈ॒ [સમ॑ષ્ટ્યૈ, યદેક॑સ્મિ॒ન્॒.] 15
યદેક॑સ્મિ॒ન્॒. યૂપે॒ દ્વે ર॑શ॒ને પ॑રિ॒વ્યય॑તિ॒ તસ્મા॒દેકો॒ દ્વે જા॒યે વિ॑ન્દતે॒ યન્નૈકાગ્ં॑ રશ॒ના-ન્દ્વયો॒ર્યૂપ॑યોઃ પરિ॒વ્યય॑તિ॒ તસ્મા॒ન્નૈકા॒ દ્વૌ પતી॑ વિન્દતે॒ ય-ઙ્કા॒મયે॑ત॒ સ્ત્ર્ય॑સ્ય જાયે॒તેત્યુ॑પા॒ન્તે તસ્ય॒ વ્યતિ॑ષજે॒-થ્સ્ત્ર્યે॑વાસ્ય॑ જાયતે॒ ય-ઙ્કા॒મયે॑ત॒ પુમા॑નસ્ય જાયે॒તેત્યા॒ન્ત-ન્તસ્ય॒ પ્ર વે᳚ષ્ટયે॒-ત્પુમા॑ને॒વાસ્ય॑ [વે᳚ષ્ટયે॒-ત્પુમા॑ને॒વાસ્ય॑, જા॒ય॒તે ઽસુ॑રા॒] 16
જાય॒તે ઽસુ॑રા॒ વૈ દે॒વા-ન્દ॑ક્ષિણ॒ત ઉપા॑નય॒-ન્તા-ન્દે॒વા ઉ॑પશ॒યેનૈ॒વાપા॑-નુદન્ત॒ ત-દુ॑પશ॒યસ્યો॑-પશય॒ત્વં-યઁ-દ્દ॑ક્ષિણ॒ત ઉ॑પશ॒ય ઉ॑પ॒શયે॒ ભ્રાતૃ॑વ્યાપનુત્ત્યૈ॒ સર્વે॒ વા અ॒ન્યે યૂપાઃ᳚ પશુ॒મન્તો-ઽથો॑પશ॒ય એ॒વાપ॒શુસ્તસ્ય॒ યજ॑માનઃ પ॒શુર્યન્ન નિ॑ર્દિ॒શેદાર્તિ॒-માર્ચ્છે॒-દ્યજ॑માનો॒-ઽસૌ તે॑ પ॒શુરિતિ॒ નિર્દિ॑શે॒દ્ય-ન્દ્વિ॒ષ્યા-દ્યમે॒વ [ ] 17
દ્વેષ્ટિ॒ તમ॑સ્મૈ પ॒શુ-ન્નિર્દિ॑શતિ॒ યદિ॒ ન દ્વિ॒ષ્યાદા॒ખુસ્તે॑ પ॒શુરિતિ॑ બ્રૂયા॒ન્ન ગ્રા॒મ્યા-ન્પ॒શૂન્. હિ॒નસ્તિ॒ ના-ઽઽર॒ણ્યા-ન્પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત॒ સો᳚-ઽન્નાદ્યે॑ન॒ વ્યા᳚ર્ધ્યત॒ સ એ॒તામે॑કાદ॒શિની॑-મપશ્ય॒-ત્તયા॒ વૈ સો᳚-ઽન્નાદ્ય॒મવા॑રુન્ધ॒ યદ્દશ॒ યૂપા॒ ભવ॑ન્તિ॒ દશા᳚ક્ષરા વિ॒રાડન્નં॑-વિઁ॒રા-ડ્વિ॒રાજૈ॒વા-ન્નાદ્ય॒મવ॑ રુન્ધે॒ [રુન્ધે, ય] 18
ય એ॑કાદ॒શ-સ્સ્તન॑ એ॒વાસ્યૈ॒ સ દુ॒હ એ॒વૈના॒-ન્તેન॒ વજ્રો॒ વા એ॒ષા સ-મ્મી॑યતે॒ યદે॑કાદ॒શિની॒ સેશ્વ॒રા પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒ત્યઞ્ચં॑-યઁ॒જ્ઞગ્ં સમ્મ॑ર્દિતો॒ર્ય-ત્પા᳚ત્નીવ॒ત-મ્મિ॒નોતિ॑ ય॒જ્ઞસ્ય॒ પ્રત્યુત્ત॑બ્ધ્યૈ સય॒ત્વાય॑ ॥ 19 ॥
(વૈ - સમ॑ષ્ટ્યૈ॒ - પુમા॑ને॒વાસ્ય॒ - યમે॒વ - રુ॑ન્ધે - ત્રિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑) (અ. 4)
પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત॒ સ રિ॑રિચા॒નો॑-ઽમન્યત॒ સ એ॒તામે॑કાદ॒શિની॑-મપશ્ય॒-ત્તયા॒ વૈ સ આયુ॑રિન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑મા॒ત્મન્ન॑ધત્ત પ્ર॒જા ઇ॑વ॒ ખલુ॒ વા એ॒ષ સૃ॑જતે॒ યો યજ॑તે॒ સ એ॒તર્​હિ॑ રિરિચા॒ન ઇ॑વ॒ યદે॒ષૈકા॑દ॒શિની॒ ભવ॒ત્યાયુ॑રે॒વ તયે᳚ન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્યં॑-યઁજ॑માન આ॒ત્મ-ન્ધ॑ત્તે॒ પ્રૈવા-ઽઽગ્ને॒યેન॑ વાપયતિ મિથુ॒નગ્ં સા॑રસ્વ॒ત્યા ક॑રોતિ॒ રેત॑- [રેતઃ॑, સૌ॒મ્યેન॑ દધાતિ॒] 20
-સ્સૌ॒મ્યેન॑ દધાતિ॒ પ્ર જ॑નયતિ પૌ॒ષ્ણેન॑ બાર્​હસ્પ॒ત્યો ભ॑વતિ॒ બ્રહ્મ॒ વૈ દે॒વાના॒-મ્બૃહ॒સ્પતિ॒ર્બ્રહ્મ॑ણૈ॒વાસ્મૈ᳚ પ્ર॒જાઃ પ્રજ॑નયતિ વૈશ્વદે॒વો ભ॑વતિ વૈશ્વદે॒વ્યો॑ વૈ પ્ર॒જાઃ પ્ર॒જા એ॒વાસ્મૈ॒ પ્રજ॑નયતી-ન્દ્રિ॒યમે॒વૈન્દ્રેણાવ॑ રુન્ધે॒ વિશ॑-મ્મારુ॒તેનૌજો॒ બલ॑મૈન્દ્રા॒ગ્નેન॑ પ્રસ॒વાય॑ સાવિ॒ત્રો નિ॑ર્વરુણ॒ત્વાય॑ વારુ॒ણો મ॑દ્ધ્ય॒ત ઐ॒ન્દ્રમા લ॑ભતે મદ્ધ્ય॒ત એ॒વેન્દ્રિ॒યં-યઁજ॑માને દધાતિ [ ] 21
પુ॒રસ્તા॑દૈ॒ન્દ્રસ્ય॑ વૈશ્વદે॒વમા લ॑ભતે વૈશ્વદે॒વં-વાઁ અન્ન॒મન્ન॑મે॒વ પુ॒રસ્તા᳚દ્ધત્તે॒ તસ્મા᳚-ત્પુ॒રસ્તા॒દન્ન॑મદ્યત ઐ॒ન્દ્રમા॒લભ્ય॑ મારુ॒તમા લ॑ભતે॒ વિ-ડ્વૈ મ॒રુતો॒ વિશ॑મે॒વાસ્મા॒ અનુ॑ બદ્ધ્નાતિ॒ યદિ॑ કા॒મયે॑ત॒ યો-ઽવ॑ગત॒-સ્સો-ઽપ॑ રુદ્ધ્યતાં॒-યોઁ-ઽપ॑રુદ્ધ॒-સ્સો-ઽવ॑ ગચ્છ॒ત્વિત્યૈ॒ન્દ્રસ્ય॑ લો॒કે વા॑રુ॒ણમા લ॑ભેત વારુ॒ણસ્ય॑ લો॒ક ઐ॒ન્દ્રં- [લો॒ક ઐ॒ન્દ્રમ્, ય એ॒વાવ॑ગત॒-સ્સો-ઽપ॑] 22
-ઁય એ॒વાવ॑ગત॒-સ્સો-ઽપ॑ રુદ્ધ્યતે॒ યો-ઽપ॑રુદ્ધ॒-સ્સો-ઽવ॑ ગચ્છતિ॒ યદિ॑ કા॒મયે॑ત પ્ર॒જા મુ॑હ્યેયુ॒રિતિ॑ પ॒શૂન્ વ્યતિ॑ષજે-ત્પ્ર॒જા એ॒વ મો॑હયતિ॒ યદ॑ભિવાહ॒તો॑-ઽપાં-વાઁ॑રુ॒ણમા॒લભે॑ત પ્ર॒જા વરુ॑ણો ગૃહ્ણીયા-દ્દક્ષિણ॒ત ઉદ॑ઞ્ચ॒મા લ॑ભતે-ઽપવાહ॒તો॑-ઽપા-મ્પ્ર॒જાના॒-મવ॑રુણ ગ્રાહાય ॥ 23 ॥
(રેતો॒ - યજ॑માને દધાતિ - લો॒ક ઐ॒ન્દ્રગ્ં - સ॒પ્તત્રિગ્ં॑શચ્ચ) (અ. 5)
ઇન્દ્રઃ॒ પત્નિ॑યા॒ મનુ॑મયાજય॒-ત્તા-મ્પર્ય॑ગ્નિકૃતા॒-મુદ॑સૃજ॒-ત્તયા॒ મનુ॑રાર્ધ્નો॒દ્ય-ત્પર્ય॑ગ્નિકૃત-મ્પાત્નીવ॒તમુ॑-થ્સૃ॒જતિ॒ યામે॒વ મનુ॒ર્॒. ઋદ્ધિ॒માર્ધ્નો॒-ત્તામે॒વ યજ॑માન ઋધ્નોતિ ય॒જ્ઞસ્ય॒ વા અપ્ર॑તિષ્ઠિતા-દ્ય॒જ્ઞઃ પરા॑ ભવતિ ય॒જ્ઞ-મ્પ॑રા॒ભવ॑ન્તં॒-યઁજ॑મા॒નો-ઽનુ॒ પરા॑ ભવતિ॒ યદાજ્યે॑ન પાત્નીવ॒તગ્ં સગ્ગ્॑સ્થા॒પય॑તિ ય॒જ્ઞસ્ય॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ ય॒જ્ઞ-મ્પ્ર॑તિ॒તિષ્ઠ॑ન્તં॒-યઁજ॑મા॒નો-ઽનુ॒ પ્રતિ॑ તિષ્ઠતી॒ષ્ટં-વઁ॒પયા॒ [-ઁવ॒પયા᳚, ભવ॒ત્યનિ॑ષ્ટં-વઁ॒શયા-ઽથ॑] 24
ભવ॒ત્યનિ॑ષ્ટં-વઁ॒શયા-ઽથ॑ પાત્નીવ॒તેન॒ પ્ર ચ॑રતિ તી॒ર્થ એ॒વ પ્ર ચ॑ર॒ત્યથો॑ એ॒તર્​હ્યે॒વાસ્ય॒ યામ॑સ્ત્વા॒ષ્ટ્રો ભ॑વતિ॒ ત્વષ્ટા॒ વૈ રેત॑સ-સ્સિ॒ક્તસ્ય॑ રૂ॒પાણિ॒ વિ ક॑રોતિ॒ તમે॒વ વૃષા॑ણ॒-મ્પત્ની॒ષ્વપિ॑ સૃજતિ॒ સો᳚-ઽસ્મૈ રૂ॒પાણિ॒ વિ ક॑રોતિ ॥ 25 ॥
(વ॒પયા॒ - ષટ્ત્રિગ્ં॑શચ્ચ) (અ. 6)
ઘ્નન્તિ॒ વા એ॒ત-થ્સોમં॒-યઁદ॑ભિષુ॒ણ્વન્તિ॒ ય-થ્સૌ॒મ્યો ભવ॑તિ॒ યથા॑ મૃ॒તાયા॑નુ॒સ્તર॑ણી॒-ઙ્ઘ્નન્તિ॑ તા॒દૃગે॒વ ત-દ્યદુ॑ત્તરા॒ર્ધે વા॒ મદ્ધ્યે॑ વા જુહુ॒યા-દ્દે॒વતા᳚ભ્ય-સ્સ॒મદ॑-ન્દદ્ધ્યા-દ્દક્ષિણા॒ર્ધે જુ॑હોત્યે॒ષા વૈ પિ॑તૃ॒ણા-ન્દિ-ખ્સ્વાયા॑મે॒વ દિ॒શિ પિ॒તૄ-ન્નિ॒રવ॑દયત ઉદ્ગા॒તૃભ્યો॑ હરન્તિ સામદેવ॒ત્યો॑ વૈ સૌ॒મ્યો યદે॒વ સામ્નઃ॑ છમ્બટ્કુ॒ર્વન્તિ॒ તસ્યૈ॒વ સ શાન્તિ॒રવે᳚- [શાન્તિ॒રવ॑, ઈ॒ક્ષ॒ન્તે॒ પ॒વિત્રં॒-વૈઁ] 26
-ક્ષન્તે પ॒વિત્રં॒-વૈઁ સૌ॒મ્ય આ॒ત્માન॑મે॒વ પ॑વયન્તે॒ ય આ॒ત્માન॒-ન્ન પ॑રિ॒પશ્યે॑દિ॒તાસુઃ॑ સ્યાદભિદ॒દિ-ઙ્કૃ॒ત્વા-ઽવે᳚ક્ષેત॒ તસ્મિ॒ન્॒. હ્યા᳚ત્માન॑-મ્પરિ॒પશ્ય॒ત્યથો॑ આ॒ત્માન॑મે॒વ પ॑વયતે॒ યો ગ॒તમ॑ના॒-સ્સ્યા-થ્સો-ઽવે᳚ક્ષેત॒ યન્મે॒ મનઃ॒ પરા॑ગતં॒-યઁદ્વા॑ મે॒ અપ॑રાગતમ્ । રાજ્ઞા॒ સોમે॑ન॒ તદ્વ॒યમ॒સ્માસુ॑ ધારયામ॒સીતિ॒ મન॑ એ॒વાત્મ-ન્દા॑ધાર॒- [એ॒વાત્મ-ન્દા॑ધાર, ન ગ॒તમ॑ના] 27
ન ગ॒તમ॑ના ભવ॒ત્યપ॒ વૈ તૃ॑તીયસવ॒ને ય॒જ્ઞઃ ક્રા॑મતીજા॒ના-દની॑જાનમ॒ભ્યા᳚-ગ્નાવૈષ્ણ॒વ્યર્ચા ઘૃ॒તસ્ય॑ યજત્ય॒ગ્નિ-સ્સર્વા॑ દે॒વતા॒ વિષ્ણુ॑ર્ય॒જ્ઞો દે॒વતા᳚શ્ચૈ॒વ ય॒જ્ઞ-ઞ્ચ॑ દાધારોપા॒ગ્ં॒શુ ય॑જતિ મિથુન॒ત્વાય॑ બ્રહ્મવા॒દિનો॑ વદન્તિ મિ॒ત્રો ય॒જ્ઞસ્ય॒ સ્વિ॑ષ્ટં-યુઁવતે॒ વરુ॑ણો॒ દુરિ॑ષ્ટ॒-ઙ્ક્વ॑ તર્​હિ॑ ય॒જ્ઞઃ ક્વ॑ યજ॑માનો ભવ॒તીતિ॒ યન્મૈ᳚ત્રાવરુ॒ણીં-વઁ॒શામા॒લભ॑તે મિ॒ત્રેણૈ॒વ [ ] 28
ય॒જ્ઞસ્ય॒ સ્વિ॑ષ્ટગ્ં શમયતિ॒ વરુ॑ણેન॒ દુરિ॑ષ્ટ॒-ન્ના-ઽઽર્તિ॒માર્ચ્છ॑તિ॒ યજ॑માનો॒ યથા॒ વૈ લાઙ્ગ॑લેનો॒ર્વરા᳚-મ્પ્રભિ॒ન્દન્-ત્યે॒વમૃ॑ખ્સા॒મે ય॒જ્ઞ-મ્પ્ર ભિ॑ન્તો॒ યન્મૈ᳚ત્રાવરુ॒ણીં-વઁ॒શામા॒લભ॑તે ય॒જ્ઞાયૈ॒વ પ્રભિ॑ન્નાય મ॒ત્ય॑મ॒ન્વવા᳚સ્યતિ॒ શાન્ત્યૈ॑ યા॒તયા॑માનિ॒ વા એ॒તસ્ય॒ છન્દાગ્ં॑સિ॒ ય ઈ॑જા॒ન-શ્છન્દ॑સામે॒ષ રસો॒ ય-દ્વ॒શા યન્મૈ᳚ત્રાવરુ॒ણીં-વઁ॒શામા॒લભ॑તે॒ છન્દાગ્॑સ્યે॒વ પુન॒રા પ્રી॑ણા॒ત્ય યા॑તયામત્વા॒યાથો॒ છન્દ॑સ્સ્વે॒વ રસ॑-ન્દધાતિ ॥ 29 ॥
(અવ॑ - દાધાર - મિ॒ત્રેણૈ॒વ - પ્રી॑ણાતિ॒ - ષટ્ચ॑) (અ. 7)
દે॒વા વા ઇ॑ન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્યાં᳚(1॒) ઁવ્ય॑ભજન્ત॒ તતો॒ યદ॒ત્યશિ॑ષ્યત॒ તદ॑તિગ્રા॒હ્યા॑ અભવ॒-ન્તદ॑તિગ્રા॒હ્યા॑ણા-મતિગ્રાહ્ય॒ત્વં-યઁદ॑તિગ્રા॒હ્યા॑ ગૃ॒હ્યન્ત॑ ઇન્દ્રિ॒યમે॒વ ત-દ્વી॒ર્યં॑-યઁજ॑માન આ॒ત્મ-ન્ધ॑ત્તે॒ તેજ॑ આગ્ને॒યેને᳚ન્દ્રિ॒ય-મૈ॒ન્દ્રેણ॑ બ્રહ્મવર્ચ॒સગ્ં સૌ॒ર્યેણો॑પ॒સ્તમ્ભ॑નં॒-વાઁ એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॒ યદ॑તિગ્રા॒હ્યા᳚શ્ચ॒ક્રે પૃ॒ષ્ઠાનિ॒ ય-ત્પૃષ્ઠ્યે॒ ન ગૃ॑હ્ણી॒યા-ત્પ્રાઞ્ચં॑-યઁ॒જ્ઞ-મ્પૃ॒ષ્ઠાનિ॒ સગ્ં શૃ॑ણીયુ॒ર્ય-દુ॒ક્થ્યે॑ [-દુ॒ક્થ્યે᳚, ગૃ॒હ્ણી॒યા-ત્પ્ર॒ત્યઞ્ચં॑-] 30
ગૃહ્ણી॒યા-ત્પ્ર॒ત્યઞ્ચં॑-યઁ॒જ્ઞમ॑તિગ્રા॒હ્યા᳚-સ્સગ્ં શૃ॑ણીયુર્વિશ્વ॒જિતિ॒ સર્વ॑પૃષ્ઠે ગ્રહીત॒વ્યા॑ ય॒જ્ઞસ્ય॑ સવીર્ય॒ત્વાય॑ પ્ર॒જાપ॑તિર્દે॒વેભ્યો॑ ય॒જ્ઞાન્ વ્યાદિ॑શ॒-થ્સ પ્રિ॒યાસ્ત॒નૂરપ॒ ન્ય॑ધત્ત॒ તદ॑તિગ્રા॒હ્યા॑ અભવ॒ન્ વિત॑નુ॒સ્તસ્ય॑ ય॒જ્ઞ ઇત્યા॑હુ॒ર્ય-સ્યા॑તિગ્રા॒હ્યા॑ ન ગૃ॒હ્યન્ત॒ ઇત્યપ્ય॑ગ્નિષ્ટો॒મે ગ્ર॑હીત॒વ્યા॑ ય॒જ્ઞસ્ય॑ સતનુ॒ત્વાય॑ દે॒વતા॒ વૈ સર્વા᳚-સ્સ॒દૃશી॑રાસ॒-ન્તા ન વ્યા॒વૃત॑-મગચ્છ॒-ન્તે દે॒વા [દે॒વાઃ, એ॒ત એ॒તા-ન્ગ્રહા॑-] 31
એ॒ત એ॒તા-ન્ગ્રહા॑-નપશ્ય॒-ન્તાન॑ગૃહ્ણતા-ઽઽગ્ને॒ યમ॒ગ્નિરૈ॒ન્દ્રમિન્દ્રઃ॑ સૌ॒ર્યગ્ં સૂર્ય॒સ્તતો॒ વૈ તે᳚-ઽન્યાભિ॑-ર્દે॒વતા॑ભિ-ર્વ્યા॒વૃત॑મગચ્છ॒ન્॒. યસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષ॑ એ॒તે ગ્રહા॑ ગૃ॒હ્યન્તે᳚ વ્યા॒વૃત॑મે॒વ પા॒પ્મના॒ ભ્રાતૃ॑વ્યેણ ગચ્છતી॒મે લો॒કા જ્યોતિ॑ષ્મન્ત-સ્સ॒માવ॑-દ્વીર્યાઃ કા॒ર્યા॑ ઇત્યા॑હુરાગ્ને॒યેના॒સ્મિન્ ઁલો॒કે જ્યોતિ॑ર્ધત્ત ઐ॒ન્દ્રેણા॒ન્તરિ॑ક્ષ ઇન્દ્રવા॒યૂ હિ સ॒યુજૌ॑ સૌ॒ર્યેણા॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒કે [ ] 32
જ્યોતિ॑ર્ધત્તે॒ જ્યોતિ॑ષ્મન્તો-ઽસ્મા ઇ॒મે લો॒કા ભ॑વન્તિ સ॒માવ॑-દ્વીર્યાનેનાન્ કુરુત એ॒તાન્. વૈ ગ્રહા᳚-ન્બ॒બાં-વિ॒શ્વવ॑યસા-વવિત્તા॒-ન્તાભ્યા॑મિ॒મે લો॒કાઃ પરા᳚ઞ્ચશ્ચા॒ર્વાઞ્ચ॑શ્ચ॒ પ્રાભુ॒ર્યસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષ॑ એ॒તે ગ્રહા॑ ગૃ॒હ્યન્તે॒ પ્રાસ્મા॑ ઇ॒મે લો॒કાઃ પરા᳚ઞ્ચશ્ચા॒ર્વાઞ્ચ॑શ્ચ ભાન્તિ ॥ 33 ॥
(ઉ॒ક્થ્યે॑ - દે॒વા - અ॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒ક - એકા॒ન્નચ॑ત્વારિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑) (અ. 8)
દે॒વા વૈ ય-દ્ય॒જ્ઞે-ઽકુ॑ર્વત॒ તદસુ॑રા અકુર્વત॒ તે દે॒વા અદા᳚ભ્યે॒ છન્દાગ્ં॑સિ॒ સવ॑નાનિ॒ સમ॑સ્થાપય॒-ન્તતો॑ દે॒વા અભ॑વ॒-ન્પરા-ઽસુ॑રા॒ યસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષો-ઽદા᳚ભ્યો ગૃ॒હ્યતે॒ ભવ॑ત્યા॒ત્મના॒ પરા᳚-ઽસ્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યો ભવતિ॒ યદ્વૈ દે॒વા અસુ॑રા॒-નદા᳚ભ્યે॒-નાદ॑ભ્નુવ॒-ન્તદદા᳚ભ્યસ્યા-દાભ્ય॒ ત્વં-યઁ એ॒વં-વેઁદ॑ દ॒ભ્નોત્યે॒વ ભ્રાતૃ॑વ્ય॒-ન્નૈન॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યો દભ્નો- [દભ્નોતિ, એ॒ષા વૈ] 34
-ત્યે॒ષા વૈ પ્ર॒જાપ॑તે-રતિમો॒ક્ષિણી॒ નામ॑ ત॒નૂર્યદદા᳚ભ્ય॒ ઉપ॑નદ્ધસ્ય ગૃહ્ણા॒ત્યતિ॑મુક્ત્યા॒ અતિ॑ પા॒પ્માન॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્ય-મ્મુચ્યતે॒ ય એ॒વં-વેઁદ॒ ઘ્નન્તિ॒ વા એ॒ત-થ્સોમં॒-યઁદ॑ભિષુ॒ણ્વન્તિ॒ સોમે॑ હ॒ન્યમા॑ને ય॒જ્ઞો હ॑ન્યતે ય॒જ્ઞે યજ॑માનો બ્રહ્મવા॒દિનો॑ વદન્તિ॒ કિ-ન્ત-દ્ય॒જ્ઞે યજ॑માનઃ કુરુતે॒ યેન॒ જીવન્᳚-થ્સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒કમેતીતિ॑ જીવગ્ર॒હો વા એ॒ષ યદદા॒ભ્યો ઽન॑ભિષુતસ્ય ગૃહ્ણાતિ॒ જીવ॑ન્તમે॒વૈનગ્ં॑ સુવ॒ર્ગં ઁલો॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ॒ વિ વા એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞ-ઞ્છિ॑ન્દન્તિ॒ યદદા᳚ભ્યે સગ્ગ્​-સ્થા॒પય॑-ન્ત્ય॒ગ્ં॒શૂનપિ॑ સૃજતિ ય॒જ્ઞસ્ય॒ સન્ત॑ત્યૈ ॥ 35 ॥
(દ॒ભ્નો॒ત્ય - ન॑ભિષુતસ્ય ગૃહ્ણા॒ત્યે - કા॒ન્નવિગ્ં॑શ॒તિશ્ચ॑) (અ. 9)
દે॒વા વૈ પ્ર॒બાહુ॒ગ્ગ્રહા॑-નગૃહ્ણત॒ સ એ॒ત-મ્પ્ર॒જાપ॑તિ-ર॒ગ્ં॒શુ-મ॑પશ્ય॒-ત્તમ॑ગૃહ્ણીત॒ તેન॒ વૈ સ આ᳚ર્ધ્નો॒-દ્યસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષો॒-ઽગ્ં॒શુ-ર્ગૃ॒હ્યત॑ ઋ॒દ્ધ્નોત્યે॒વ સ॒કૃદ॑ભિષુતસ્ય ગૃહ્ણાતિ સ॒કૃદ્ધિ સ તેના-ઽઽર્ધ્નો॒ન્મન॑સા ગૃહ્ણાતિ॒ મન॑ ઇવ॒ હિ પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જાપ॑તે॒રાપ્ત્યા॒ ઔદુ॑મ્બરેણ ગૃહ્ણા॒ત્યૂર્ગ્વા ઉ॑દુ॒મ્બર॒ ઊર્જ॑મે॒વાવ॑ રુન્ધે॒ ચતુઃ॑સ્રક્તિ ભવતિ દિ॒- [ભવતિ દિ॒ક્ષુ, એ॒વ પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ॒] 36
-ક્ષ્વે॑વ પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ॒ યો વા અ॒ગ્ં॒શોરા॒યત॑નં॒-વેઁદા॒-ઽઽયત॑નવા-ન્ભવતિ વામદે॒વ્યમિતિ॒ સામ॒ તદ્વા અ॑સ્યા॒-ઽઽયત॑ન॒-મ્મન॑સા॒ ગાય॑માનો ગૃહ્ણાત્યા॒યત॑નવાને॒વ ભ॑વતિ॒ યદ॑દ્ધ્વ॒ર્યુર॒ગ્ં॒શુ-ઙ્ગૃ॒હ્ણ-ન્નાર્ધયે॑દુ॒ભાભ્યા॒-ન્નર્ધ્યે॑તાદ્ધ્વ॒ર્યવે॑ ચ॒ યજ॑માનાય ચ॒ યદ॒ર્ધયે॑-દુ॒ભાભ્યા॑-મૃદ્ધ્યે॒તાન॑વાન-ઙ્ગૃહ્ણાતિ॒ સૈવાસ્યર્ધિ॒ર્॒. હિર॑ણ્યમ॒ભિ વ્ય॑નિત્ય॒મૃતં॒-વૈઁ હિર॑ણ્ય॒માયુઃ॑ પ્રા॒ણ આયુ॑ષૈ॒વામૃત॑મ॒ભિ ધિ॑નોતિ શ॒તમા॑ન-મ્ભવતિ શ॒તાયુઃ॒ પુરુ॑ષ-શ્શ॒તેન્દ્રિ॑ય॒ આયુ॑ષ્યે॒વેન્દ્રિ॒યે પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ ॥ 37 ॥
(દિ॒ક્ષ્વ॑ - નિતિ - વિગ્ંશ॒તિશ્ચ॑) (અ. 10)
પ્ર॒જાપ॑તિ-ર્દે॒વેભ્યો॑ ય॒જ્ઞાન્ વ્યાદિ॑શ॒-થ્સ રિ॑રિચા॒નો॑-ઽમન્યત॒ સ ય॒જ્ઞાનાગ્ં॑ ષોડશ॒ધેન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑મા॒ત્માન॑મ॒ભિ સમ॑ક્ખિદ॒-ત્ત-થ્ષો॑ડ॒શ્ય॑ભવ॒ન્ન વૈ ષો॑ડ॒શી નામ॑ ય॒જ્ઞો᳚-ઽસ્તિ॒ યદ્વાવ ષો॑ડ॒શગ્ગ્​ સ્તો॒ત્રગ્ં ષો॑ડ॒શગ્ં શ॒સ્ત્ર-ન્તેન॑ ષોડ॒શી ત-થ્ષો॑ડ॒શિનઃ॑ ષોડશિ॒ત્વં-યઁ-થ્ષો॑ડ॒શી ગૃ॒હ્યત॑ ઇન્દ્રિ॒યમે॒વ ત-દ્વી॒ર્યં॑-યઁજ॑માન આ॒ત્મ-ન્ધ॑ત્તે દે॒વેભ્યો॒ વૈ સુ॑વ॒ર્ગો લો॒કો [લો॒કઃ, ન પ્રાભ॑વ॒-ત્ત] 38
ન પ્રાભ॑વ॒-ત્ત એ॒તગ્ં ષો॑ડ॒શિન॑મપશ્ય॒-ન્તમ॑ગૃહ્ણત॒ તતો॒ વૈ તેભ્યઃ॑ સુવ॒ર્ગો લો॒કઃ પ્રાભ॑વ॒દ્ય-થ્ષો॑ડ॒શી ગૃ॒હ્યતે॑ સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્યા॒ભિજિ॑ત્યા॒ ઇન્દ્રો॒ વૈ દે॒વાના॑માનુજાવ॒ર આ॑સી॒-થ્સ પ્ર॒જાપ॑તિ॒મુપા॑ધાવ॒-ત્તસ્મા॑ એ॒તગ્ં ષો॑ડ॒શિન॒-મ્પ્રાય॑ચ્છ॒-ત્તમ॑ગૃહ્ણીત॒ તતો॒ વૈ સો-ઽગ્ર॑-ન્દે॒વતા॑ના॒-મ્પર્યૈ॒-દ્યસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષઃ॑ ષોડ॒શી ગૃ॒હ્યતે- [ગૃ॒હ્યતે᳚, અગ્ર॑મે॒વ] 39
-ઽગ્ર॑મે॒વ સ॑મા॒નાના॒-મ્પર્યે॑તિ પ્રાતસ્સવ॒ને ગૃ॑હ્ણાતિ॒ વજ્રો॒ વૈ ષો॑ડ॒શી વજ્રઃ॑ પ્રાતસ્સવ॒નગ્ગ્​ સ્વાદે॒વૈનં॒-યોઁને॒ર્નિગૃ॑હ્ણાતિ॒ સવ॑નેસવને॒-ઽભિ ગૃ॑હ્ણાતિ॒ સવ॑નાથ્સવનાદે॒વૈન॒-મ્પ્ર જ॑નયતિ તૃતીયસવ॒ને પ॒શુકા॑મસ્ય ગૃહ્ણીયા॒-દ્વજ્રો॒ વૈ ષો॑ડ॒શી પ॒શવ॑સ્તૃતીયસવ॒નં-વઁજ્રે॑ણૈ॒વાસ્મૈ॑ તૃતીયસવ॒ના-ત્પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે॒ નોક્થ્યે॑ ગૃહ્ણીયા-ત્પ્ર॒જા વૈ પ॒શવ॑ ઉ॒ક્થાનિ॒ યદુ॒ક્થ્યે॑- [યદુ॒ક્થ્યે᳚, ગૃ॒હ્ણી॒યા-ત્પ્ર॒જા-] 40
ગૃહ્ણી॒યા-ત્પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂન॑સ્ય॒ નિર્દ॑હેદતિરા॒ત્રે પ॒શુકા॑મસ્ય ગૃહ્ણીયા॒-દ્વજ્રો॒ વૈ ષો॑ડ॒શી વજ્રે॑ણૈ॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂન॑વ॒રુદ્ધ્ય॒ રાત્રિ॑-યો॒પરિ॑ષ્ટા-ચ્છમય॒ત્યપ્ય॑ગ્નિષ્ટો॒મે રા॑જ॒ન્ય॑સ્ય ગૃહ્ણીયા-દ્વ્યા॒વૃત્કા॑મો॒ હિ રા॑જ॒ન્યો॑ યજ॑તે સા॒હ્ન એ॒વાસ્મૈ॒ વજ્ર॑-ઙ્ગૃહ્ણાતિ॒ સ એ॑નં॒-વઁજ્રો॒ ભૂત્યા॑ ઇન્ધે॒ નિર્વા॑ દહ-ત્યેકવિ॒ગ્ં॒શગ્ગ્​ સ્તો॒ત્ર-મ્ભ॑વતિ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ॒ હરિ॑વચ્છસ્યત॒ ઇન્દ્ર॑સ્ય પ્રિ॒ય-ન્ધામો- [પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑, ઉપા᳚-ઽઽપ્નોતિ॒] 41
-પા᳚-ઽઽપ્નોતિ॒ કની॑યાગ્ંસિ॒ વૈ દે॒વેષુ॒ છન્દા॒ગ્॒સ્યાસ॒ન્-જ્યાયા॒ગ્॒-સ્યસુ॑રેષુ॒ તે દે॒વાઃ કની॑યસા॒ છન્દ॑સા॒ જ્યાય॒-શ્છન્દો॒-ઽભિ વ્ય॑શગ્ંસ॒-ન્તતો॒ વૈ તે-ઽસુ॑રાણાં-લોઁ॒કમ॑વૃઞ્જત॒ ય-ત્કની॑યસા॒ છન્દ॑સા॒ જ્યાય॒-શ્છન્દો॒-ઽભિવિ॒શગ્ંસ॑તિ॒ ભ્રાતૃ॑વ્યસ્યૈ॒વ તલ્લો॒કં-વૃઁ॑ઙ્ક્તે॒ ષડ॒ક્ષરા॒ણ્યતિ॑ રેચયન્તિ॒ ષ-ડ્વા ઋ॒તવ॑ ઋ॒તૂને॒વ પ્રી॑ણાતિ ચ॒ત્વારિ॒ પૂર્વા॒ણ્યવ॑ કલ્પયન્તિ॒ [કલ્પયન્તિ, ચતુ॑ષ્પદ એ॒વ] 42
ચતુ॑ષ્પદ એ॒વ પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે॒ દ્વે ઉત્ત॑રે દ્વિ॒પદ॑ એ॒વાવ॑ રુન્ધે ઽનુ॒ષ્ટુભ॑મ॒ભિ સ-મ્પા॑દયન્તિ॒ વાગ્વા અ॑નુ॒ષ્ટુ-પ્તસ્મા᳚-ત્પ્રા॒ણાનાં॒-વાઁગુ॑ત્ત॒મા સ॑મયાવિષિ॒તે સૂર્યે॑ ષોડ॒શિનઃ॑ સ્તો॒ત્ર-મુ॒પાક॑રોત્યે॒તસ્મિ॒ન્ વૈ લો॒ક ઇન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રમ॑હન્-થ્સા॒ક્ષાદે॒વ વજ્ર॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યાય॒ પ્ર હ॑ર-ત્યરુણપિશ॒ઙ્ગો-ઽશ્વો॒ દક્ષિ॑ણૈ॒તદ્વૈ વજ્ર॑સ્ય રૂ॒પગ્ં સમૃ॑દ્ધ્યૈ ॥ 43 ॥
(લો॒કો - વિ॒દુષઃ॑ ષોડ॒શી ગૃ॒હ્યતે॒ - યદુ॒ક્થ્યે॑ - ધામ॑ - કલ્પયન્તિ - સ॒પ્તચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 11)
(સુ॒વ॒ર્ગાય॒ ય-દ્દા᳚ક્ષિ॒ણાનિ॑ - સમિષ્ટ ય॒જૂગ્​ - ષ્ય॑વભૃથ ય॒જૂગ્ંષિ॒ - સ્ફ્યેન॑ - પ્ર॒જાપ॑તિરેકાદ॒શિની॒ - મિન્દ્રઃ॒ પત્નિ॑યા॒ - ઘ્નન્તિ॑ - દે॒વા વા ઇ॑ન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્યં॑ - દે॒વા વા અદા᳚ભ્યે - દે॒વા વૈ પ્ર॒બાહુ॑ક્ - પ્ર॒જાપ॑તિર્દે॒વેભ્ય॒-સ્સ રિ॑રિચા॒નઃ - ષો॑ડશ॒ધૈકા॑દશ) (11)
(સુ॒વ॒ર્ગાય॑ - યજતિ પ્ર॒જાઃ - સૌ॒મ્યેન॑ - ગૃહ્ણી॒યા-ત્પ્ર॒ત્યઞ્ચં॑ - ગૃહ્ણી॒યા-ત્પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂન્ - ત્રિચ॑ત્વારિગ્ંશત્) (43)
(સુ॒વ॒ર્ગાય॒, વજ્ર॑સ્ય રૂ॒પગ્ં સમૃ॑દ્ધ્યૈ)
(પ્રા॒ચીન॑વગ્ંશં॒ - ય - ચ્ચા॒ત્વાલા᳚ - દ્ય॒જ્ઞેને - ન્દ્રઃ॑ - સુ॒વર્ગાય॒ - ષટ્ ) (6)
॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયાં ષષ્ઠકાણ્ડે ષષ્ઠઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
su॒va॒rgāya॒ vā e॒tāni̭ lo॒kāya̭ hūyante॒ ya-ddā᳚kṣi॒ṇāni॒ dvābhyā॒-ṅgār​ha̭patye juhoti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityā॒ āgnī᳚ddhre juhotya॒ntari̭kṣa e॒vā-''kra̭mate॒ sado॒-'bhyaiti̭ suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati sau॒rībhyā̭mṛ॒gbhyā-ṅgār​ha̭patye juhotya॒mume॒vainaṃ̭-lo~॒kagṃ sa॒māro̭hayati॒ naya̭vatya॒rcā-''gnī᳚ddhre juhoti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhinī᳚tyai॒ diva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pa॒teti॒ hira̭ṇyagṃ [hira̭ṇyam, hu॒tvo-dgṛ̭hṇāti] 1
hu॒tvo-dgṛ̭hṇāti suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati rū॒peṇa̭ vo rū॒pama॒bhyaimītyā̭ha rū॒peṇa॒ hyā̭sāgṃ rū॒pama॒bhyaiti॒ yaddhira̭ṇyena tu॒tho vo̭ vi॒śvavḙdā॒ vi bha̭ja॒tvityā̭ha tu॒tho ha̭ sma॒ vai vi॒śvavḙdā de॒vānā॒-ndakṣi̭ṇā॒ vi bha̭jati॒ tenai॒vainā॒ vi bha̭jatye॒ ta-ttḙ agne॒ rādha॒ [agne॒ rādhaḥ̭, aiti॒ soma̭cyuta॒-] 2
aiti॒ soma̭cyuta॒-mityā̭ha॒ soma̭cyuta॒gg॒ hya̭sya॒ rādha॒ aiti॒ tanmi॒trasya̭ pa॒thā na॒yetyā̭ha॒ śāntyā̭ ṛ॒tasya̭ pa॒thā preta̭ ca॒ndra da̭kṣiṇā॒ ityā̭ha sa॒tyaṃ-vā~ ṛ॒tagṃ sa॒tyenai॒vainā̭ ṛ॒tena॒ vi bha̭jati ya॒jñasya̭ pa॒thā sṷvi॒tā naya̭ntī॒rityā̭ha ya॒jñasya॒ hyḙtāḥ pa॒thā yanti॒ ya-ddakṣi̭ṇā brāhma॒ṇama॒dya rā᳚ddhyāsa॒- [rā᳚ddhyāsam, ṛṣi̭mār​ṣe॒ya-] 3
-mṛṣi̭mār​ṣe॒ya-mityā̭hai॒ṣa vai brā᳚hma॒ṇa ṛṣi̭rār​ṣe॒yo ya-śśṷśru॒vā-ntasmā̭de॒vamā̭ha॒ vi suvaḥ॒ paśya॒ vya̭ntari̭kṣa॒mityā̭ha suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ yata̭sva sada॒syai̭rityā̭ha mitra॒tvāyā॒smaddā᳚trā deva॒trā ga̭cchata॒ madhṷmatīḥ pradā॒tāra॒mā vi̭śa॒tetyā̭ha va॒yami॒ha pra̭dā॒tāra॒-ssmo᳚-'smāna॒mutra॒ madhṷmatī॒rā vi̭śa॒teti॒ [vi̭śa॒teti̭, vāvaitadā̭ha॒] 4
vāvaitadā̭ha॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭re॒va pu॒rastā᳚ddhatte suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyā a॒gnīdhḙ dadātya॒gnimṷkhāne॒vartū-nprī̭ṇāti bra॒hmaṇḙ dadāti॒ prasū᳚tyai॒ hotrḙ dadātyā॒tmā vā e॒ṣa ya॒jñasya॒ yaddhotā॒-''tmāna̭me॒va ya॒jñasya॒ dakṣi̭ṇābhi॒-ssama̭rdhayati || 5 ||
(hira̭ṇya॒gṃ॒ - rādho̭ - rādhyāsa - ma॒mutra॒ madhṷmatī॒rā vi̭śa॒tetya॒ - ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 1)
sa॒mi॒ṣṭa॒ ya॒jūgṃṣi̭ juhoti ya॒jñasya॒ sami̭ṣṭyai॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~-dvili̭ṣṭaṃ॒-ya~da॒tyeti॒ yannātyeti॒ yada̭tika॒roti॒ yannāpi̭ ka॒roti॒ tade॒va taiḥ prī̭ṇāti॒ nava̭ juhoti॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ purṷṣeṇa ya॒jña-ssammi̭to॒ yāvā̭ne॒va ya॒jñasta-mprī̭ṇāti॒ ṣa-ḍṛgmi̭yāṇi juhoti॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti॒ trīṇi॒ yajūgṃ̭ṣi॒ [yajūgṃ̭ṣi, traya̭ i॒me lo॒kā] 6
traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kā-nprī̭ṇāti॒ yajña̭ ya॒jña-ṅga̭ccha ya॒jñapa̭ti-ṅga॒cchetyā̭ha ya॒jñapa̭time॒vaina̭-ṅgamayati॒ svāṃ-yo~ni̭-ṅga॒cchetyā̭ha॒ svāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayatye॒ṣa tḙ ya॒jño ya̭jñapate sa॒hasū᳚ktavāka-ssu॒vīra॒ ityā̭ha॒ yaja̭māna e॒va vī॒rya̭-ndadhāti vāsi॒ṣṭho ha̭ sātyaha॒vyo dḙvabhā॒ga-mpa̭praccha॒ ya-thsṛñja̭yā-nbahuyā॒jino-'yī̭yajo ya॒jñe [ ] 7
ya॒jña-mpratya̭tiṣṭhi॒pā(3) ya॒jñapa॒tā(3)viti॒ sa ho̭vāca ya॒jñapa̭tā॒viti̭ sa॒tyādvai sṛñja̭yāḥ॒ parā̭ babhūvu॒riti̭ hovāca ya॒jñe vāva ya॒jñaḥ pra̭ti॒ṣṭhāpya̭ āsī॒-dyaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvā॒yeti॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃ-vi~॒ttvā gā॒tu -mi॒tetyā̭ha ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayati॒ yaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvāya || 8 ||
(yajūgṃ̭ṣi - ya॒jña - eka̭catvārigṃśacca) (a. 2)
a॒va॒bhṛ॒tha॒-ya॒jūgṃṣi̭ juhoti॒ yade॒vārvā॒cīna॒-meka̭hāyanā॒denaḥ̭ ka॒roti॒ tade॒va tairava̭ yajate॒ 'po̭-'vabhṛ॒tha-mavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate॒ vartma̭nā॒ vā a॒nvitya̭ ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsanti॒ sāmnā᳚ prasto॒tā-'nvavai̭ti॒ sāma॒ vai ra̭kṣo॒hā rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ trirni॒dhana॒mupai̭ti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒va lo॒kebhyo॒ rakṣā॒g॒- [lo॒kebhyo॒ rakṣāgṃ̭si, apa̭ hanti॒] 9
-syapa̭ hanti॒ purṷṣaḥpuruṣo ni॒dhana॒mupai̭ti॒ purṷṣaḥpuruṣo॒ hi ra̭kṣa॒svī rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā u॒rugṃ hi rājā॒ varṷṇaśca॒kāretyā̭ha॒ prati̭ṣṭhityai śa॒ta-ntḙ rāja-nbhi॒ṣajaḥ̭ sa॒hasra॒mityā̭ha bheṣa॒jame॒vāsmai̭ karotya॒bhiṣṭhi̭to॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha varuṇapā॒śame॒vābhi ti̭ṣṭhati ba॒r॒hira॒bhi jṷho॒tyāhṷtīnā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ atho̭ agni॒vatye॒va jṷho॒tyapa̭ bar​hiṣaḥ prayā॒jān [prayā॒jān, ya॒ja॒ti॒ pra॒jā vai] 10
ya̭jati pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pra॒jā e॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷñca॒tyājya̭bhāgau yajati ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti॒ varṷṇaṃ-ya~jati varuṇapā॒śāde॒vaina̭-mmuñcatya॒gnīvarṷṇau yajati sā॒kṣāde॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñca॒tya-pa̭bar​hiṣāvanūyā॒jau ya̭jati pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pra॒jā e॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati ca॒turaḥ̭ prayā॒jān. ya̭jati॒ dvāva̭nūyā॒jau ṣaṭ-thsampa̭dyante॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ [ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭, ṛ॒tuṣve॒va prati̭] 11
ṛ॒tuṣve॒va prati̭ tiṣṭha॒-tyava̭bhṛtha-nicaṅku॒ṇetyā̭ha yathodi॒tame॒va varṷṇa॒mava̭ yajate samu॒dre te॒ hṛda̭ya-ma॒phsva̭ntarityā̭ha samu॒dre hya̭ntarvarṷṇa॒-ssa-ntvā̭ viśa॒-ntvoṣa̭dhī-ru॒tā-''pa॒ ityā̭hā॒dbhi-re॒vaina॒moṣa̭dhībhi-ssa॒myañca̭-ndadhāti॒ devī̭rāpa e॒ṣa vo॒ garbha॒ ityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpa॒śavo॒ vai [ ] 12
somo॒ ya-dbhi̭ndū॒nā-mbha॒kṣaye᳚-tpaśu॒mān-thsyā॒-dvarṷṇa॒-stvḙna-ṅgṛhṇīyā॒dyanna bha॒kṣayḙdapa॒śu-ssyā॒nnainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇīyā-dupa॒spṛśya̭me॒va pa̭śu॒mā-nbha̭vati॒ nainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇāti॒ prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha varuṇapā॒śāde॒va nirmṷcya॒te 'pra̭tīkṣa॒mā ya̭nti॒ varṷṇasyā॒ntar​hi̭tyā॒ edho᳚-'syedhiṣī॒mahī-tyā̭ha sa॒midhai॒vāgni-nna̭ma॒syanta̭ u॒pāya̭nti॒ tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhe॒hītyā̭ha॒ teja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte || 13 ||
(rakṣāgṃ̭si - prayā॒jā - nṛ॒tavo॒ - vai - na̭ma॒syanto॒ - dvāda̭śa ca) (a. 3)
sphyena॒ vedi॒muddha̭nti rathā॒kṣeṇa॒ vi mi̭mīte॒ yūpa̭-mminoti tri॒vṛta̭me॒va vajragṃ̭ sa॒bhṛntya॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭rati॒ stṛtyai॒ yada̭ntarve॒di mi̭nu॒yā-ddḙvalo॒kama॒bhi ja̭ye॒-dya-dba̭hirve॒di ma̭nuṣya lo॒kaṃ ~ve᳚dya॒ntasya̭ sa॒ndhau mi̭notyu॒bhayo᳚-rlo॒kayo̭-ra॒bhiji̭tyā॒ upa̭rasammitā-mminuyā-tpitṛlo॒kakā̭masya raśa॒nasa̭mintā-mmanuṣyalo॒kakā̭masya ca॒ṣāla̭-sammitāmindri॒ya kā̭masya॒ sarvā᳚n-thsa॒mā-npra̭ti॒ṣṭhākā̭masya॒ ye trayo̭ maddhya॒māstān-thsa॒mā-npa॒śukā̭masyai॒tān. vā [vai, anṷ] 14
anṷ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhante paśu॒māne॒va bha̭vati॒ vyati̭ṣaje॒dita̭rā-npra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒rvyati̭ṣajati॒ ya-ṅkā॒mayḙta pra॒māyṷka-ssyā॒diti̭ garta॒mita॒-ntasya̭ minuyāduttarā॒rdhyaṃ̭-va~r​ṣi̭ṣṭha॒matha॒ hrasī̭yāgṃsame॒ṣā vai ga̭rta॒midyasyai॒va-mmi॒noti̭ tā॒ja-kpra mī̭yate dakṣiṇā॒rdhyaṃ̭-va~r​ṣi̭ṣṭha-mminuyā-thsuva॒rgakā̭ma॒syātha॒ hrasī̭yāgṃsa-mā॒krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ [sama̭ṣṭyai, yadeka̭smi॒n॒.] 15
yadeka̭smi॒n॒. yūpe॒ dve ra̭śa॒ne pa̭ri॒vyaya̭ti॒ tasmā॒deko॒ dve jā॒ye vi̭ndate॒ yannaikāgṃ̭ raśa॒nā-ndvayo॒ryūpa̭yoḥ pari॒vyaya̭ti॒ tasmā॒nnaikā॒ dvau patī̭ vindate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ strya̭sya jāye॒tetyṷpā॒nte tasya॒ vyati̭ṣaje॒-thstryḙvāsya̭ jāyate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ pumā̭nasya jāye॒tetyā॒nta-ntasya॒ pra ve᳚ṣṭaye॒-tpumā̭ne॒vāsya̭ [ve᳚ṣṭaye॒-tpumā̭ne॒vāsya̭, jā॒ya॒te 'sṷrā॒] 16
jāya॒te 'sṷrā॒ vai de॒vā-nda̭kṣiṇa॒ta upā̭naya॒-ntā-nde॒vā ṷpaśa॒yenai॒vāpā̭-nudanta॒ ta-dṷpaśa॒yasyo̭-paśaya॒tvaṃ-ya~-dda̭kṣiṇa॒ta ṷpaśa॒ya ṷpa॒śaye॒ bhrātṛ̭vyāpanuttyai॒ sarve॒ vā a॒nye yūpāḥ᳚ paśu॒manto-'tho̭paśa॒ya e॒vāpa॒śustasya॒ yaja̭mānaḥ pa॒śuryanna ni̭rdi॒śedārti॒-mārcche॒-dyaja̭māno॒-'sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyā-dyame॒va [ ] 17
dveṣṭi॒ tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati॒ yadi॒ na dvi॒ṣyādā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyā॒nna grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti॒ nā-''ra॒ṇyā-npra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ so᳚-'nnādyḙna॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tāmḙkāda॒śinī̭-mapaśya॒-ttayā॒ vai so᳚-'nnādya॒mavā̭rundha॒ yaddaśa॒ yūpā॒ bhava̭nti॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vā-nnādya॒mava̭ rundhe॒ [rundhe, ya] 18
ya ḙkāda॒śa-sstana̭ e॒vāsyai॒ sa du॒ha e॒vainā॒-ntena॒ vajro॒ vā e॒ṣā sa-mmī̭yate॒ yadḙkāda॒śinī॒ seśva॒rā pu॒rastā᳚-tpra॒tyañcaṃ̭-ya~॒jñagṃ samma̭rdito॒rya-tpā᳚tnīva॒ta-mmi॒noti̭ ya॒jñasya॒ pratyutta̭bdhyai saya॒tvāya̭ || 19 ||
(vai - sama̭ṣṭyai॒ - pumā̭ne॒vāsya॒ - yame॒va - rṷndhe - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ sa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tāmḙkāda॒śinī̭-mapaśya॒-ttayā॒ vai sa āyṷrindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tmanna̭dhatta pra॒jā i̭va॒ khalu॒ vā e॒ṣa sṛ̭jate॒ yo yaja̭te॒ sa e॒tar​hi̭ riricā॒na i̭va॒ yade॒ṣaikā̭da॒śinī॒ bhava॒tyāyṷre॒va taye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha̭tte॒ praivā-''gne॒yena̭ vāpayati mithu॒nagṃ sā̭rasva॒tyā ka̭roti॒ reta̭- [retaḥ̭, sau॒myena̭ dadhāti॒] 20
-ssau॒myena̭ dadhāti॒ pra ja̭nayati pau॒ṣṇena̭ bār​haspa॒tyo bha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ praja̭nayati vaiśvade॒vo bha̭vati vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāḥ pra॒jā e॒vāsmai॒ praja̭nayatī-ndri॒yame॒vaindreṇāva̭ rundhe॒ viśa̭-mmāru॒tenaujo॒ bala̭maindrā॒gnena̭ prasa॒vāya̭ sāvi॒tro ni̭rvaruṇa॒tvāya̭ vāru॒ṇo ma̭ddhya॒ta ai॒ndramā la̭bhate maddhya॒ta e॒vendri॒yaṃ-ya~ja̭māne dadhāti [ ] 21
pu॒rastā̭dai॒ndrasya̭ vaiśvade॒vamā la̭bhate vaiśvade॒vaṃ-vā~ anna॒manna̭me॒va pu॒rastā᳚ddhatte॒ tasmā᳚-tpu॒rastā॒danna̭madyata ai॒ndramā॒labhya̭ māru॒tamā la̭bhate॒ vi-ḍvai ma॒ruto॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷ baddhnāti॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ yo-'va̭gata॒-sso-'pa̭ ruddhyatāṃ॒-yo~-'pa̭ruddha॒-sso-'va̭ gaccha॒tvityai॒ndrasya̭ lo॒ke vā̭ru॒ṇamā la̭bheta vāru॒ṇasya̭ lo॒ka ai॒ndraṃ- [lo॒ka ai॒ndram, ya e॒vāva̭gata॒-sso-'pa̭] 22
-~ya e॒vāva̭gata॒-sso-'pa̭ ruddhyate॒ yo-'pa̭ruddha॒-sso-'va̭ gacchati॒ yadi̭ kā॒mayḙta pra॒jā mṷhyeyu॒riti̭ pa॒śūn vyati̭ṣaje-tpra॒jā e॒va mo̭hayati॒ yada̭bhivāha॒to̭-'pāṃ-vā~̭ru॒ṇamā॒labhḙta pra॒jā varṷṇo gṛhṇīyā-ddakṣiṇa॒ta uda̭ñca॒mā la̭bhate-'pavāha॒to̭-'pā-mpra॒jānā॒-mava̭ruṇa grāhāya || 23 ||
(reto॒ - yaja̭māne dadhāti - lo॒ka ai॒ndragṃ - sa॒ptatrigṃ̭śacca) (a. 5)
indraḥ॒ patni̭yā॒ manṷmayājaya॒-ttā-mparya̭gnikṛtā॒-muda̭sṛja॒-ttayā॒ manṷrārdhno॒dya-tparya̭gnikṛta-mpātnīva॒tamṷ-thsṛ॒jati॒ yāme॒va manu॒r॒. ṛddhi॒mārdhno॒-ttāme॒va yaja̭māna ṛdhnoti ya॒jñasya॒ vā apra̭tiṣṭhitā-dya॒jñaḥ parā̭ bhavati ya॒jña-mpa̭rā॒bhava̭ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ parā̭ bhavati॒ yadājyḙna pātnīva॒tagṃ sagg̭sthā॒paya̭ti ya॒jñasya॒ prati̭ṣṭhityai ya॒jña-mpra̭ti॒tiṣṭha̭ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ prati̭ tiṣṭhatī॒ṣṭaṃ-va~॒payā॒ [-~va॒payā᳚, bhava॒tyani̭ṣṭaṃ-va~॒śayā-'tha̭] 24
bhava॒tyani̭ṣṭaṃ-va~॒śayā-'tha̭ pātnīva॒tena॒ pra ca̭rati tī॒rtha e॒va pra ca̭ra॒tyatho̭ e॒tar​hye॒vāsya॒ yāma̭stvā॒ṣṭro bha̭vati॒ tvaṣṭā॒ vai reta̭sa-ssi॒ktasya̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti॒ tame॒va vṛṣā̭ṇa॒-mpatnī॒ṣvapi̭ sṛjati॒ so᳚-'smai rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti || 25 ||
(va॒payā॒ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
ghnanti॒ vā e॒ta-thsomaṃ॒-ya~da̭bhiṣu॒ṇvanti॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti॒ yathā̭ mṛ॒tāyā̭nu॒stara̭ṇī॒-ṅghnanti̭ tā॒dṛge॒va ta-dyadṷttarā॒rdhe vā॒ maddhyḙ vā juhu॒yā-dde॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndaddhyā-ddakṣiṇā॒rdhe jṷhotye॒ṣā vai pi̭tṛ॒ṇā-ndi-khsvāyā̭me॒va di॒śi pi॒tṝ-nni॒rava̭dayata udgā॒tṛbhyo̭ haranti sāmadeva॒tyo̭ vai sau॒myo yade॒va sāmnaḥ̭ chambaṭku॒rvanti॒ tasyai॒va sa śānti॒rave᳚- [śānti॒rava̭, ī॒kṣa॒nte॒ pa॒vitraṃ॒-vai~] 26
-kṣante pa॒vitraṃ॒-vai~ sau॒mya ā॒tmāna̭me॒va pa̭vayante॒ ya ā॒tmāna॒-nna pa̭ri॒paśyḙdi॒tāsuḥ̭ syādabhida॒di-ṅkṛ॒tvā-'ve᳚kṣeta॒ tasmi॒n॒. hyā᳚tmāna̭-mpari॒paśya॒tyatho̭ ā॒tmāna̭me॒va pa̭vayate॒ yo ga॒tama̭nā॒-ssyā-thso-'ve᳚kṣeta॒ yanme॒ manaḥ॒ parā̭gataṃ॒-ya~dvā̭ me॒ apa̭rāgatam | rājñā॒ somḙna॒ tadva॒yama॒smāsṷ dhārayāma॒sīti॒ mana̭ e॒vātma-ndā̭dhāra॒- [e॒vātma-ndā̭dhāra, na ga॒tama̭nā] 27
na ga॒tama̭nā bhava॒tyapa॒ vai tṛ̭tīyasava॒ne ya॒jñaḥ krā̭matījā॒nā-danī̭jānama॒bhyā᳚-gnāvaiṣṇa॒vyarcā ghṛ॒tasya̭ yajatya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñca̭ dādhāropā॒gṃ॒śu ya̭jati mithuna॒tvāya̭ brahmavā॒dino̭ vadanti mi॒tro ya॒jñasya॒ svi̭ṣṭaṃ-yu~vate॒ varṷṇo॒ duri̭ṣṭa॒-ṅkva̭ tar​hi̭ ya॒jñaḥ kva̭ yaja̭māno bhava॒tīti॒ yanmai᳚trāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā॒labha̭te mi॒treṇai॒va [ ] 28
ya॒jñasya॒ svi̭ṣṭagṃ śamayati॒ varṷṇena॒ duri̭ṣṭa॒-nnā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ yathā॒ vai lāṅga̭leno॒rvarā᳚-mprabhi॒ndan-tye॒vamṛ̭khsā॒me ya॒jña-mpra bhi̭nto॒ yanmai᳚trāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā॒labha̭te ya॒jñāyai॒va prabhi̭nnāya ma॒tya̭ma॒nvavā᳚syati॒ śāntyai̭ yā॒tayā̭māni॒ vā e॒tasya॒ chandāgṃ̭si॒ ya ī̭jā॒na-śchanda̭sāme॒ṣa raso॒ ya-dva॒śā yanmai᳚trāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā॒labha̭te॒ chandāg̭sye॒va puna॒rā prī̭ṇā॒tya yā̭tayāmatvā॒yātho॒ chanda̭ssve॒va rasa̭-ndadhāti || 29 ||
(ava̭ - dādhāra - mi॒treṇai॒va - prī̭ṇāti॒ - ṣaṭca̭) (a. 7)
de॒vā vā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryāṃ᳚(1॒) ~vya̭bhajanta॒ tato॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ tada̭tigrā॒hyā̭ abhava॒-ntada̭tigrā॒hyā̭ṇā-matigrāhya॒tvaṃ-ya~da̭tigrā॒hyā̭ gṛ॒hyanta̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha̭tte॒ teja̭ āgne॒yene᳚ndri॒ya-mai॒ndreṇa̭ brahmavarca॒sagṃ sau॒ryeṇo̭pa॒stambha̭naṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya॒ yada̭tigrā॒hyā᳚śca॒kre pṛ॒ṣṭhāni॒ ya-tpṛṣṭhye॒ na gṛ̭hṇī॒yā-tprāñcaṃ̭-ya~॒jña-mpṛ॒ṣṭhāni॒ sagṃ śṛ̭ṇīyu॒rya-du॒kthyḙ [-du॒kthye᳚, gṛ॒hṇī॒yā-tpra॒tyañcaṃ̭-] 30
gṛhṇī॒yā-tpra॒tyañcaṃ̭-ya~॒jñama̭tigrā॒hyā᳚-ssagṃ śṛ̭ṇīyurviśva॒jiti॒ sarva̭pṛṣṭhe grahīta॒vyā̭ ya॒jñasya̭ savīrya॒tvāya̭ pra॒jāpa̭tirde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa pri॒yāsta॒nūrapa॒ nya̭dhatta॒ tada̭tigrā॒hyā̭ abhava॒n vita̭nu॒stasya̭ ya॒jña ityā̭hu॒rya-syā̭tigrā॒hyā̭ na gṛ॒hyanta॒ ityapya̭gniṣṭo॒me gra̭hīta॒vyā̭ ya॒jñasya̭ satanu॒tvāya̭ de॒vatā॒ vai sarvā᳚-ssa॒dṛśī̭rāsa॒-ntā na vyā॒vṛta̭-magaccha॒-nte de॒vā [de॒vāḥ, e॒ta e॒tā-ngrahā̭-] 31
e॒ta e॒tā-ngrahā̭-napaśya॒-ntāna̭gṛhṇatā-''gne॒ yama॒gnirai॒ndramindraḥ̭ sau॒ryagṃ sūrya॒stato॒ vai te᳚-'nyābhi̭-rde॒vatā̭bhi-rvyā॒vṛta̭magaccha॒n॒. yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te grahā̭ gṛ॒hyante᳚ vyā॒vṛta̭me॒va pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa gacchatī॒me lo॒kā jyoti̭ṣmanta-ssa॒māva̭-dvīryāḥ kā॒ryā̭ ityā̭hurāgne॒yenā॒smin ~lo॒ke jyoti̭rdhatta ai॒ndreṇā॒ntari̭kṣa indravā॒yū hi sa॒yujaṷ sau॒ryeṇā॒muṣmi̭n ~lo॒ke [ ] 32
jyoti̭rdhatte॒ jyoti̭ṣmanto-'smā i॒me lo॒kā bha̭vanti sa॒māva̭-dvīryānenān kuruta e॒tān. vai grahā᳚-nba॒bāṃ-vi॒śvava̭yasā-vavittā॒-ntābhyā̭mi॒me lo॒kāḥ parā᳚ñcaścā॒rvāñca̭śca॒ prābhu॒ryasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te grahā̭ gṛ॒hyante॒ prāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ parā᳚ñcaścā॒rvāñca̭śca bhānti || 33 ||
(u॒kthyḙ - de॒vā - a॒muṣmi̭n ~lo॒ka - ekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 8)
de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā adā᳚bhye॒ chandāgṃ̭si॒ sava̭nāni॒ sama̭sthāpaya॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo-'dā᳚bhyo gṛ॒hyate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ yadvai de॒vā asṷrā॒-nadā᳚bhye॒-nāda̭bhnuva॒-ntadadā᳚bhyasyā-dābhya॒ tvaṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ da॒bhnotye॒va bhrātṛ̭vya॒-nnaina॒-mbhrātṛ̭vyo dabhno- [dabhnoti, e॒ṣā vai] 34
-tye॒ṣā vai pra॒jāpa̭te-ratimo॒kṣiṇī॒ nāma̭ ta॒nūryadadā᳚bhya॒ upa̭naddhasya gṛhṇā॒tyati̭muktyā॒ ati̭ pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vya-mmucyate॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ ghnanti॒ vā e॒ta-thsomaṃ॒-ya~da̭bhiṣu॒ṇvanti॒ somḙ ha॒nyamā̭ne ya॒jño ha̭nyate ya॒jñe yaja̭māno brahmavā॒dino̭ vadanti॒ ki-nta-dya॒jñe yaja̭mānaḥ kurute॒ yena॒ jīvan᳚-thsuva॒rgaṃ-lo~॒kametīti̭ jīvagra॒ho vā e॒ṣa yadadā॒bhyo 'na̭bhiṣutasya gṛhṇāti॒ jīva̭ntame॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ ~lo॒ka-ṅga̭mayati॒ vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ yadadā᳚bhye sagg​-sthā॒paya̭-ntya॒gṃ॒śūnapi̭ sṛjati ya॒jñasya॒ santa̭tyai || 35 ||
(da॒bhno॒tya - na̭bhiṣutasya gṛhṇā॒tye - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 9)
de॒vā vai pra॒bāhu॒ggrahā̭-nagṛhṇata॒ sa e॒ta-mpra॒jāpa̭ti-ra॒gṃ॒śu-ma̭paśya॒-ttama̭gṛhṇīta॒ tena॒ vai sa ā᳚rdhno॒-dyasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒-'gṃ॒śu-rgṛ॒hyata̭ ṛ॒ddhnotye॒va sa॒kṛda̭bhiṣutasya gṛhṇāti sa॒kṛddhi sa tenā-''rdhno॒nmana̭sā gṛhṇāti॒ mana̭ iva॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyā॒ audṷmbareṇa gṛhṇā॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrja̭me॒vāva̭ rundhe॒ catuḥ̭srakti bhavati di॒- [bhavati di॒kṣu, e॒va prati̭ tiṣṭhati॒] 36
-kṣvḙva prati̭ tiṣṭhati॒ yo vā a॒gṃ॒śorā॒yata̭naṃ॒-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati vāmade॒vyamiti॒ sāma॒ tadvā a̭syā॒-''yata̭na॒-mmana̭sā॒ gāya̭māno gṛhṇātyā॒yata̭navāne॒va bha̭vati॒ yada̭ddhva॒ryura॒gṃ॒śu-ṅgṛ॒hṇa-nnārdhayḙdu॒bhābhyā॒-nnardhyḙtāddhva॒ryavḙ ca॒ yaja̭mānāya ca॒ yada॒rdhayḙ-du॒bhābhyā̭-mṛddhye॒tāna̭vāna-ṅgṛhṇāti॒ saivāsyardhi॒r॒. hira̭ṇyama॒bhi vya̭nitya॒mṛtaṃ॒-vai~ hira̭ṇya॒māyuḥ̭ prā॒ṇa āyṷṣai॒vāmṛta̭ma॒bhi dhi̭noti śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭ tiṣṭhati || 37 ||
(di॒kṣva̭ - niti - vigṃśa॒tiśca̭) (a. 10)
pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa ya॒jñānāgṃ̭ ṣoḍaśa॒dhendri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tmāna̭ma॒bhi sama̭kkhida॒-tta-thṣo̭ḍa॒śya̭bhava॒nna vai ṣo̭ḍa॒śī nāma̭ ya॒jño᳚-'sti॒ yadvāva ṣo̭ḍa॒śagg​ sto॒tragṃ ṣo̭ḍa॒śagṃ śa॒stra-ntena̭ ṣoḍa॒śī ta-thṣo̭ḍa॒śinaḥ̭ ṣoḍaśi॒tvaṃ-ya~-thṣo̭ḍa॒śī gṛ॒hyata̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha̭tte de॒vebhyo॒ vai sṷva॒rgo lo॒ko [lo॒kaḥ, na prābha̭va॒-tta] 38
na prābha̭va॒-tta e॒tagṃ ṣo̭ḍa॒śina̭mapaśya॒-ntama̭gṛhṇata॒ tato॒ vai tebhyaḥ̭ suva॒rgo lo॒kaḥ prābha̭va॒dya-thṣo̭ḍa॒śī gṛ॒hyatḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyā॒ indro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ ṣo̭ḍa॒śina॒-mprāya̭ccha॒-ttama̭gṛhṇīta॒ tato॒ vai so-'gra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparyai॒-dyasyai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ ṣoḍa॒śī gṛ॒hyate- [gṛ॒hyate᳚, agra̭me॒va] 39
-'gra̭me॒va sa̭mā॒nānā॒-mparyḙti prātassava॒ne gṛ̭hṇāti॒ vajro॒ vai ṣo̭ḍa॒śī vajraḥ̭ prātassava॒nagg​ svāde॒vainaṃ॒-yo~ne॒rnigṛ̭hṇāti॒ sava̭nesavane॒-'bhi gṛ̭hṇāti॒ sava̭nāthsavanāde॒vaina॒-mpra ja̭nayati tṛtīyasava॒ne pa॒śukā̭masya gṛhṇīyā॒-dvajro॒ vai ṣo̭ḍa॒śī pa॒śava̭stṛtīyasava॒naṃ-va~jrḙṇai॒vāsmai̭ tṛtīyasava॒nā-tpa॒śūnava̭ rundhe॒ nokthyḙ gṛhṇīyā-tpra॒jā vai pa॒śava̭ u॒kthāni॒ yadu॒kthyḙ- [yadu॒kthye᳚, gṛ॒hṇī॒yā-tpra॒jā-] 40
gṛhṇī॒yā-tpra॒jā-mpa॒śūna̭sya॒ nirda̭hedatirā॒tre pa॒śukā̭masya gṛhṇīyā॒-dvajro॒ vai ṣo̭ḍa॒śī vajrḙṇai॒vāsmai̭ pa॒śūna̭va॒ruddhya॒ rātri̭-yo॒pari̭ṣṭā-cchamaya॒tyapya̭gniṣṭo॒me rā̭ja॒nya̭sya gṛhṇīyā-dvyā॒vṛtkā̭mo॒ hi rā̭ja॒nyo̭ yaja̭te sā॒hna e॒vāsmai॒ vajra̭-ṅgṛhṇāti॒ sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ indhe॒ nirvā̭ daha-tyekavi॒gṃ॒śagg​ sto॒tra-mbha̭vati॒ prati̭ṣṭhityai॒ hari̭vacchasyata॒ indra̭sya pri॒ya-ndhāmo- [pri॒ya-ndhāma̭, upā᳚-''pnoti॒] 41
-pā᳚-''pnoti॒ kanī̭yāgṃsi॒ vai de॒veṣu॒ chandā॒g॒syāsa॒n-jyāyā॒g॒-syasṷreṣu॒ te de॒vāḥ kanī̭yasā॒ chanda̭sā॒ jyāya॒-śchando॒-'bhi vya̭śagṃsa॒-ntato॒ vai te-'sṷrāṇāṃ-lo~॒kama̭vṛñjata॒ ya-tkanī̭yasā॒ chanda̭sā॒ jyāya॒-śchando॒-'bhivi॒śagṃsa̭ti॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va tallo॒kaṃ-vṛ~̭ṅkte॒ ṣaḍa॒kṣarā॒ṇyati̭ recayanti॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti ca॒tvāri॒ pūrvā॒ṇyava̭ kalpayanti॒ [kalpayanti, catṷṣpada e॒va] 42
catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe॒ dve utta̭re dvi॒pada̭ e॒vāva̭ rundhe 'nu॒ṣṭubha̭ma॒bhi sa-mpā̭dayanti॒ vāgvā a̭nu॒ṣṭu-ptasmā᳚-tprā॒ṇānāṃ॒-vā~gṷtta॒mā sa̭mayāviṣi॒te sūryḙ ṣoḍa॒śinaḥ̭ sto॒tra-mu॒pāka̭rotye॒tasmi॒n vai lo॒ka indro̭ vṛ॒trama̭han-thsā॒kṣāde॒va vajra॒-mbhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭ra-tyaruṇapiśa॒ṅgo-'śvo॒ dakṣi̭ṇai॒tadvai vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai || 43 ||
(lo॒ko - vi॒duṣaḥ̭ ṣoḍa॒śī gṛ॒hyate॒ - yadu॒kthyḙ - dhāma̭ - kalpayanti - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 11)
(su॒va॒rgāya॒ ya-ddā᳚kṣi॒ṇāni̭ - samiṣṭa ya॒jūg​ - ṣya̭vabhṛtha ya॒jūgṃṣi॒ - sphyena̭ - pra॒jāpa̭tirekāda॒śinī॒ - mindraḥ॒ patni̭yā॒ - ghnanti̭ - de॒vā vā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭ - de॒vā vā adā᳚bhye - de॒vā vai pra॒bāhṷk - pra॒jāpa̭tirde॒vebhya॒-ssa ri̭ricā॒naḥ - ṣo̭ḍaśa॒dhaikā̭daśa) (11)
(su॒va॒rgāya̭ - yajati pra॒jāḥ - sau॒myena̭ - gṛhṇī॒yā-tpra॒tyañcaṃ̭ - gṛhṇī॒yā-tpra॒jā-mpa॒śūn - trica̭tvārigṃśat) (43)
(su॒va॒rgāya॒, vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai)
(prā॒cīna̭vagṃśaṃ॒ - ya - ccā॒tvālā᳚ - dya॒jñene - ndraḥ̭ - su॒vargāya॒ - ṣaṭ ) (6)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||