5.2 - Vishnumukha Vai Devah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

ॐ

5.2 - વિષ્ણુમુખા વૈ દેવાઃ - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય સંહિતા પાઠઃ

Vishnu Vedic Gujarati

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પઞ્ચમકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્નઃ - ચિત્યુપક્રમાભિધાનં

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

વિષ્ણુ॑મુખા॒ વૈ દે॒વા શ્છન્દો॑ભિરિ॒માન્ ઁલો॒કાન॑નપજ॒ય્ય મ॒ભ્ય॑જય॒ન્॒.ય-દ્વિ॑ષ્ણુક્ર॒માન્ ક્રમ॑તે॒ વિષ્ણુ॑રે॒વ ભૂ॒ત્વા યજ॑માન॒શ્છન્દો॑ભિરિ॒માન્ ઁલો॒કાન॑નપજ॒ય્યમ॒ભિ જ॑યતિ॒ વિષ્ણોઃ॒ ક્રમો᳚-ઽસ્ય-ભિમાતિ॒હેત્યા॑હ ગાય॒ત્રી વૈ પૃ॑થિ॒વી ત્રૈષ્ટુ॑ભમ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒-ઞ્જાગ॑તી॒ દ્યૌરાનુ॑ષ્ટુભી॒ર્દિશ॒ શ્છન્દો॑ભિરે॒વેમાન્ ઁલો॒કાન્. ય॑થા પૂ॒ર્વમ॒ભિ જ॑યતિ પ્ર॒જાપ॑તિર॒ગ્નિમ॑સૃજત॒ સો᳚-ઽસ્મા-થ્સૃ॒ષ્ટઃ [સો᳚-ઽસ્મા-થ્સૃ॒ષ્ટઃ, પરા॑ઙૈ॒ત્ત-] 1

પરા॑ઙૈ॒ત્ત-મે॒તયા ઽન્વૈ॒દક્ર॑ન્દ॒દિતિ॒ તયા॒ વૈ સો᳚-ઽગ્નેઃ પ્રિ॒ય-ન્ધામા-ઽવા॑રુન્ધ॒ યદે॒તામ॒ન્વાહા॒-ગ્નેરે॒વૈતયા᳚ પ્રિ॒ય-ન્ધામા-ઽવ॑ રુન્ધ ઈશ્વ॒રો વા એ॒ષ પરા᳚-મ્પ્ર॒દઘો॒ યો વિ॑ષ્ણુક્ર॒માન્ ક્રમ॑તે ચત॒સૃભિ॒રા વ॑ર્તતે ચ॒ત્વારિ॒ છન્દાગ્ં॑સિ॒ છન્દાગ્ં॑સિ॒ ખલુ॒ વા અ॒ગ્નેઃ પ્રિ॒યા ત॒નૂઃ પ્રિ॒યામે॒વાસ્ય॑ ત॒નુવ॑મ॒ભિ [ ] 2

પ॒ર્યાવ॑ર્તતે દક્ષિ॒ણા પ॒ર્યાવ॑ર્તતે॒ સ્વમે॒વ વી॒ર્ય॑મનુ॑ પ॒ર્યાવ॑ર્તતે॒ તસ્મા॒-દ્દક્ષિ॒ણો-ઽર્ધ॑ આ॒ત્મનો॑ વી॒ર્યા॑વત્ત॒રો-ઽથો॑ આદિ॒ત્યસ્યૈ॒વા-ઽઽવૃત॒મનુ॑ પ॒ર્યાવ॑ર્તતે॒ શુન॒શ્શેપ॒માજી॑ગર્તિં॒-વઁરુ॑ણો-ઽગૃહ્ણા॒-થ્સ એ॒તાં-વાઁ॑રુ॒ણીમ॑પશ્ય॒-ત્તયા॒ વૈ સ આ॒ત્માનં॑-વઁરુણપા॒શાદ॑મુઞ્ચ॒-દ્વરુ॑ણો॒ વા એ॒ત-ઙ્ગૃ॑હ્ણાતિ॒ ય ઉ॒ખા-મ્પ્ર॑તિમુ॒ઞ્ચત॒ ઉદુ॑ત્ત॒મં-વઁ॑રુણ॒પાશ॑-મ॒સ્મદિત્યા॑હા॒-ઽઽત્માન॑-મે॒વૈતયા॑ [-મે॒વૈતયા᳚, વ॒રુ॒ણ॒પા॒શા-] 3

વરુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચ॒ત્યા ત્વા॑-ઽહાર્ષ॒મિત્યા॒હા ઽઽહ્ય॑ન॒ગ્ં॒ હર॑તિ ધ્રુ॒વસ્તિ॒ષ્ઠા ઽવિ॑ચાચલિ॒રિત્યા॑હ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ॒ વિશ॑સ્ત્વા॒ સર્વા॑ વાઞ્છ॒ન્ત્વિત્યા॑હ વિ॒શૈવૈન॒ગ્ં॒ સમ॑ર્ધયત્ય॒સ્મિ-ન્રા॒ષ્ટ્રમધિ॑ શ્ર॒યેત્યા॑હ રા॒ષ્ટ્રમે॒વાસ્મિ॑-ન્ધ્રુ॒વમ॑ક॒ર્ય-ઙ્કા॒મયે॑ત રા॒ષ્ટ્રગ્ગ્ સ્યા॒દિતિ॒ ત-મ્મન॑સા ધ્યાયે-દ્રા॒ષ્ટ્રમે॒વ ભ॑વ॒- [ભ॑વતિ, અગ્રે॑] 4

-ત્યગ્રે॑ બૃ॒હન્નુ॒ષસા॑મૂ॒ર્ધ્વો અ॑સ્થા॒દિત્યા॒હા-ઽગ્ર॑મે॒વૈનગ્ં॑ સમા॒નાના᳚-ઙ્કરોતિ નિર્જગ્મિ॒વા-ન્તમ॑સ॒ ઇત્યા॑હ॒ તમ॑ એ॒વાસ્મા॒દપ॑ હન્તિ॒ જ્યોતિ॒ષા- ઽઽગા॒દિત્યા॑હ॒ જ્યોતિ॑રે॒વા-સ્મિ॑-ન્દધાતિ ચત॒સૃભિઃ॑ સાદયતિ ચ॒ત્વારિ॒ છન્દાગ્ં॑સિ॒ છન્દો॑ભિરે॒વા-ઽ-તિ॑ચ્છન્દસોત્ત॒મયા॒ વર્ષ્મ॒ વા એ॒ષા છન્દ॑સાં॒-યઁદતિ॑ચ્છન્દા॒ વર્ષ્મૈ॒વૈનગ્ં॑ સમા॒નાના᳚-ઙ્કરોતિ॒ સદ્વ॑તી [સદ્વ॑તી, ભ॒વ॒તિ॒ સ॒ત્ત્વમે॒વૈન॑] 5

ભવતિ સ॒ત્ત્વમે॒વૈન॑-ઙ્ગમયતિ વાથ્સ॒પ્રેણોપ॑ તિષ્ઠત એ॒તેન॒ વૈ વ॑થ્સ॒પ્રીર્ભા॑લન્દ॒નો᳚-ઽગ્નેઃ પ્રિ॒ય-ન્ધામા-ઽવા॑-ઽરુન્ધા॒-ઽગ્નેરે॒વૈતેન॑ પ્રિ॒ય-ન્ધામા-ઽવ॑ રુન્ધ એકાદ॒શ-મ્ભ॑વત્યેક॒ધૈવ યજ॑માને વી॒ર્ય॑-ન્દધાતિ॒ સ્તોમે॑ન॒ વૈ દે॒વા અ॒સ્મિન્ ઁલો॒ક આ᳚ર્ધ્નુવ॒ન્ છન્દો॑ભિર॒મુષ્મિ॒ન્-થ્સ્તોમ॑સ્યેવ॒ ખલુ॒ વા એ॒ત-દ્રૂ॒પં-યઁ-દ્વા᳚થ્સ॒પ્રં-યઁ-દ્વા᳚થ્સ॒પ્રેણો॑પ॒તિષ્ઠ॑ત [ઁય-દ્વા᳚થ્સ॒પ્રેણો॑પ॒તિષ્ઠ॑તે, ઇ॒મમે॒વ] 6

ઇ॒મમે॒વ તેન॑ લો॒કમ॒ભિ જ॑યતિ॒ ય-દ્વિ॑ષ્ણુક્ર॒માન્ ક્રમ॑તે॒-ઽમુમે॒વ તૈર્લો॒કમ॒ભિ જ॑યતિ પૂર્વે॒દ્યુઃ પ્રક્રા॑મત્યુત્તરે॒દ્યુ-હ્ રુપ॑ તિષ્ઠતે॒ તસ્મા॒-દ્યોગે॒-ઽન્યાસા᳚-મ્પ્ર॒જાના॒-મ્મનઃ॒, ક્ષેમે॒-ઽન્યાસા॒-ન્તસ્મા᳚-દ્યાયાવ॒રઃ, ક્ષે॒મ્યસ્યે॑શે॒ તસ્મા᳚-દ્યાયાવ॒રઃ, ક્ષે॒મ્યમ॒દ્ધ્યવ॑સ્યતિ મુ॒ષ્ટી ક॑રોતિ॒ વાચં॑-યઁચ્છતિ ય॒જ્ઞસ્ય॒ ધૃત્યૈ᳚ ॥ 7 ॥

(સૃ॒ષ્ટો᳚-ઽ - (1॒) ભ્યે॑ - તયા॑ - ભવતિ॒ - સદ્વ॑ત્યુ - પ॒તિષ્ઠ॑તે॒ - દ્વિચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 1)

અન્ન॑પ॒તે-ઽન્ન॑સ્ય નો દે॒હીત્યા॑હા॒-ગ્નિર્વા અન્ન॑પતિ॒-સ્સ એ॒વાસ્મા॒ અન્ન॒-મ્પ્રય॑ચ્છત્યનમી॒વસ્ય॑ શુ॒ષ્મિણ॒ ઇત્યા॑હા-ય॒ક્ષ્મસ્યેતિ॒ વાવૈતદા॑હ॒ પ્ર પ્ર॑દા॒તાર॑-ન્તારિષ॒ ઊર્જ॑-ન્નો ધેહિ દ્વિ॒પદે॒ ચતુ॑ષ્પદ॒ ઇત્યા॑હા॒-ઽઽશિષ॑મે॒વૈતામા શા᳚સ્ત॒ ઉદુ॑ ત્વા॒ વિશ્વે॑ દે॒વા ઇત્યા॑હ પ્રા॒ણા વૈ વિશ્વે॑ દે॒વાઃ [દે॒વાઃ, પ્રા॒ણૈરે॒વૈન॒-] 8

પ્રા॒ણૈરે॒વૈન॒-મુદ્ય॑ચ્છ॒તે ઽગ્ને॒ ભર॑ન્તુ॒ ચિત્તિ॑ભિ॒રિત્યા॑હ॒ યસ્મા॑ એ॒વૈન॑-ઞ્ચિ॒ત્તાયો॒દ્યચ્છ॑તે॒ તેનૈ॒વૈન॒ગ્ં॒ સમ॑ર્ધયતિ ચત॒સૃભિ॒રા સા॑દયતિ ચ॒ત્વારિ॒ છન્દાગ્ં॑સિ॒ છન્દો॑ભિરે॒વા-તિ॑ચ્છન્દસોત્ત॒મયા॒ વર્ષ્મ॒ વા એ॒ષા છન્દ॑સાં॒-યઁદતિ॑ચ્છન્દા॒ વર્ષ્મૈ॒વૈનગ્ં॑ સમા॒નાના᳚-ઙ્કરોતિ॒ સદ્વ॑તી ભવતિ સ॒ત્ત્વમે॒વૈન॑-ઙ્ગમયતિ॒ પ્રેદ॑ગ્ને॒ જ્યોતિ॑ષ્માન્ [ ] 9

યા॒હીત્યા॑હ॒ જ્યોતિ॑રે॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ ત॒નુવા॒ વા એ॒ષ હિ॑નસ્તિ॒ યગ્ં હિ॒નસ્તિ॒ મા હિગ્ં॑સીસ્ત॒નુવા᳚ પ્ર॒જા ઇત્યા॑હ પ્ર॒જાભ્ય॑ એ॒વૈનગ્ં॑ શમયતિ॒ રક્ષાગ્ં॑સિ॒ વા એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞગ્ં સ॑ચન્તે॒ યદન॑ ઉ॒થ્સર્જ॒-ત્યક્ર॑ન્દ॒દિત્યન્વા॑હ॒ રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યા॒ અન॑સા વહ॒ન્-ત્યપ॑ચિતિ-મે॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ॒ તસ્મા॑દન॒સ્વી ચ॑ ર॒થી ચાતિ॑થીના॒-મપ॑ચિતતમા॒- [-મપ॑ચિતતમૌ, અપ॑ચિતિમા-ન્ભવતિ॒] 10

-વપ॑ચિતિમા-ન્ભવતિ॒ ય એ॒વં-વેઁદ॑ સ॒મિધા॒-ઽગ્નિ-ન્દુ॑વસ્ય॒તેતિ॑ ઘૃતાનુષિ॒ક્તામવ॑સિતે સ॒મિધ॒મા દ॑ધાતિ॒ યથા-ઽતિ॑થય॒ આગ॑તાય સ॒ર્પિષ્વ॑દાતિ॒થ્ય-ઙ્ક્રિ॒યતે॑ તા॒દૃગે॒વ ત-દ્ગા॑યત્રિ॒યા બ્રા᳚હ્મ॒ણસ્ય॑ ગાય॒ત્રો હિ બ્રા᳚હ્મ॒ણસ્ત્રિ॒ષ્ટુભા॑ રાજ॒ન્ય॑સ્ય॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભો॒ હિ રા॑જ॒ન્યો᳚ ઽફ્સુ ભસ્મ॒ પ્ર વે॑શયત્ય॒ફ્સુયો॑નિ॒ર્વા અ॒ગ્નિ-સ્સ્વામે॒વૈનં॒-યોઁનિ॑-ઙ્ગમયતિ તિ॒સૃભિઃ॒ પ્રવે॑શયતિ ત્રિ॒વૃદ્વા [ત્રિ॒વૃદ્વૈ, અ॒ગ્નિ-ર્યાવા॑-] 11

અ॒ગ્નિ-ર્યાવા॑-ને॒વા-ઽગ્નિસ્ત-મ્પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા-ઙ્ગ॑મયતિ॒ પરા॒ વા એ॒ષો᳚-ઽગ્નિં-વઁ॑પતિ॒ યો᳚-ઽફ્સુ ભસ્મ॑ પ્રવે॒શય॑તિ॒ જ્યોતિ॑ષ્મતીભ્યા॒-મવ॑ દધાતિ॒ જ્યોતિ॑રે॒વા-ઽસ્મિ॑-ન્દધાતિ॒ દ્વાભ્યા॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ॒ પરા॒ વા એ॒ષ પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂન્ વ॑પતિ॒ યો᳚-ઽફ્સુ ભસ્મ॑ પ્રવે॒શય॑તિ॒ પુન॑રૂ॒ર્જા સ॒હ ર॒ય્યેતિ॒ પુન॑રુ॒દૈતિ॑ પ્ર॒જામે॒વ પ॒શૂના॒ત્મ-ન્ધ॑ત્તે॒ પુન॑સ્ત્વા-ઽઽદિ॒ત્યા [પુન॑સ્ત્વા-ઽઽદિ॒ત્યાઃ, રુ॒દ્રા] 12

રુ॒દ્રા વસ॑વ॒-સ્સમિ॑ન્ધતા॒-મિત્યા॑હૈ॒તા વા એ॒ત-ન્દે॒વતા॒ અગ્રે॒ સમૈ᳚ન્ધત॒ તાભિ॑રે॒વૈન॒ગ્ં॒ સમિ॑ન્ધે॒ બોધા॒ સ બો॒ધીત્યુપ॑ તિષ્ઠતે બો॒ધય॑ત્યે॒વૈન॒-ન્તસ્મા᳚-થ્સુ॒પ્ત્વા પ્ર॒જાઃ પ્રબુ॑દ્ધ્યન્તે યથાસ્થા॒નમુપ॑ તિષ્ઠતે॒ તસ્મા᳚-દ્યથાસ્થા॒ન-મ્પ॒શવઃ॒ પુન॒રેત્યોપ॑ તિષ્ઠન્તે ॥ 13 ॥

(વૈ વિશ્વે॑ દે॒વા - જ્યોતિ॑ષ્મા॒ - નપ॑ચિતતમૌ - ત્રિ॒વૃદ્વા - આ॑દિ॒ત્યા - દ્વિચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 2)

યાવ॑તી॒ વૈ પૃ॑થિ॒વી તસ્યૈ॑ ય॒મ આધિ॑પત્ય॒-મ્પરી॑યાય॒ યો વૈ ય॒મ-ન્દે॑વ॒યજ॑નમ॒સ્યા અનિ॑ર્યાચ્યા॒-ઽગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુ॒તે ય॒માયૈ॑ન॒ગ્ં॒ સ ચિ॑નુ॒તે-ઽપે॒તે-ત્ય॒દ્ધ્યવ॑સાયયતિ ય॒મમે॒વ દે॑વ॒યજ॑નમ॒સ્યૈ નિ॒ર્યાચ્યા॒- ઽઽત્મને॒-ઽગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુત ઇષ્વ॒ગ્રેણ॒ વા અ॒સ્યા અના॑મૃત-મિ॒ચ્છન્તો॒ નાવિ॑ન્દ॒-ન્તે દે॒વા એ॒ત-દ્યજુ॑રપશ્ય॒ન્નપે॒તેતિ॒ યદે॒તેના᳚-ધ્યવસા॒યય॒- [-ધ્યવસા॒યય॑તિ, અના॑મૃત] 14

-ત્યના॑મૃત એ॒વાગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુત॒ ઉદ્ધ॑ન્તિ॒ યદે॒વાસ્યા॑ અમે॒દ્ધ્ય-ન્તદપ॑ હન્ત્ય॒પો-ઽવો᳚ક્ષતિ॒ શાન્ત્યૈ॒ સિક॑તા॒ નિ વ॑પત્યે॒તદ્વા અ॒ગ્નેર્વૈ᳚શ્વાન॒રસ્ય॑ રૂ॒પગ્ં રૂ॒પેણૈ॒વ વૈ᳚શ્વાન॒રમવ॑ રુન્ધ॒ ઊષા॒-ન્નિવ॑પતિ॒ પુષ્ટિ॒ર્વા એ॒ષા પ્ર॒જન॑નં॒-યઁદૂષાઃ॒ પુષ્ટ્યા॑મે॒વ પ્ર॒જન॑ને॒-ઽગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુ॒તે-ઽથો॑ સં॒(2)જ્ઞાન્ન॑ એ॒વ સં॒(2)જ્ઞાન્ન॒ગ્ગ્॒ હ્યે॑ત- [હ્યે॑તત્, પ॒શૂ॒નાં-યઁદૂષા॒] 15

-ત્પ॑શૂ॒નાં-યઁદૂષા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી સ॒હા-ઽઽસ્તા॒-ન્તે વિ॑ય॒તી અ॑બ્રૂતા॒મસ્ત્વે॒વ નૌ॑ સ॒હ ય॒જ્ઞિય॒મિતિ॒ યદ॒મુષ્યા॑ ય॒જ્ઞિય॒માસી॒-ત્તદ॒સ્યામ॑દધા॒-ત્ત ઊષા॑ અભવ॒ન્॒ યદ॒સ્યા ય॒જ્ઞિય॒માસી॒-ત્તદ॒મુષ્યા॑મદધા॒-ત્તદ॒દશ્ચ॒ન્દ્રમ॑સિ કૃ॒ષ્ણમૂષા᳚-ન્નિ॒વપ॑ન્ન॒દો ધ્યા॑યે॒-દ્દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યોરે॒વ ય॒જ્ઞિયે॒-ઽગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુતે॒ ઽયગ્ં સો અ॒ગ્નિરિતિ॑ વિ॒શ્વામિ॑ત્રસ્ય [ ] 16

સૂ॒ક્ત-મ્ભ॑વત્યે॒તેન॒ વૈ વિ॒શ્વામિ॑ત્રો॒-ઽગ્નેઃ પ્રિ॒ય-ન્ધામા ઽવા॑રુન્ધા॒ગ્નેરે॒વૈતેન॑ પ્રિ॒ય-ન્ધામાવ॑ રુન્ધે॒ છન્દો॑ભિ॒ર્વૈ દે॒વા-સ્સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમા॑ય॒ન્ ચત॑સ્રઃ॒ પ્રાચી॒રુપ॑ દધાતિ ચ॒ત્વારિ॒ છન્દાગ્ં॑સિ॒ છન્દો॑ભિરે॒વ ત-દ્યજ॑માન-સ્સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે॑તિ॒ તેષાગ્ં॑ સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒કં-યઁ॒તા-ન્દિશ॒-સ્સમ॑વ્લીયન્ત॒ તે દ્વે પુ॒રસ્તા᳚-થ્સ॒મીચી॒ ઉપા॑દધત॒ દ્વે [ ] 17

પ॒શ્ચા-થ્સ॒મીચી॒ તાભિ॒ર્વૈ તેદિશો॑-ઽદૃગ્ંહ॒ન્॒ યદ્દ્વે પુ॒રસ્તા᳚-થ્સ॒મીચી॑ ઉપ॒દધા॑તિ॒ દ્વે પ॒શ્ચા-થ્સ॒મીચી॑ દિ॒શાં-વિઁધૃ॑ત્યા॒ અથો॑ પ॒શવો॒ વૈ છન્દાગ્ં॑સિ પ॒શૂને॒વાસ્મૈ॑ સ॒મીચો॑ દધાત્ય॒ષ્ટાવુપ॑ દધાત્ય॒ષ્ટાક્ષ॑રા ગાય॒ત્રી ગા॑ય॒ત્રો᳚-ઽગ્નિ-ર્યાવા॑ને॒વાગ્નિસ્ત-ઞ્ચિ॑નુતે॒-ઽષ્ટાવુપ॑ દધાત્ય॒ષ્ટાક્ષ॑રા ગાય॒ત્રી ગા॑ય॒ત્રી સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમઞ્જ॑સા વેદ સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્ય॒ [લો॒કસ્ય॑, પ્રજ્ઞા᳚ત્યૈ॒] 18

પ્રજ્ઞા᳚ત્યૈ॒ ત્રયો॑દશ લોકમ્પૃ॒ણા ઉપ॑ દધા॒ત્યેક॑વિગ્ંશતિ॒-સ્સમ્પ॑દ્યન્તે પ્રતિ॒ષ્ઠા વા એ॑કવિ॒ગ્ં॒શઃ પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા ગાર્હ॑પત્ય એકવિ॒ગ્ં॒શસ્યૈ॒વ પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા-ઙ્ગાર્હ॑પત્ય॒મનુ॒ પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ॒ પ્રત્ય॒ગ્નિ-ઞ્ચિ॑ક્યા॒નસ્તિ॑ષ્ઠતિ॒ ય એ॒વં-વેઁદ॒ પઞ્ચ॑ચિતીક-ઞ્ચિન્વીત પ્રથ॒મ-ઞ્ચિ॑ન્વા॒નઃ પાઙ્ક્તો॑ ય॒જ્ઞઃ પાઙ્ક્તાઃ᳚ પ॒શવો॑ ય॒જ્ઞમે॒વ પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે॒ ત્રિચિ॑તીક-ઞ્ચિન્વીત દ્વિ॒તીય॑-ઞ્ચિન્વા॒નસ્ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કા એ॒ષ્વે॑વ લો॒કેષુ॒ [લો॒કેષુ॑, પ્રતિ॑તિષ્ઠ॒-] 19

પ્રતિ॑તિષ્ઠ॒-ત્યેક॑ચિતીક-ઞ્ચિન્વીત તૃ॒તીય॑-ઞ્ચિન્વા॒ન એ॑ક॒ધા વૈ સુ॑વ॒ર્ગો લો॒ક એ॑ક॒વૃતૈ॒વ સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે॑તિ॒ પુરી॑ષેણા॒ભ્યૂ॑હતિ॒ તસ્મા᳚ન્મા॒ગ્ં॒ સેનાસ્થિ॑ છ॒ન્ન-ન્ન દુ॒શ્ચર્મા॑ ભવતિ॒ ય એ॒વં-વેઁદ॒ પઞ્ચ॒ ચિત॑યો ભવન્તિ પ॒ઞ્ચભિઃ॒ પુરી॑ષૈર॒ભ્યૂ॑હતિ॒ દશ॒ સમ્પ॑દ્યન્તે॒ દશા᳚ક્ષરા વિ॒રાડન્નં॑-વિઁ॒રા-ડ્વિ॒રાજ્યે॒વા-ઽન્નાદ્યે॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ ॥ 20 ॥

(અ॒ધ્ય॒વ॒સા॒યય॑તિ॒ - હ્યે॑ત - દ્વિ॒શ્વામિ॑ત્રસ્યા - દધત॒ દ્વે - લો॒કસ્ય॑ - લો॒કેષુ॑ -સ॒પ્તચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 3)

વિ વા એ॒તૌ દ્વિ॑ષાતે॒ યશ્ચ॑ પુ॒રા-ઽગ્નિર્યશ્ચો॒ખાયા॒ગ્ં॒ સમિ॑ત॒મિતિ॑ ચત॒સૃભિ॒-સ્સ-ન્નિવ॑પતિ ચ॒ત્વારિ॒ છન્દાગ્ં॑સિ॒ છન્દાગ્ં॑સિ॒ ખલુ॒ વા અ॒ગ્નેઃ પ્રિ॒યા ત॒નૂઃ પ્રિ॒યયૈ॒વૈનૌ॑ ત॒નુવા॒ સગ્ં શા᳚સ્તિ॒ સમિ॑ત॒મિત્યા॑હ॒ તસ્મા॒દ્બ્રહ્મ॑ણા ક્ષ॒ત્રગ્ં સમે॑તિ॒ યથ્સ॒-ન્ન્યુપ્ય॑ વિ॒હર॑તિ॒ તસ્મા॒-દ્બ્રહ્મ॑ણા ક્ષ॒ત્રં-વ્યેઁ᳚ત્યૃ॒તુભિ॒- [ક્ષ॒ત્રં-વ્યેઁ᳚ત્યૃ॒તુભિઃ॑, વા એ॒ત-ન્દી᳚ક્ષયન્તિ॒] 21

-ર્વા એ॒ત-ન્દી᳚ક્ષયન્તિ॒ સ ઋ॒તુભિ॑રે॒વ વિ॒મુચ્યો॑ મા॒તેવ॑ પુ॒ત્ર-મ્પૃ॑થિ॒વી પુ॑રી॒ષ્ય॑મિત્યા॑હ॒-ર્તુભિ॑રે॒વૈન॑-ન્દીક્ષયિ॒ત્વર્તુભિ॒ર્વિ મુ॑ઞ્ચતિ વૈશ્વાન॒ર્યા શિ॒ક્ય॑મા દ॑ત્તે સ્વ॒દય॑ત્યે॒વૈન॑-ન્નૈર્-ઋ॒તીઃ કૃ॒ષ્ણા-સ્તિ॒સ્ર-સ્તુષ॑પક્વા ભવન્તિ॒ નિર્-ઋ॑ત્યૈ॒ વા એ॒ત-દ્ભા॑ગ॒ધેયં॒-યઁ-ત્તુષા॒ નિર્-ઋ॑ત્યૈ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ષ્ણગ્ં રૂ॒પેણૈ॒વ નિર્-ઋ॑તિ-ન્નિ॒રવ॑દયત ઇ॒મા-ન્દિશં॑-યઁન્ત્યે॒ષા [ ] 22

વૈ નિર્-ઋ॑ત્યૈ॒ દિક્ સ્વાયા॑મે॒વ દિ॒શિ નિર્-ઋ॑તિ-ન્નિ॒રવ॑દયતે॒ સ્વકૃ॑ત॒ ઇરિ॑ણ॒ ઉપ॑ દધાતિ પ્રદ॒રે વૈ॒તદ્વૈ નિર્-ઋ॑ત્યા આ॒યત॑ન॒ગ્ગ્॒ સ્વ એ॒વા-ઽઽયત॑ને॒ નિર્-ઋ॑તિ-ન્નિ॒રવ॑દયતે શિ॒ક્ય॑મ॒ભ્યુપ॑ દધાતિ નૈર્-ઋ॒તો વૈ પાશઃ॑ સા॒ક્ષાદે॒વૈન॑-ન્નિર્-ઋતિપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ તિ॒સ્ર ઉપ॑ દધાતિ ત્રેધાવિહિ॒તો વૈ પુરુ॑ષો॒ યાવા॑ને॒વ પુરુ॑ષ॒સ્તસ્મા॒-ન્નિર્-ઋ॑તિ॒મવ॑ યજતે॒ પરા॑ચી॒રુપ॑ [પરા॑ચી॒રુપ॑, દ॒ધા॒તિ॒ પરા॑ચી-] 23

દધાતિ॒ પરા॑ચી-મે॒વાસ્મા॒-ન્નિર્-ઋ॑તિ॒-મ્પ્રણુ॑દ॒તે ઽપ્ર॑તીક્ષ॒મા ય॑ન્તિ॒ નિર્-ઋ॑ત્યા અ॒ન્તર્હિ॑ત્યૈ માર્જયિ॒ત્વોપ॑ તિષ્ઠન્તે મેદ્ધ્ય॒ત્વાય॒ ગાર્હ॑પત્ય॒મુપ॑ તિષ્ઠન્તે નિર્-ઋતિ લો॒ક એ॒વ ચ॑રિ॒ત્વા પૂ॒તા દે॑વલો॒કમુ॒પાવ॑ર્તન્ત॒ એક॒યોપ॑ તિષ્ઠન્ત એક॒ધૈવ યજ॑માને વી॒ર્ય॑-ન્દધતિ નિ॒વેશ॑ન-સ્સ॒ઙ્ગમ॑નો॒ વસૂ॑ના॒મિત્યા॑હ પ્ર॒જા વૈ પ॒શવો॒ વસુ॑ પ્ર॒જયૈ॒વૈન॑-મ્પ॒શુભિ॒-સ્સમ॑ર્ધયન્તિ ॥ 24 ॥

(ઋ॒તુભિ॑ - રે॒ષા- પરા॑ચી॒રુપા॒ - ષ્ટાચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 4)

પુ॒રુ॒ષ॒મા॒ત્રેણ॒ વિ મિ॑મીતે ય॒જ્ઞેન॒ વૈ પુરુ॑ષ॒-સ્સમ્મિ॑તો યજ્ઞપ॒રુષૈ॒વૈનં॒-વિઁમિ॑મીતે॒ યાવા॒-ન્પુરુ॑ષ ઊ॒ર્ધ્વબા॑હુ॒સ્તાવા᳚-ન્ભવત્યે॒તાવ॒દ્વૈ પુરુ॑ષે વી॒ર્યં॑-વીઁ॒ર્યે॑ણૈ॒વૈનં॒-વિઁ મિ॑મીતે પ॒ક્ષી ભ॑વતિ॒ ન હ્ય॑પ॒ક્ષઃ પતિ॑તુ॒-મર્હ॑ત્યર॒ત્નિના॑ પ॒ક્ષૌ દ્રાઘી॑યાગ્ંસૌ ભવત॒સ્તસ્મા᳚-ત્પ॒ક્ષપ્ર॑વયાગ્ંસિ॒ વયાગ્ં॑સિ વ્યામમા॒ત્રૌ પ॒ક્ષૌ ચ॒ પુચ્છ॑-ઞ્ચ ભવત્યે॒તાવ॒દ્વૈ પુરુ॑ષે વી॒ર્યં॑- [વી॒ર્ય᳚મ્, વી॒ર્ય॑સમ્મિતો॒] 25

-ઁવી॒ર્ય॑સમ્મિતો॒ વેણુ॑ના॒ વિ મિ॑મીત આગ્ને॒યો વૈ વેણુઃ॑ સયોનિ॒ત્વાય॒ યજુ॑ષા યુનક્તિ॒ યજુ॑ષા કૃષતિ॒ વ્યાવૃ॑ત્ત્યૈ ષડ્ગ॒વેન॑ કૃષતિ॒ ષ-ડ્વા ઋ॒તવ॑ ઋ॒તુભિ॑રે॒વૈન॑-ઙ્કૃષતિ॒ ય-દ્દ્વા॑દશગ॒વેન॑ સંવઁથ્સ॒રેણૈ॒વે યં-વાઁ અ॒ગ્ને-ર॑તિદા॒હાદ॑બિભે॒-થ્સૈત-દ્દ્વિ॑ગુ॒ણમ॑પશ્ય-ત્કૃ॒ષ્ટ-ઞ્ચાકૃ॑ષ્ટ-ઞ્ચ॒ તતો॒ વા ઇ॒મા-ન્ના-ઽત્ય॑દહ॒દ્ય-ત્કૃ॒ષ્ટ-ઞ્ચાકૃ॑ષ્ટ-ઞ્ચ॒ [ઇ॒મા-ન્ના-ઽત્ય॑દહ॒દ્ય-ત્કૃ॒ષ્ટ-ઞ્ચાકૃ॑ષ્ટ-ઞ્ચ, ભવ॑ત્ય॒સ્યા અન॑તિદાહાય] 26

ભવ॑ત્ય॒સ્યા અન॑તિદાહાય દ્વિગુ॒ણ-ન્ત્વા અ॒ગ્નિ-મુદ્ય॑ન્તુ-મર્હ॒તીત્યા॑હુ॒ર્ય-ત્કૃ॒ષ્ટ-ઞ્ચાકૃ॑ષ્ટ-ઞ્ચ॒ ભવ॑ત્ય॒ગ્નેરુદ્ય॑ત્યા એ॒તાવ॑ન્તો॒ વૈ પ॒શવો᳚ દ્વિ॒પાદ॑શ્ચ॒ ચતુ॑ષ્પાદશ્ચ॒ તાન્. ય-ત્પ્રાચ॑ ઉથ્સૃ॒જે-દ્રુ॒દ્રાયાપિ॑ દદ્ધ્યા॒-દ્ય-દ્દ॑ક્ષિ॒ણા પિ॒તૃભ્યો॒ નિધુ॑વે॒દ્ય-ત્પ્ર॒તીચો॒ રક્ષાગ્ં॑સિ હન્યુ॒રુદી॑ચ॒ ઉથ્સૃ॑જત્યે॒ષા વૈ દે॑વમનુ॒ષ્યાણાગ્ં॑ શા॒ન્તા દિ- [શા॒ન્તા દિક્, તામે॒વૈના॒-] 27

-ક્તામે॒વૈના॒-નનૂ-થ્સૃ॑જ॒ત્યથો॒ ખલ્વિ॒મા-ન્દિશ॒મુ-થ્સૃ॑જત્ય॒સૌ વા આ॑દિ॒ત્યઃ પ્રા॒ણઃ પ્રા॒ણમે॒વૈના॒-નનૂથ્સૃ॑જતિ દક્ષિ॒ણા પ॒ર્યાવ॑ર્તન્તે॒ સ્વમે॒વ વી॒ર્ય॑મનુ॑ પ॒ર્યાવ॑ર્તન્તે॒ તસ્મા॒-દ્દક્ષિ॒ણો-ઽર્ધ॑ આ॒ત્મનો॑ વી॒ર્યા॑વત્ત॒રો-ઽથો॑ આદિ॒ત્યસ્યૈ॒વા-ઽઽવૃત॒મનુ॑ પ॒ર્યાવ॑ર્તન્તે॒ તસ્મા॒-ત્પરા᳚ઞ્ચઃ પ॒શવો॒ વિ તિ॑ષ્ઠન્તે પ્ર॒ત્યઞ્ચ॒ આ વ॑ર્તન્તે તિ॒સ્રસ્તિ॑સ્ર॒-સ્સીતાઃ᳚ [તિ॒સ્રસ્તિ॑સ્ર॒-સ્સીતાઃ᳚, કૃ॒ષ॒તિ॒ ત્રિ॒વૃત॑મે॒વ] 28

કૃષતિ ત્રિ॒વૃત॑મે॒વ ય॑જ્ઞમુ॒ખે વિ યા॑તય॒ત્યોષ॑ધીર્વપતિ॒ બ્રહ્મ॒ણા-ઽન્ન॒મવ॑ રુન્ધે॒ ઽર્કે᳚-ઽર્કશ્ચી॑યતે ચતુર્દ॒શભિ॑ર્વપતિ સ॒પ્ત ગ્રા॒મ્યા ઓષ॑ધય-સ્સ॒પ્તા-ઽઽર॒ણ્યા ઉ॒ભયી॑ષા॒મવ॑રુદ્ધ્યા॒ અન્ન॑સ્યાન્નસ્ય વપ॒ત્યન્ન॑સ્યા-ન્ન॒સ્યાવ॑રુદ્ધ્યૈ કૃ॒ષ્ટે વ॑પતિ કૃ॒ષ્ટે હ્યોષ॑ધયઃ પ્રતિ॒તિષ્ઠ॑ન્ત્યનુસી॒તં-વઁ॑પતિ॒ પ્રજા᳚ત્યૈ દ્વાદ॒શસુ॒ સીતા॑સુ વપતિ॒ દ્વાદ॑શ॒ માસા᳚-સ્સંવઁથ્સ॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒રેણૈ॒વાસ્મા॒ અન્ન॑-મ્પચતિ॒ યદ॑ગ્નિ॒ચિ- [યદ॑ગ્નિ॒ચિત્, અન॑વરુદ્ધસ્યા-] 29

-દન॑વરુદ્ધસ્યા-ઽશ્ઞી॒યાદવ॑-રુદ્ધેન॒ વ્યૃ॑દ્ધ્યેત॒ યે વન॒સ્પતી॑ના-મ્ફલ॒ગ્રહ॑ય॒-સ્તાનિ॒દ્ધ્મે-ઽપિ॒ પ્રોક્ષે॒-દન॑વરુદ્ધ॒સ્યા-વ॑રુદ્ધ્યૈ દિ॒ગ્ભ્યો લો॒ષ્ટાન્-થ્સમ॑સ્યતિ દિ॒શામે॒વ વી॒ર્ય॑મવ॒રુદ્ધ્ય॑ દિ॒શાં-વીઁ॒ર્યે᳚-ઽગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુતે॒ ય-ન્દ્વિ॒ષ્યા-દ્યત્ર॒ સ સ્યા-ત્તસ્યૈ॑ દિ॒શો લો॒ષ્ટમા હ॑રે॒દિષ॒-મૂર્જ॑મ॒હમિ॒ત આ દ॑દ॒ ઇતીષ॑મે॒વોર્જ॒-ન્તસ્યૈ॑ દિ॒શો-ઽવ॑ રુન્ધે॒ ક્ષોધુ॑કો ભવતિ॒ યસ્તસ્યા᳚-ન્દિ॒શિ ભવ॑ત્યુત્તરવે॒દિમુપ॑ વપત્યુત્તરવે॒દ્યાગ્ હ્ય॑ગ્નિશ્ચી॒યતે ઽથો॑ પ॒શવો॒ વા ઉ॑ત્તરવે॒દિઃ પ॒શૂને॒વાવ॑ રુ॒ન્ધે-ઽથો॑ યજ્ઞપ॒રુષો-ઽન॑ન્તરિત્યૈ ॥ 30 ॥

(ચ॒ ભ॒વ॒ત્યે॒તાવ॒દ્વૈ પુરુ॑ષે વી॒ર્યં॑ - ઁયત્કૃ॒ષ્ટઞ્ચા-ઽકૃ॑ષ્ટઞ્ચ॒ - દિખ્- સીતા॑ - અગ્નિ॒ચિ - દવ॒ - પઞ્ચ॑વિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 5)

અગ્ને॒ તવ॒ શ્રવો॒ વય॒ ઇતિ॒ સિક॑તા॒ નિ વ॑પત્યે॒તદ્વા અ॒ગ્નેર્વૈ᳚શ્વાન॒રસ્ય॑ સૂ॒ક્તગ્ં સૂ॒ક્તેનૈ॒વ વૈ᳚શ્વાન॒રમવ॑ રુન્ધે ષ॒ડ્ભિર્નિ વ॑પતિ॒ ષડ્વા ઋ॒તવઃ॑ સંવઁથ્સ॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒રો᳚-ઽગ્નિર્વૈ᳚શ્વાન॒ર-સ્સા॒ક્ષાદે॒વ વૈ᳚શ્વાન॒રમવ॑ રુન્ધે સમુ॒દ્રં-વૈઁ નામૈ॒તચ્છન્દઃ॑ સમુ॒દ્રમનુ॑ પ્ર॒જાઃ પ્રજા॑યન્તે॒ યદે॒તેન॒ સિક॑તા નિ॒ વપ॑તિ પ્ર॒જાનાં᳚ પ્ર॒જન॑ના॒યેન્દ્રો॑ [પ્ર॒જાનાં᳚ પ્ર॒જન॑ના॒યેન્દ્રઃ॑, વૃ॒ત્રાય॒] 31

વૃ॒ત્રાય॒ વજ્ર॒-મ્પ્રાહ॑ર॒-થ્સ ત્રે॒ધા વ્ય॑ભવ॒-થ્સ્ફ્યસ્તૃતી॑ય॒ગ્ં॒ રથ॒સ્તૃતી॑યં॒-યૂઁપ॒સ્તૃતી॑યં॒-યેઁ᳚-ઽન્તશ્શ॒રા અશી᳚ર્યન્ત॒ તા-શ્શર્ક॑રા અભવ॒-ન્તચ્છર્ક॑રાણાગ્ં શર્કર॒ત્વં-વઁજ્રો॒ વૈ શર્ક॑રાઃ પ॒શુર॒ગ્નિ-ર્યચ્છર્ક॑રાભિર॒ગ્નિ-મ્પ॑રિમિ॒નોતિ॒ વજ્રે॑ણૈ॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂ-ન્પરિ॑ ગૃહ્ણાતિ॒ તસ્મા॒-દ્વજ્રે॑ણ પ॒શવઃ॒ પરિ॑ગૃહીતા॒સ્તસ્મા॒-થ્સ્થેયા॒નસ્થે॑યસો॒ નોપ॑ હરતે ત્રિસ॒પ્તાભિઃ॑ પ॒શુકા॑મસ્ય॒ [પ॒શુકા॑મસ્ય, પરિ॑] 32

પરિ॑ મિનુયા-થ્સ॒પ્ત વૈ શી॑ર્ષ॒ણ્યાઃ᳚ પ્રા॒ણાઃ પ્રા॒ણાઃ પ॒શવઃ॑ પ્રા॒ણૈરે॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે ત્રિણ॒વાભિ॒-ર્ભ્રાતૃ॑વ્યવત-સ્ત્રિ॒વૃત॑મે॒વ વજ્રગ્ં॑ સ॒મ્ભૃત્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યાય॒ પ્રહ॑રતિ॒ સ્તૃત્યા॒ અપ॑રિમિતાભિઃ॒ પરિ॑ મિનુયા॒-દપ॑રિમિત॒સ્યા-વ॑રુદ્ધ્યૈ॒ ય-ઙ્કા॒મયે॑તાપ॒શુ-સ્સ્યા॒દિત્યપ॑રિમિત્ય॒ તસ્ય॒ શર્ક॑રા॒-સ્સિક॑તા॒ વ્યૂ॑હે॒દપ॑રિગૃહીત એ॒વાસ્ય॑ વિષૂ॒ચીન॒ગ્ં॒ રેતઃ॒ પરા॑ સિઞ્ચત્યપ॒શુરે॒વ ભ॑વતિ॒ [ભ॑વતિ, ય-ઙ્કા॒મયે॑ત] 33

ય-ઙ્કા॒મયે॑ત પશુ॒માન્-થ્સ્યા॒દિતિ॑ પરિ॒મિત્ય॒ તસ્ય॒ શર્ક॑રા॒-સ્સિક॑તા॒ વ્યૂ॑હે॒-ત્પરિ॑ગૃહીત એ॒વાસ્મૈ॑ સમી॒ચીન॒ગ્ં॒ રેતઃ॑ સિઞ્ચતિ પશુ॒માને॒વ ભ॑વતિ સૌ॒મ્યા વ્યૂ॑હતિ॒ સોમો॒ વૈ રે॑તો॒ધા રેત॑ એ॒વ ત-દ્દ॑ધાતિ ગાયત્રિ॒યા બ્રા᳚હ્મ॒ણસ્ય॑ ગાય॒ત્રો હિ બ્રા᳚હ્મ॒ણ-સ્ત્રિ॒ષ્ટુભા॑ રાજ॒ન્ય॑સ્ય॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભો॒ હિ રા॑જ॒ન્યઃ॑ શં॒યુઁ-મ્બા॑ર્હસ્પ॒ત્ય-મ્મેધો॒ નોપા॑નમ॒-થ્સો᳚-ઽગ્નિ-મ્પ્રા-ઽવિ॑શ॒- [નોપા॑નમ॒-થ્સો᳚-ઽગ્નિ-મ્પ્રા-ઽવિ॑શત્, સો᳚-ઽગ્નેઃ] 34

-થ્સો᳚-ઽગ્નેઃ કૃષ્ણો॑ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ત્વોદા॑યત॒ સો-ઽશ્વ॒-મ્પ્રા-ઽવિ॑શ॒-થ્સો-ઽશ્વ॑સ્યા-વાન્તરશ॒ફો॑-ભવ॒-દ્યદશ્વ॑માક્ર॒મય॑તિ॒ ય એ॒વ મેધો-ઽશ્વ॒-મ્પ્રા-ઽવિ॑શ॒-ત્તમે॒વાવ॑ રુન્ધે પ્ર॒જાપ॑તિના॒-ઽગ્નિશ્ચે॑ત॒વ્ય॑ ઇત્યા॑હુઃ પ્રાજાપ॒ત્યો-ઽશ્વો॒ યદશ્વ॑માક્ર॒મય॑તિ પ્ર॒જાપ॑તિનૈ॒વા-ઽગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુતે પુષ્કરપ॒ર્ણમુપ॑ દધાતિ॒ યોનિ॒ર્વા અ॒ગ્નેઃ પુ॑ષ્કરપ॒ર્ણગ્ં સયો॑નિ- -મે॒વાગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુતે॒ ઽપા-મ્પૃ॒ષ્ઠમ॒સીત્યુપ॑ દધાત્ય॒પાં-વાઁ એ॒ત-ત્પૃ॒ષ્ઠં-યઁ-ત્પુ॑ષ્કરપ॒ર્ણગ્ં રૂ॒પેણૈ॒વૈન॒દુપ॑ દધાતિ ॥ 35 ॥

(ઇન્દ્રઃ॑ - પ॒શુકા॑મસ્ય - ભવત્ય - વિશ॒થ્ - સયો॑નિં - ઁવિગ્ંશ॒તિશ્ચ॑) (અ. 6)

બ્રહ્મ॑ જજ્ઞા॒નમિતિ॑ રુ॒ક્મમુપ॑ દધાતિ॒ બ્રહ્મ॑મુખા॒ વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત॒ બ્રહ્મ॑મુખા એ॒વ ત-ત્પ્ર॒જા યજ॑માન-સ્સૃજતે॒ બ્રહ્મ॑ જજ્ઞા॒નમિત્યા॑હ॒ તસ્મા᳚દ્બ્રાહ્મ॒ણો મુખ્યો॒ મુખ્યો॑ ભવતિ॒ ય એ॒વં-વેઁદ॑ બ્રહ્મવા॒દિનો॑ વદન્તિ॒ ન પૃ॑થિ॒વ્યા-ન્નાન્તરિ॑ક્ષે॒ ન દિ॒વ્ય॑ગ્નિશ્ચે॑ત॒વ્ય॑ ઇતિ॒ ય-ત્પૃ॑થિ॒વ્યા-ઞ્ચિ॑ન્વી॒ત પૃ॑થિ॒વીગ્ં શુ॒ચા-ઽર્પ॑યે॒ન્નૌષ॑ધયો॒ ન વન॒સ્પત॑યઃ॒ [વન॒સ્પત॑યઃ, પ્ર જા॑યેર॒ન્॒.] 36

પ્ર જા॑યેર॒ન્॒. યદ॒ન્તરિ॑ક્ષે ચિન્વી॒તાન્તરિ॑ક્ષગ્ં શુ॒ચા-ઽર્પ॑યે॒ન્ન વયાગ્ં॑સિ॒ પ્ર જા॑યેર॒ન્॒. ય-દ્દિ॒વિ ચિ॑ન્વી॒ત દિવગ્ં॑ શુ॒ચા-ઽર્પ॑યે॒ન્ન પ॒ર્જન્યો॑ વર્ષેદ્રુ॒ક્મમુપ॑ દધાત્ય॒મૃતં॒-વૈઁ હિર॑ણ્યમ॒મૃત॑ એ॒વાગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુતે॒ પ્રજા᳚ત્યૈ હિર॒ણ્મય॒-મ્પુરુ॑ષ॒મુપ॑ દધાતિ યજમાનલો॒કસ્ય॒ વિધૃ॑ત્યૈ॒ યદિષ્ટ॑કાયા॒ આતૃ॑ણ્ણમનૂપદ॒દ્ધ્યા-ત્પ॑શૂ॒ના-ઞ્ચ॒ યજ॑માનસ્ય ચ પ્રા॒ણમપિ॑ દદ્ધ્યા-દ્દક્ષિણ॒તઃ [દદ્ધ્યા-દ્દક્ષિણ॒તઃ, પ્રાઞ્ચ॒મુપ॑ દધાતિ] 37

પ્રાઞ્ચ॒મુપ॑ દધાતિ દા॒ધાર॑ યજમાનલો॒ક-ન્ન પ॑શૂ॒ના-ઞ્ચ॒ યજ॑માનસ્ય ચ પ્રા॒ણમપિ॑ દધા॒ત્યથો॒ ખલ્વિષ્ટ॑કાયા॒ આતૃ॑ણ્ણ॒મનૂપ॑ દધાતિ પ્રા॒ણાના॒મુથ્સૃ॑ષ્ટ્યૈ દ્ર॒ફ્સશ્ચ॑સ્ક॒ન્દેત્ય॒ભિ મૃ॑શતિ॒ હોત્રા᳚સ્વે॒વૈન॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ॒ સ્રુચા॒વુપ॑ દધા॒ત્યાજ્ય॑સ્ય પૂ॒ર્ણા-ઙ્કા᳚ર્ષ્મર્ય॒મયી᳚-ન્દ॒દ્ધ્નઃ પૂ॒ર્ણા-મૌદુ॑બંરીમિ॒યં-વૈઁ કા᳚ર્ષ્મર્ય॒મય્ય॒સાવૌ-દુ॑બંરી॒મે એ॒વોપ॑ ધત્તે [ ] 38

તૂ॒ષ્ણીમુપ॑ દધાતિ॒ ન હીમે યજુ॒ષા-ઽઽપ્તુ॒મર્હ॑તિ॒ દક્ષિ॑ણા-ઙ્કાર્ષ્મર્ય॒મયી॒-મુત્ત॑રા॒મૌ-દુ॑મ્બરી॒-ન્તસ્મા॑દ॒સ્યા અ॒સાવુત્ત॒રા ઽઽજ્ય॑સ્ય પૂ॒ર્ણા-ઙ્કા᳚ર્ષ્મર્ય॒મયીં॒-વઁજ્રો॒ વા આજ્યં॒-વઁજ્રઃ॑ કાર્ષ્મ॒ર્યો॑ વજ્રે॑ણૈ॒વ ય॒જ્ઞસ્ય॑ દક્ષિણ॒તો રક્ષા॒ગ્॒સ્યપ॑ હન્તિ દ॒દ્ધ્નઃ પૂ॒ર્ણામૌદુ॑મ્બરી-મ્પ॒શવો॒ વૈ દદ્ધ્યૂર્ગુ॑દુ॒મ્બરઃ॑ પ॒શુષ્વે॒વોર્જ॑-ન્દધાતિ પૂ॒ર્ણે ઉપ॑ દધાતિ પૂ॒ર્ણે એ॒વૈન॑- [પૂ॒ર્ણે એ॒વૈન᳚મ્, અ॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒ક] 39

મ॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒ક ઉપ॑તિષ્ઠેતે વિ॒રાજ્ય॒ગ્નિશ્ચે॑ત॒વ્ય॑ ઇત્યા॑હુ॒-સ્સ્રુગ્વૈ વિ॒રાડ્ય-થ્સ્રુચા॑વુપ॒દધા॑તિ વિ॒રાજ્યે॒વાગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુતે યજ્ઞમુ॒ખેય॑જ્ઞમુખે॒ વૈ ક્રિ॒યમા॑ણે ય॒જ્ઞગ્ં રક્ષાગ્ં॑સિ જિઘાગ્ંસન્તિ યજ્ઞમુ॒ખગ્ં રુ॒ક્મો ય-દ્રુ॒ક્મં-વ્યાઁ॑ઘા॒રય॑તિ યજ્ઞમુ॒ખાદે॒વ રક્ષા॒ગ્॒સ્યપ॑ હન્તિ પ॒ઞ્ચભિ॒-ર્વ્યાઘા॑રયતિ॒ પાઙ્ક્તો॑ ય॒જ્ઞો યાવા॑ને॒વ ય॒જ્ઞસ્તસ્મા॒-દ્રક્ષા॒ગ્॒સ્યપ॑ હન્ત્યક્ષ્ણ॒યાવ્યા ઘા॑રયતિ॒ તસ્મા॑દક્ષ્ણ॒યા પ॒શવો-ઽઙ્ગા॑નિ॒ પ્ર હ॑રન્તિ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ ॥ 40 ॥

(વન॒સ્પત॑યો- દક્ષિણ॒તો- ધ॑ત્ત- એનં॒- તસ્મા॑ દક્ષ્ણ॒યા-પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 7)

સ્વ॒ય॒મા॒તૃ॒ણ્ણામુપ॑ દધાતી॒યં-વૈઁ સ્વ॑યમાતૃ॒ણ્ણેમામે॒વોપ॑ ધ॒ત્તે ઽશ્વ॒મુપ॑ ઘ્રાપયતિ પ્રા॒ણમે॒વાસ્યા᳚-ન્દધા॒ત્યથો᳚ પ્રાજાપ॒ત્યો વા અશ્વઃ॑ પ્ર॒જાપ॑તિનૈ॒વા-ઽગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુતે પ્રથ॒મેષ્ટ॑કોપધી॒યમા॑ના પશૂ॒ના-ઞ્ચ॒ યજ॑માનસ્ય ચ પ્રા॒ણમપિ॑ દધાતિ સ્વયમાતૃ॒ણ્ણા ભ॑વતિ પ્રા॒ણાના॒મુથ્સૃ॑ષ્ટ્યા॒ અથો॑ સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્યાનુ॑ખ્યાત્યા અ॒ગ્નાવ॒ગ્નિશ્ચે॑ત॒વ્ય॑ ઇત્યા॑હુરે॒ષ વા [ઇત્યા॑હુરે॒ષ વૈ, અ॒ગ્નિર્વૈ᳚શ્વાન॒રો] 41

અ॒ગ્નિર્વૈ᳚શ્વાન॒રો યદ્બ્રા᳚હ્મ॒ણસ્તસ્મૈ᳚ પ્રથ॒મામિષ્ટ॑કાં॒-યઁજુ॑ષ્કૃતા॒-મ્પ્રય॑ચ્છે॒-ત્તા-મ્બ્રા᳚હ્મ॒ણશ્ચોપ॑ દદ્ધ્યાતા-મ॒ગ્નાવે॒વ તદ॒ગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુત ઈશ્વ॒રો વા એ॒ષ આર્તિ॒માર્તો॒ર્યો-ઽવિ॑દ્વા॒નિષ્ટ॑કા-મુપ॒દધા॑તિ॒ ત્રીન્. વરા᳚-ન્દદ્યા॒-ત્ત્રયો॒ વૈ પ્રા॒ણાઃ પ્રા॒ણાના॒ગ્॒ સ્પૃત્યૈ॒ દ્વાવે॒વ દેયૌ॒ દ્વૌ હિ પ્રા॒ણાવેક॑ એ॒વ દેય॒ એકો॒ હિ પ્રા॒ણઃ પ॒શુ- [પ્રા॒ણઃ પ॒શુઃ, વા એ॒ષ યદ॒ગ્નિર્ન] 42

-ર્વા એ॒ષ યદ॒ગ્નિર્ન ખલુ॒ વૈ પ॒શવ॒ આય॑વસે રમન્તે દૂર્વેષ્ટ॒કામુપ॑ દધાતિ પશૂ॒ના-ન્ધૃત્યૈ॒ દ્વાભ્યા॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ॒ કાણ્ડા᳚-ત્કાણ્ડા-ત્પ્ર॒રોહ॒ન્તીત્યા॑હ॒ કાણ્ડે॑નકાણ્ડેન॒ હ્યે॑ષા પ્ર॑તિ॒તિષ્ઠ॑ત્યે॒વા નો॑ દૂર્વે॒ પ્રત॑નુ સ॒હસ્રે॑ણ શ॒તેન॒ ચેત્યા॑હ સાહ॒સ્રઃ પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જાપ॑તે॒રાપ્ત્યૈ॑ દેવલ॒ક્ષ્મં-વૈઁ ત્ર્યા॑લિખિ॒તા તામુત્ત॑રલક્ષ્માણ-ન્દે॒વા ઉપા॑દધ॒તા-ધ॑રલક્ષ્માણ॒-મસુ॑રા॒ ય- [યમ્, કા॒મયે॑ત॒] 43

-ઙ્કા॒મયે॑ત॒ વસી॑યાન્-થ્સ્યા॒દિત્યુત્ત॑રલક્ષ્માણ॒-ન્તસ્યોપ॑ દદ્ધ્યા॒-દ્વસી॑યાને॒વ ભ॑વતિ॒ ય-ઙ્કા॒મયે॑ત॒ પાપી॑યાન્-થ્સ્યા॒દિત્યધ॑રલક્ષ્માણ॒-ન્તસ્યોપ॑ દદ્ધ્યાદસુરયો॒નિ-મે॒વૈન॒મનુ॒ પરા॑ ભાવયતિ॒ પાપી॑યા-ન્ભવતિ ત્ર્યાલિખિ॒તા ભ॑વતી॒મે વૈ લો॒કાસ્ત્ર્યા॑લિખિ॒તૈભ્ય એ॒વ લો॒કેભ્યો॒ ભ્રાતૃ॑વ્યમ॒ન્તરે॒ત્યઙ્ગિ॑રસ-સ્સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒કં-યઁ॒તઃ પુ॑રો॒ડાશઃ॑ કૂ॒ર્મો ભૂ॒ત્વા-ઽનુ॒ પ્રાસ॑ર્પ॒- [પ્રાસ॑ર્પત્, ય-ત્કૂ॒ર્મમુ॑પ॒દધા॑તિ॒] 44

-દ્ય-ત્કૂ॒ર્મમુ॑પ॒દધા॑તિ॒ યથા᳚ ક્ષેત્ર॒વિદઞ્જ॑સા॒ નય॑ત્યે॒વમે॒વૈન॑-ઙ્કૂ॒ર્મ-સ્સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમઞ્જ॑સા નયતિ॒ મેધો॒ વા એ॒ષ પ॑શૂ॒નાં-યઁ-ત્કૂ॒ર્મો ય-ત્કૂ॒ર્મમુ॑પ॒ દધા॑તિ॒ સ્વમે॒વ મેધ॒-મ્પશ્ય॑ન્તઃ પ॒શવ॒ ઉપ॑ તિષ્ઠન્તે શ્મશા॒નં-વાઁ એ॒ત-ત્ક્રિ॑યતે॒ યન્મૃ॒તાના᳚-મ્પશૂ॒નાગ્ં શી॒ર્॒ષાણ્યુ॑પધી॒યન્તે॒ યજ્જીવ॑ન્ત-ઙ્કૂ॒ર્મમુ॑પ॒ દધા॑તિ॒ તેનાશ્મ॑શાનચિદ્વાસ્ત॒વ્યો॑ વા એ॒ષ ય- [એ॒ષ યત્, કૂ॒ર્મો મધુ॒] 45

-ત્કૂ॒ર્મો મધુ॒ વાતા॑ ઋતાય॒ત ઇતિ॑ દ॒દ્ધ્ના મ॑ધુમિ॒શ્રેણા॒ભ્ય॑નક્તિ સ્વ॒દય॑ત્યે॒વૈન॑-ઙ્ગ્રા॒મ્યં-વાઁ એ॒તદન્નં॒-યઁ-દ્દદ્ધ્યા॑ર॒ણ્ય-મ્મધુ॒ યદ્દ॒દ્ધ્ના મ॑ધુમિ॒શ્રેણા᳚ ભ્ય॒નક્ત્યુ॒ભય॒સ્યા ઽવ॑રુદ્ધ્યૈ મ॒હી દ્યૌઃ પૃ॑થિ॒વી ચ॑ ન॒ ઇત્યા॑હા॒ ઽઽભ્યામે॒વૈન॑મુભ॒યતઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણાતિ॒ પ્રાઞ્ચ॒મુપ॑ દધાતિ સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્ય॒ સમ॑ષ્ટ્યૈ પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒ત્યઞ્ચ॒મુપ॑ દધાતિ॒ તસ્મા᳚- [તસ્મા᳚ત્, પુ॒રસ્તા᳚-] 46

-ત્પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒ત્યઞ્ચઃ॑ પ॒શવો॒ મેધ॒મુપ॑ તિષ્ઠન્તે॒ યો વા અપ॑નાભિમ॒ગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુ॒તે યજ॑માનસ્ય॒ નાભિ॒મનુ॒ પ્રવિ॑શતિ॒ સ એ॑નમીશ્વ॒રો હિગ્ંસિ॑તોરુ॒લૂખ॑લ॒મુપ॑ દધાત્યે॒ષા વા અ॒ગ્નેર્નાભિ॒-સ્સના॑ભિમે॒વા-ઽગ્નિ-ઞ્ચિ॑નુ॒તે હિગ્ં॑સાયા॒ ઔદુ॑મ્બર-મ્ભવ॒ત્યૂર્ગ્વા ઉ॑દુ॒મ્બર॒ ઊર્જ॑મે॒વાવ॑ રુન્ધે મદ્ધ્ય॒ત ઉપ॑ દધાતિ મદ્ધ્ય॒ત એ॒વાસ્મા॒ ઊર્જ॑-ન્દધાતિ॒ તસ્મા᳚-ન્મદ્ધ્ય॒ત ઊ॒ર્જા ભુ॑ઞ્જત॒ ઇય॑-દ્ભવતિ પ્ર॒જાપ॑તિના યજ્ઞમુ॒ખેન॒ સમ્મિ॑ત॒મવ॑ હ॒ન્ત્યન્ન॑મે॒વાક॑-ર્વૈષ્ણ॒વ્યર્ચોપ॑ દધાતિ॒ વિષ્ણુ॒ર્વૈ ય॒જ્ઞો વૈ᳚ષ્ણ॒વા વન॒સ્પત॑યો ય॒જ્ઞ એ॒વ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ॥ 47 ॥

(એ॒ષ વૈ - પ॒શુ - ર્ય - મ॑સર્પ - દે॒ષ યત્ - તસ્મા॒ત્ - તસ્મા᳚થ્ - સ॒પ્તવિગ્ં॑શતિશ્ચ) (અ. 8)

એ॒ષાં-વાઁ એ॒તલ્લો॒કાના॒-ઞ્જ્યોતિ॒-સ્સમ્ભૃ॑તં॒-યઁદુ॒ખા યદુ॒ખા-મુ॑પ॒દધા᳚ત્યે॒ભ્ય એ॒વ લો॒કેભ્યો॒ જ્યોતિ॒રવ॑ રુન્ધે મદ્ધ્ય॒ત ઉપ॑ દધાતિ મદ્ધ્ય॒ત એ॒વાસ્મૈ॒ જ્યોતિ॑ર્દધાતિ॒ તસ્મા᳚ન્મદ્ધ્ય॒તો જ્યોતિ॒રુપા᳚-ઽઽસ્મહે॒ સિક॑તાભિઃ પૂરયત્યે॒તદ્વા અ॒ગ્નેર્વૈ᳚શ્વાન॒રસ્ય॑ રૂ॒પગ્ં રૂ॒પેણૈ॒વ વૈ᳚શ્વાન॒રમવ॑ રુન્ધે॒ ય-ઙ્કા॒મયે॑ત॒ ક્ષોધુ॑ક-સ્સ્યા॒-દિત્યૂ॒ના-ન્તસ્યોપ॑ [-દિત્યૂ॒ના-ન્તસ્યોપ॑, દ॒દ્ધ્યા॒-ત્ક્ષોધુ॑ક] 48

દદ્ધ્યા॒-ત્ક્ષોધુ॑ક એ॒વ ભ॑વતિ॒ ય-ઙ્કા॒મયે॒તા-નુ॑પદસ્ય॒-દન્ન॑મદ્યા॒દિતિ॑ પૂ॒ર્ણા-ન્તસ્યોપ॑ દદ્ધ્યા॒દનુ॑પદસ્ય-દે॒વાન્ન॑મત્તિ સ॒હસ્રં॒-વૈઁ પ્રતિ॒ પુરુ॑ષઃ પશૂ॒નાં-યઁ॑ચ્છતિ સ॒હસ્ર॑મ॒ન્યે પ॒શવો॒ મદ્ધ્યે॑ પુરુષશી॒ર્॒ષમુપ॑ દધાતિ સવીર્ય॒ત્વાયો॒-ખાયા॒મપિ॑ દધાતિ પ્રતિ॒ષ્ઠામે॒વૈન॑-દ્ગમયતિ॒ વ્યૃ॑દ્ધં॒-વાઁ એ॒ત-ત્પ્રા॒ણૈર॑મે॒દ્ધ્યં-યઁ-ત્પુ॑રુષશી॒ર્॒ષમ॒મૃત॒-ઙ્ખલુ॒ વૈ પ્રા॒ણા [વૈ પ્રા॒ણાઃ, અ॒મૃત॒ગ્ં॒] 49

અ॒મૃત॒ગ્ં॒ હિર॑ણ્ય-મ્પ્રા॒ણેષુ॑ હિરણ્યશ॒લ્કા-ન્પ્રત્ય॑સ્યતિ પ્રતિ॒ષ્ઠામે॒વૈન॑-દ્ગમયિ॒ત્વા પ્રા॒ણૈ-સ્સમ॑ર્ધયતિ દ॒દ્ધ્ના મ॑ધુમિ॒શ્રેણ॑ પૂરયતિ મધ॒વ્યો॑-ઽસા॒નીતિ॑ શૃતાત॒ઙ્ક્યે॑ન મેદ્ધ્ય॒ત્વાય॑ ગ્રા॒મ્યં-વાઁ એ॒તદન્નં॒-યઁ-દ્દદ્ધ્યા॑ર॒ણ્ય-મ્મધુ॒ યદ્દ॒દ્ધ્ના મ॑ધુમિ॒શ્રેણ॑ પૂ॒રય॑ત્યુ॒ભય॒સ્યા-વ॑રુદ્ધ્યૈ પશુશી॒ર્॒ષાણ્યુપ॑ દધાતિ પ॒શવો॒ વૈ પ॑શુશી॒ર્॒ષાણિ॑ પ॒શૂને॒વાવ॑ રુન્ધે॒ ય-ઙ્કા॒મયે॑તા-ઽપ॒શુ-સ્સ્યા॒દિતિ॑ [-ઽપ॒શુ-સ્સ્યા॒દિતિ॑, વિ॒ષૂ॒ચીના॑નિ॒] 50

વિષૂ॒ચીના॑નિ॒ તસ્યોપ॑ દદ્ધ્યા॒-દ્વિષૂ॑ચ એ॒વાસ્મા᳚-ત્પ॒શૂ-ન્દ॑ધાત્યપ॒શુરે॒વ ભ॑વતિ॒ ય-ઙ્કા॒મયે॑ત પશુ॒માન્-થ્સ્યા॒દિતિ॑ સમી॒ચીના॑નિ॒ તસ્યોપ॑ દદ્ધ્યા-થ્સ॒મીચ॑ એ॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂ-ન્દ॑ધાતિ પશુ॒માને॒વ ભ॑વતિ પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્રતી॒ચીન॒મશ્વ॒સ્યોપ॑ દધાતિ પ॒શ્ચા-ત્પ્રા॒ચીન॑મૃષ॒ભસ્યા-પ॑શવો॒ વા અ॒ન્યે ગો॑ અ॒શ્વેભ્યઃ॑ પ॒શવો॑ ગો અ॒શ્વાને॒વાસ્મૈ॑ સ॒મીચો॑ દધાત્યે॒-તાવ॑ન્તો॒ વૈ પ॒શવો᳚ [પ॒શવઃ॑, દ્વિ॒પાદ॑શ્ચ॒] 51

દ્વિ॒પાદ॑શ્ચ॒ ચતુ॑ષ્પાદશ્ચ॒ તાન્. વા એ॒તદ॒ગ્નૌ પ્રદ॑ધાતિ॒ ય-ત્પ॑શુશી॒ર્॒ષાણ્યુ॑પ॒-દધા᳚ત્ય॒-મુમા॑ર॒ણ્યમનુ॑ તે દિશા॒મીત્યા॑હ ગ્રા॒મ્યેભ્ય॑ એ॒વ પ॒શુભ્ય॑ આર॒ણ્યા-ન્પ॒શૂઞ્છુચ॒મનૂથ્સૃ॑જતિ॒ તસ્મા᳚-થ્સ॒માવ॑-ત્પશૂ॒ના-મ્પ્ર॒જાય॑માનાના-માર॒ણ્યાઃ પ॒શવઃ॒ કની॑યાગ્ંસ-શ્શુ॒ચા હ્યૃ॑તા-સ્સ॑ર્પશી॒ર્॒ષમુપ॑ દધાતિ॒ યૈવ સ॒ર્પે ત્વિષિ॒સ્તામે॒વા-ઽવ॑ રુન્ધે॒ [-ઽવ॑ રુન્ધે, ય-થ્સ॑મી॒ચીન॑-] 52

ય-થ્સ॑મી॒ચીન॑--મ્પશુશી॒ર્॒ષૈરુ॑પ દ॒દ્ધ્યા-દ્ગ્રા॒મ્યા-ન્પ॒શૂ-ન્દગ્ંશુ॑કા-સ્સ્યુ॒ર્ય-દ્વિ॑ષૂ॒ચીન॑-માર॒ણ્યાન્. યજુ॑રે॒વ વ॑દે॒દવ॒ તા-ન્ત્વિષિગ્ં॑ રુન્ધે॒ યા સ॒ર્પે ન ગ્રા॒મ્યા-ન્પ॒શૂન્. હિ॒નસ્તિ॒ ના-ઽઽર॒ણ્યાનથો॒ ખલૂ॑પ॒ધેય॑મે॒વ યદુ॑પ॒દધા॑તિ॒ તેન॒ તા-ન્ત્વિષિ॒મવ॑ રુન્ધે॒ યા સ॒ર્પે ય-દ્યજુ॒ર્વદ॑તિ॒ તેન॑ શા॒ન્તમ્ ॥ 53 ॥

(ઊ॒નાન્તસ્યોપ॑ - પ્રા॒ણાઃ - સ્યા॒દિતિ॒ - વૈ પ॒શવો॑ - રુન્ધે॒ - ચતુ॑શ્ચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 9)

પ॒શુર્વા એ॒ષ યદ॒ગ્નિર્યોનિઃ॒ ખલુ॒ વા એ॒ષા પ॒શોર્વિ ક્રિ॑યતે॒ ય-ત્પ્રા॒ચીન॑મૈષ્ટ॒કા-દ્યજુઃ॑ ક્રિ॒યતે॒ રેતો॑-ઽપ॒સ્યા॑ અપ॒સ્યા॑ ઉપ॑ દધાતિ॒ યોના॑વે॒વ રેતો॑ દધાતિ॒ પઞ્ચોપ॑ દધાતિ॒ પાઙ્ક્તાઃ᳚ પ॒શવઃ॑ પ॒શૂને॒વાસ્મૈ॒ પ્રજ॑નયતિ॒ પઞ્ચ॑ દક્ષિણ॒તો વજ્રો॒ વા અ॑પ॒સ્યા॑ વજ્રે॑ણૈ॒વ ય॒જ્ઞસ્ય॑ દક્ષિણ॒તો રક્ષા॒ગ્॒સ્યપ॑ હન્તિ॒ પઞ્ચ॑ પ॒શ્ચા- [પઞ્ચ॑ પ॒શ્ચાત્, પ્રાચી॒રુપ॑ દધાતિ] 54

-ત્પ્રાચી॒રુપ॑ દધાતિ પ॒શ્ચાદ્વૈ પ્રા॒ચીન॒ગ્ં॒ રેતો॑ ધીયતે પ॒શ્ચાદે॒વાસ્મૈ᳚ પ્રા॒ચીન॒ગ્ં॒ રેતો॑ દધાતિ॒ પઞ્ચ॑ પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒તીચી॒રુપ॑ દધાતિ॒ પઞ્ચ॑ પ॒શ્ચા-ત્પ્રાચી॒સ્તસ્મા᳚-ત્પ્રા॒ચીન॒ગ્ં॒ રેતો॑ ધીયતે પ્ર॒તીચીઃ᳚ પ્ર॒જા જા॑યન્તે॒ પઞ્ચો᳚ત્તર॒ત શ્છ॑ન્દ॒સ્યાઃ᳚ પ॒શવો॒ વૈ છ॑ન્દ॒સ્યાઃ᳚ પ॒શૂને॒વ પ્રજા॑તા॒ન્-થ્સ્વમા॒યત॑નમ॒ભિ પર્યૂ॑હત ઇ॒યં-વાઁ અ॒ગ્ને-ર॑તિદા॒હા-દ॑બિભે॒-થ્સૈતા [-દ॑બિભે॒-થ્સૈતાઃ, અ॒પ॒સ્યા॑ અપશ્ય॒-ત્તા] 55

અ॑પ॒સ્યા॑ અપશ્ય॒-ત્તા ઉપા॑ધત્ત॒ તતો॒ વા ઇ॒મા-ન્નાત્ય॑દહ॒-દ્યદ॑પ॒સ્યા॑ ઉપ॒દધા᳚ત્ય॒સ્યા અન॑તિદાહાયો॒વાચ॑ હે॒યમદ॒દિ-થ્સ બ્રહ્મ॒ણા-ઽન્નં॒-યઁસ્યૈ॒તા ઉ॑પધી॒યાન્તૈ॒ ય ઉ॑ ચૈના એ॒વંવેઁ દ॒દિતિ॑ પ્રાણ॒ભૃત॒ ઉપ॑ દધાતિ॒ રેત॑સ્યે॒વ પ્રા॒ણા-ન્દ॑ધાતિ॒ તસ્મા॒-દ્વદ॑-ન્પ્રા॒ણ-ન્પશ્ય॑ઞ્છૃ॒ણ્વ-ન્પ॒શુર્જા॑યતે॒ ઽય-મ્પુ॒રો [-ઽય-મ્પુ॒રઃ, ભુવ॒ ઇતિ॑] 56

ભુવ॒ ઇતિ॑ પુ॒રસ્તા॒દુપ॑ દધાતિ પ્રા॒ણમે॒વૈતાભિ॑-ર્દાધારા॒-ઽય-ન્દ॑ક્ષિ॒ણા વિ॒શ્વક॒ર્મેતિ॑ દક્ષિણ॒તો મન॑ એ॒વૈતાભિ॑ર્દાધારા॒ય-મ્પ॒શ્ચા-દ્વિ॒શ્વવ્ય॑ચા॒ ઇતિ॑ પ॒શ્ચા-ચ્ચક્ષુ॑રે॒વૈતાભિ॑-ર્દાધારે॒દ-મુ॑ત્ત॒રા-થ્સુવ॒રિત્યુ॑ત્તર॒ત-શ્શ્રોત્ર॑મે॒વૈતાભિ॑-ર્દાધારે॒યમુ॒પરિ॑ મ॒તિરિત્યુ॒પરિ॑ષ્ટા॒-દ્વાચ॑મે॒વૈતાભિ॑-ર્દાધાર॒ દશ॑દ॒શોપ॑ દધાતિ સવીર્ય॒ત્વાયા᳚ક્ષ્ણ॒યો [સવીર્ય॒ત્વાયા᳚ક્ષ્ણ॒યા, ઉપ॑ દધાતિ॒] 57

-પ॑ દધાતિ॒ તસ્મા॑દક્ષ્ણ॒યા પ॒શવો-ઽઙ્ગા॑નિ॒ પ્રહ॑રન્તિ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ॒ યાઃ પ્રાચી॒સ્તાભિ॒-ર્વસિ॑ષ્ઠ આર્ધ્નો॒દ્યા દ॑ક્ષિ॒ણા તાભિ॑ર્ભ॒રદ્વા॑જો॒ યાઃ પ્ર॒તીચી॒સ્તાભિ॑ ર્વિ॒શ્વામિ॑ત્રો॒ યા ઉદી॑ચી॒સ્તાભિ॑-ર્જ॒મદ॑ગ્નિ॒ર્યા ઊ॒ર્ધ્વાસ્તાભિ॑-ર્વિ॒શ્વક॑ર્મા॒ ય એ॒વમે॒તાસા॒મૃદ્ધિં॒-વેઁદ॒ર્ધ્નોત્યે॒વ ય આ॑સામે॒વ-મ્બ॒ન્ધુતાં॒-વેઁદ॒ બન્ધુ॑મા-ન્ભવતિ॒ ય આ॑સામે॒વ-ઙ્કૢપ્તિં॒-વેઁદ॒ કલ્પ॑તે- [કલ્પ॑તે, અ॒સ્મૈ॒ ય આ॑સામે॒વ-] 58

-ઽસ્મૈ॒ ય આ॑સામે॒વ-મા॒યત॑નં॒-વેઁદા॒-ઽઽયત॑નવા-ન્ભવતિ॒ ય આ॑સામે॒વ-મ્પ્ર॑તિ॒ષ્ઠાં-વેઁદ॒ પ્રત્યે॒વ તિ॑ષ્ઠતિ પ્રાણ॒ભૃત॑ ઉપ॒ધાય॑ સં॒યઁત॒ ઉપ॑ દધાતિ પ્રા॒ણાને॒વા ઽસ્મિ॑-ન્ધિ॒ત્વા સં॒યઁદ્ભિ॒-સ્સંયઁ॑ચ્છતિ॒ ત-થ્સં॒યઁતાગ્ં॑ સંયઁ॒ત્ત્વમથો᳚ પ્રા॒ણ એ॒વાપા॒ન-ન્દ॑ધાતિ॒ તસ્મા᳚-ત્પ્રાણાપા॒નૌ સ-ઞ્ચ॑રતો॒ વિષૂ॑ચી॒રુપ॑ દધાતિ॒ તસ્મા॒-દ્વિષ્વ॑ઞ્ચૌ પ્રાણાપા॒નૌ યદ્વા અ॒ગ્નેરસં॑યઁત॒- [અ॒ગ્નેરસં॑યઁતમ્, અસુ॑વર્ગ્યમસ્ય॒] 59

-મસુ॑વર્ગ્યમસ્ય॒ ત-થ્સુ॑વ॒ર્ગ્યો᳚-ઽગ્નિર્ય-થ્સં॒યઁત॑ ઉપ॒ દધા॑તિ॒ સમે॒વૈનં॑-યઁચ્છતિ ઉવ॒ર્ગ્ય॑મે॒વાક॒ -સ્ત્ર્યવિ॒ર્વયઃ॑ કૃ॒તમયા॑ના॒મિત્યા॑હ॒ વયો॑ભિરે॒વાયા॒નવ॑ રુ॒ન્ધે ઽયૈ॒ર્વયાગ્ં॑સિ સ॒ર્વતો॑ વાયુ॒મતી᳚ર્ભવન્તિ॒ તસ્મા॑દ॒યગ્ં સ॒ર્વતઃ॑ પવતે ॥ 60 ॥

(પ॒શ્ચા - દે॒તાઃ - પુ॒રો᳚ - ઽક્ષ્ણ॒યા - કલ્પ॒તે - ઽસં॑-યઁતં॒ - પઞ્ચ॑ત્રિગ્ંશચ્ચ) (અ. 10)

ગા॒ય॒ત્રી ત્રિ॒ષ્ટુ-બ્જગ॑ત્યનુ॒ષ્ટુ-ક્પ॒ઙ્ક્ત્યા॑ સ॒હ । બૃ॒હ॒ત્યુ॑ષ્ણિહા॑ ક॒કુ-થ્સૂ॒ચીભિઃ॑ શિમ્યન્તુ ત્વા ॥ દ્વિ॒પદા॒ યા ચતુ॑ષ્પદા ત્રિ॒પદા॒ યાચ॒ ષટ્પ॑દા । સછ॑ન્દા॒ યા ચ॒ વિચ્છ॑ન્દા-સ્સૂ॒ચીભિઃ॑ શિમ્યન્તુ ત્વા ॥ મ॒હાના᳚મ્ની રે॒વત॑યો॒ વિશ્વા॒ આશાઃ᳚ પ્ર॒સૂવ॑રીઃ । મેઘ્યા॑ વિ॒દ્યુતો॒ વાચઃ॑ સૂ॒ચીભિઃ॑ શિમ્યન્તુ ત્વા ॥ ર॒જ॒તા હરિ॑ણી॒-સ્સીસા॒ યુજો॑ યુજ્યન્તે॒ કર્મ॑ભિઃ । અશ્વ॑સ્ય વા॒જિન॑સ્ત્વ॒ચિ સૂ॒ચીભિઃ॑ શિમ્યન્તુ ત્વા ॥ નારી᳚- [નારીઃ᳚, તે॒ પત્ન॑યો॒ લોમ॒] 61

-સ્તે॒ પત્ન॑યો॒ લોમ॒ વિચિ॑ન્વન્તુ મની॒ષયા᳚ । દે॒વાના॒-મ્પત્ની॒ર્દિશઃ॑ સૂ॒ચીભિઃ॑ શિમ્યન્તુ ત્વા ॥ કુ॒વિદ॒ઙ્ગ યવ॑મન્તો॒ યવ॑-ઞ્ચિ॒દ્યથા॒ દાન્ત્ય॑નુપૂ॒ર્વં-વિઁ॒યૂય॑ । ઇ॒હેહૈ॑ષા-ઙ્કૃણુત॒ ભોજ॑નાનિ॒ યે બ॒ર્॒હિષો॒ નમો॑વૃક્તિ॒-ન્નજ॒ગ્મુઃ ॥ 62 ॥

(નારી᳚ - સ્ત્રિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑) (અ. 11)

કસ્ત્વા᳚ ચ્છ્યતિ॒ કસ્ત્વા॒ વિ શા᳚સ્તિ॒ કસ્તે॒ ગાત્રા॑ણિ શિમ્યતિ । ક ઉ॑ તે શમિ॒તા ક॒વિઃ ॥ ઋ॒તવ॑સ્ત ઋતુ॒ધા પરુઃ॑ શમિ॒તારો॒ વિશા॑સતુ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રસ્ય॒ ધાય॑સા॒ શિમી॑ભિ-શ્શિમ્યન્તુ ત્વા ॥ દૈવ્યા॑ અદ્ધ્વ॒ર્યવ॑સ્ત્વા॒ ચ્છ્યન્તુ॒ વિ ચ॑ શાસતુ । ગાત્રા॑ણિ પર્વ॒શસ્તે॒ શિમાઃ᳚ કૃણ્વન્તુ॒ શિમ્ય॑ન્તઃ ॥ અ॒ર્ધ॒મા॒સાઃ પરૂગ્ં॑ષિ તે॒ માસા᳚-શ્છ્યન્તુ॒ શિમ્ય॑ન્તઃ । અ॒હો॒રા॒ત્રાણિ॑ મ॒રુતો॒ વિલિ॑ષ્ટગ્ં [મ॒રુતો॒ વિલિ॑ષ્ટમ્, સૂ॒દ॒ય॒ન્તુ॒ તે॒ ।] 63

સૂદયન્તુ તે ॥ પૃ॒થિ॒વી તે॒ ઽન્તરિ॑ક્ષેણ વા॒યુશ્છિ॒દ્ર-મ્ભિ॑ષજ્યતુ । દ્યૌસ્તે॒ નક્ષ॑ત્રૈ-સ્સ॒હ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॑ણોતુ સાધુ॒યા ॥ શ-ન્તે॒ પરે᳚ભ્યો॒ ગાત્રે᳚ભ્ય॒-શ્શમ॒સ્ત્વવ॑રેભ્યઃ । શમ॒સ્થભ્યો॑ મ॒જ્જભ્ય॒-શ્શમુ॑ તે ત॒નુવે॑ ભુવત્ ॥ 64 ॥

(વિલિ॑ષ્ટં - ત્રિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑) (અ. 12)

(વિષ્ણુ॑મુખા॒ - અન્ન॑પતે॒ - યાવ॑તી॒ - વિ વૈ - પુ॑રુષમા॒ત્રેણા - ઽગ્ને॒ તવ॒ શ્રવો॒ વયો॒ - બ્રહ્મ॑ જજ્ઞા॒નગ્ગ્ - સ્વ॑યમાતૃ॒ણ્ણા - મે॒ષાં-વૈઁ - પ॒શુ - ર્ગા॑ય॒ત્રી - કસ્ત્વા॒ - દ્વાદ॑શ )

(વિષ્ણુ॑મુખા॒ - અપ॑ચિતિમા॒ન્॒ - વિ વા એ॒તા - વગ્ને॒ તવ॑ - સ્વયમાતૃ॒ણ્ણાં - ઁવિ॑ષૂ॒ચીના॑નિ - ગાય॒ત્રી - ચતુ॑ષ્ષષ્ટિઃ)

(વિષ્ણુ॑મુખા, સ્ત॒નુવે॑ ભુવત્)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પઞ્ચમકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - cityupakramābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kāna̭napaja॒yya ma॒bhya̭jaya॒n॒.ya-dvi̭ṣṇukra॒mān krama̭te॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvā yaja̭māna॒śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kāna̭napaja॒yyama॒bhi ja̭yati॒ viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'sya-bhimāti॒hetyā̭ha gāya॒trī vai pṛ̭thi॒vī traiṣṭṷbhama॒ntari̭kṣa॒-ñjāga̭tī॒ dyaurānṷṣṭubhī॒rdiśa॒ śchando̭bhire॒vemān ~lo॒kān. ya̭thā pū॒rvama॒bhi ja̭yati pra॒jāpa̭tira॒gnima̭sṛjata॒ so᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭaḥ [so᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭaḥ, parā̭ṅai॒tta-] 1

parā̭ṅai॒tta-me॒tayā 'nvai॒dakra̭nda॒diti॒ tayā॒ vai so᳚-'gneḥ pri॒ya-ndhāmā-'vā̭rundha॒ yade॒tāma॒nvāhā॒-gnere॒vaitayā᳚ pri॒ya-ndhāmā-'va̭ rundha īśva॒ro vā e॒ṣa parā᳚-mpra॒dagho॒ yo vi̭ṣṇukra॒mān krama̭te cata॒sṛbhi॒rā va̭rtate ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si॒ chandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūḥ pri॒yāme॒vāsya̭ ta॒nuva̭ma॒bhi [ ] 2

pa॒ryāva̭rtate dakṣi॒ṇā pa॒ryāva̭rtate॒ svame॒va vī॒rya̭manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdha̭ ā॒tmano̭ vī॒ryā̭vatta॒ro-'tho̭ ādi॒tyasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ śuna॒śśepa॒mājī̭gartiṃ॒-va~rṷṇo-'gṛhṇā॒-thsa e॒tāṃ-vā~̭ru॒ṇīma̭paśya॒-ttayā॒ vai sa ā॒tmānaṃ̭-va~ruṇapā॒śāda̭muñca॒-dvarṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ ya u॒khā-mpra̭timu॒ñcata॒ udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒pāśa̭-ma॒smadityā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vaitayā̭ [-me॒vaitayā᳚, va॒ru॒ṇa॒pā॒śā-] 3

varuṇapā॒śā-nmṷñca॒tyā tvā̭-'hārṣa॒mityā॒hā ''hya̭na॒gṃ॒ hara̭ti dhru॒vasti॒ṣṭhā 'vi̭cācali॒rityā̭ha॒ prati̭ṣṭhityai॒ viśa̭stvā॒ sarvā̭ vāñcha॒ntvityā̭ha vi॒śaivaina॒gṃ॒ sama̭rdhayatya॒smi-nrā॒ṣṭramadhi̭ śra॒yetyā̭ha rā॒ṣṭrame॒vāsmi̭-ndhru॒vama̭ka॒rya-ṅkā॒mayḙta rā॒ṣṭragg syā॒diti॒ ta-mmana̭sā dhyāye-drā॒ṣṭrame॒va bha̭va॒- [bha̭vati, agrḙ] 4

-tyagrḙ bṛ॒hannu॒ṣasā̭mū॒rdhvo a̭sthā॒dityā॒hā-'gra̭me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti nirjagmi॒vā-ntama̭sa॒ ityā̭ha॒ tama̭ e॒vāsmā॒dapa̭ hanti॒ jyoti॒ṣā- ''gā॒dityā̭ha॒ jyoti̭re॒vā-smi̭-ndadhāti cata॒sṛbhiḥ̭ sādayati ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si॒ chando̭bhire॒vā-'-ti̭cchandasotta॒mayā॒ varṣma॒ vā e॒ṣā chanda̭sāṃ॒-ya~dati̭cchandā॒ varṣmai॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti॒ sadva̭tī [sadva̭tī, bha॒va॒ti॒ sa॒ttvame॒vaina̭] 5

bhavati sa॒ttvame॒vaina̭-ṅgamayati vāthsa॒preṇopa̭ tiṣṭhata e॒tena॒ vai va̭thsa॒prīrbhā̭landa॒no᳚-'gneḥ pri॒ya-ndhāmā-'vā̭-'rundhā॒-'gnere॒vaitena̭ pri॒ya-ndhāmā-'va̭ rundha ekāda॒śa-mbha̭vatyeka॒dhaiva yaja̭māne vī॒rya̭-ndadhāti॒ stomḙna॒ vai de॒vā a॒smin ~lo॒ka ā᳚rdhnuva॒n chando̭bhira॒muṣmi॒n-thstoma̭syeva॒ khalu॒ vā e॒ta-drū॒paṃ-ya~-dvā᳚thsa॒praṃ-ya~-dvā᳚thsa॒preṇo̭pa॒tiṣṭha̭ta [~ya-dvā᳚thsa॒preṇo̭pa॒tiṣṭha̭te, i॒mame॒va] 6

i॒mame॒va tena̭ lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ ya-dvi̭ṣṇukra॒mān krama̭te॒-'mume॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati pūrve॒dyuḥ prakrā̭matyuttare॒dyu-h rupa̭ tiṣṭhate॒ tasmā॒-dyoge॒-'nyāsā᳚-mpra॒jānā॒-mmanaḥ॒, kṣeme॒-'nyāsā॒-ntasmā᳚-dyāyāva॒raḥ, kṣe॒myasyḙśe॒ tasmā᳚-dyāyāva॒raḥ, kṣe॒myama॒ddhyava̭syati mu॒ṣṭī ka̭roti॒ vācaṃ̭-ya~cchati ya॒jñasya॒ dhṛtyai᳚ || 7 ||

(sṛ॒ṣṭo᳚-' - (1॒) bhyḙ - tayā̭ - bhavati॒ - sadva̭tyu - pa॒tiṣṭha̭te॒ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 1)

anna̭pa॒te-'nna̭sya no de॒hītyā̭hā॒-gnirvā anna̭pati॒-ssa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchatyanamī॒vasya̭ śu॒ṣmiṇa॒ ityā̭hā-ya॒kṣmasyeti॒ vāvaitadā̭ha॒ pra pra̭dā॒tāra̭-ntāriṣa॒ ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpada॒ ityā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚sta॒ udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā ityā̭ha prā॒ṇā vai viśvḙ de॒vāḥ [de॒vāḥ, prā॒ṇaire॒vaina॒-] 8

prā॒ṇaire॒vaina॒-mudya̭ccha॒te 'gne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhi॒rityā̭ha॒ yasmā̭ e॒vaina̭-ñci॒ttāyo॒dyaccha̭te॒ tenai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati cata॒sṛbhi॒rā sā̭dayati ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si॒ chando̭bhire॒vā-ti̭cchandasotta॒mayā॒ varṣma॒ vā e॒ṣā chanda̭sāṃ॒-ya~dati̭cchandā॒ varṣmai॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti॒ sadva̭tī bhavati sa॒ttvame॒vaina̭-ṅgamayati॒ preda̭gne॒ jyoti̭ṣmān [ ] 9

yā॒hītyā̭ha॒ jyoti̭re॒vāsmi̭-ndadhāti ta॒nuvā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti॒ yagṃ hi॒nasti॒ mā higṃ̭sīsta॒nuvā᳚ pra॒jā ityā̭ha pra॒jābhya̭ e॒vainagṃ̭ śamayati॒ rakṣāgṃ̭si॒ vā e॒ta-dya॒jñagṃ sa̭cante॒ yadana̭ u॒thsarja॒-tyakra̭nda॒dityanvā̭ha॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā॒ ana̭sā vaha॒n-tyapa̭citi-me॒vāsmi̭-ndadhāti॒ tasmā̭dana॒svī ca̭ ra॒thī cāti̭thīnā॒-mapa̭citatamā॒- [-mapa̭citatamau, apa̭citimā-nbhavati॒] 10

-vapa̭citimā-nbhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ sa॒midhā॒-'gni-ndṷvasya॒teti̭ ghṛtānuṣi॒ktāmava̭site sa॒midha॒mā da̭dhāti॒ yathā-'ti̭thaya॒ āga̭tāya sa॒rpiṣva̭dāti॒thya-ṅkri॒yatḙ tā॒dṛge॒va ta-dgā̭yatri॒yā brā᳚hma॒ṇasya̭ gāya॒tro hi brā᳚hma॒ṇastri॒ṣṭubhā̭ rāja॒nya̭sya॒ traiṣṭṷbho॒ hi rā̭ja॒nyo᳚ 'phsu bhasma॒ pra vḙśayatya॒phsuyo̭ni॒rvā a॒gni-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati ti॒sṛbhiḥ॒ pravḙśayati tri॒vṛdvā [tri॒vṛdvai, a॒gni-ryāvā̭-] 11

a॒gni-ryāvā̭-ne॒vā-'gnista-mpra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭mayati॒ parā॒ vā e॒ṣo᳚-'gniṃ-va~̭pati॒ yo᳚-'phsu bhasma̭ prave॒śaya̭ti॒ jyoti̭ṣmatībhyā॒-mava̭ dadhāti॒ jyoti̭re॒vā-'smi̭-ndadhāti॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ parā॒ vā e॒ṣa pra॒jā-mpa॒śūn va̭pati॒ yo᳚-'phsu bhasma̭ prave॒śaya̭ti॒ puna̭rū॒rjā sa॒ha ra॒yyeti॒ puna̭ru॒daiti̭ pra॒jāme॒va pa॒śūnā॒tma-ndha̭tte॒ puna̭stvā-''di॒tyā [puna̭stvā-''di॒tyāḥ, ru॒drā] 12

ru॒drā vasa̭va॒-ssami̭ndhatā॒-mityā̭hai॒tā vā e॒ta-nde॒vatā॒ agre॒ samai᳚ndhata॒ tābhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sami̭ndhe॒ bodhā॒ sa bo॒dhītyupa̭ tiṣṭhate bo॒dhaya̭tye॒vaina॒-ntasmā᳚-thsu॒ptvā pra॒jāḥ prabṷddhyante yathāsthā॒namupa̭ tiṣṭhate॒ tasmā᳚-dyathāsthā॒na-mpa॒śavaḥ॒ puna॒retyopa̭ tiṣṭhante || 13 ||

(vai viśvḙ de॒vā - jyoti̭ṣmā॒ - napa̭citatamau - tri॒vṛdvā - ā̭di॒tyā - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 2)

yāva̭tī॒ vai pṛ̭thi॒vī tasyai̭ ya॒ma ādhi̭patya॒-mparī̭yāya॒ yo vai ya॒ma-ndḙva॒yaja̭nama॒syā ani̭ryācyā॒-'gni-ñci̭nu॒te ya॒māyai̭na॒gṃ॒ sa ci̭nu॒te-'pe॒te-tya॒ddhyava̭sāyayati ya॒mame॒va dḙva॒yaja̭nama॒syai ni॒ryācyā॒- ''tmane॒-'gni-ñci̭nuta iṣva॒greṇa॒ vā a॒syā anā̭mṛta-mi॒cchanto॒ nāvi̭nda॒-nte de॒vā e॒ta-dyajṷrapaśya॒nnape॒teti॒ yade॒tenā᳚-dhyavasā॒yaya॒- [-dhyavasā॒yaya̭ti, anā̭mṛta] 14

-tyanā̭mṛta e॒vāgni-ñci̭nuta॒ uddha̭nti॒ yade॒vāsyā̭ ame॒ddhya-ntadapa̭ hantya॒po-'vo᳚kṣati॒ śāntyai॒ sika̭tā॒ ni va̭patye॒tadvā a॒gnervai᳚śvāna॒rasya̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vai᳚śvāna॒ramava̭ rundha॒ ūṣā॒-nniva̭pati॒ puṣṭi॒rvā e॒ṣā pra॒jana̭naṃ॒-ya~dūṣāḥ॒ puṣṭyā̭me॒va pra॒jana̭ne॒-'gni-ñci̭nu॒te-'tho̭ saṃ॒(2)jñānna̭ e॒va saṃ॒(2)jñānna॒gg॒ hyḙta- [hyḙtat, pa॒śū॒nāṃ-ya~dūṣā॒] 15

-tpa̭śū॒nāṃ-ya~dūṣā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī sa॒hā-''stā॒-nte vi̭ya॒tī a̭brūtā॒mastve॒va naṷ sa॒ha ya॒jñiya॒miti॒ yada॒muṣyā̭ ya॒jñiya॒māsī॒-ttada॒syāma̭dadhā॒-tta ūṣā̭ abhava॒n॒ yada॒syā ya॒jñiya॒māsī॒-ttada॒muṣyā̭madadhā॒-ttada॒daśca॒ndrama̭si kṛ॒ṣṇamūṣā᳚-nni॒vapa̭nna॒do dhyā̭ye॒-ddyāvā̭pṛthi॒vyore॒va ya॒jñiye॒-'gni-ñci̭nute॒ 'yagṃ so a॒gniriti̭ vi॒śvāmi̭trasya [ ] 16

sū॒kta-mbha̭vatye॒tena॒ vai vi॒śvāmi̭tro॒-'gneḥ pri॒ya-ndhāmā 'vā̭rundhā॒gnere॒vaitena̭ pri॒ya-ndhāmāva̭ rundhe॒ chando̭bhi॒rvai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n cata̭sraḥ॒ prācī॒rupa̭ dadhāti ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si॒ chando̭bhire॒va ta-dyaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti॒ teṣāgṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~॒tā-ndiśa॒-ssama̭vlīyanta॒ te dve pu॒rastā᳚-thsa॒mīcī॒ upā̭dadhata॒ dve [ ] 17

pa॒ścā-thsa॒mīcī॒ tābhi॒rvai tediśo̭-'dṛgṃha॒n॒ yaddve pu॒rastā᳚-thsa॒mīcī̭ upa॒dadhā̭ti॒ dve pa॒ścā-thsa॒mīcī̭ di॒śāṃ-vi~dhṛ̭tyā॒ atho̭ pa॒śavo॒ vai chandāgṃ̭si pa॒śūne॒vāsmai̭ sa॒mīco̭ dadhātya॒ṣṭāvupa̭ dadhātya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tro᳚-'gni-ryāvā̭ne॒vāgnista-ñci̭nute॒-'ṣṭāvupa̭ dadhātya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒trī sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamañja̭sā veda suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ [lo॒kasya̭, prajñā᳚tyai॒] 18

prajñā᳚tyai॒ trayo̭daśa lokampṛ॒ṇā upa̭ dadhā॒tyeka̭vigṃśati॒-ssampa̭dyante prati॒ṣṭhā vā ḙkavi॒gṃ॒śaḥ pra̭ti॒ṣṭhā gārha̭patya ekavi॒gṃ॒śasyai॒va pra̭ti॒ṣṭhā-ṅgārha̭patya॒manu॒ prati̭ tiṣṭhati॒ pratya॒gni-ñci̭kyā॒nasti̭ṣṭhati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ pañca̭citīka-ñcinvīta pratha॒ma-ñci̭nvā॒naḥ pāṅkto̭ ya॒jñaḥ pāṅktāḥ᳚ pa॒śavo̭ ya॒jñame॒va pa॒śūnava̭ rundhe॒ trici̭tīka-ñcinvīta dvi॒tīya̭-ñcinvā॒nastraya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ [lo॒keṣṷ, prati̭tiṣṭha॒-] 19

prati̭tiṣṭha॒-tyeka̭citīka-ñcinvīta tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒na ḙka॒dhā vai sṷva॒rgo lo॒ka ḙka॒vṛtai॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti॒ purī̭ṣeṇā॒bhyṷ̄hati॒ tasmā᳚nmā॒gṃ॒ senāsthi̭ cha॒nna-nna du॒ścarmā̭ bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ pañca॒ cita̭yo bhavanti pa॒ñcabhiḥ॒ purī̭ṣaira॒bhyṷ̄hati॒ daśa॒ sampa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vā-'nnādye॒ prati̭tiṣṭhati || 20 ||

(a॒dhya॒va॒sā॒yaya̭ti॒ - hyḙta - dvi॒śvāmi̭trasyā - dadhata॒ dve - lo॒kasya̭ - lo॒keṣṷ -sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 3)

vi vā e॒tau dvi̭ṣāte॒ yaśca̭ pu॒rā-'gniryaśco॒khāyā॒gṃ॒ sami̭ta॒miti̭ cata॒sṛbhi॒-ssa-nniva̭pati ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si॒ chandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūḥ pri॒yayai॒vainaṷ ta॒nuvā॒ sagṃ śā᳚sti॒ sami̭ta॒mityā̭ha॒ tasmā॒dbrahma̭ṇā kṣa॒tragṃ samḙti॒ yathsa॒-nnyupya̭ vi॒hara̭ti॒ tasmā॒-dbrahma̭ṇā kṣa॒traṃ-vye~᳚tyṛ॒tubhi॒- [kṣa॒traṃ-vye~᳚tyṛ॒tubhiḥ̭, vā e॒ta-ndī᳚kṣayanti॒] 21

-rvā e॒ta-ndī᳚kṣayanti॒ sa ṛ॒tubhi̭re॒va vi॒mucyo̭ mā॒teva̭ pu॒tra-mpṛ̭thi॒vī pṷrī॒ṣya̭mityā̭ha॒-rtubhi̭re॒vaina̭-ndīkṣayi॒tvartubhi॒rvi mṷñcati vaiśvāna॒ryā śi॒kya̭mā da̭tte sva॒daya̭tye॒vaina̭-nnair-ṛ॒tīḥ kṛ॒ṣṇā-sti॒sra-stuṣa̭pakvā bhavanti॒ nir-ṛ̭tyai॒ vā e॒ta-dbhā̭ga॒dheyaṃ॒-ya~-ttuṣā॒ nir-ṛ̭tyai rū॒pa-ṅkṛ॒ṣṇagṃ rū॒peṇai॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayata i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~ntye॒ṣā [ ] 22

vai nir-ṛ̭tyai॒ dik svāyā̭me॒va di॒śi nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate॒ svakṛ̭ta॒ iri̭ṇa॒ upa̭ dadhāti prada॒re vai॒tadvai nir-ṛ̭tyā ā॒yata̭na॒gg॒ sva e॒vā-''yata̭ne॒ nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate śi॒kya̭ma॒bhyupa̭ dadhāti nair-ṛ॒to vai pāśaḥ̭ sā॒kṣāde॒vaina̭-nnir-ṛtipā॒śā-nmṷñcati ti॒sra upa̭ dadhāti tredhāvihi॒to vai purṷṣo॒ yāvā̭ne॒va purṷṣa॒stasmā॒-nnir-ṛ̭ti॒mava̭ yajate॒ parā̭cī॒rupa̭ [parā̭cī॒rupa̭, da॒dhā॒ti॒ parā̭cī-] 23

dadhāti॒ parā̭cī-me॒vāsmā॒-nnir-ṛ̭ti॒-mpraṇṷda॒te 'pra̭tīkṣa॒mā ya̭nti॒ nir-ṛ̭tyā a॒ntarhi̭tyai mārjayi॒tvopa̭ tiṣṭhante meddhya॒tvāya॒ gārha̭patya॒mupa̭ tiṣṭhante nir-ṛti lo॒ka e॒va ca̭ri॒tvā pū॒tā dḙvalo॒kamu॒pāva̭rtanta॒ eka॒yopa̭ tiṣṭhanta eka॒dhaiva yaja̭māne vī॒rya̭-ndadhati ni॒veśa̭na-ssa॒ṅgama̭no॒ vasṷ̄nā॒mityā̭ha pra॒jā vai pa॒śavo॒ vasṷ pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒-ssama̭rdhayanti || 24 ||

(ṛ॒tubhi̭ - re॒ṣā- parā̭cī॒rupā॒ - ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 4)

pu॒ru॒ṣa॒mā॒treṇa॒ vi mi̭mīte ya॒jñena॒ vai purṷṣa॒-ssammi̭to yajñapa॒ruṣai॒vainaṃ॒-vi~mi̭mīte॒ yāvā॒-npurṷṣa ū॒rdhvabā̭hu॒stāvā᳚-nbhavatye॒tāva॒dvai purṷṣe vī॒ryaṃ̭-vī~॒ryḙṇai॒vainaṃ॒-vi~ mi̭mīte pa॒kṣī bha̭vati॒ na hya̭pa॒kṣaḥ pati̭tu॒-marha̭tyara॒tninā̭ pa॒kṣau drāghī̭yāgṃsau bhavata॒stasmā᳚-tpa॒kṣapra̭vayāgṃsi॒ vayāgṃ̭si vyāmamā॒trau pa॒kṣau ca॒ puccha̭-ñca bhavatye॒tāva॒dvai purṷṣe vī॒ryaṃ̭- [vī॒rya᳚m, vī॒rya̭sammito॒] 25

-~vī॒rya̭sammito॒ veṇṷnā॒ vi mi̭mīta āgne॒yo vai veṇuḥ̭ sayoni॒tvāya॒ yajṷṣā yunakti॒ yajṷṣā kṛṣati॒ vyāvṛ̭ttyai ṣaḍga॒vena̭ kṛṣati॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vaina̭-ṅkṛṣati॒ ya-ddvā̭daśaga॒vena̭ saṃva~thsa॒reṇai॒ve yaṃ-vā~ a॒gne-ra̭tidā॒hāda̭bibhe॒-thsaita-ddvi̭gu॒ṇama̭paśya-tkṛ॒ṣṭa-ñcākṛ̭ṣṭa-ñca॒ tato॒ vā i॒mā-nnā-'tya̭daha॒dya-tkṛ॒ṣṭa-ñcākṛ̭ṣṭa-ñca॒ [i॒mā-nnā-'tya̭daha॒dya-tkṛ॒ṣṭa-ñcākṛ̭ṣṭa-ñca, bhava̭tya॒syā ana̭tidāhāya] 26

bhava̭tya॒syā ana̭tidāhāya dvigu॒ṇa-ntvā a॒gni-mudya̭ntu-marha॒tītyā̭hu॒rya-tkṛ॒ṣṭa-ñcākṛ̭ṣṭa-ñca॒ bhava̭tya॒gnerudya̭tyā e॒tāva̭nto॒ vai pa॒śavo᳚ dvi॒pāda̭śca॒ catṷṣpādaśca॒ tān. ya-tprāca̭ uthsṛ॒je-dru॒drāyāpi̭ daddhyā॒-dya-dda̭kṣi॒ṇā pi॒tṛbhyo॒ nidhṷve॒dya-tpra॒tīco॒ rakṣāgṃ̭si hanyu॒rudī̭ca॒ uthsṛ̭jatye॒ṣā vai dḙvamanu॒ṣyāṇāgṃ̭ śā॒ntā di- [śā॒ntā dik, tāme॒vainā॒-] 27

-ktāme॒vainā॒-nanū-thsṛ̭ja॒tyatho॒ khalvi॒mā-ndiśa॒mu-thsṛ̭jatya॒sau vā ā̭di॒tyaḥ prā॒ṇaḥ prā॒ṇame॒vainā॒-nanūthsṛ̭jati dakṣi॒ṇā pa॒ryāva̭rtante॒ svame॒va vī॒rya̭manṷ pa॒ryāva̭rtante॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdha̭ ā॒tmano̭ vī॒ryā̭vatta॒ro-'tho̭ ādi॒tyasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtante॒ tasmā॒-tparā᳚ñcaḥ pa॒śavo॒ vi ti̭ṣṭhante pra॒tyañca॒ ā va̭rtante ti॒srasti̭sra॒-ssītāḥ᳚ [ti॒srasti̭sra॒-ssītāḥ᳚, kṛ॒ṣa॒ti॒ tri॒vṛta̭me॒va] 28

kṛṣati tri॒vṛta̭me॒va ya̭jñamu॒khe vi yā̭taya॒tyoṣa̭dhīrvapati॒ brahma॒ṇā-'nna॒mava̭ rundhe॒ 'rke᳚-'rkaścī̭yate caturda॒śabhi̭rvapati sa॒pta grā॒myā oṣa̭dhaya-ssa॒ptā-''ra॒ṇyā u॒bhayī̭ṣā॒mava̭ruddhyā॒ anna̭syānnasya vapa॒tyanna̭syā-nna॒syāva̭ruddhyai kṛ॒ṣṭe va̭pati kṛ॒ṣṭe hyoṣa̭dhayaḥ prati॒tiṣṭha̭ntyanusī॒taṃ-va~̭pati॒ prajā᳚tyai dvāda॒śasu॒ sītā̭su vapati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmā॒ anna̭-mpacati॒ yada̭gni॒ci- [yada̭gni॒cit, ana̭varuddhasyā-] 29

-dana̭varuddhasyā-'śñī॒yādava̭-ruddhena॒ vyṛ̭ddhyeta॒ ye vana॒spatī̭nā-mphala॒graha̭ya॒-stāni॒ddhme-'pi॒ prokṣe॒-dana̭varuddha॒syā-va̭ruddhyai di॒gbhyo lo॒ṣṭān-thsama̭syati di॒śāme॒va vī॒rya̭mava॒ruddhya̭ di॒śāṃ-vī~॒rye᳚-'gni-ñci̭nute॒ ya-ndvi॒ṣyā-dyatra॒ sa syā-ttasyai̭ di॒śo lo॒ṣṭamā ha̭re॒diṣa॒-mūrja̭ma॒hami॒ta ā da̭da॒ itīṣa̭me॒vorja॒-ntasyai̭ di॒śo-'va̭ rundhe॒ kṣodhṷko bhavati॒ yastasyā᳚-ndi॒śi bhava̭tyuttarave॒dimupa̭ vapatyuttarave॒dyāg hya̭gniścī॒yate 'tho̭ pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ pa॒śūne॒vāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ yajñapa॒ruṣo-'na̭ntarityai || 30 ||

(ca॒ bha॒va॒tye॒tāva॒dvai purṷṣe vī॒ryaṃ̭ - ~yatkṛ॒ṣṭañcā-'kṛ̭ṣṭañca॒ - dikh- sītā̭ - agni॒ci - dava॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 5)

agne॒ tava॒ śravo॒ vaya॒ iti॒ sika̭tā॒ ni va̭patye॒tadvā a॒gnervai᳚śvāna॒rasya̭ sū॒ktagṃ sū॒ktenai॒va vai᳚śvāna॒ramava̭ rundhe ṣa॒ḍbhirni va̭pati॒ ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro᳚-'gnirvai᳚śvāna॒ra-ssā॒kṣāde॒va vai᳚śvāna॒ramava̭ rundhe samu॒draṃ-vai~ nāmai॒tacchandaḥ̭ samu॒dramanṷ pra॒jāḥ prajā̭yante॒ yade॒tena॒ sika̭tā ni॒ vapa̭ti pra॒jānāṃ᳚ pra॒jana̭nā॒yendro̭ [pra॒jānāṃ᳚ pra॒jana̭nā॒yendraḥ̭, vṛ॒trāya॒] 31

vṛ॒trāya॒ vajra॒-mprāha̭ra॒-thsa tre॒dhā vya̭bhava॒-thsphyastṛtī̭ya॒gṃ॒ ratha॒stṛtī̭yaṃ॒-yū~pa॒stṛtī̭yaṃ॒-ye~᳚-'ntaśśa॒rā aśī᳚ryanta॒ tā-śśarka̭rā abhava॒-ntaccharka̭rāṇāgṃ śarkara॒tvaṃ-va~jro॒ vai śarka̭rāḥ pa॒śura॒gni-ryaccharka̭rābhira॒gni-mpa̭rimi॒noti॒ vajrḙṇai॒vāsmai̭ pa॒śū-npari̭ gṛhṇāti॒ tasmā॒-dvajrḙṇa pa॒śavaḥ॒ pari̭gṛhītā॒stasmā॒-thstheyā॒nasthḙyaso॒ nopa̭ harate trisa॒ptābhiḥ̭ pa॒śukā̭masya॒ [pa॒śukā̭masya, pari̭] 32

pari̭ minuyā-thsa॒pta vai śī̭rṣa॒ṇyāḥ᳚ prā॒ṇāḥ prā॒ṇāḥ pa॒śavaḥ̭ prā॒ṇaire॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe triṇa॒vābhi॒-rbhrātṛ̭vyavata-stri॒vṛta̭me॒va vajragṃ̭ sa॒mbhṛtya॒ bhrātṛ̭vyāya॒ praha̭rati॒ stṛtyā॒ apa̭rimitābhiḥ॒ pari̭ minuyā॒-dapa̭rimita॒syā-va̭ruddhyai॒ ya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒dityapa̭rimitya॒ tasya॒ śarka̭rā॒-ssika̭tā॒ vyṷ̄he॒dapa̭rigṛhīta e॒vāsya̭ viṣū॒cīna॒gṃ॒ retaḥ॒ parā̭ siñcatyapa॒śure॒va bha̭vati॒ [bha̭vati, ya-ṅkā॒mayḙta] 33

ya-ṅkā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ pari॒mitya॒ tasya॒ śarka̭rā॒-ssika̭tā॒ vyṷ̄he॒-tpari̭gṛhīta e॒vāsmai̭ samī॒cīna॒gṃ॒ retaḥ̭ siñcati paśu॒māne॒va bha̭vati sau॒myā vyṷ̄hati॒ somo॒ vai rḙto॒dhā reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti gāyatri॒yā brā᳚hma॒ṇasya̭ gāya॒tro hi brā᳚hma॒ṇa-stri॒ṣṭubhā̭ rāja॒nya̭sya॒ traiṣṭṷbho॒ hi rā̭ja॒nyaḥ̭ śaṃ॒yu~-mbā̭rhaspa॒tya-mmedho॒ nopā̭nama॒-thso᳚-'gni-mprā-'vi̭śa॒- [nopā̭nama॒-thso᳚-'gni-mprā-'vi̭śat, so᳚-'gneḥ] 34

-thso᳚-'gneḥ kṛṣṇo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvodā̭yata॒ so-'śva॒-mprā-'vi̭śa॒-thso-'śva̭syā-vāntaraśa॒pho̭-bhava॒-dyadaśva̭mākra॒maya̭ti॒ ya e॒va medho-'śva॒-mprā-'vi̭śa॒-ttame॒vāva̭ rundhe pra॒jāpa̭tinā॒-'gniścḙta॒vya̭ ityā̭huḥ prājāpa॒tyo-'śvo॒ yadaśva̭mākra॒maya̭ti pra॒jāpa̭tinai॒vā-'gni-ñci̭nute puṣkarapa॒rṇamupa̭ dadhāti॒ yoni॒rvā a॒gneḥ pṷṣkarapa॒rṇagṃ sayo̭ni- -me॒vāgni-ñci̭nute॒ 'pā-mpṛ॒ṣṭhama॒sītyupa̭ dadhātya॒pāṃ-vā~ e॒ta-tpṛ॒ṣṭhaṃ-ya~-tpṷṣkarapa॒rṇagṃ rū॒peṇai॒vaina॒dupa̭ dadhāti || 35 ||

(indraḥ̭ - pa॒śukā̭masya - bhavatya - viśa॒th - sayo̭niṃ - ~vigṃśa॒tiśca̭) (a. 6)

brahma̭ jajñā॒namiti̭ ru॒kmamupa̭ dadhāti॒ brahma̭mukhā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ brahma̭mukhā e॒va ta-tpra॒jā yaja̭māna-ssṛjate॒ brahma̭ jajñā॒namityā̭ha॒ tasmā᳚dbrāhma॒ṇo mukhyo॒ mukhyo̭ bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ na pṛ̭thi॒vyā-nnāntari̭kṣe॒ na di॒vya̭gniścḙta॒vya̭ iti॒ ya-tpṛ̭thi॒vyā-ñci̭nvī॒ta pṛ̭thi॒vīgṃ śu॒cā-'rpa̭ye॒nnauṣa̭dhayo॒ na vana॒spata̭yaḥ॒ [vana॒spata̭yaḥ, pra jā̭yera॒n॒.] 36

pra jā̭yera॒n॒. yada॒ntari̭kṣe cinvī॒tāntari̭kṣagṃ śu॒cā-'rpa̭ye॒nna vayāgṃ̭si॒ pra jā̭yera॒n॒. ya-ddi॒vi ci̭nvī॒ta divagṃ̭ śu॒cā-'rpa̭ye॒nna pa॒rjanyo̭ varṣedru॒kmamupa̭ dadhātya॒mṛtaṃ॒-vai~ hira̭ṇyama॒mṛta̭ e॒vāgni-ñci̭nute॒ prajā᳚tyai hira॒ṇmaya॒-mpurṷṣa॒mupa̭ dadhāti yajamānalo॒kasya॒ vidhṛ̭tyai॒ yadiṣṭa̭kāyā॒ ātṛ̭ṇṇamanūpada॒ddhyā-tpa̭śū॒nā-ñca॒ yaja̭mānasya ca prā॒ṇamapi̭ daddhyā-ddakṣiṇa॒taḥ [daddhyā-ddakṣiṇa॒taḥ, prāñca॒mupa̭ dadhāti] 37

prāñca॒mupa̭ dadhāti dā॒dhāra̭ yajamānalo॒ka-nna pa̭śū॒nā-ñca॒ yaja̭mānasya ca prā॒ṇamapi̭ dadhā॒tyatho॒ khalviṣṭa̭kāyā॒ ātṛ̭ṇṇa॒manūpa̭ dadhāti prā॒ṇānā॒muthsṛ̭ṣṭyai dra॒phsaśca̭ska॒ndetya॒bhi mṛ̭śati॒ hotrā᳚sve॒vaina॒-mprati̭ṣṭhāpayati॒ srucā॒vupa̭ dadhā॒tyājya̭sya pū॒rṇā-ṅkā᳚rṣmarya॒mayī᳚-nda॒ddhnaḥ pū॒rṇā-maudṷbaṃrīmi॒yaṃ-vai~ kā᳚rṣmarya॒mayya॒sāvau-dṷbaṃrī॒me e॒vopa̭ dhatte [ ] 38

tū॒ṣṇīmupa̭ dadhāti॒ na hīme yaju॒ṣā-''ptu॒marha̭ti॒ dakṣi̭ṇā-ṅkārṣmarya॒mayī॒-mutta̭rā॒mau-dṷmbarī॒-ntasmā̭da॒syā a॒sāvutta॒rā ''jya̭sya pū॒rṇā-ṅkā᳚rṣmarya॒mayīṃ॒-va~jro॒ vā ājyaṃ॒-va~jraḥ̭ kārṣma॒ryo̭ vajrḙṇai॒va ya॒jñasya̭ dakṣiṇa॒to rakṣā॒g॒syapa̭ hanti da॒ddhnaḥ pū॒rṇāmaudṷmbarī-mpa॒śavo॒ vai daddhyūrgṷdu॒mbaraḥ̭ pa॒śuṣve॒vorja̭-ndadhāti pū॒rṇe upa̭ dadhāti pū॒rṇe e॒vaina̭- [pū॒rṇe e॒vaina᳚m, a॒muṣmi̭n ~lo॒ka] 39

ma॒muṣmi̭n ~lo॒ka upa̭tiṣṭhete vi॒rājya॒gniścḙta॒vya̭ ityā̭hu॒-ssrugvai vi॒rāḍya-thsrucā̭vupa॒dadhā̭ti vi॒rājye॒vāgni-ñci̭nute yajñamu॒kheya̭jñamukhe॒ vai kri॒yamā̭ṇe ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsanti yajñamu॒khagṃ ru॒kmo ya-dru॒kmaṃ-vyā~̭ghā॒raya̭ti yajñamu॒khāde॒va rakṣā॒g॒syapa̭ hanti pa॒ñcabhi॒-rvyāghā̭rayati॒ pāṅkto̭ ya॒jño yāvā̭ne॒va ya॒jñastasmā॒-drakṣā॒g॒syapa̭ hantyakṣṇa॒yāvyā ghā̭rayati॒ tasmā̭dakṣṇa॒yā pa॒śavo-'ṅgā̭ni॒ pra ha̭ranti॒ prati̭ṣṭhityai || 40 ||

(vana॒spata̭yo- dakṣiṇa॒to- dha̭tta- enaṃ॒- tasmā̭ dakṣṇa॒yā-pañca̭ ca) (a. 7)

sva॒ya॒mā॒tṛ॒ṇṇāmupa̭ dadhātī॒yaṃ-vai~ sva̭yamātṛ॒ṇṇemāme॒vopa̭ dha॒tte 'śva॒mupa̭ ghrāpayati prā॒ṇame॒vāsyā᳚-ndadhā॒tyatho᳚ prājāpa॒tyo vā aśvaḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vā-'gni-ñci̭nute pratha॒meṣṭa̭kopadhī॒yamā̭nā paśū॒nā-ñca॒ yaja̭mānasya ca prā॒ṇamapi̭ dadhāti svayamātṛ॒ṇṇā bha̭vati prā॒ṇānā॒muthsṛ̭ṣṭyā॒ atho̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyā a॒gnāva॒gniścḙta॒vya̭ ityā̭hure॒ṣa vā [ityā̭hure॒ṣa vai, a॒gnirvai᳚śvāna॒ro] 41

a॒gnirvai᳚śvāna॒ro yadbrā᳚hma॒ṇastasmai᳚ pratha॒māmiṣṭa̭kāṃ॒-ya~jṷṣkṛtā॒-mpraya̭cche॒-ttā-mbrā᳚hma॒ṇaścopa̭ daddhyātā-ma॒gnāve॒va tada॒gni-ñci̭nuta īśva॒ro vā e॒ṣa ārti॒mārto॒ryo-'vi̭dvā॒niṣṭa̭kā-mupa॒dadhā̭ti॒ trīn. varā᳚-ndadyā॒-ttrayo॒ vai prā॒ṇāḥ prā॒ṇānā॒g॒ spṛtyai॒ dvāve॒va deyau॒ dvau hi prā॒ṇāveka̭ e॒va deya॒ eko॒ hi prā॒ṇaḥ pa॒śu- [prā॒ṇaḥ pa॒śuḥ, vā e॒ṣa yada॒gnirna] 42

-rvā e॒ṣa yada॒gnirna khalu॒ vai pa॒śava॒ āya̭vase ramante dūrveṣṭa॒kāmupa̭ dadhāti paśū॒nā-ndhṛtyai॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha॒ntītyā̭ha॒ kāṇḍḙnakāṇḍena॒ hyḙṣā pra̭ti॒tiṣṭha̭tye॒vā no̭ dūrve॒ prata̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena॒ cetyā̭ha sāha॒sraḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai̭ devala॒kṣmaṃ-vai~ tryā̭likhi॒tā tāmutta̭ralakṣmāṇa-nde॒vā upā̭dadha॒tā-dha̭ralakṣmāṇa॒-masṷrā॒ ya- [yam, kā॒mayḙta॒] 43

-ṅkā॒mayḙta॒ vasī̭yān-thsyā॒dityutta̭ralakṣmāṇa॒-ntasyopa̭ daddhyā॒-dvasī̭yāne॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ pāpī̭yān-thsyā॒dityadha̭ralakṣmāṇa॒-ntasyopa̭ daddhyādasurayo॒ni-me॒vaina॒manu॒ parā̭ bhāvayati॒ pāpī̭yā-nbhavati tryālikhi॒tā bha̭vatī॒me vai lo॒kāstryā̭likhi॒taibhya e॒va lo॒kebhyo॒ bhrātṛ̭vyama॒ntare॒tyaṅgi̭rasa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~॒taḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ kū॒rmo bhū॒tvā-'nu॒ prāsa̭rpa॒- [prāsa̭rpat, ya-tkū॒rmamṷpa॒dadhā̭ti॒] 44

-dya-tkū॒rmamṷpa॒dadhā̭ti॒ yathā᳚ kṣetra॒vidañja̭sā॒ naya̭tye॒vame॒vaina̭-ṅkū॒rma-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamañja̭sā nayati॒ medho॒ vā e॒ṣa pa̭śū॒nāṃ-ya~-tkū॒rmo ya-tkū॒rmamṷpa॒ dadhā̭ti॒ svame॒va medha॒-mpaśya̭ntaḥ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhante śmaśā॒naṃ-vā~ e॒ta-tkri̭yate॒ yanmṛ॒tānā᳚-mpaśū॒nāgṃ śī॒r॒ṣāṇyṷpadhī॒yante॒ yajjīva̭nta-ṅkū॒rmamṷpa॒ dadhā̭ti॒ tenāśma̭śānacidvāsta॒vyo̭ vā e॒ṣa ya- [e॒ṣa yat, kū॒rmo madhu॒] 45

-tkū॒rmo madhu॒ vātā̭ ṛtāya॒ta iti̭ da॒ddhnā ma̭dhumi॒śreṇā॒bhya̭nakti sva॒daya̭tye॒vaina̭-ṅgrā॒myaṃ-vā~ e॒tadannaṃ॒-ya~-ddaddhyā̭ra॒ṇya-mmadhu॒ yadda॒ddhnā ma̭dhumi॒śreṇā᳚ bhya॒naktyu॒bhaya॒syā 'va̭ruddhyai ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na॒ ityā̭hā॒ ''bhyāme॒vaina̭mubha॒yataḥ॒ pari̭gṛhṇāti॒ prāñca॒mupa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai pu॒rastā᳚-tpra॒tyañca॒mupa̭ dadhāti॒ tasmā᳚- [tasmā᳚t, pu॒rastā᳚-] 46

-tpu॒rastā᳚-tpra॒tyañcaḥ̭ pa॒śavo॒ medha॒mupa̭ tiṣṭhante॒ yo vā apa̭nābhima॒gni-ñci̭nu॒te yaja̭mānasya॒ nābhi॒manu॒ pravi̭śati॒ sa ḙnamīśva॒ro higṃsi̭toru॒lūkha̭la॒mupa̭ dadhātye॒ṣā vā a॒gnernābhi॒-ssanā̭bhime॒vā-'gni-ñci̭nu॒te higṃ̭sāyā॒ audṷmbara-mbhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrja̭me॒vāva̭ rundhe maddhya॒ta upa̭ dadhāti maddhya॒ta e॒vāsmā॒ ūrja̭-ndadhāti॒ tasmā᳚-nmaddhya॒ta ū॒rjā bhṷñjata॒ iya̭-dbhavati pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭ta॒mava̭ ha॒ntyanna̭me॒vāka̭-rvaiṣṇa॒vyarcopa̭ dadhāti॒ viṣṇu॒rvai ya॒jño vai᳚ṣṇa॒vā vana॒spata̭yo ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati || 47 ||

(e॒ṣa vai - pa॒śu - rya - ma̭sarpa - de॒ṣa yat - tasmā॒t - tasmā᳚th - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 8)

e॒ṣāṃ-vā~ e॒tallo॒kānā॒-ñjyoti॒-ssambhṛ̭taṃ॒-ya~du॒khā yadu॒khā-mṷpa॒dadhā᳚tye॒bhya e॒va lo॒kebhyo॒ jyoti॒rava̭ rundhe maddhya॒ta upa̭ dadhāti maddhya॒ta e॒vāsmai॒ jyoti̭rdadhāti॒ tasmā᳚nmaddhya॒to jyoti॒rupā᳚-''smahe॒ sika̭tābhiḥ pūrayatye॒tadvā a॒gnervai᳚śvāna॒rasya̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vai᳚śvāna॒ramava̭ rundhe॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ kṣodhṷka-ssyā॒-dityū॒nā-ntasyopa̭ [-dityū॒nā-ntasyopa̭, da॒ddhyā॒-tkṣodhṷka] 48

daddhyā॒-tkṣodhṷka e॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒maye॒tā-nṷpadasya॒-danna̭madyā॒diti̭ pū॒rṇā-ntasyopa̭ daddhyā॒danṷpadasya-de॒vānna̭matti sa॒hasraṃ॒-vai~ prati॒ purṷṣaḥ paśū॒nāṃ-ya~̭cchati sa॒hasra̭ma॒nye pa॒śavo॒ maddhyḙ puruṣaśī॒r॒ṣamupa̭ dadhāti savīrya॒tvāyo॒-khāyā॒mapi̭ dadhāti prati॒ṣṭhāme॒vaina̭-dgamayati॒ vyṛ̭ddhaṃ॒-vā~ e॒ta-tprā॒ṇaira̭me॒ddhyaṃ-ya~-tpṷruṣaśī॒r॒ṣama॒mṛta॒-ṅkhalu॒ vai prā॒ṇā [vai prā॒ṇāḥ, a॒mṛta॒gṃ॒] 49

a॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya-mprā॒ṇeṣṷ hiraṇyaśa॒lkā-npratya̭syati prati॒ṣṭhāme॒vaina̭-dgamayi॒tvā prā॒ṇai-ssama̭rdhayati da॒ddhnā ma̭dhumi॒śreṇa̭ pūrayati madha॒vyo̭-'sā॒nīti̭ śṛtāta॒ṅkyḙna meddhya॒tvāya̭ grā॒myaṃ-vā~ e॒tadannaṃ॒-ya~-ddaddhyā̭ra॒ṇya-mmadhu॒ yadda॒ddhnā ma̭dhumi॒śreṇa̭ pū॒raya̭tyu॒bhaya॒syā-va̭ruddhyai paśuśī॒r॒ṣāṇyupa̭ dadhāti pa॒śavo॒ vai pa̭śuśī॒r॒ṣāṇi̭ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ ya-ṅkā॒mayḙtā-'pa॒śu-ssyā॒diti̭ [-'pa॒śu-ssyā॒diti̭, vi॒ṣū॒cīnā̭ni॒] 50

viṣū॒cīnā̭ni॒ tasyopa̭ daddhyā॒-dviṣṷ̄ca e॒vāsmā᳚-tpa॒śū-nda̭dhātyapa॒śure॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ samī॒cīnā̭ni॒ tasyopa̭ daddhyā-thsa॒mīca̭ e॒vāsmai̭ pa॒śū-nda̭dhāti paśu॒māne॒va bha̭vati pu॒rastā᳚-tpratī॒cīna॒maśva॒syopa̭ dadhāti pa॒ścā-tprā॒cīna̭mṛṣa॒bhasyā-pa̭śavo॒ vā a॒nye go̭ a॒śvebhyaḥ̭ pa॒śavo̭ go a॒śvāne॒vāsmai̭ sa॒mīco̭ dadhātye॒-tāva̭nto॒ vai pa॒śavo᳚ [pa॒śavaḥ̭, dvi॒pāda̭śca॒] 51

dvi॒pāda̭śca॒ catṷṣpādaśca॒ tān. vā e॒tada॒gnau prada̭dhāti॒ ya-tpa̭śuśī॒r॒ṣāṇyṷpa॒-dadhā᳚tya॒-mumā̭ra॒ṇyamanṷ te diśā॒mītyā̭ha grā॒myebhya̭ e॒va pa॒śubhya̭ āra॒ṇyā-npa॒śūñchuca॒manūthsṛ̭jati॒ tasmā᳚-thsa॒māva̭-tpaśū॒nā-mpra॒jāya̭mānānā-māra॒ṇyāḥ pa॒śavaḥ॒ kanī̭yāgṃsa-śśu॒cā hyṛ̭tā-ssa̭rpaśī॒r॒ṣamupa̭ dadhāti॒ yaiva sa॒rpe tviṣi॒stāme॒vā-'va̭ rundhe॒ [-'va̭ rundhe, ya-thsa̭mī॒cīna̭-] 52

ya-thsa̭mī॒cīna̭--mpaśuśī॒r॒ṣairṷpa da॒ddhyā-dgrā॒myā-npa॒śū-ndagṃśṷkā-ssyu॒rya-dvi̭ṣū॒cīna̭-māra॒ṇyān. yajṷre॒va va̭de॒dava॒ tā-ntviṣigṃ̭ rundhe॒ yā sa॒rpe na grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti॒ nā-''ra॒ṇyānatho॒ khalṷ̄pa॒dheya̭me॒va yadṷpa॒dadhā̭ti॒ tena॒ tā-ntviṣi॒mava̭ rundhe॒ yā sa॒rpe ya-dyaju॒rvada̭ti॒ tena̭ śā॒ntam || 53 ||

(ū॒nāntasyopa̭ - prā॒ṇāḥ - syā॒diti॒ - vai pa॒śavo̭ - rundhe॒ - catṷścatvārigṃśacca) (a. 9)

pa॒śurvā e॒ṣa yada॒gniryoniḥ॒ khalu॒ vā e॒ṣā pa॒śorvi kri̭yate॒ ya-tprā॒cīna̭maiṣṭa॒kā-dyajuḥ̭ kri॒yate॒ reto̭-'pa॒syā̭ apa॒syā̭ upa̭ dadhāti॒ yonā̭ve॒va reto̭ dadhāti॒ pañcopa̭ dadhāti॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vāsmai॒ praja̭nayati॒ pañca̭ dakṣiṇa॒to vajro॒ vā a̭pa॒syā̭ vajrḙṇai॒va ya॒jñasya̭ dakṣiṇa॒to rakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ pañca̭ pa॒ścā- [pañca̭ pa॒ścāt, prācī॒rupa̭ dadhāti] 54

-tprācī॒rupa̭ dadhāti pa॒ścādvai prā॒cīna॒gṃ॒ reto̭ dhīyate pa॒ścāde॒vāsmai᳚ prā॒cīna॒gṃ॒ reto̭ dadhāti॒ pañca̭ pu॒rastā᳚-tpra॒tīcī॒rupa̭ dadhāti॒ pañca̭ pa॒ścā-tprācī॒stasmā᳚-tprā॒cīna॒gṃ॒ reto̭ dhīyate pra॒tīcīḥ᳚ pra॒jā jā̭yante॒ pañco᳚ttara॒ta ścha̭nda॒syāḥ᳚ pa॒śavo॒ vai cha̭nda॒syāḥ᳚ pa॒śūne॒va prajā̭tā॒n-thsvamā॒yata̭nama॒bhi paryṷ̄hata i॒yaṃ-vā~ a॒gne-ra̭tidā॒hā-da̭bibhe॒-thsaitā [-da̭bibhe॒-thsaitāḥ, a॒pa॒syā̭ apaśya॒-ttā] 55

a̭pa॒syā̭ apaśya॒-ttā upā̭dhatta॒ tato॒ vā i॒mā-nnātya̭daha॒-dyada̭pa॒syā̭ upa॒dadhā᳚tya॒syā ana̭tidāhāyo॒vāca̭ he॒yamada॒di-thsa brahma॒ṇā-'nnaṃ॒-ya~syai॒tā ṷpadhī॒yāntai॒ ya ṷ cainā e॒vaṃve~ da॒diti̭ prāṇa॒bhṛta॒ upa̭ dadhāti॒ reta̭sye॒va prā॒ṇā-nda̭dhāti॒ tasmā॒-dvada̭-nprā॒ṇa-npaśya̭ñchṛ॒ṇva-npa॒śurjā̭yate॒ 'ya-mpu॒ro [-'ya-mpu॒raḥ, bhuva॒ iti̭] 56

bhuva॒ iti̭ pu॒rastā॒dupa̭ dadhāti prā॒ṇame॒vaitābhi̭-rdādhārā॒-'ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śvaka॒rmeti̭ dakṣiṇa॒to mana̭ e॒vaitābhi̭rdādhārā॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śvavya̭cā॒ iti̭ pa॒ścā-ccakṣṷre॒vaitābhi̭-rdādhāre॒da-mṷtta॒rā-thsuva॒rityṷttara॒ta-śśrotra̭me॒vaitābhi̭-rdādhāre॒yamu॒pari̭ ma॒tirityu॒pari̭ṣṭā॒-dvāca̭me॒vaitābhi̭-rdādhāra॒ daśa̭da॒śopa̭ dadhāti savīrya॒tvāyā᳚kṣṇa॒yo [savīrya॒tvāyā᳚kṣṇa॒yā, upa̭ dadhāti॒] 57

-pa̭ dadhāti॒ tasmā̭dakṣṇa॒yā pa॒śavo-'ṅgā̭ni॒ praha̭ranti॒ prati̭ṣṭhityai॒ yāḥ prācī॒stābhi॒-rvasi̭ṣṭha ārdhno॒dyā da̭kṣi॒ṇā tābhi̭rbha॒radvā̭jo॒ yāḥ pra॒tīcī॒stābhi̭ rvi॒śvāmi̭tro॒ yā udī̭cī॒stābhi̭-rja॒mada̭gni॒ryā ū॒rdhvāstābhi̭-rvi॒śvaka̭rmā॒ ya e॒vame॒tāsā॒mṛddhiṃ॒-ve~da॒rdhnotye॒va ya ā̭sāme॒va-mba॒ndhutāṃ॒-ve~da॒ bandhṷmā-nbhavati॒ ya ā̭sāme॒va-ṅkḷptiṃ॒-ve~da॒ kalpa̭te- [kalpa̭te, a॒smai॒ ya ā̭sāme॒va-] 58

-'smai॒ ya ā̭sāme॒va-mā॒yata̭naṃ॒-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati॒ ya ā̭sāme॒va-mpra̭ti॒ṣṭhāṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati prāṇa॒bhṛta̭ upa॒dhāya̭ saṃ॒ya~ta॒ upa̭ dadhāti prā॒ṇāne॒vā 'smi̭-ndhi॒tvā saṃ॒ya~dbhi॒-ssaṃya~̭cchati॒ ta-thsaṃ॒ya~tāgṃ̭ saṃya~॒ttvamatho᳚ prā॒ṇa e॒vāpā॒na-nda̭dhāti॒ tasmā᳚-tprāṇāpā॒nau sa-ñca̭rato॒ viṣṷ̄cī॒rupa̭ dadhāti॒ tasmā॒-dviṣva̭ñcau prāṇāpā॒nau yadvā a॒gnerasaṃ̭ya~ta॒- [a॒gnerasaṃ̭ya~tam, asṷvargyamasya॒] 59

-masṷvargyamasya॒ ta-thsṷva॒rgyo᳚-'gnirya-thsaṃ॒ya~ta̭ upa॒ dadhā̭ti॒ same॒vainaṃ̭-ya~cchati uva॒rgya̭me॒vāka॒ -stryavi॒rvayaḥ̭ kṛ॒tamayā̭nā॒mityā̭ha॒ vayo̭bhire॒vāyā॒nava̭ ru॒ndhe 'yai॒rvayāgṃ̭si sa॒rvato̭ vāyu॒matī᳚rbhavanti॒ tasmā̭da॒yagṃ sa॒rvataḥ̭ pavate || 60 ||

(pa॒ścā - de॒tāḥ - pu॒ro᳚ - 'kṣṇa॒yā - kalpa॒te - 'saṃ̭-ya~taṃ॒ - pañca̭trigṃśacca) (a. 10)

gā॒ya॒trī tri॒ṣṭu-bjaga̭tyanu॒ṣṭu-kpa॒ṅktyā̭ sa॒ha | bṛ॒ha॒tyṷṣṇihā̭ ka॒ku-thsū॒cībhiḥ̭ śimyantu tvā || dvi॒padā॒ yā catṷṣpadā tri॒padā॒ yāca॒ ṣaṭpa̭dā | sacha̭ndā॒ yā ca॒ viccha̭ndā-ssū॒cībhiḥ̭ śimyantu tvā || ma॒hānā᳚mnī re॒vata̭yo॒ viśvā॒ āśāḥ᳚ pra॒sūva̭rīḥ | meghyā̭ vi॒dyuto॒ vācaḥ̭ sū॒cībhiḥ̭ śimyantu tvā || ra॒ja॒tā hari̭ṇī॒-ssīsā॒ yujo̭ yujyante॒ karma̭bhiḥ | aśva̭sya vā॒jina̭stva॒ci sū॒cībhiḥ̭ śimyantu tvā || nārī᳚- [nārīḥ᳚, te॒ patna̭yo॒ loma॒] 61

-ste॒ patna̭yo॒ loma॒ vici̭nvantu manī॒ṣayā᳚ | de॒vānā॒-mpatnī॒rdiśaḥ̭ sū॒cībhiḥ̭ śimyantu tvā || ku॒vida॒ṅga yava̭manto॒ yava̭-ñci॒dyathā॒ dāntya̭nupū॒rvaṃ-vi~॒yūya̭ | i॒hehai̭ṣā-ṅkṛṇuta॒ bhoja̭nāni॒ ye ba॒r॒hiṣo॒ namo̭vṛkti॒-nnaja॒gmuḥ || 62 ||

(nārī᳚ - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 11)

kastvā᳚ cchyati॒ kastvā॒ vi śā᳚sti॒ kaste॒ gātrā̭ṇi śimyati | ka ṷ te śami॒tā ka॒viḥ || ṛ॒tava̭sta ṛtu॒dhā paruḥ̭ śami॒tāro॒ viśā̭satu | saṃ॒va~॒thsa॒rasya॒ dhāya̭sā॒ śimī̭bhi-śśimyantu tvā || daivyā̭ addhva॒ryava̭stvā॒ cchyantu॒ vi ca̭ śāsatu | gātrā̭ṇi parva॒śaste॒ śimāḥ᳚ kṛṇvantu॒ śimya̭ntaḥ || a॒rdha॒mā॒sāḥ parūgṃ̭ṣi te॒ māsā᳚-śchyantu॒ śimya̭ntaḥ | a॒ho॒rā॒trāṇi̭ ma॒ruto॒ vili̭ṣṭagṃ [ma॒ruto॒ vili̭ṣṭam, sū॒da॒ya॒ntu॒ te॒ |] 63

sūdayantu te || pṛ॒thi॒vī te॒ 'ntari̭kṣeṇa vā॒yuśchi॒dra-mbhi̭ṣajyatu | dyauste॒ nakṣa̭trai-ssa॒ha rū॒pa-ṅkṛ̭ṇotu sādhu॒yā || śa-nte॒ pare᳚bhyo॒ gātre᳚bhya॒-śśama॒stvava̭rebhyaḥ | śama॒sthabhyo̭ ma॒jjabhya॒-śśamṷ te ta॒nuvḙ bhuvat || 64 ||

(vili̭ṣṭaṃ - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 12)

(viṣṇṷmukhā॒ - anna̭pate॒ - yāva̭tī॒ - vi vai - pṷruṣamā॒treṇā - 'gne॒ tava॒ śravo॒ vayo॒ - brahma̭ jajñā॒nagg - sva̭yamātṛ॒ṇṇā - me॒ṣāṃ-vai~ - pa॒śu - rgā̭ya॒trī - kastvā॒ - dvāda̭śa )

(viṣṇṷmukhā॒ - apa̭citimā॒n॒ - vi vā e॒tā - vagne॒ tava̭ - svayamātṛ॒ṇṇāṃ - ~vi̭ṣū॒cīnā̭ni - gāya॒trī - catṷṣṣaṣṭiḥ)

(viṣṇṷmukhā, sta॒nuvḙ bhuvat)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||