3.3 - Dar.shapurnamaseshtibrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Pratyushtam Rakshah

ॐ

3.3 - દર્.શપૂર્ણમાસેષ્ટિબ્રાહ્મણમ્ - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણ પાઠઃ - પ્રત્યુષ્ટં રક્ષઃ

Krishna Vedic Gujarati

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે તૃતીયઃ પ્રપાઠકઃ - દર્.શપૂર્ણમાસેષ્ટિબ્રાહ્મણમ્

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

અનુવાકં 1 - સ્ત્રુખ્સમ્માર્ગઃ

પ્રત્યુ॑ષ્ટ॒ગ્ં॒ રક્ષઃ॒ પ્રત્યુ॑ષ્ટા॒ અરા॑તય॒ ઇત્યા॑હ । રક્ષ॑સા॒-મપ॑હત્યૈ । અ॒ગ્નેર્વ॒સ્તેજિ॑ષ્ઠેન॒ તેજ॑સા॒ નિષ્ટ॑પા॒મીત્યા॑હ મેદ્ધ્ય॒ત્વાય॑ ।

સ્રુચ॒-સ્સમ્મા᳚ર્ષ્ટિ । સ્રુ॒વમગ્રે᳚ । પુમાગ્ં॑ સમે॒વાભ્ય॒-સ્સગ્ગ્શ્ય॑તિ મિથુન॒ત્વાય॑ । અથ॑ જુ॒હૂમ્ । અથો॑પ॒ભૃત᳚મ્ । અથ॑ ધ્રુ॒વામ્ । અ॒સૌ વૈ જુ॒હૂઃ ॥ 1 ॥

અ॒ન્તરિ॑ક્ષમુપ॒ભૃત્ । પૃ॒થિ॒વી ધ્રુ॒વા ।

ઇ॒મે વૈ લો॒કા-સ્સ્રુચઃ॑ । વૃષ્ટિઃ॑ સ॒માંર્જ॑નાનિ । વૃષ્ટિ॒ર્વા ઇ॒માન્ ઁલો॒કાન॑નુપૂ॒ર્વ-ઙ્ક॑લ્પયતિ ।

તે તતઃ॑ ક્લૃ॒પ્તા-સ્સમે॑ધન્તે ।

સમે॑ધન્તે-ઽસ્મા ઇ॒મે લો॒કાઃ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિઃ॑ ।

ય એ॒વં-વેઁદ॑ ॥ યદિ॑ કા॒મયે॑ત॒ વર્ષુ॑કઃ પ॒ર્જન્યઃ॑ સ્યા॒દિતિ॑ । અ॒ગ્ર॒ત-સ્સમ્મૃ॑જ્યાત્ ॥ 2 ॥

વૃષ્ટિ॑મે॒વ નિય॑ચ્છતિ । અ॒વા॒ચીના᳚ગ્રા॒ હિ વૃષ્ટિઃ॑ ।

યદિ॑ કા॒મયે॒તાવ॑ર્ષુક-સ્સ્યા॒દિતિ॑ । મૂ॒લ॒ત-સ્સમ્મૃ॑જ્યાત્ । વૃષ્ટિ॑મે॒વોદ્ય॑ચ્છતિ । તદુ॒ વા આ॑હુઃ । અ॒ગ્ર॒ત એ॒વોપરિ॑ષ્ટા॒-થ્સમ્મૃ॑જ્યાત્ ।

મૂ॒લ॒તો॑-ઽધસ્તા᳚ત્ । તદ॑નુપૂ॒ર્વ-ઙ્ક॑લ્પતે ।

વર્ષુ॑કો ભવ॒તીતિ॑ ॥ 3 ॥

પ્રાચી॑મભ્યા॒કાર᳚મ્ । અગ્રૈ॑રન્તર॒તઃ । એ॒વમિ॑વ॒ હ્યન્ન॑મ॒દ્યતે᳚ । અથો॒ અગ્રા॒દ્વા ઓષ॑ધીના॒મૂર્જ॑-મ્પ્ર॒જા ઉપ॑જીવન્તિ । ઊ॒ર્જ એ॒વા-ન્નાદ્ય॒સ્યાવ॑રુદ્ધ્યૈ । અ॒ધસ્તા᳚-ત્પ્ર॒તીચી᳚મ્ । દ॒ણ્ડમુ॑ત્તમ॒તઃ ।

મૂલે॑ન॒ મૂલ॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ । તસ્મા॑દર॒ત્નૌ પ્રાઞ્ચ્યુ॒પરિ॑ષ્ટા॒-લ્લોમા॑નિ । પ્ર॒ત્યઞ્ચ્ય॒ધસ્તા᳚ત્ ॥ 4 ॥

સ્રુગ્ઘ્યે॑ષા ॥ પ્રા॒ણો વૈ સ્રુ॒વઃ । જુ॒હૂર્દક્ષિ॑ણો॒ હસ્તઃ॑ । ઉ॒પ॒ભૃથ્સ॒વ્યઃ । આ॒ત્મા ધ્રુ॒વા । અન્નગ્ં॑ સ॒માંર્જ॑નાનિ । મુ॒ખ॒તો વૈ પ્રા॒ણો॑-ઽપા॒નો ભૂ॒ત્વા ।

આ॒ત્માન॒મન્ન॑-મ્પ્ર॒વિશ્ય॑ । બા॒હ્ય॒તસ્ત॒નુવગ્ં॑ શુભયતિ । તસ્મા᳚-થ્સ્રુ॒વમે॒વાગ્રે॒ સમ્મા᳚ર્ષ્ટિ ॥ મુ॒ખ॒તો હિ પ્રા॒ણો॑-ઽપા॒નો ભૂ॒ત્વા ।

આ॒ત્માન॒મન્ન॑-માવિ॒શતિ॑ । તૌ પ્રા॑ણાપા॒નૌ ।

અવ્ય॑ર્ધુકઃ પ્રાણાપા॒નાભ્યા᳚-મ્ભવતિ । ય એ॒વં-વેઁદ॑ ॥ 5 ॥

(જુ॒હુ--ર્ મૃ॑જ્યા-દ્- ભવ॒તીતિ॑ - પ્ર॒ત્યઞ્ચ્ય॒ધસ્તા᳚ન્ - માર્ષ્ટિ॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 1)

3.3.2 આનુવાકં 2 - સમ્માર્જનાનામગ્નૌ પ્રહરણમ્

દિ॒વ-શ્શિલ્પ॒મવ॑તતમ્ । પૃ॒થિ॒વ્યાઃ ક॒કુભિ॑ શ્રિ॒તમ્ ।

તેન॑ વ॒યગ્ં સ॒હસ્ર॑વલ્શેન ।

સ॒પત્ન॑-ન્નાશયામસિ॒ સ્વાહેતિ॑ સ્રુખ્સ॒માંર્જ॑નાન્ય॒ગ્નૌ પ્રહ॑રતિ ।

આપો॒ વૈ દ॒ર્ભાઃ । રૂ॒પમે॒વૈષા॑મે॒ત-ન્મ॑હિ॒માનં॒-વ્યાઁચ॑ષ્ટે ॥ અ॒નુ॒ષ્ટુભ॒ર્ચા । આનુ॑ષ્ટુભઃ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । પ્રા॒જા॒પ॒ત્યો વે॒દઃ ।

વે॒દસ્યાગ્રગ્ગ્॑ સ્રુખ્સ॒માંર્જ॑નાનિ ॥ 6 ॥

સ્વેનૈ॒વૈના॑નિ॒ છન્દ॑સા । સ્વયા॑ દે॒વત॑યા॒ સમ॑ર્ધયતિ । અથો॒ ઋગ્વાવ યોષા᳚ । દ॒ર્ભો

વૃષા᳚ । તન્મિ॑થુ॒નમ્ । મિ॒થુ॒નમે॒વાસ્ય॒ ત-દ્ય॒જ્ઞે ક॑રોતિ પ્ર॒જન॑નાય । પ્રજા॑યતે પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॒-ર્યજ॑માનઃ ॥ તાન્યેકે॒ વૃથૈ॒વાપા᳚સ્યન્તિ ।

તત્તથા॒ ન કા᳚ર્યમ્ । આર॑બ્ધસ્ય ય॒જ્ઞિય॑સ્ય॒ કર્મ॑ણ॒-સ્સ વિ॑દો॒હઃ ॥ 7 ॥

યદ્યે॑નાનિ પ॒શવો॑-ઽભિ॒તિષ્ઠે॑યુઃ ।

ન ત-ત્પ॒શુભ્યઃ॒ કમ્ । અ॒દ્ભિર્મા᳚-ર્જયિ॒ત્વોત્ક॒રે ન્ય॑સ્યેત્ ।

યદ્વૈ ય॒જ્ઞિય॑સ્ય॒ કર્મ॑ણો॒-ઽન્યત્રાહુ॑તીભ્ય-સ્સ॒ન્તિષ્ઠ॑તે । ઉ॒ત્ક॒રો વાવ તસ્ય॑ પ્રતિ॒ષ્ઠા । એ॒તાગ્ં હિ તસ્મૈ᳚ પ્રતિ॒ષ્ઠા-ન્દે॒વા-સ્સ॒મભ॑રન્ન્ ।

યદ॒દ્ભિર્મા॒ર્જય॑તિ । તેન॑ શા॒ન્તમ્ । યદુ॑ત્ક॒રે ન્ય॒સ્યતિ॑ । પ્ર॒તિ॒ષ્ઠામે॒વૈના॑નિ॒ ત-દ્ગ॑મયતિ ॥ 8 ॥

પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॒ર્યજ॑માનઃ ॥

અથો᳚ સ્ત॒મ્બસ્ય॒ વા એ॒ત-દ્રૂ॒પમ્ । ય-થ્સ્રુ॑ખ્સ॒માંર્જ॑નાનિ । સ્ત॒મ્બ॒શો વા ઓષ॑ધયઃ ।

તાસા᳚-ઞ્જરત્ક॒ક્ષે પ॒શવો॒ ન ર॑મન્તે । અપ્રિ॑યો॒ હ્યે॑ષા-ઞ્જરત્ક॒ક્ષઃ । યાવ॑દપ્રિયો હ॒ વૈ જ॑રત્ક॒ક્ષઃ પ॑શૂ॒નામ્ । તાવ॑દપ્રિયઃ પશૂ॒ના-મ્ભ॑વતિ । યસ્યૈ॒તાન્ય॒ન્યત્રા॒ગ્ને-ર્દધ॑તિ ।

ન॒વ॒દાવ્યા॑સુ॒ વા ઓષ॑ધીષુ પ॒શવો॑ રમન્તે ॥ 9 ॥

ન॒વ॒દા॒વો હ્યે॑ષા-મ્પ્રિ॒યઃ । યાવ॑ત્પ્રિયો હ॒ વૈ ન॑વદા॒વઃ પ॑શૂ॒નામ્ । તાવ॑ત્પ્રિયઃ પશૂ॒ના-મ્ભ॑વતિ । યસ્યૈ॒તાન્ય॒ગ્નૌ પ્ર॒હર॑ન્તિ । તસ્મા॑દે॒તાન્ય॒ગ્નાવે॒વ પ્રહ॑રેત્ । ય॒ત॒રસ્મિન્᳚-થ્સમ્મૃ॒જ્યાત્ ।

પ॒શૂ॒ના-ન્ધૃત્યૈ᳚ ॥ યો ભૂ॒તાના॒મધિ॑પતિઃ । રુ॒દ્રસ્ત॑ન્તિચ॒રો વૃષા᳚ । પ॒શૂન॒સ્માક॒-મ્મા હિગ્ં॑સીઃ । એ॒તદ॑સ્તુ હુ॒ત-ન્તવ॒ સ્વાહેત્ય॑ગ્નિ સ॒માંર્જ॑નાન્ય॒ગ્નૌ પ્રહ॑રતિ । એ॒ષા વા એ॒તેષાં॒-યોઁનિઃ॑ । એ॒ષા પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા । સ્વામે॒વૈના॑નિ॒ યોનિ᳚મ્ ।

સ્વા-મ્પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા-ઙ્ગ॑મયતિ । પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॒ર્યજ॑માનઃ ॥ 10 ॥

(વે॒દસ્યાગ્રગ્ગ્॑ સ્રુખ્સ॒માંર્જ॑નાનિ - વિદો॒હો - ગ॑મયતિ - પ॒શવો॑ રમન્તે - હિગ્ંસી॒-ષ્ષટ્ચ॑) (અ. 2)

અનુવાકં 3 - પત્નીસન્નહનમ્

અય॑જ્ઞો॒ વા એ॒ષઃ । યો॑-ઽપ॒ત્નીકઃ॑ । ન પ્ર॒જાઃ પ્રજા॑યેરન્ન્ । પત્ન્યન્વા᳚સ્તે । ય॒જ્ઞમે॒વાકઃ॑ । પ્ર॒જાના᳚-મ્પ્ર॒જન॑નાય । ય-ત્તિષ્ઠ॑ન્તી સ॒નંહ્યે॑ત ।

પ્રિ॒ય-ઞ્જ્ઞા॒તિગ્ં રુ॑ન્ધ્યાત્ । આસી॑ના॒ સન્ન॑હ્યતે ।

આસી॑ના॒ હ્યે॑ષા વી॒ર્ય॑-ઙ્ક॒રોતિ॑ ॥ 11 ॥

ય-ત્પ॒શ્ચાત્-પ્રાચ્ય॒ન્વાસી॑ત । અ॒નયા॑ સ॒મદ॑-ન્દધીત ।

દે॒વાના॒-મ્પત્નિ॑યા સ॒મદ॑-ન્દધીત । દેશા᳚-દ્દક્ષિણ॒ત ઉદી॒ચ્યન્વા᳚સ્તે । આ॒ત્મનો॑ ગોપી॒થાય॑ ॥ આ॒શાસા॑ના સૌમન॒સમિત્યા॑હ । મેદ્ધ્યા॑મે॒વૈના॒-ઙ્કેવ॑લી-ઙ્કૃ॒ત્વા । આ॒શિષા॒ સમ॑ર્ધયતિ ।

અ॒ગ્નેરનુ॑વ્રતા ભૂ॒ત્વા સન્ન॑હ્યે સુકૃ॒તાય॒ કમિત્યા॑હ । એ॒તદ્વૈ પત્નિ॑યૈ વ્રતોપ॒નય॑નમ્ ॥ 12 ॥

તેનૈ॒વૈનાં᳚-વ્રઁ॒તમુપ॑નયતિ । તસ્મા॑દાહુઃ ।

યશ્ચૈ॒વં-વેઁદ॒ યશ્ચ॒ન । યોક્ત્ર॑મે॒વ યુ॑તે । યમ॒ન્વાસ્તે᳚ । તસ્યા॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒કે ભ॑વ॒તીતિ॒ યોક્ત્રે॑ણ । ય-દ્યોક્ત્ર᳚મ્ । સ યોગઃ॑ । યદાસ્તે᳚ । સ ક્ષેમઃ॑ ॥ 13 ॥

યો॒ગ॒ક્ષે॒મસ્ય॒ ક્લૃપ્ત્યૈ᳚ ॥ યુ॒ક્ત-ઙ્ક્રિ॑યાતા આ॒શીઃ કામે॑ યુજ્યાતા॒ ઇતિ॑ । આ॒શિષ॒-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ । ગ્ર॒ન્થિ-ઙ્ગ્ર॑થ્નાતિ । આ॒શિષ॑ એ॒વાસ્યા॒-મ્પરિ॑ગૃહ્ણાતિ ।

પુમા॒ન્॒. વૈ ગ્ર॒ન્થિઃ । સ્ત્રી પત્ની᳚ । ત-ન્મિ॑થુ॒નમ્ ।

મિ॒થુ॒નમે॒વાસ્ય॒ ત-દ્ય॒જ્ઞે ક॑રોતિ પ્ર॒જન॑નાય ।

પ્રજા॑યતે પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॒-ર્યજ॑માનઃ ॥ 14 ॥

અથો॑ અ॒ર્ધો વા એ॒ષ આ॒ત્મનઃ॑ । ય-ત્પત્ની᳚ ।

ય॒જ્ઞસ્ય॒ ધૃત્યા॒ અશિ॑થિલમ્ભાવાય ॥

સુ॒પ્ર॒જસ॑સ્ત્વા વ॒યગ્ં સુ॒પત્ની॒રુપ॑સેદિ॒મેત્યા॑હ ।

ય॒જ્ઞમે॒વ ત-ન્મિ॑થુ॒ની ક॑રોતિ । ઊ॒ને-ઽતિ॑રિક્ત-ન્ધીયાતા॒ ઇતિ॒ પ્રજા᳚ત્યૈ ॥ મ॒હી॒ના-મ્પયો॒-ઽસ્યોષ॑ધીના॒ગ્ં॒ રસ॒ ઇત્યા॑હ । રૂ॒પમે॒વાસ્યૈ॒-તન્મ॑હિ॒માનં॒-વ્યાઁચ॑ષ્ટે । તસ્ય॒ તે-ઽક્ષી॑યમાણસ્ય॒ નિર્વ॑પામિ દેવય॒જ્યાયા॒ ઇત્યા॑હ । આ॒શિષ॑મે॒વૈતામાશા᳚સ્તે ॥ 15 ॥

(ક॒રોતિ॑ - વ્રતોપ॒નય॑નં॒ - ક્ષેમો॒ - યજ॑માનઃ - શાસ્તે) (અ. 3)

અનુવાકં 4 - આજ્યોત્પવનમ્

ઘૃ॒ત-ઞ્ચ॒ વૈ મધુ॑ ચ પ્ર॒જાપ॑તિરાસીત્ । યતો॒ મદ્ધ્વા॑સીત્ । તતઃ॑ પ્ર॒જા અ॑સૃજત ।

તસ્મા॒-ન્મધુ॑ષિ પ્ર॒જન॑નમિવાસ્તિ ।

તસ્મા॒-ન્મધુ॑ષા॒ ન પ્રચ॑રન્તિ । યા॒તયા॑મ॒ હિ । આજ્યે॑ન॒ પ્રચ॑રન્તિ । ય॒જ્ઞો વા આજ્ય᳚મ્ । ય॒જ્ઞેનૈ॒વ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રચ॑ર॒ન્ત્યયા॑તયામત્વાય ।

પત્ન્યવે᳚ક્ષતે ॥ 16 ॥

મિ॒થુ॒ન॒ત્વાય॒ પ્રજા᳚ત્યૈ । યદ્વૈ પત્ની॑ ય॒જ્ઞસ્ય॑ ક॒રોતિ॑ । મિ॒થુ॒ન-ન્તત્ । અથો॒ પત્નિ॑યા એ॒વૈષ ય॒જ્ઞસ્યા᳚ન્વાર॒મ્ભો-ઽન॑વચ્છિત્ત્યૈ ॥

અ॒મે॒દ્ધ્યં-વાઁ એ॒ત-ત્ક॑રોતિ । ય-ત્પત્ન્ય॒વેક્ષ॑તે ।

ગાર્હ॑પ॒ત્યે ઽધિ॑શ્રયતિ મેદ્ધ્ય॒ત્વાય॑ । આ॒હ॒વ॒નીય॑-મ॒ભ્યુદ્દ્ર॑વતિ । ય॒જ્ઞસ્ય॒ સન્ત॑ત્યૈ । તેજો॑-ઽસિ॒ તેજો-ઽનુ॒ પ્રેહીત્યા॑હ ॥ 17 ॥

તેજો॒ વા અ॒ગ્નિઃ । તેજ॒ આજ્ય᳚મ્ । તેજ॑સૈ॒વ તેજ॒-સ્સમ॑ર્ધયતિ । અ॒ગ્નિસ્તે॒ તેજો॒ મા વિનૈ॒દિત્યા॒હાહિગ્ં॑સાયૈ । સ્ફ્યસ્ય॒ વર્ત્મન્᳚થ્

સાદયતિ । ય॒જ્ઞસ્ય॒ સન્ત॑ત્યૈ । અ॒ગ્નેર્જિ॒હ્વા-ઽસિ॑ સુ॒ભૂર્દે॒વાના॒મિત્યા॑હ । ય॒થા॒ ય॒જુરે॒વૈતત્ । ધામ્ને॑ધામ્ને દે॒વેભ્યો॒ યજુ॑ષેયજુષે ભ॒વેત્યા॑હ । આ॒શિષ॑મે॒વૈતામાશા᳚સ્તે ॥ 18 ॥

તદ્વા અતઃ॑ પ॒વિત્રા᳚ભ્યામે॒વો-ત્પુ॑નાતિ । યજ॑માનો॒ વા આજ્ય᳚મ્ । પ્રા॒ણા॒પા॒નૌ પ॒વિત્રે᳚ । યજ॑માન એ॒વ પ્રા॑ણાપા॒નૌ દ॑ધાતિ । પુ॒ન॒રા॒હાર᳚મ્ ।

એ॒વમિ॑વ॒ હિ પ્રા॑ણાપા॒નૌ સ॒ચંર॑તઃ ।

શુ॒ક્રમ॑સિ॒ જ્યોતિ॑રસિ॒ તેજો॒-ઽસીત્યા॑હ ।

રૂ॒પમે॒વાસ્યૈ॒ ત-ન્મ॑હિ॒માનં॒-વ્યાઁચ॑ષ્ટે । ત્રિર્યજુ॑ષા । ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કાઃ ॥ 19 ॥

એ॒ષાં-લોઁ॒કાના॒માપ્ત્યૈ᳚ । ત્રિઃ । ત્ર્યા॑વૃ॒દ્ધિ ય॒જ્ઞઃ ।

અથો॑ મેદ્ધ્ય॒ત્વાય॑ । અથાજ્ય॑વતીભ્યામ॒પઃ । રૂ॒પમે॒વાસા॑મે॒ત-દ્વર્ણ॑-ન્દધાતિ ।

અપિ॒ વા ઉ॒તાહુઃ॑ । યથા॑ હ॒ વૈ યોષા॑ સુ॒વર્ણ॒ગ્ં॒ હિર॑ણ્ય-મ્પેશ॒લ-મ્બિભ્ર॑તી રૂ॒પાણ્યાસ્તે᳚ ।

એ॒વમે॒તા એ॒તર્હીતિ॑ । આપો॒ વૈ સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ ॥ 20 ॥

એ॒ષા હિ વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના᳚-ન્ત॒નૂઃ । યદાજ્ય᳚મ્ ॥ તત્રો॒ભયો᳚ર્મીમા॒ગ્ં॒સા । જા॒મિ સ્યાત્ । ય-દ્યજુ॒ષા-ઽઽજ્યં॒-યઁજુ॑ષા॒-ઽપ ઉ॑ત્પુની॒યાત્ ।

છન્દ॑સા॒-ઽપ ઉત્પુ॑ના॒ત્યજા॑મિત્વાય । અથો॑ મિથુન॒ત્વાય॑ । સા॒વિ॒ત્રિ॒યર્ચા । સ॒વિ॒તૃપ્ર॑સૂત-મ્મે॒ કર્મા॑સ॒દિતિ॑ । સ॒વિ॒તૃપ્ર॑સૂતમે॒વાસ્ય॒ કર્મ॑ ભવતિ । પ॒ચ્છો ગા॑યત્રિ॒યા ત્રિઃ॑ ષમૃદ્ધ॒ત્વાય॑ । અ॒દ્ભિરે॒વૌષ॑ધી॒-સ્સન્ન॑યતિ । ઓષ॑ધીભિઃ પ॒શૂન્ । પ॒શુભિ॒ર્યજ॑માનમ્ । શુ॒ક્ર-ન્ત્વા॑ શુ॒ક્રાયા॒-ઞ્જ્યોતિ॑સ્ત્વા॒ જ્યોતિ॑ષ્ય॒ર્ચિસ્ત્વા॒ ઽર્ચિષીત્યા॑હ

સર્વ॒ત્વાય॑ । પર્યા᳚પ્ત્યા॒ અન॑ન્તરાયાય ॥ 21 ॥

(ઈ॒ક્ષ॒ત॒- આ॒હ॒-શા॒સ્તે॒-લો॒કા - દે॒વતા॑ - ભવતિ॒ ષટ્ચ॑) (અ. 4)

અનુવાકં 5 - આજ્યગ્રહણમ્

દે॒વા॒સુ॒રા-સ્સંયઁ॑ત્તા આસન્ન્ ।

સ એ॒તમિન્દ્ર॒ આજ્ય॑સ્યાવકા॒શ-મ॑પશ્યત્ ।

તેનાવૈ᳚ક્ષત । તતો॑ દે॒વા અભ॑વન્ન્ । પરા-ઽસુ॑રાઃ ।

ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાનાજ્ય॑-મ॒વેક્ષ॑તે ।

ભવ॑ત્યા॒ત્મના᳚ । પરા᳚-ઽસ્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યો ભવતિ । બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્તિ ।

યદાજ્યે॑ના॒ન્યાનિ॑ હ॒વીગ્ષ્ય॑-ભિઘા॒રય॑તિ ॥ 22 ॥

અથ॒ કેનાજ્ય॒મિતિ॑ । સ॒ત્યેનેતિ॑ બ્રૂયાત્ । ચક્ષુ॒ર્વૈ સ॒ત્યમ્ । સ॒ત્યેનૈ॒વૈન॑દ॒-ભિઘા॑રયતિ । ઈ॒શ્વ॒રો વા એ॒ષો᳚-ઽન્ધો ભવિ॑તોઃ । યશ્ચક્ષુ॒ષા ઽઽજ્ય॑મ॒વેક્ષ॑તે । નિ॒મીલ્યાવે᳚ક્ષેત । દા॒ધારા॒ત્મઞ્ચક્ષુઃ॑ । અ॒ભ્યાજ્ય॑-ઙ્ઘારયતિ ॥ આજ્ય॑-ઙ્ગૃહ્ણાતિ ॥ 23 ॥

છન્દાગ્ં॑સિ॒ વા આજ્ય᳚મ્ । છન્દાગ્॑સ્યે॒વ પ્રી॑ણાતિ । ચ॒તુર્જુ॒હ્વા-ઙ્ગૃ॑હ્ણાતિ । ચતુ॑ષ્પાદઃ પ॒શવઃ॑ । પ॒શૂને॒વાવ॑રુન્ધે । અ॒ષ્ટાવુ॑પ॒ભૃતિ॑ ।

અ॒ષ્ટાક્ષ॑રા ગાય॒ત્રી । ગા॒ય॒ત્રઃ પ્રા॒ણઃ । પ્રા॒ણમે॒વ પ॒શુષુ॑ દધાતિ ।

ચ॒તુર્ધ્રુ॒વાયા᳚મ્ ॥ 24 ॥

ચતુ॑ષ્પાદઃ પ॒શવઃ॑ । પ॒શુષ્વે॒-વોપરિ॑ષ્ટા॒ત્-પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ । ય॒જ॒મા॒ન॒દે॒વ॒ત્યા॑ વૈ જુ॒હૂઃ । ભ્રા॒તૃ॒વ્ય॒દે॒વ॒ત્યો॑પ॒ભૃત્ ।

ચ॒તુર્જુ॒હ્વા-ઙ્ગૃ॒હ્ણન્ભૂયો॑ ગૃહ્ણીયાત્ । અ॒ષ્ટાવુ॑પ॒ભૃતિ॑ ગૃ॒હ્ણન્ કની॑યઃ ।

યજ॑માનાયૈ॒વ ભ્રાતૃ॑વ્ય॒મુપ॑સ્તિ-ઙ્કરોતિ ॥

ગૌર્વૈ સ્રુચઃ॑ । ચ॒તુર્જુ॒હ્વા-ઙ્ગૃ॑હ્ણાતિ । તસ્મા॒ચ્ચતુ॑ષ્પદી ॥ 25 ॥

અ॒ષ્ટાવુ॑પ॒ભૃતિ॑ । તસ્મા॑દ॒ષ્ટાશ॑ફા । ચ॒તુર્ધ્રુ॒વાયા᳚મ્ । તસ્મા॒ચ્ચતુઃ॑ સ્તના ।

ગામે॒વ ત-થ્સગ્ગ્સ્ક॑રોતિ । સા-ઽસ્મૈ॒ સગ્ગ્સ્કૃ॒તેષ॒મૂર્જ॑-ન્દુહે ।

યજ્જુ॒હ્વા-ઙ્ગૃ॒હ્ણાતિ॑ । પ્ર॒યા॒જેભ્ય॒સ્તત્ ।

યદુ॑પ॒ભૃતિ॑ । પ્ર॒યા॒જા॒નૂ॒યા॒જેભ્ય॒સ્તત્ । સર્વ॑સ્મૈ॒ વા એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞાય॑ ગૃહ્યતે ।

યદ્ધ્રુ॒વાયા॒માજ્ય᳚મ્ ॥ 26 ॥

(અ॒ભિ॒ઘા॒રય॑તિ - ગૃહ્ણાતિ - ધ્રુ॒વાયાં॒ - ચતુ॑ષ્પદી॒ - પ્રયાજાનૂયા॒જેભ્ય॒સ્ત-દ્દ્વે॒ ચ॑) (અ. 5)

અનુવાકં 6 - સ્ત્રુખ્સાદનમ્

આપો॑ દેવીરગ્રેપુવો અગ્રેગુવ॒ ઇત્યા॑હ । રૂ॒પમે॒વાસા॑મે॒ત-ન્મ॑હિ॒માનં॒-વ્યાઁચ॑ષ્ટે ।

અગ્ર॑ ઇ॒મં-યઁ॒જ્ઞ-ન્ન॑ય॒તાગ્રે॑ ય॒જ્ઞપ॑તિ॒મિત્યા॑હ । અગ્ર॑ એ॒વ ય॒જ્ઞ-ન્ન॑યન્તિ । અગ્રે॑ ય॒જ્ઞપ॑તિમ્ ।

યુ॒ષ્માનિન્દ્રો॑-ઽવૃણીત વૃત્ર॒તૂર્યે॑ યૂ॒યમિન્દ્ર॑મવૃણીદ્ધ્વં-વૃઁત્ર॒તૂર્ય॒ ઇત્યા॑હ ।

વૃ॒ત્રગ્ં હ॑ હનિ॒ષ્યન્નિન્દ્ર॒ આપો॑ વવ્રે । આપો॒ હેન્દ્રં॑-વઁવ્રિરે । સ॒જ્ઞાં-મે॒વાસા॑-મે॒ત-થ્સામા॑નં॒-વ્યાઁચ॑ષ્ટે । પ્રોક્ષિ॑તા॒-સ્સ્થેત્યા॑હ ॥ 27 ॥

તેનાપઃ॒ પ્રોક્ષિ॑તાઃ ॥ અ॒ગ્નિ-ર્દે॒વેભ્યો॒ નિલા॑યત । કૃષ્ણો॑ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ત્વા । સ વન॒સ્પતી॒-ન્પ્રાવિ॑શત્ । કૃષ્ણો᳚-ઽસ્યાખરે॒ષ્ઠો᳚-ઽગ્નયે᳚ ત્વા॒ સ્વાહેત્યા॑હ ।

અ॒ગ્નય॑ એ॒વૈન॒-ઞ્જુષ્ટ॑-ઙ્કરોતિ । અથો॑ અ॒ગ્નેરે॒વ મેધ॒મવ॑રુન્ધે ॥ વેદિ॑રસિ બ॒ર્॒હિષે᳚ ત્વા॒ સ્વાહેત્યા॑હ । પ્ર॒જા વૈ બ॒ર્॒હિઃ । પૃ॒થિ॒વી વેદિઃ॑ ॥ 28 ॥

પ્ર॒જા એ॒વ પૃ॑થિ॒વ્યા-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ।

બ॒ર્॒હિર॑સિ સ્રુ॒ગ્ભ્યસ્ત્વા॒ સ્વાહેત્યા॑હ ।

પ્ર॒જા વૈ બ॒ર્॒હિઃ । યજ॑માન॒-સ્સ્રુચઃ॑ । યજ॑માનમે॒વ પ્ર॒જાસુ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ॥

દિ॒વે ત્વા॒-ઽન્તરિ॑ક્ષાય ત્વા પૃથિ॒વ્યૈ ત્વેતિ॑ બ॒ર્॒હિરા॒સાદ્ય॒ પ્રોક્ષ॑તિ । એ॒ભ્ય એ॒વૈનં॑-લોઁ॒કેભ્યઃ॒ પ્રોક્ષ॑તિ । અથ॒ તતઃ॑ સ॒હ સ્રુ॒ચા પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒ત્યઞ્ચ॑-ઙ્ગ્ર॒ન્થિ-મ્પ્રત્યુ॑ક્ષતિ ।

પ્ર॒જા વૈ બ॒ર્॒હિઃ । યથા॒ સૂત્યૈ॑ કા॒લ આપઃ॑

પુ॒રસ્તા॒-દ્યન્તિ॑ ॥ 29 ॥

તા॒દૃગે॒વ તત્ ॥ સ્વ॒ધા પિ॒તૃભ્ય॒ ઇત્યા॑હ । સ્વ॒ધા॒કા॒રો હિ પિ॑તૃ॒ણામ્ । ઊર્ગ્ભ॑વ બર્હિ॒ષદ્ભ્ય॒ ઇતિ॒ દક્ષિ॑ણાયૈ॒ શ્રોણે॒રોત્ત॑રસ્યૈ॒ નિન॑યતિ॒ સન્ત॑ત્યૈ ।

માસા॒ વૈ પિ॒તરો॑ બર્હિ॒ષદઃ॑ । માસા॑ને॒વ પ્રી॑ણાતિ ।

માસા॒ વા ઓષ॑ધી-ર્વ॒ર્ધય॑ન્તિ । માસાઃ᳚ પચન્તિ॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ । અન॑તિસ્કન્દન્. હ પ॒ર્જન્યો॑ વર્ષતિ । યત્રૈ॒તદે॒વ-ઙ્ક્રિ॒યતે᳚ ॥ 30 ॥

ઊ॒ર્જા પૃ॑થિ॒વી-ઙ્ગ॑ચ્છ॒તેત્યા॑હ । પૃ॒થિ॒વ્યામે॒વોર્જ॑-ન્દધાતિ ।

તસ્મા᳚-ત્પૃથિ॒વ્યા ઊ॒ર્જા ભુ॑ઞ્જતે । ગ્ર॒ન્થિં-વિઁસ્રગ્ં॑સયતિ । પ્રજ॑નયત્યે॒વ તત્ । ઊ॒ર્ધ્વ-મ્પ્રાઞ્ચ॒મુદ્ગૂ॑ઢ-મ્પ્ર॒ત્યઞ્ચ॒માય॑ચ્છતિ ।

તસ્મા᳚-ત્પ્રા॒ચીન॒ગ્ં॒ રેતો॑ ધીયતે । પ્ર॒તીચીઃ᳚ પ્ર॒જા જા॑યન્તે ॥ વિષ્ણો॒-સ્સ્તૂપો॒-ઽસીત્યા॑હ ।

ય॒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ॑ ॥ 31 ॥

ય॒જ્ઞસ્ય॒ ધૃત્યૈ᳚ । પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્રસ્ત॒ર-ઙ્ગૃ॑હ્ણાતિ । મુખ્ય॑મે॒વૈન॑-ઙ્કરોતિ । ઇય॑ન્ત-ઙ્ગૃહ્ણાતિ । પ્ર॒જાપ॑તિના યજ્ઞમુ॒ખેન॒ સમ્મિ॑તમ્ ।

ઇય॑ન્ત-ઙ્ગૃહ્ણાતિ । ય॒જ્ઞ॒પ॒રુષા॒ સમ્મિ॑તમ્ ।

ઇય॑ન્ત-ઙ્ગૃહ્ણાતિ । એ॒તાવ॒દ્વૈ પુરુ॑ષે વી॒ર્ય᳚મ્ ।

વી॒ર્ય॑ સમ્મિતમ્ ॥ 32 ॥

અપ॑રિમિત-ઙ્ગૃહ્ણાતિ । અપ॑રિમિત॒સ્યાવ॑રુદ્ધ્યૈ ।

તસ્મિ॑-ન્પ॒વિત્રે॒ અપિ॑સૃજતિ । યજ॑માનો॒ વૈ પ્ર॑સ્ત॒રઃ ।

પ્રા॒ણા॒પા॒નૌ પ॒વિત્રે᳚ । યજ॑માન એ॒વ પ્રા॑ણાપા॒નૌ દ॑ધાતિ ॥ ઊર્ણા᳚મ્રદસ-ન્ત્વા સ્તૃણા॒મીત્યા॑હ । ય॒થા॒ય॒જુરે॒વૈ તત્ । સ્વા॒સ॒સ્થ-ન્દે॒વેભ્ય॒ ઇત્યા॑હ । દે॒વેભ્ય॑ એ॒વૈન॑-થ્સ્વાસ॒સ્થ-ઙ્ક॑રોતિ ॥ 33 ॥

બ॒ર્॒॒હિ-સ્સ્તૃ॑ણાતિ । પ્ર॒જા વૈ બ॒ર્॒હિઃ । પૃ॒થિ॒વી વેદિઃ॑ । પ્ર॒જા એ॒વ પૃ॑થિ॒વ્યા-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ॥ અન॑તિદૃશ્નગ્ગ્ સ્તૃણાતિ । પ્ર॒જયૈ॒વૈન॑-મ્પ॒શુભિ॒રન॑તિદૃશ્ન-ઙ્કરોતિ । ધા॒રય॑-ન્પ્રસ્ત॒ર-મ્પ॑રિ॒ધી-ન્પરિ॑ દધાતિ । યજ॑માનો॒ વૈ પ્ર॑સ્ત॒રઃ ।

યજ॑માન એ॒વ ત-થ્સ્વ॒ય-મ્પ॑રિ॒ધી-ન્પરિ॑ દધાતિ ॥

ગ॒ન્ધ॒ર્વો॑-ઽસિ વિ॒શ્વાવ॑સુ॒રિત્યા॑હ ॥ 34 ॥

વિશ્વ॑મે॒વાયુ॒-ર્યજ॑માને દધાતિ । ઇન્દ્ર॑સ્ય બા॒હુર॑સિ॒ દક્ષિ॑ણ॒ ઇત્યા॑હ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યમે॒વ યજ॑માને દધાતિ । મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ ત્વોત્તર॒તઃ પરિ॑ધત્તા॒મિત્યા॑હ ।

પ્રા॒ણા॒પા॒નૌ મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ । પ્રા॒ણા॒પા॒ના-વે॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ । સૂર્ય॑સ્ત્વા પુ॒રસ્તા᳚-ત્પા॒ત્વિત્યા॑હ । રક્ષ॑સા॒-મપ॑હત્યૈ । કસ્યા᳚શ્ચિદ॒ભિશ॑સ્ત્યા॒ ઇત્યા॑હ । અપ॑રિમિતાદે॒વૈન॑-મ્પાતિ ॥ 35 ॥

વી॒તિહો᳚ત્ર-ન્ત્વા કવ॒ ઇત્યા॑હ । અ॒ગ્નિમે॒વ હો॒ત્રેણ॒ સમ॑ર્ધયતિ । દ્યુ॒મન્ત॒ગ્ં॒ સમિ॑ધીમ॒હીત્યા॑હ॒ સમિ॑દ્ધ્યૈ । અગ્ને॑ બૃ॒હન્ત॑મદ્ધ્વ॒ર ઇત્યા॑હ॒ વૃદ્ધ્યૈ᳚ । વિ॒શો ય॒ન્ત્રે સ્થ॒ ઇત્યા॑હ । વિ॒શાં-યઁત્યૈ᳚ ।

ઉ॒દી॒ચીના᳚ગ્રે॒ નિદ॑ધાતિ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ ।

વસૂ॑નાગ્ં રુ॒દ્રાણા॑-માદિ॒ત્યાના॒ગ્ં॒ સદ॑સિ સી॒દેત્યા॑હ । દે॒વતા॑નામે॒વ સદ॑ને પ્રસ્ત॒રગ્ં સા॑દયતિ ॥ જુ॒હૂર॑સિ ઘૃ॒તાચી॒ નામ્નેત્યા॑હ ॥ 36 ॥

અ॒સૌ વૈ જુ॒હૂઃ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષમુપ॒ભૃત્ । પૃ॒થિ॒વી ધ્રુ॒વા । તાસા॑મે॒તદે॒વ પ્રિ॒ય-ન્નામ॑ । ય-દ્ઘૃ॒તાચીતિ॑ । ય-દ્ઘૃ॒તાચીત્યાહ॑ । પ્રિ॒યેણૈ॒વૈના॒ નામ્ના॑ સાદયતિ ॥

એ॒તા અ॑સદન્-થ્સુકૃ॒તસ્ય॑ લો॒ક ઇત્યા॑હ ।

સ॒ત્યં-વૈઁ સુ॑કૃ॒તસ્ય॑ લો॒કઃ ।

સ॒ત્ય એ॒વૈના᳚-સ્સુકૃ॒તસ્ય॑ લો॒કે સા॑દયતિ ।

તા વિ॑ષ્ણો પા॒હીત્યા॑હ । ય॒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ॑ । ય॒જ્ઞસ્ય॒ ધૃત્યૈ᳚ । પા॒હિ ય॒જ્ઞ-મ્પા॒હિ ય॒જ્ઞપ॑તિ-મ્પા॒હિ માં-યઁ॑જ્ઞ॒નિય॒મિત્યા॑હ । ય॒જ્ઞાય॒ યજ॑માનાયા॒ત્મને᳚ । તેભ્ય॑ એ॒વાશિષ॒માશા॒સ્તે-ઽના᳚ર્ત્યૈ ॥ 37 ॥

(સ્થેત્યા॑હ - પૃથિ॒વી વેદિ॒--ર્ યન્તિ॑ - ક્રિ॒યતે॒ - વિષ્ણુ॑--ર્ વી॒ર્ય॑સમ્મિતં - કરો - ત્યાહ - પાતિ॒ - નામ્નેત્યા॑હ - લો॒કે સા॑દયતિ॒ ષટ્ચ॑) (અ. 6)

અનુવાકં 7 - આઘારઃ

અ॒ગ્નિના॒ વૈ હોત્રા᳚ । દે॒વા અસુ॑રા-ન॒ભ્ય॑ભવન્ન્ ।

અ॒ગ્નયે॑ સમિ॒દ્ધ્યમા॑ના॒યા-નુ॑બ્રૂ॒હીત્યા॑હ॒ ભ્રાતૃ॑વ્યાભિભૂત્યૈ । એક॑વિગ્ંશતિ-મિદ્ધ્મદા॒રૂણિ॑ ભવન્તિ । એ॒ક॒વિ॒ગ્ં॒શો વૈ પુરુ॑ષઃ ।

પુરુ॑ષ॒સ્યાપ્ત્યૈ᳚ ।

પઞ્ચ॑દશેદ્ધ્મદા॒રૂણ્ય॒-ભ્યાદ॑ધાતિ ।

પઞ્ચ॑દશ॒ વા અ॑ર્ધમા॒સસ્ય॒ રાત્ર॑યઃ ।

અ॒ર્ધ॒મા॒સ॒શ-સ્સં॑વઁથ્સ॒ર આ᳚પ્યતે ।

ત્રીન્-પ॑રિ॒ધીન્-પરિ॑-દધાતિ ॥ 38 ॥

ઊ॒ર્ધ્વે સ॒મિધા॒વાદ॑ધાતિ । અ॒નૂ॒યા॒જેભ્યઃ॑ સ॒મિધ॒મતિ॑શિનષ્ટિ । ષટ્થ્સ-મ્પ॑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ॒તવઃ॑ । ઋ॒તૂને॒વ પ્રી॑ણાતિ । વે॒દેનોપ॑વાજયતિ ।

પ્રા॒જા॒પ॒ત્યો વૈ વે॒દઃ । પ્રા॒જા॒પ॒ત્યઃ પ્રા॒ણઃ । યજ॑માન આહવ॒નીયઃ॑ । યજ॑માન એ॒વ પ્રા॒ણ-ન્દ॑ધાતિ ॥ 39 ॥

ત્રિરુપ॑વાજયતિ । ત્રયો॒ વૈ પ્રા॒ણાઃ । પ્રા॒ણાને॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ । વે॒દેનો॑પ॒યત્ય॑ સ્રુ॒વેણ॑ પ્રાજાપ॒ત્ય-મા॑ઘા॒ર-માઘા॑રયતિ । ય॒જ્ઞો વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ય॒જ્ઞમે॒વ પ્ર॒જાપ॑તિ-મ્મુખ॒ત આર॑ભતે ।

અથો᳚ પ્ર॒જાપ॑તિ॒-સ્સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ । સર્વા॑ એ॒વ દે॒વતાઃ᳚ પ્રીણાતિ ॥ અ॒ગ્નિમ॑ગ્ની-ત્ત્રિસ્ત્રિ॒-સ્સમ્મૃ॒ડ્ઢીત્યા॑હ । ત્ર્યા॑વૃ॒દ્ધિ ય॒જ્ઞઃ ॥ 40 ॥

અથો॒ રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ । પ॒રિ॒ધીન્-થ્સમ્મા᳚ર્ષ્ટિ । પુ॒નાત્યે॒વૈનાન્॑ । ત્રિસ્ત્રિ॒-સ્સમ્મા᳚ર્ષ્ટિ । ત્ર્યા॑વૃ॒દ્ધિ ય॒જ્ઞઃ । અથો॑ મેદ્ધ્ય॒ત્વાય॑ । અથો॑ એ॒તે વૈ દે॑વાશ્વાઃ । દે॒વા॒શ્વાને॒વ ત-થ્સમ્મા᳚ર્ષ્ટિ ।

સુ॒વ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્ય॒ સમ॑ષ્ટ્યૈ ।

આસી॑નો॒-ઽન્ય-મા॑ઘા॒ર-માઘા॑રયતિ ॥ 41 ॥

તિષ્ઠ॑ન્ન॒ન્યમ્ । યથા-ઽનો॑ વા॒ રથં॑વાઁ યુ॒ઞ્જ્યાત્ ।

એ॒વમે॒વ તદ॑દ્ધ્વ॒ર્યુ-ર્ય॒જ્ઞં-યુઁ॑નક્તિ ।

સુ॒વ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્યા॒ભ્યૂ᳚ઢ્યૈ ।

વહ॑ન્ત્યેન-ઙ્ગ્રા॒મ્યાઃ પ॒શવઃ॑ ।

ય એ॒વં-વેઁદ॑ ॥ ભુવ॑નમસિ॒ વિપ્ર॑થ॒સ્વેત્યા॑હ । ય॒જ્ઞો વૈ ભુવ॑નમ્ । ય॒જ્ઞ એ॒વ યજ॑માન-મ્પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિઃ॑ પ્રથયતિ । અગ્ને॒ યષ્ટ॑રિ॒દ-ન્નમ॒ ઇત્યા॑હ ॥ 42 ॥

અ॒ગ્નિર્વૈ દે॒વાનાં॒-યઁષ્ટા᳚ । ય એ॒વ દે॒વાનાં॒-યઁષ્ટા᳚ । તસ્મા॑ એ॒વ નમ॑સ્કરોતિ ॥

જુહ્વેહ્ય॒ગ્નિસ્ત્વા᳚ હ્વયતિ દેવય॒જ્યાયા॒ ઉપ॑ભૃ॒દેહિ॑ દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તા હ્વ॑યતિ દેવય॒જ્યાયા॒ ઇત્યા॑હ ।

આ॒ગ્ને॒યી વૈ જુ॒હૂઃ । સા॒વિ॒ત્ર્યુ॑પ॒ભૃત્ । તાભ્યા॑મે॒વૈને॒ પ્રસૂ॑ત॒ આદ॑ત્તે ॥ અગ્ના॑વિષ્ણૂ॒ મા વા॒મવ॑ક્રમિષ॒મિત્યા॑હ ।

અ॒ગ્નિઃ પુ॒રસ્તા᳚ત્ । વિષ્ણુ॑ર્ય॒જ્ઞઃ પ॒શ્ચાત્ ॥ 43 ॥

તાભ્યા॑મે॒વ પ્ર॑તિ॒ પ્રોચ્યા॒ત્યાક્રા॑મતિ ।

વિજિ॑હાથા॒-મ્મા મા॒ સન્તા᳚પ્ત॒મિત્યા॒હાહિગ્ં॑સાયૈ ।

લો॒ક-મ્મે॑ લોકકૃતૌ કૃણુત॒મિત્યા॑હ ।

આ॒શિષ॑મે॒વૈતામાશા᳚સ્તે ॥ વિષ્ણો॒-સ્સ્થાન॑મ॒સીત્યા॑હ । ય॒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ॑ । એ॒ત-ત્ખલુ॒ વૈ દે॒વાના॒-મપ॑રાજિત-મા॒યત॑નમ્ । ય-દ્ય॒જ્ઞઃ ।

દે॒વાના॑મે॒વાપ॑રાજિત આ॒યત॑ને તિષ્ઠતિ ॥

ઇ॒ત ઇન્દ્રો॑ અકૃણો-દ્વી॒ર્યા॑ણીત્યા॑હ ॥ 44 ॥

ઇ॒ન્દ્રિ॒યમે॒વ યજ॑માને દધાતિ ।

સ॒મા॒રભ્યો॒ર્ધ્વો અ॑દ્ધ્વ॒રો દિ॑વિ॒સ્પૃશ॒મિત્યા॑હ॒ વૃદ્ધ્યૈ᳚ । આ॒ઘા॒ર-મા॑ઘા॒ર્યમા॑ણ॒મનુ॑ સમા॒રભ્ય॑ । એ॒તસ્મિ॑ન્ કા॒લે દે॒વા-સ્સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમા॑યન્ન્ । સા॒ક્ષાદે॒વ યજ॑માન-સ્સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે॑તિ । અથો॒ સમૃ॑દ્ધેનૈ॒વ ય॒જ્ઞેન॒ યજ॑માન-સ્સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે॑તિ ।

અહ્રુ॑તો ય॒જ્ઞો ય॒જ્ઞપ॑તે॒રિત્યા॒હાના᳚ર્ત્યૈ ।

ઇન્દ્રા॑વા॒ન્-થ્સ્વાહેત્યા॑હ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યમે॒વ યજ॑માને દધાતિ । બૃ॒હદ્ભા ઇત્યા॑હ ॥ 45 ॥

સુ॒વ॒ર્ગો વૈ લો॒કો બૃ॒હદ્ભાઃ । સુ॒વ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્ય॒ સમ॑ષ્ટ્યૈ ॥ ય॒જ॒મા॒ન॒દે॒વ॒ત્યા॑ વૈ જુ॒હૂઃ । ભ્રા॒તૃ॒વ્ય॒દે॒વ॒ત્યો॑પ॒ભૃત્ । પ્રા॒ણ આ॑ઘા॒રઃ ।

ય-થ્સગ્ગ્॑સ્પ॒ર્શયે᳚ત્ । ભ્રાતૃ॑વ્યે-ઽસ્ય પ્રા॒ણ-ન્દ॑દ્ધ્યાત્ । અસગ્ગ્॑સ્પર્શયન્ન॒ત્યાક્રા॑મતિ । યજ॑માન એ॒વ પ્રા॒ણ-ન્દ॑ધાતિ । પા॒હિમા᳚-ઽગ્ને॒ દુશ્ચ॑રિતા॒દા મા॒ સુચ॑રિતે ભ॒જેત્યા॑હ ॥ 46 ॥

અ॒ગ્નિર્વાવ પ॒વિત્ર᳚મ્ । વૃ॒જિ॒નમનૃ॑ત॒-ન્દુશ્ચ॑રિતમ્ ।

ઋ॒જુ॒ક॒ર્મગ્ં સ॒ત્યગ્ં સુચ॑રિતમ્ ।

અ॒ગ્નિરે॒વૈનં॑-વૃઁજિ॒નાદ-નૃ॑તા॒-દ્દુશ્ચ॑રિતાત્પાતિ ।

ઋ॒જુ॒ક॒ર્મે સ॒ત્યે સુચ॑રિતે ભજતિ । તસ્મા॑દે॒વમાશા᳚સ્તે । આ॒ત્મનો॑ ગોપી॒થાય॑ ॥ શિરો॒ વા એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॑ । યદા॑ઘા॒રઃ । આ॒ત્મા ધ્રુ॒વા ॥ 47 ॥

આ॒ઘા॒ર-મા॒ઘાર્ય॑ ધ્રુ॒વાગ્ં સમ॑નક્તિ ।

આ॒ત્મન્ને॒વ ય॒જ્ઞસ્ય॒ શિરઃ॒ પ્રતિ॑દધાતિ ।

દ્વિ-સ્સમ॑નક્તિ । દ્વૌ હિ પ્રા॑ણાપા॒નૌ । તદા॑હુઃ ।

ત્રિરે॒વ સમ॑ઞ્જ્યાત્ । ત્રિધા॑તુ॒ હિ શિર॒ ઇતિ॑ । શિર॑ ઇવૈ॒ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॑ । અથો॒ ત્રયો॒ વૈ પ્રા॒ણાઃ ।

પ્રા॒ણાને॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ ॥

મ॒ખસ્ય॒ શિરો॑-ઽસિ॒ સઞ્જ્યોતિ॑ષા॒ જ્યોતિ॑રઙ્ક્તા॒મિત્યા॑હ ।

જ્યોતિ॑રે॒વાસ્મા॑ ઉ॒પરિ॑ષ્ટા-દ્દધાતિ ।

સુ॒વ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્યાનુ॑ખ્યાત્યૈ ॥ 48 ॥

(પરિ॑દધાતિ - પ્રા॒ણ-ન્દ॑ધાતિ॒ - હિ ય॒જ્ઞો - ઘા॑રયતિ॒ - નમ॒ ઇત્યા॑હ - પ॒શ્ચા-દ્- વી॒ર્યા॑ણીત્યા॑હ॒ - ભા ઇત્યા॑હ - ભ॒જેત્યા॑હ - ધ્રુ॒ - વૈવાસ્મિ॑-ન્દધાતિ॒ ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 7)

અનુવાકં 8 - ઇડાભક્ષણમ્

ધિષ્ણિ॑યા॒ વા એ॒તે ન્યુ॑પ્યન્તે । યદ્બ્ર॒હ્મા । યદ્ધોતા᳚ । યદ॑દ્ધ્વ॒ર્યુઃ । યદ॒ગ્નીત્ । ય-દ્યજ॑માનઃ । તાન્. યદ॑ન્તરે॒યાત્ । યજ॑માનસ્ય પ્રા॒ણાન્-થ્સઙ્ક॑ર્ષેત્ । પ્ર॒માયુ॑ક-સ્સ્યાત્ । પુ॒રો॒ડાશ॑મપ॒ગૃહ્ય॒ સઞ્ચ॑રત્યદ્ધ્વ॒ર્યુઃ ॥ 49 ॥

યજ॑માનાયૈ॒વ તલ્લો॒કગ્ં શિગ્ં॑ષતિ ।

નાસ્ય॑ પ્રા॒ણાન્-થ્સઙ્ક॑ર્ષતિ । ન પ્ર॒માયુ॑કો ભવતિ । પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒ત્યઙ્ઙાસી॑નઃ । ઇડા॑યા॒ ઇડા॒માદ॑ધાતિ ।

હસ્ત્યા॒ગ્ં॒ હોત્રે᳚ । પ॒શવો॒ વા ઇડા᳚ । પ॒શવઃ॒ પુરુ॑ષઃ । પ॒શુષ્વે॒વ પ॒શૂ-ન્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ । ઇડા॑યૈ॒ વા એ॒ષા પ્રજા॑તિઃ ॥ 50 ॥

તા-મ્પ્રજા॑તિં॒-યઁજ॑મા॒નો-ઽનુ॒ પ્રજા॑યતે । દ્વિર॒ઙ્ગુલા॑વનક્તિ॒ પર્વ॑ણોઃ ।

દ્વિ॒પા-દ્યજ॑માનઃ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ । સ॒કૃદુપ॑સ્તૃણાતિ । દ્વિરાદ॑ધાતિ । સ॒કૃદ॒ભિઘા॑રયતિ । ચ॒તુ-સ્સમ્પ॑દ્યતે । ચ॒ત્વારિ॒ વૈ પ॒શોઃ પ્ર॑તિ॒ષ્ઠાના॑નિ ।

યાવા॑ને॒વ પ॒શુઃ । તમુપ॑હ્વયતે ॥ 51 ॥

મુખ॑મિવ॒ પ્રત્યુપ॑હ્વયેત । સ॒મુ॒ઙ્ખાને॒વ પ॒શૂનુપ॑હ્વયતે । પ॒શવો॒ વા ઇડા᳚ ।

તસ્મા॒-થ્સા-ઽન્વા॒રભ્યા᳚ । અ॒દ્ધ્વ॒ર્યુણા॑ ચ॒ યજ॑માનેન ચ । ઉપ॑હૂતઃ પશુ॒માન॑સા॒નીત્યા॑હ ।

ઉપ॒ હ્યે॑નૌ॒ હ્વય॑તે॒ હોતા᳚ । ઇડા॑યૈ દે॒વતા॑ના-મુપહ॒વે । ઉપ॑હૂતઃ પશુ॒મા-ન્ભ॑વતિ ।

ય એ॒વં-વેઁદ॑ ॥ 52 ॥

યાં-વૈઁ હસ્ત્યા॒મિડા॑મા॒દધા॑તિ । વા॒ચ-સ્સા ભા॑ગ॒ધેય᳚મ્ । યામુ॑પ॒હ્વય॑તે । પ્રા॒ણાના॒ગ્ં॒ સા । વાચ॑-ઞ્ચૈ॒વ પ્રા॒ણાગ્શ્ચાવ॑રુન્ધે ॥

અથ॒ વા એ॒તર્હ્યુપ॑હૂતાયા॒મિડા॑યામ્ ।

પુ॒રો॒ડાશ॑સ્યૈ॒વ બ॑ર્હિ॒ષદો॑ મીમા॒ગ્ં॒સા । યજ॑માન-ન્દે॒વા અ॑બ્રુવન્ન્ । હ॒વિર્નો॒ નિર્વ॒પેતિ॑ । નાહમ॑ભા॒ગો નિર્વ॑ફ્સ્યા॒મીત્ય॑બ્રવીત્ ॥ 53 ॥

ન મયા॑-ઽભા॒ગયા ઽનુ॑વક્ષ્ય॒થેતિ॒ વાગ॑બ્રવીત્ ।

નાહમ॑ભા॒ગા પુ॑રો-ઽનુવા॒ક્યા॑ ભવિષ્યા॒મીતિ॑ પુરો-ઽનુવા॒ક્યા᳚ । નાહમ॑ભા॒ગા યા॒જ્યા॑ ભવિષ્યા॒મીતિ॑

યા॒જ્યા᳚ । ન મયા॑-ઽભા॒ગેન॒ વષ॑ટ્કરિષ્ય॒થેતિ॑ વષટ્કા॒રઃ । ય-દ્ય॑જમાનભા॒ગ-ન્નિ॒ધાય॑ પુરો॒ડાશ॑-મ્બર્હિ॒ષદ॑-ઙ્ક॒રોતિ॑ ।

તાને॒વ ત-દ્ભા॒ગિનઃ॑ કરોતિ । ચ॒તુ॒ર્ધા ક॑રોતિ । ચત॑સ્રો॒ દિશઃ॑ । દિ॒ક્ષ્વે॑વ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ । બ॒ર્॒હિ॒ષદ॑-ઙ્કરોતિ ॥ 54 ॥

યજ॑માનો॒ વૈ પુ॑રો॒ડાશઃ॑ । પ્ર॒જા બ॒ર્॒હિઃ ।

યજ॑માનમે॒વ પ્ર॒જાસુ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ।

તસ્મા॑દ॒સ્થ્ના-ઽન્યાઃ પ્ર॒જાઃ પ્ર॑તિ॒તિષ્ઠ॑ન્તિ । મા॒ગ્ં॒સેના॒ન્યાઃ । અથો॒ ખલ્વા॑હુઃ । દક્ષિ॑ણા॒ વા એ॒તા હ॑વિ-ર્ય॒જ્ઞસ્યા᳚ન્તર્વે॒દ્યવ॑રુદ્ધ્યન્તે ।

ય-ત્પુ॑રો॒ડાશ॑-મ્બર્હિ॒ષદ॑-ઙ્ક॒રોતીતિ॑ । ચ॒તુ॒ર્ધા ક॑રોતિ । ચ॒ત્વારો॒ હ્યે॑તે હ॑વિ-ર્ય॒જ્ઞસ્ય॒ર્ત્વિજઃ॑ ॥ 55 ॥

બ્ર॒હ્મા હોતા᳚-ઽદ્ધ્વ॒ર્યુર॒ગ્નીત્ । તમ॒ભિમૃ॑શેત્ । ઇ॒દ-મ્બ્ર॒હ્મણઃ॑ । ઇ॒દગ્ં હોતુઃ॑ । ઇ॒દમ॑દ્ધ્વ॒ર્યોઃ । ઇ॒દમ॒ગ્નીધ॒ ઇતિ॑ । યથૈ॒વાદ-સ્સૌ॒મ્યે᳚-ઽદ્ધ્વ॒રે ।

આ॒દેશ॑મૃ॒ત્વિગ્ભ્યો॒ દક્ષિ॑ણા ની॒યન્તે᳚ । તા॒દૃગે॒વ તત્ । અ॒ગ્નીધે᳚ પ્રથ॒માયાદ॑ધાતિ ॥ 56 ॥

અ॒ગ્નિમુ॑ખા॒ હ્યૃદ્ધિઃ॑ । અ॒ગ્નિમુ॑ખામે॒વર્ધિં॒-યઁજ॑માન ઋદ્ધ્નોતિ ॥ સ॒કૃદુ॑પ॒સ્તીર્ય॒ દ્વિરા॒દધ॑ત્ । ઉ॒પ॒સ્તીર્ય॒ દ્વિર॒ભિઘા॑રયતિ ।

ષટ્-થ્સમ્પ॑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ॒તવઃ॑ । ઋ॒તૂને॒વ પ્રી॑ણાતિ । વે॒દેન॑ બ્ર॒હ્મણે᳚ બ્રહ્મભા॒ગ-મ્પરિ॑હરતિ । પ્રા॒જા॒પ॒ત્યો વૈ વે॒દઃ । પ્રા॒જા॒પ॒ત્યો બ્ર॒હ્મા ॥ 57 ॥

સ॒વિ॒તા ય॒જ્ઞસ્ય॒ પ્રસૂ᳚ત્યૈ । અથ॒ કામ॑મ॒ન્યેન॑ । તતો॒ હોત્રે᳚ । મદ્ધ્યં॒-વાઁ એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॑ । યદ્ધોતા᳚ । મ॒દ્ધ્ય॒ત એ॒વ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રી॑ણાતિ ।

અથા᳚દ્ધ્વ॒ર્યવે᳚ । પ્ર॒તિ॒ષ્ઠા વા એ॒ષા ય॒જ્ઞસ્ય॑ । યદ॑દ્ધ્વ॒ર્યુઃ ।

તસ્મા᳚દ્ધવિ-ર્ય॒જ્ઞસ્યૈ॒તામે॒વાવૃત॒મનુ॑ ॥ 58 ॥

અ॒ન્યા દક્ષિ॑ણા નીયન્તે । ય॒જ્ઞસ્ય॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ ।

અ॒ગ્નિમ॑ગ્ની-થ્સ॒કૃ-થ્સ॑કૃ॒-થ્સમ્મૃ॒ડ્ઢીત્યા॑હ ।

પરાં॑ઇવ॒ હ્યે॑તર્હિ॑ ય॒જ્ઞઃ ॥ ઇ॒ષિ॒તા દૈવ્યા॒ હોતા॑ર॒ ઇત્યા॑હ । ઇ॒ષિ॒તગ્ં હિ કર્મ॑ ક્રિ॒યતે᳚ ।

ભ॒દ્ર॒વાચ્યા॑ય॒ પ્રેષિ॑તો॒ માનુ॑ષ-સ્સૂક્તવા॒કાય॑ સૂ॒ક્તા બ્રૂ॒હીત્યા॑હ । આ॒શિષ॑મે॒વૈતામાશા᳚સ્તે ।

સ્વ॒ગા દૈવ્યા॒ હોતૃ॑ભ્ય॒ ઇત્યા॑હ । ય॒જ્ઞમે॒વ તથ્સ્વ॒ગા ક॑રોતિ । સ્વ॒સ્તિ-ર્માનુ॑ષેભ્ય॒ ઇત્યા॑હ ।

આ॒શિષ॑મે॒વૈતામાશા᳚સ્તે । શં॒યોઁ-ર્બ્રૂ॒હીત્યા॑હ ।

શં॒યુઁમે॒વ બા॑ર્હસ્પ॒ત્ય-મ્ભા॑ગ॒ધેયે॑ન॒ સમ॑ર્ધયતિ ॥ 59 ॥

(ચ॒ર॒ત્ય॒દ્ધ્વ॒ર્યુઃ - પ્રજા॑તિ--ર્ હ્વયતે॒ - વેદા᳚ - બ્રવી-દ્- બર્હિ॒ષદ॑-ઙ્કરો-ત્યૃ॒ત્વિજો॑-દધાતિ-બ્ર॒હ્મા-ઽનુ॑-કરોતિ ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 8)

અનુવાકં 9 - પ્રસ્તરપ્રહારાદિકમ્

અથ॒ સ્રુચા॑વનુ॒ષ્ટુગ્ભ્યાં॒-વાઁજ॑વતીભ્યાં॒-વ્યૂઁ॑હતિ । પ્ર॒તિ॒ષ્ઠા વા અ॑નુ॒ષ્ટુક્ । અન્નં॒-વાઁજઃ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ । અ॒ન્નાદ્ય॒સ્યાવ॑રુદ્ધ્યૈ । પ્રાચી᳚-ઞ્જુ॒હૂમૂ॑હતિ । જા॒તાને॒વ ભ્રાતૃ॑વ્યા॒-ન્પ્રણુ॑દતે । પ્ર॒તીચી॑મુપ॒ભૃત᳚મ્ ।

જ॒નિ॒ષ્યમા॑ણાને॒વ પ્રતિ॑નુદતે ।

સ વિષૂ॑ચ એ॒વાપોહ્ય॑ સ॒પત્ના॒ન્॒. યજ॑માનઃ ।

અ॒સ્મિન્ ઁલો॒કે પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ ॥ 60 ॥

દ્વાભ્યા᳚મ્ । દ્વિપ્ર॑તિષ્ઠો॒ હિ ॥ વસુ॑ભ્યસ્ત્વા રુ॒દ્રેભ્ય॑સ્ત્વા-ઽઽદિ॒ત્યેભ્ય॒સ્ત્વેત્યા॑હ ।

ય॒થા॒ય॒જુરે॒વૈ તત્ । સ્રુ॒ક્ષુ પ્ર॑સ્ત॒રમ॑નક્તિ ।

ઇ॒મે વૈ લો॒કા-સ્સ્રુચઃ॑ । યજ॑માનઃ પ્રસ્ત॒રઃ । યજ॑માનમે॒વ તેજ॑સા-ઽનક્તિ । ત્રે॒ધા-ઽન॑ક્તિ ।

ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કાઃ ॥ 61 ॥

એ॒ભ્ય એ॒વૈનં॑-લોઁ॒કેભ્યો॑-ઽનક્તિ ।

અ॒ભિ॒પૂ॒ર્વમ॑નક્તિ । અ॒ભિ॒પૂ॒ર્વમે॒વ યજ॑માન॒-ન્તેજ॑સા-ઽનક્તિ ॥ અ॒ક્તગ્ં રિહા॑ણા॒ ઇત્યા॑હ ।

તેજો॒ વા આજ્ય᳚મ્ । યજ॑માનઃ પ્રસ્ત॒રઃ ।

યજ॑માનમે॒વ તેજ॑સા-ઽનક્તિ । વિ॒યન્તુ॒ વય॒ ઇત્યા॑હ । વય॑ એ॒વૈન॑-ઙ્કૃ॒ત્વા ।

સુ॒વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ ॥ 62 ॥

પ્ર॒જાં-યોઁનિ॒-મ્મા નિર્મૃ॑ક્ષ॒મિત્યા॑હ । પ્ર॒જાયૈ॑ ગોપી॒થાય॑ ॥ આપ્યા॑યન્તા॒માપ॒ ઓષ॑ધય॒ ઇત્યા॑હ । આપ॑ એ॒વૌષ॑ધી॒રાપ્યા॑યયતિ । મ॒રુતા॒-મ્પૃષ॑તય॒-સ્સ્થેત્યા॑હ । મ॒રુતો॒ વૈ વૃષ્ટ્યા॑ ઈશતે ।

વૃષ્ટિ॑મે॒વાવ॑રુન્ધે । દિવ॑-ઙ્ગચ્છ॒ તતો॑ નો॒ વૃષ્ટિ॒મેર॒યેત્યા॑હ । વૃષ્ટિ॒ર્વૈ દ્યૌઃ । વૃષ્ટિ॑મે॒વાવ॑રુન્ધે ॥ 63 ॥

યાવ॒દ્વા અ॑દ્ધ્વ॒ર્યુઃ પ્ર॑સ્ત॒ર-મ્પ્ર॒હર॑તિ । તાવ॑દ॒સ્યાયુ॑ર્મીયતે । આ॒યુ॒ષ્પા અ॑ગ્ને॒-ઽસ્યાયુ॑ર્મે પા॒હીત્યા॑હ । આયુ॑રે॒વાત્મન્-ધ॑ત્તે ।

યાવ॒દ્વા અ॑દ્ધ્વ॒ર્યુઃ પ્ર॑સ્ત॒ર-મ્પ્ર॒હર॑તિ । તાવ॑દસ્ય॒ ચક્ષુ॑ર્મીયતે । ચ॒ક્ષુ॒ષ્પા અ॑ગ્ને-ઽસિ॒ ચક્ષુ॑ર્મે પા॒હીત્યા॑હ । ચક્ષુ॑રે॒વાત્મન્-ધ॑ત્તે ॥

ધ્રુ॒વા-ઽસીત્યા॑હ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ ॥

ય-મ્પ॑રિ॒ધિ-મ્પ॒ર્યધ॑ત્થા॒ ઇત્યા॑હ ॥ 64 ॥

ય॒થા॒ય॒જુરે॒વૈતત્ । અગ્ને॑ દેવ પ॒ણિભિ॑-ર્વી॒યમા॑ણ॒ ઇત્યા॑હ । અ॒ગ્નય॑ એ॒વૈન॒-ઞ્જુષ્ટ॑-ઙ્કરોતિ ।

ત-ન્ત॑ એ॒તમનુ॒ જોષ॑-મ્ભરા॒મીત્યા॑હ ।

સ॒જા॒તાને॒વાસ્મા॒ અનુ॑કાન્કરોતિ ।

નેદે॒ષ ત્વદ॑પચે॒તયા॑તા॒ ઇત્યા॒હાનુ॑ખ્યાત્યૈ ॥ ય॒જ્ઞસ્ય॒ પાથ॒ ઉપ॒ સમિ॑ત॒મિત્યા॑હ ।

ભૂ॒માન॑મે॒વોપૈ॑તિ । પ॒રિ॒ધીન્-પ્રહ॑રતિ ।

ય॒જ્ઞસ્ય॒ સમિ॑ષ્ટ્યૈ ॥ 65 ॥

સ્રુચૌ॒ સ-મ્પ્રસ્રા॑વયતિ । યદે॒વ તત્ર॑ ક્રૂ॒રમ્ ।

તત્-તેન॑ શમયતિ । જુ॒હ્વામુ॑પ॒ભૃત᳚મ્ । ય॒જ॒મા॒ન॒દે॒વ॒ત્યા॑ વૈ જુ॒હૂઃ ।

ભ્રા॒તૃ॒વ્ય॒દે॒વ॒ત્યો॑પ॒ભૃત્ ।

યજ॑માનાયૈ॒વ ભ્રાતૃ॑વ્ય॒મુપ॑સ્તિ-ઙ્કરોતિ ॥

સ॒ગ્ગ્॒સ્રા॒વભા॑ગા॒-સ્સ્થેત્યા॑હ ।

વસ॑વો॒ વૈ રુ॒દ્રા આ॑દિ॒ત્યા-સ્સગ્ગ્॑સ્રા॒વભા॑ગાઃ ।

તેષા॒-ન્ત-દ્ભા॑ગ॒ધેય᳚મ્ ॥ 66 ॥

તાને॒વ તેન॑ પ્રીણાતિ । વૈ॒શ્વ॒દે॒વ્યર્ચા । એ॒તે હિ વિશ્વે॑ દે॒વાઃ । ત્રિ॒ષ્ટુગ્-ભ॑વતિ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યં-વૈઁ ત્રિ॒ષ્ટુક્ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યમે॒વ યજ॑માને દધાતિ ॥ અ॒ગ્નેર્વા॒મપ॑ન્નગૃહસ્ય॒ સદ॑સિ સાદયા॒મીત્યા॑હ ।

ઇ॒યં-વાઁ અ॒ગ્નિરપ॑ન્નગૃહઃ । અ॒સ્યા એ॒વૈને॒ સદ॑ને સાદયતિ । સુ॒મ્નાય॑ સુમ્નિની સુ॒મ્ને મા॑ ધત્ત॒મિત્યા॑હ ॥ 67 ॥

પ્ર॒જા વૈ પ॒શવઃ॑ સુ॒મ્નમ્ । પ્ર॒જામે॒વ પ॒શૂના॒ત્મન્ધ॑ત્તે । ધુ॒રિ ધુ॒ર્યૌ॑ પાત॒મિત્યા॑હ । જા॒યા॒પ॒ત્યો-ર્ગો॑પી॒થાય॑ ॥ અગ્ને॑-ઽદબ્ધાયો-ઽશીતતનો॒ ઇત્યા॑હ । ય॒થા॒ય॒જુરે॒વૈતત્ । પા॒હિ મા॒-ઽદ્ય દિ॒વઃ પા॒હિ પ્રસિ॑ત્યૈ પા॒હિ દુરિ॑ષ્ટ્યૈ પા॒હિ દુ॑રદ્મ॒ન્યૈ પા॒હિ દુશ્ચ॑રિતા॒દિત્યા॑હ । આ॒શિષ॑મે॒વૈતામાશા᳚સ્તે ।

અવિ॑ષ-ન્નઃ પિ॒તુ-ઙ્કૃ॑ણુ સુ॒ષદા॒ યોનિ॒ગ્ગ્॒ સ્વાહેતી᳚દ્ધ્મ-સં॒વૃઁશ્ચ॑નાન્યન્વાહાર્ય॒પચ॑ને ઽભ્યા॒ધાય॑ ફલીકરણહો॒મ-ઞ્જુ॑હોતિ ।

અતિ॑રિક્તાનિ॒ વા ઇ॑દ્ધ્મ સં॒વૃઁશ્ચ॑નાનિ ॥ 68 ॥

અતિ॑રિક્તાઃ ફલી॒કર॑ણાઃ । અતિ॑રિક્તમાજ્યોચ્છેષ॒ણમ્ ।

અતિ॑રિક્ત એ॒વાતિ॑રિક્ત-ન્દધાતિ । અથો॒ અતિ॑રિક્તે-નૈ॒વાતિ॑રિક્ત-મા॒પ્ત્વા-ઽવ॑રુન્ધે ॥ વેદિ॑-ર્દે॒વેભ્યો॒ નિલા॑યત । તાં-વેઁ॒દેનાન્વ॑વિન્દન્ન્ । વે॒દેન॒ વેદિં॑-વિઁવિદુઃ પૃથિ॒વીમ્ । સા પ॑પ્રથે પૃથિ॒વી પાર્થિ॑વાનિ ।

ગર્ભ॑-મ્બિભર્તિ॒ ભુવ॑નેષ્વ॒ન્તઃ ।

તતો॑ ય॒જ્ઞો જા॑યતે વિશ્વ॒દાનિ॒રિતિ॑ પુ॒રસ્તા᳚-થ્સ્તમ્બય॒જુષો॑ વે॒દેન॒ વેદિ॒ગ્ં॒ સમ્મા॒ષ્ટ્ર્યનુ॑વિત્ત્યૈ ॥ 69 ॥

અથો॒ ય-દ્વે॒દશ્ચ॒ વેદિ॑શ્ચ॒ ભવ॑તઃ । મિ॒થુ॒ન॒ત્વાય॒ પ્રજા᳚ત્યૈ । પ્ર॒જાપ॑તે॒ર્વા એ॒તાનિ॒ શ્મશ્રૂ॑ણિ । ય-દ્વે॒દઃ । પત્નિ॑યા ઉ॒પસ્થ॒ આસ્ય॑તિ ।

મિ॒થુ॒નમે॒વ ક॑રોતિ । વિ॒ન્દતે᳚ પ્ર॒જામ્ ।

વે॒દગ્ં હોતા-ઽઽહ॑વ॒નીયા᳚-થ્સ્તૃ॒ણન્ને॑તિ ।

ય॒જ્ઞમે॒વ ત-થ્સન્ત॑નો॒ત્યોત્ત॑રસ્મા-દર્ધમા॒સાત્ ।

તગ્ં સન્ત॑ત॒મુત્ત॑રે-ઽર્ધમા॒સ આલ॑ભતે ॥ 70 ॥

ત-ઙ્કા॒લેકા॑લ॒ આગ॑તે યજતે ॥ બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્તિ ।

સ ત્વા અ॑દ્ધ્વ॒ર્યુ-સ્સ્યા᳚ત્ । યો યતો॑ ય॒જ્ઞ-મ્પ્ર॑યુ॒ઙ્ક્તે ।

તદે॑ન-મ્પ્રતિષ્ઠા॒પય॒તીતિ॑ ।

વાતા॒દ્વા અ॑દ્ધ્વ॒ર્યુર્ય॒જ્ઞ-મ્પ્રયુ॑ઙ્ક્તે ।

દેવા॑ ગાતુવિદો ગા॒તું-વિઁ॒ત્વા ગા॒તુમિ॒તેત્યા॑હ ।

યત॑ એ॒વ ય॒જ્ઞ-મ્પ્ર॑યુ॒ઙ્ક્તે ।

તદે॑ન॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ।

પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॒-ર્યજ॑માનઃ ॥ 71 ॥

(તિ॒ષ્ઠ॒તી॒ - મે લો॒કા - ગ॑મયતિ॒ - દ્યૌ-ર્વૃષ્ટિ॑મે॒વાવ॑રુન્ધે - પ॒ર્યધ॑ત્થા॒ ઇત્યા॑હ॒ - સમિ॑ષ્ટ્યૈ - ભાગ॒ધેયં॑ - ધત્ત॒મિત્યા॑હ॒ - વા ઇ॑દ્ધ્મ સં॒વૃઁશ્ચ॑ના॒ - ન્યનુ॑વિત્ત્યૈ - લભતે॒ - યજ॑માનઃ) (અ. 9)

અનુવાકં 10 - પત્નીયોક્રવિમોકઃ

યો વા અય॑થાદેવતં-યઁ॒જ્ઞમુ॑પ॒ચર॑તિ ।

આ દે॒વતા᳚ભ્યો વૃશ્ચ્યતે । પાપી॑યા-ન્ભવતિ । યો ય॑થાદેવ॒તમ્ । ન દે॒વતા᳚ભ્ય॒ આવૃ॑શ્ચ્યતે ।

વસી॑યા-ન્ભવતિ । વા॒રુ॒ણો વૈ પાશઃ॑ ।

ઇ॒મં-વિઁષ્યા॑મિ॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશ॒મિત્યા॑હ ।

વ॒રુ॒ણ॒પા॒શાદે॒વૈના᳚-મ્મુઞ્ચતિ ।

સ॒વિ॒તૃપ્ર॑સૂતો યથાદેવ॒તમ્ ॥ 72 ॥

ન દે॒વતા᳚ભ્ય॒ આવૃ॑શ્ચ્યતે । વસી॑યા-ન્ભવતિ ।

ધા॒તુશ્ચ॒ યોનૌ॑ સુકૃ॒તસ્ય॑ લો॒ક ઇત્યા॑હ । અ॒ગ્નિર્વૈ ધા॒તા । પુણ્ય॒-ઙ્કર્મ॑ સુકૃ॒તસ્ય॑ લો॒કઃ । અ॒ગ્નિરે॒વૈના᳚-ન્ધા॒તા । પુણ્યે॒ કર્મ॑ણિ સુકૃ॒તસ્ય॑ લો॒કે દ॑ધાતિ । સ્યો॒ન-મ્મે॑ સ॒હ પત્યા॑ કરો॒મીત્યા॑હ ।

આ॒ત્મન॑શ્ચ॒ યજ॑માનસ્ય॒ ચાના᳚ત્યૈ સ॒ત્વાંયઁ॑ ॥

સમાયુ॑ષા॒ સમ્પ્ર॒જયેત્યા॑હ ॥ 73 ॥

આ॒શિષ॑મે॒વૈતામાશા᳚સ્તે પૂર્ણપા॒ત્રે । અ॒ન્ત॒તો॑-ઽનુ॒ષ્ટુભા᳚ । ચતુ॑ષ્પ॒દ્વા એ॒તચ્છન્દઃ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒-મ્પત્નિ॑યૈ પૂર્ણપા॒ત્રે ભ॑વતિ ।

અ॒સ્મિન્ ઁલો॒કે પ્રતિ॑તિષ્ઠા॒નીતિ॑ ।

અ॒સ્મિન્ને॒વ લો॒કે પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ । અથો॒ વાગ્વા અ॑નુ॒ષ્ટુક્ । વામ્મિ॑થુ॒નમ્ । આપો॒ રેતઃ॑ પ્ર॒જન॑નમ્ ।

એ॒તસ્મા॒દ્વૈ મિ॑થુ॒નાદ્વિ॒દ્યોત॑માન-સ્સ્ત॒નય॑ન્વર્ષતિ । રેતઃ॑ સિ॒ઞ્ચન્ન્ ॥ 74 ॥

પ્ર॒જાઃ પ્ર॑જ॒નયન્ન્॑ ॥ યદ્વૈ ય॒જ્ઞસ્ય॒ બ્રહ્મ॑ણા યુ॒જ્યતે᳚ । બ્રહ્મ॑ણા॒ વૈ તસ્ય॑ વિમો॒કઃ । અ॒દ્ભિ-શ્શાન્તિઃ॑ । વિમુ॑ક્તં॒-વાઁ એ॒તર્હિ॒ યોક્ત્ર॒-મ્બ્રહ્મ॑ણા ।

આ॒દાયૈ॑ન॒ત્પત્ની॑ સ॒હાપ ઉપ॑ગૃહ્ણીતે॒ શાન્ત્યૈ᳚ ।

અ॒ઞ્જ॒લૌ પૂ᳚ર્ણપા॒ત્રમાન॑યતિ । રેત॑ એ॒વાસ્યા᳚-મ્પ્ર॒જા-ન્દ॑ધાતિ । પ્ર॒જયા॒ હિ મ॑નુ॒ષ્યઃ॑ પૂ॒ર્ણઃ ।

મુખં॒-વિઁમૃ॑ષ્ટે । અ॒વ॒ભૃ॒થસ્યૈ॒વ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ત્વોત્તિ॑ષ્ઠતિ ॥ 75 ॥

(સ॒વિ॒તૃપ્ર॑સૂતો યથાદેવ॒તં-પ્ર॒જયેત્યા॑હ-સિ॒ઞ્ચ-ન્મૃ॑ષ્ટ॒ એક॑-ઞ્ચ) (અ. 10)

અનુવાકં 11 - ઉપવેષોપગૂહનમ્

પ॒રિ॒વે॒ષો વા એ॒ષ વન॒સ્પતી॑નામ્ । યદુ॑પવે॒ષઃ । ય એ॒વં-વેઁદ॑ । વિ॒ન્દતે॑ પરિવે॒ષ્ટાર᳚મ્ । તમુ॑ત્ક॒રે ॥ ય-ન્દે॒વા મ॑નુ॒ષ્યે॑ષુ ।

ઉ॒પ॒વે॒ષમધા॑રયન્ન્ । યે અ॒સ્મદપ॑ચેતસઃ । તાન॒સ્મભ્ય॑-મિ॒હાકુ॑રુ । ઉપ॑વે॒ષોપ॑વિડ્ઢિ નઃ ॥ 76 ॥

પ્ર॒જા-મ્પુષ્ટિ॒મથો॒ ધન᳚મ્ ।

દ્વિ॒પદો॑ ન॒શ્ચતુ॑ષ્પદઃ । ધ્રુ॒વાન-ન॑પગાન્-કુ॒ર્વિતિ॑ પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒ત્યઞ્ચ॒મુપ॑ગૂહતિ ।

તસ્મા᳚-ત્પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒ત્યઞ્ચઃ॑ શૂ॒દ્રા અવ॑સ્યન્તિ । સ્થ॒વિ॒મ॒ત ઉપ॑ગૂહતિ । અપ્ર॑તિવાદિન એ॒વૈના᳚ન્ કુરુતે ॥

ધૃષ્ટિ॒ર્વા ઉ॑પવે॒ષઃ ।

શુ॒ચાર્તો વજ્રો॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ સગ્ંશિ॑તઃ ।

યોપ॑વે॒ષે શુક્ । સા-ઽમુમૃ॑ચ્છતુ॒ ય-ન્દ્વિ॒ષ્મ ઇતિ॑ ॥ 77 ॥

અથા᳚સ્મૈ નામ॒ ગૃહ્ય॒ પ્રહ॑રતિ । નિર॒મુ-ન્નુ॑દ॒ ઓક॑સઃ । સ॒પત્નો॒ યઃ પૃ॑ત॒ન્યતિ॑ । નિ॒ર્બા॒દ્ધ્યે॑ન હ॒વિષા᳚ । ઇન્દ્ર॑ એણ॒-મ્પરા॑શરીત્ ।

ઇ॒હિ તિ॒સ્રઃ પ॑રા॒વતઃ॑ । ઇ॒હિ પઞ્ચ॒જના॒ગ્ં॒ અતિ॑ ।

ઇ॒હિ તિ॒સ્રો-ઽતિ॑ રોચ॒ના યાવ॑ત્ । સૂર્યો॒ અસ॑-દ્દિ॒વિ ।

પ॒ર॒મા-ન્ત્વા॑ પરા॒વત᳚મ્ ॥ 78 ॥

ઇન્દ્રો॑ નયતુ વૃત્ર॒હા । યતો॒ ન પુન॒રાય॑સિ ।

શ॒શ્વ॒તીભ્ય॒-સ્સમા᳚ભ્ય॒ ઇતિ॑ । ત્રિ॒વૃદ્વા એ॒ષ વજ્રો॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ સગ્ંશિ॑તઃ । શુ॒ચૈવૈનં॑-વિઁ॒દ્ધ્વા ।

એ॒ભ્યો લો॒કેભ્યો॑ નિ॒ર્ણુદ્ય॑ । વજ્રે॑ણ॒ બ્રહ્મ॑ણા સ્તૃણુતે । હ॒તો॑ ઽસાવવ॑ધિષ્મા॒-મુમિત્યા॑હ॒

સ્તૃત્યૈ᳚ । ય-ન્દ્વિ॒ષ્યાત્ત-ન્ધ્યા॑યેત્ ।

શુ॒ચૈવૈન॑-મર્પયતિ ॥ 79 ॥

(નો॒-દ્વિ॒ષ્મ ઇતિ॑-પરા॒વત॑-મર્પયતિ) (અ. 11)

(પ્રત્યુ॑ષ્ટં - દિ॒વ-શ્શિલ્પ॒ - મય॑જ્ઞો - ધૃ॒ત-ઞ્ચ॑ - દેવાસુ॒રા-સ્સ એ॒તમિન્દ્ર॒ - આપો॑ દેવી - ર॒ગ્નિના॒ - ધિષ્ણિ॑યા॒ - અથ॒ સ્રુચૌ॒ - યો વા અય॑થાદેવતં - પરિવે॒ષો વા એકા॑દશ)

(પ્રત્યુ॑ષ્ટ॒ - મય॑જ્ઞ - એ॒ષા હિ વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના॑ - મૂ॒ર્જા પૃ॑થિ॒વી - મથો॒ રક્ષ॑સાં॒ - તા-મ્પ્રજા॑તિં॒ - દ્વાભ્યાં॒ - ત-ઙ્કા॒લેકા॑લે॒ નવ॑સપ્તતિઃ)

(પ્રત્યુ॑ષ્ટગ્ં - શુ॒ચૈવૈન॑મર્પયતિ)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે તૃતીય પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake tṛtīyaḥ prapāṭhakaḥ - dar.śapūrṇamāseṣṭibrāhmaṇam

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - strukhsammārgaḥ

pratyṷṣṭa॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pratyṷṣṭā॒ arā̭taya॒ ityā̭ha | rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyai | a॒gnerva॒steji̭ṣṭhena॒ teja̭sā॒ niṣṭa̭pā॒mītyā̭ha meddhya॒tvāya̭ |

sruca॒-ssammā᳚rṣṭi | sru॒vamagre᳚ | pumāgṃ̭ same॒vābhya॒-ssaggśya̭ti mithuna॒tvāya̭ | atha̭ ju॒hūm | atho̭pa॒bhṛta᳚m | atha̭ dhru॒vām | a॒sau vai ju॒hūḥ || 1 ||

a॒ntari̭kṣamupa॒bhṛt | pṛ॒thi॒vī dhru॒vā |

i॒me vai lo॒kā-ssrucaḥ̭ | vṛṣṭiḥ̭ sa॒māṃrja̭nāni | vṛṣṭi॒rvā i॒mān ~lo॒kāna̭nupū॒rva-ṅka̭lpayati |

te tataḥ̭ klṛ॒ptā-ssamḙdhante |

samḙdhante-'smā i॒me lo॒kāḥ pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ |

ya e॒vaṃ-ve~da̭ || yadi̭ kā॒mayḙta॒ varṣṷkaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒diti̭ | a॒gra॒ta-ssammṛ̭jyāt || 2 ||

vṛṣṭi̭me॒va niya̭cchati | a॒vā॒cīnā᳚grā॒ hi vṛṣṭiḥ̭ |

mū॒la॒to̭-'dhastā᳚t | tada̭nupū॒rva-ṅka̭lpate |

varṣṷko bhava॒tīti̭ || 3 ||

mūlḙna॒ mūla॒-mprati̭ṣṭhityai | tasmā̭dara॒tnau prāñcyu॒pari̭ṣṭā॒-llomā̭ni | pra॒tyañcya॒dhastā᳚t || 4 ||

srugghyḙṣā || prā॒ṇo vai sru॒vaḥ | ju॒hūrdakṣi̭ṇo॒ hastaḥ̭ | u॒pa॒bhṛthsa॒vyaḥ | ā॒tmā dhru॒vā | annagṃ̭ sa॒māṃrja̭nāni | mu॒kha॒to vai prā॒ṇo̭-'pā॒no bhū॒tvā |

ā॒tmāna॒manna̭-mpra॒viśya̭ | bā॒hya॒tasta॒nuvagṃ̭ śubhayati | tasmā᳚-thsru॒vame॒vāgre॒ sammā᳚rṣṭi || mu॒kha॒to hi prā॒ṇo̭-'pā॒no bhū॒tvā |

ā॒tmāna॒manna̭-māvi॒śati̭ | tau prā̭ṇāpā॒nau |

avya̭rdhukaḥ prāṇāpā॒nābhyā᳚-mbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 5 ||

(ju॒hu--r mṛ̭jyā-d- bhava॒tīti̭ - pra॒tyañcya॒dhastā᳚n - mārṣṭi॒ pañca̭ ca) (a. 1)

3.3.2 ānuvākaṃ 2 - sammārjanānāmagnau praharaṇam

di॒va-śśilpa॒mava̭tatam | pṛ॒thi॒vyāḥ ka॒kubhi̭ śri॒tam |

tena̭ va॒yagṃ sa॒hasra̭valśena |

sa॒patna̭-nnāśayāmasi॒ svāheti̭ srukhsa॒māṃrja̭nānya॒gnau praha̭rati |

āpo॒ vai da॒rbhāḥ | rū॒pame॒vaiṣā̭me॒ta-nma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe || a॒nu॒ṣṭubha॒rcā | ānṷṣṭubhaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | prā॒jā॒pa॒tyo ve॒daḥ |

ve॒dasyāgragg̭ srukhsa॒māṃrja̭nāni || 6 ||

svenai॒vainā̭ni॒ chanda̭sā | svayā̭ de॒vata̭yā॒ sama̭rdhayati | atho॒ ṛgvāva yoṣā᳚ | da॒rbho

vṛṣā᳚ | tanmi̭thu॒nam | mi॒thu॒name॒vāsya॒ ta-dya॒jñe ka̭roti pra॒jana̭nāya | prajā̭yate pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒-ryaja̭mānaḥ || tānyeke॒ vṛthai॒vāpā᳚syanti |

tattathā॒ na kā᳚ryam | āra̭bdhasya ya॒jñiya̭sya॒ karma̭ṇa॒-ssa vi̭do॒haḥ || 7 ||

yadyḙnāni pa॒śavo̭-'bhi॒tiṣṭhḙyuḥ |

na ta-tpa॒śubhyaḥ॒ kam | a॒dbhirmā᳚-rjayi॒tvotka॒re nya̭syet |

yadvai ya॒jñiya̭sya॒ karma̭ṇo॒-'nyatrāhṷtībhya-ssa॒ntiṣṭha̭te | u॒tka॒ro vāva tasya̭ prati॒ṣṭhā | e॒tāgṃ hi tasmai᳚ prati॒ṣṭhā-nde॒vā-ssa॒mabha̭rann |

yada॒dbhirmā॒rjaya̭ti | tena̭ śā॒ntam | yadṷtka॒re nya॒syati̭ | pra॒ti॒ṣṭhāme॒vainā̭ni॒ ta-dga̭mayati || 8 ||

prati̭tiṣṭhati pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ryaja̭mānaḥ ||

atho᳚ sta॒mbasya॒ vā e॒ta-drū॒pam | ya-thsrṷkhsa॒māṃrja̭nāni | sta॒mba॒śo vā oṣa̭dhayaḥ |

na॒va॒dāvyā̭su॒ vā oṣa̭dhīṣu pa॒śavo̭ ramante || 9 ||

pa॒śū॒nā-ndhṛtyai᳚ || yo bhū॒tānā॒madhi̭patiḥ | ru॒drasta̭ntica॒ro vṛṣā᳚ | pa॒śūna॒smāka॒-mmā higṃ̭sīḥ | e॒tada̭stu hu॒ta-ntava॒ svāhetya̭gni sa॒māṃrja̭nānya॒gnau praha̭rati | e॒ṣā vā e॒teṣāṃ॒-yo~niḥ̭ | e॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhā | svāme॒vainā̭ni॒ yoni᳚m |

svā-mpra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭mayati | prati̭tiṣṭhati pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ryaja̭mānaḥ || 10 ||

(ve॒dasyāgragg̭ srukhsa॒māṃrja̭nāni - vido॒ho - ga̭mayati - pa॒śavo̭ ramante - higṃsī॒-ṣṣaṭca̭) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - patnīsannahanam

pri॒ya-ñjñā॒tigṃ rṷndhyāt | āsī̭nā॒ sanna̭hyate |

āsī̭nā॒ hyḙṣā vī॒rya̭-ṅka॒roti̭ || 11 ||

ya-tpa॒ścāt-prācya॒nvāsī̭ta | a॒nayā̭ sa॒mada̭-ndadhīta |

de॒vānā॒-mpatni̭yā sa॒mada̭-ndadhīta | deśā᳚-ddakṣiṇa॒ta udī॒cyanvā᳚ste | ā॒tmano̭ gopī॒thāya̭ || ā॒śāsā̭nā saumana॒samityā̭ha | meddhyā̭me॒vainā॒-ṅkeva̭lī-ṅkṛ॒tvā | ā॒śiṣā॒ sama̭rdhayati |

a॒gneranṷvratā bhū॒tvā sanna̭hye sukṛ॒tāya॒ kamityā̭ha | e॒tadvai patni̭yai vratopa॒naya̭nam || 12 ||

tenai॒vaināṃ᳚-vra~॒tamupa̭nayati | tasmā̭dāhuḥ |

yaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒na | yoktra̭me॒va yṷte | yama॒nvāste᳚ | tasyā॒muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭va॒tīti॒ yoktrḙṇa | ya-dyoktra᳚m | sa yogaḥ̭ | yadāste᳚ | sa kṣemaḥ̭ || 13 ||

yo॒ga॒kṣe॒masya॒ klṛptyai᳚ || yu॒kta-ṅkri̭yātā ā॒śīḥ kāmḙ yujyātā॒ iti̭ | ā॒śiṣa॒-ssamṛ̭ddhyai | gra॒nthi-ṅgra̭thnāti | ā॒śiṣa̭ e॒vāsyā॒-mpari̭gṛhṇāti |

pumā॒n॒. vai gra॒nthiḥ | strī patnī᳚ | ta-nmi̭thu॒nam |

mi॒thu॒name॒vāsya॒ ta-dya॒jñe ka̭roti pra॒jana̭nāya |

prajā̭yate pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒-ryaja̭mānaḥ || 14 ||

atho̭ a॒rdho vā e॒ṣa ā॒tmanaḥ̭ | ya-tpatnī᳚ |

ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ aśi̭thilambhāvāya ||

su॒pra॒jasa̭stvā va॒yagṃ su॒patnī॒rupa̭sedi॒metyā̭ha |

ya॒jñame॒va ta-nmi̭thu॒nī ka̭roti | ū॒ne-'ti̭rikta-ndhīyātā॒ iti॒ prajā᳚tyai || ma॒hī॒nā-mpayo॒-'syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasa॒ ityā̭ha | rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe | tasya॒ te-'kṣī̭yamāṇasya॒ nirva̭pāmi devaya॒jyāyā॒ ityā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || 15 ||

(ka॒roti̭ - vratopa॒naya̭naṃ॒ - kṣemo॒ - yaja̭mānaḥ - śāste) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - ājyotpavanam

ghṛ॒ta-ñca॒ vai madhṷ ca pra॒jāpa̭tirāsīt | yato॒ maddhvā̭sīt | tataḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata |

tasmā॒-nmadhṷṣi pra॒jana̭namivāsti |

patnyave᳚kṣate || 16 ||

mi॒thu॒na॒tvāya॒ prajā᳚tyai | yadvai patnī̭ ya॒jñasya̭ ka॒roti̭ | mi॒thu॒na-ntat | atho॒ patni̭yā e॒vaiṣa ya॒jñasyā᳚nvāra॒mbho-'na̭vacchittyai ||

a॒me॒ddhyaṃ-vā~ e॒ta-tka̭roti | ya-tpatnya॒vekṣa̭te |

gārha̭pa॒tye 'dhi̭śrayati meddhya॒tvāya̭ | ā॒ha॒va॒nīya̭-ma॒bhyuddra̭vati | ya॒jñasya॒ santa̭tyai | tejo̭-'si॒ tejo-'nu॒ prehītyā̭ha || 17 ||

tejo॒ vā a॒gniḥ | teja॒ ājya᳚m | teja̭sai॒va teja॒-ssama̭rdhayati | a॒gniste॒ tejo॒ mā vinai॒dityā॒hāhigṃ̭sāyai | sphyasya॒ vartman᳚th

sādayati | ya॒jñasya॒ santa̭tyai | a॒gnerji॒hvā-'si̭ su॒bhūrde॒vānā॒mityā̭ha | ya॒thā॒ ya॒jure॒vaitat | dhāmnḙdhāmne de॒vebhyo॒ yajṷṣeyajuṣe bha॒vetyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || 18 ||

e॒vami̭va॒ hi prā̭ṇāpā॒nau sa॒caṃra̭taḥ |

śu॒krama̭si॒ jyoti̭rasi॒ tejo॒-'sītyā̭ha |

rū॒pame॒vāsyai॒ ta-nma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe | triryajṷṣā | traya̭ i॒me lo॒kāḥ || 19 ||

e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyai᳚ | triḥ | tryā̭vṛ॒ddhi ya॒jñaḥ |

atho̭ meddhya॒tvāya̭ | athājya̭vatībhyāma॒paḥ | rū॒pame॒vāsā̭me॒ta-dvarṇa̭-ndadhāti |

api॒ vā u॒tāhuḥ̭ | yathā̭ ha॒ vai yoṣā̭ su॒varṇa॒gṃ॒ hira̭ṇya-mpeśa॒la-mbibhra̭tī rū॒pāṇyāste᳚ |

e॒vame॒tā e॒tarhīti̭ | āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ || 20 ||

e॒ṣā hi viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-nta॒nūḥ | yadājya᳚m || tatro॒bhayo᳚rmīmā॒gṃ॒sā | jā॒mi syāt | ya-dyaju॒ṣā-''jyaṃ॒-ya~jṷṣā॒-'pa ṷtpunī॒yāt |

sarva॒tvāya̭ | paryā᳚ptyā॒ ana̭ntarāyāya || 21 ||

(ī॒kṣa॒ta॒- ā॒ha॒-śā॒ste॒-lo॒kā - de॒vatā̭ - bhavati॒ ṣaṭca̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - ājyagrahaṇam

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann |

sa e॒tamindra॒ ājya̭syāvakā॒śa-ma̭paśyat |

tenāvai᳚kṣata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ |

ya e॒vaṃ-vi~॒dvānājya̭-ma॒vekṣa̭te |

bhava̭tyā॒tmanā᳚ | parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati | bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti |

yadājyḙnā॒nyāni̭ ha॒vīgṣya̭-bhighā॒raya̭ti || 22 ||

atha॒ kenājya॒miti̭ | sa॒tyeneti̭ brūyāt | cakṣu॒rvai sa॒tyam | sa॒tyenai॒vaina̭da॒-bhighā̭rayati | ī॒śva॒ro vā e॒ṣo᳚-'ndho bhavi̭toḥ | yaścakṣu॒ṣā ''jya̭ma॒vekṣa̭te | ni॒mīlyāve᳚kṣeta | dā॒dhārā॒tmañcakṣuḥ̭ | a॒bhyājya̭-ṅghārayati || ājya̭-ṅgṛhṇāti || 23 ||

a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒traḥ prā॒ṇaḥ | prā॒ṇame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti |

ca॒turdhru॒vāyā᳚m || 24 ||

catṷṣpādaḥ pa॒śavaḥ̭ | pa॒śuṣve॒-vopari̭ṣṭā॒t-prati̭tiṣṭhati | ya॒ja॒mā॒na॒de॒va॒tyā̭ vai ju॒hūḥ | bhrā॒tṛ॒vya॒de॒va॒tyo̭pa॒bhṛt |

ca॒turju॒hvā-ṅgṛ॒hṇanbhūyo̭ gṛhṇīyāt | a॒ṣṭāvṷpa॒bhṛti̭ gṛ॒hṇan kanī̭yaḥ |

yaja̭mānāyai॒va bhrātṛ̭vya॒mupa̭sti-ṅkaroti ||

gaurvai srucaḥ̭ | ca॒turju॒hvā-ṅgṛ̭hṇāti | tasmā॒ccatṷṣpadī || 25 ||

a॒ṣṭāvṷpa॒bhṛti̭ | tasmā̭da॒ṣṭāśa̭phā | ca॒turdhru॒vāyā᳚m | tasmā॒ccatuḥ̭ stanā |

gāme॒va ta-thsaggska̭roti | sā-'smai॒ saggskṛ॒teṣa॒mūrja̭-nduhe |

yajju॒hvā-ṅgṛ॒hṇāti̭ | pra॒yā॒jebhya॒stat |

yadṷpa॒bhṛti̭ | pra॒yā॒jā॒nū॒yā॒jebhya॒stat | sarva̭smai॒ vā e॒ta-dya॒jñāya̭ gṛhyate |

yaddhru॒vāyā॒mājya᳚m || 26 ||

(a॒bhi॒ghā॒raya̭ti - gṛhṇāti - dhru॒vāyāṃ॒ - catṷṣpadī॒ - prayājānūyā॒jebhya॒sta-ddve॒ ca̭) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - strukhsādanam

āpo̭ devīragrepuvo agreguva॒ ityā̭ha | rū॒pame॒vāsā̭me॒ta-nma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe |

agra̭ i॒maṃ-ya~॒jña-nna̭ya॒tāgrḙ ya॒jñapa̭ti॒mityā̭ha | agra̭ e॒va ya॒jña-nna̭yanti | agrḙ ya॒jñapa̭tim |

yu॒ṣmānindro̭-'vṛṇīta vṛtra॒tūryḙ yū॒yamindra̭mavṛṇīddhvaṃ-vṛ~tra॒tūrya॒ ityā̭ha |

vṛ॒tragṃ ha̭ hani॒ṣyannindra॒ āpo̭ vavre | āpo॒ hendraṃ̭-va~vrire | sa॒jñāṃ-me॒vāsā̭-me॒ta-thsāmā̭naṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe | prokṣi̭tā॒-ssthetyā̭ha || 27 ||

tenāpaḥ॒ prokṣi̭tāḥ || a॒gni-rde॒vebhyo॒ nilā̭yata | kṛṣṇo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | sa vana॒spatī॒-nprāvi̭śat | kṛṣṇo᳚-'syākhare॒ṣṭho᳚-'gnaye᳚ tvā॒ svāhetyā̭ha |

a॒gnaya̭ e॒vaina॒-ñjuṣṭa̭-ṅkaroti | atho̭ a॒gnere॒va medha॒mava̭rundhe || vedi̭rasi ba॒r॒hiṣe᳚ tvā॒ svāhetyā̭ha | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pṛ॒thi॒vī vediḥ̭ || 28 ||

pra॒jā e॒va pṛ̭thi॒vyā-mprati̭ṣṭhāpayati |

ba॒r॒hira̭si sru॒gbhyastvā॒ svāhetyā̭ha |

pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | yaja̭māna॒-ssrucaḥ̭ | yaja̭māname॒va pra॒jāsu॒ prati̭ṣṭhāpayati ||

di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tveti̭ ba॒r॒hirā॒sādya॒ prokṣa̭ti | e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyaḥ॒ prokṣa̭ti | atha॒ tataḥ̭ sa॒ha sru॒cā pu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭-ṅgra॒nthi-mpratyṷkṣati |

pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | yathā॒ sūtyai̭ kā॒la āpaḥ̭

pu॒rastā॒-dyanti̭ || 29 ||

tā॒dṛge॒va tat || sva॒dhā pi॒tṛbhya॒ ityā̭ha | sva॒dhā॒kā॒ro hi pi̭tṛ॒ṇām | ūrgbha̭va barhi॒ṣadbhya॒ iti॒ dakṣi̭ṇāyai॒ śroṇe॒rotta̭rasyai॒ nina̭yati॒ santa̭tyai |

māsā॒ vai pi॒taro̭ barhi॒ṣadaḥ̭ | māsā̭ne॒va prī̭ṇāti |

māsā॒ vā oṣa̭dhī-rva॒rdhaya̭nti | māsāḥ᳚ pacanti॒ samṛ̭ddhyai | ana̭tiskandan. ha pa॒rjanyo̭ varṣati | yatrai॒tade॒va-ṅkri॒yate᳚ || 30 ||

ū॒rjā pṛ̭thi॒vī-ṅga̭ccha॒tetyā̭ha | pṛ॒thi॒vyāme॒vorja̭-ndadhāti |

tasmā᳚-tpṛthi॒vyā ū॒rjā bhṷñjate | gra॒nthiṃ-vi~sragṃ̭sayati | praja̭nayatye॒va tat | ū॒rdhva-mprāñca॒mudgṷ̄ḍha-mpra॒tyañca॒māya̭cchati |

tasmā᳚-tprā॒cīna॒gṃ॒ reto̭ dhīyate | pra॒tīcīḥ᳚ pra॒jā jā̭yante || viṣṇo॒-sstūpo॒-'sītyā̭ha |

ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ || 31 ||

iya̭nta-ṅgṛhṇāti | ya॒jña॒pa॒ruṣā॒ sammi̭tam |

iya̭nta-ṅgṛhṇāti | e॒tāva॒dvai purṷṣe vī॒rya᳚m |

vī॒rya̭ sammitam || 32 ||

apa̭rimita-ṅgṛhṇāti | apa̭rimita॒syāva̭ruddhyai |

tasmi̭-npa॒vitre॒ api̭sṛjati | yaja̭māno॒ vai pra̭sta॒raḥ |

prā॒ṇā॒pā॒nau pa॒vitre᳚ | yaja̭māna e॒va prā̭ṇāpā॒nau da̭dhāti || ūrṇā᳚mradasa-ntvā stṛṇā॒mītyā̭ha | ya॒thā॒ya॒jure॒vai tat | svā॒sa॒stha-nde॒vebhya॒ ityā̭ha | de॒vebhya̭ e॒vaina̭-thsvāsa॒stha-ṅka̭roti || 33 ||

ba॒r॒॒hi-sstṛ̭ṇāti | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pṛ॒thi॒vī vediḥ̭ | pra॒jā e॒va pṛ̭thi॒vyā-mprati̭ṣṭhāpayati || ana̭tidṛśnagg stṛṇāti | pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒rana̭tidṛśna-ṅkaroti | dhā॒raya̭-nprasta॒ra-mpa̭ri॒dhī-npari̭ dadhāti | yaja̭māno॒ vai pra̭sta॒raḥ |

yaja̭māna e॒va ta-thsva॒ya-mpa̭ri॒dhī-npari̭ dadhāti ||

ga॒ndha॒rvo̭-'si vi॒śvāva̭su॒rityā̭ha || 34 ||

viśva̭me॒vāyu॒-ryaja̭māne dadhāti | indra̭sya bā॒hura̭si॒ dakṣi̭ṇa॒ ityā̭ha | i॒ndri॒yame॒va yaja̭māne dadhāti | mi॒trāvarṷṇau tvottara॒taḥ pari̭dhattā॒mityā̭ha |

prā॒ṇā॒pā॒nau mi॒trāvarṷṇau | prā॒ṇā॒pā॒nā-ve॒vāsmi̭-ndadhāti | sūrya̭stvā pu॒rastā᳚-tpā॒tvityā̭ha | rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyai | kasyā᳚ścida॒bhiśa̭styā॒ ityā̭ha | apa̭rimitāde॒vaina̭-mpāti || 35 ||

u॒dī॒cīnā᳚gre॒ nida̭dhāti॒ prati̭ṣṭhityai |

vasṷ̄nāgṃ ru॒drāṇā̭-mādi॒tyānā॒gṃ॒ sada̭si sī॒detyā̭ha | de॒vatā̭nāme॒va sada̭ne prasta॒ragṃ sā̭dayati || ju॒hūra̭si ghṛ॒tācī॒ nāmnetyā̭ha || 36 ||

a॒sau vai ju॒hūḥ | a॒ntari̭kṣamupa॒bhṛt | pṛ॒thi॒vī dhru॒vā | tāsā̭me॒tade॒va pri॒ya-nnāma̭ | ya-dghṛ॒tācīti̭ | ya-dghṛ॒tācītyāha̭ | pri॒yeṇai॒vainā॒ nāmnā̭ sādayati ||

e॒tā a̭sadan-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ka ityā̭ha |

sa॒tyaṃ-vai~ sṷkṛ॒tasya̭ lo॒kaḥ |

sa॒tya e॒vainā᳚-ssukṛ॒tasya̭ lo॒ke sā̭dayati |

tā vi̭ṣṇo pā॒hītyā̭ha | ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ | ya॒jñasya॒ dhṛtyai᳚ | pā॒hi ya॒jña-mpā॒hi ya॒jñapa̭ti-mpā॒hi māṃ-ya~̭jña॒niya॒mityā̭ha | ya॒jñāya॒ yaja̭mānāyā॒tmane᳚ | tebhya̭ e॒vāśiṣa॒māśā॒ste-'nā᳚rtyai || 37 ||

(sthetyā̭ha - pṛthi॒vī vedi॒--r yanti̭ - kri॒yate॒ - viṣṇṷ--r vī॒rya̭sammitaṃ - karo - tyāha - pāti॒ - nāmnetyā̭ha - lo॒ke sā̭dayati॒ ṣaṭca̭) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - āghāraḥ

a॒gninā॒ vai hotrā᳚ | de॒vā asṷrā-na॒bhya̭bhavann |

a॒gnayḙ sami॒ddhyamā̭nā॒yā-nṷbrū॒hītyā̭ha॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai | eka̭vigṃśati-middhmadā॒rūṇi̭ bhavanti | e॒ka॒vi॒gṃ॒śo vai purṷṣaḥ |

purṷṣa॒syāptyai᳚ |

pañca̭daśeddhmadā॒rūṇya॒-bhyāda̭dhāti |

pañca̭daśa॒ vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yaḥ |

a॒rdha॒mā॒sa॒śa-ssaṃ̭va~thsa॒ra ā᳚pyate |

trīn-pa̭ri॒dhīn-pari̭-dadhāti || 38 ||

prā॒jā॒pa॒tyo vai ve॒daḥ | prā॒jā॒pa॒tyaḥ prā॒ṇaḥ | yaja̭māna āhava॒nīyaḥ̭ | yaja̭māna e॒va prā॒ṇa-nda̭dhāti || 39 ||

atho᳚ pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | sarvā̭ e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti || a॒gnima̭gnī-ttristri॒-ssammṛ॒ḍḍhītyā̭ha | tryā̭vṛ॒ddhi ya॒jñaḥ || 40 ||

su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai |

āsī̭no॒-'nya-mā̭ghā॒ra-māghā̭rayati || 41 ||

tiṣṭha̭nna॒nyam | yathā-'no̭ vā॒ rathaṃ̭vā~ yu॒ñjyāt |

e॒vame॒va tada̭ddhva॒ryu-rya॒jñaṃ-yu~̭nakti |

su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhyū᳚ḍhyai |

vaha̭ntyena-ṅgrā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ |

ya e॒vaṃ-ve~da̭ || bhuva̭namasi॒ vipra̭tha॒svetyā̭ha | ya॒jño vai bhuva̭nam | ya॒jña e॒va yaja̭māna-mpra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ prathayati | agne॒ yaṣṭa̭ri॒da-nnama॒ ityā̭ha || 42 ||

a॒gnirvai de॒vānāṃ॒-ya~ṣṭā᳚ | ya e॒va de॒vānāṃ॒-ya~ṣṭā᳚ | tasmā̭ e॒va nama̭skaroti ||

juhvehya॒gnistvā᳚ hvayati devaya॒jyāyā॒ upa̭bhṛ॒dehi̭ de॒vastvā̭ savi॒tā hva̭yati devaya॒jyāyā॒ ityā̭ha |

ā॒gne॒yī vai ju॒hūḥ | sā॒vi॒tryṷpa॒bhṛt | tābhyā̭me॒vaine॒ prasṷ̄ta॒ āda̭tte || agnā̭viṣṇū॒ mā vā॒mava̭kramiṣa॒mityā̭ha |

a॒gniḥ pu॒rastā᳚t | viṣṇṷrya॒jñaḥ pa॒ścāt || 43 ||

tābhyā̭me॒va pra̭ti॒ procyā॒tyākrā̭mati |

viji̭hāthā॒-mmā mā॒ santā᳚pta॒mityā॒hāhigṃ̭sāyai |

lo॒ka-mmḙ lokakṛtau kṛṇuta॒mityā̭ha |

ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || viṣṇo॒-ssthāna̭ma॒sītyā̭ha | ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ | e॒ta-tkhalu॒ vai de॒vānā॒-mapa̭rājita-mā॒yata̭nam | ya-dya॒jñaḥ |

de॒vānā̭me॒vāpa̭rājita ā॒yata̭ne tiṣṭhati ||

i॒ta indro̭ akṛṇo-dvī॒ryā̭ṇītyā̭ha || 44 ||

i॒ndri॒yame॒va yaja̭māne dadhāti |

sa॒mā॒rabhyo॒rdhvo a̭ddhva॒ro di̭vi॒spṛśa॒mityā̭ha॒ vṛddhyai᳚ | ā॒ghā॒ra-mā̭ghā॒ryamā̭ṇa॒manṷ samā॒rabhya̭ | e॒tasmi̭n kā॒le de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | sā॒kṣāde॒va yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti | atho॒ samṛ̭ddhenai॒va ya॒jñena॒ yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti |

ahrṷto ya॒jño ya॒jñapa̭te॒rityā॒hānā᳚rtyai |

indrā̭vā॒n-thsvāhetyā̭ha | i॒ndri॒yame॒va yaja̭māne dadhāti | bṛ॒hadbhā ityā̭ha || 45 ||

su॒va॒rgo vai lo॒ko bṛ॒hadbhāḥ | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || ya॒ja॒mā॒na॒de॒va॒tyā̭ vai ju॒hūḥ | bhrā॒tṛ॒vya॒de॒va॒tyo̭pa॒bhṛt | prā॒ṇa ā̭ghā॒raḥ |

ya-thsagg̭spa॒rśaye᳚t | bhrātṛ̭vye-'sya prā॒ṇa-nda̭ddhyāt | asagg̭sparśayanna॒tyākrā̭mati | yaja̭māna e॒va prā॒ṇa-nda̭dhāti | pā॒himā᳚-'gne॒ duśca̭ritā॒dā mā॒ suca̭rite bha॒jetyā̭ha || 46 ||

a॒gnirvāva pa॒vitra᳚m | vṛ॒ji॒namanṛ̭ta॒-nduśca̭ritam |

ṛ॒ju॒ka॒rmagṃ sa॒tyagṃ suca̭ritam |

a॒gnire॒vainaṃ̭-vṛ~ji॒nāda-nṛ̭tā॒-dduśca̭ritātpāti |

ṛ॒ju॒ka॒rme sa॒tye suca̭rite bhajati | tasmā̭de॒vamāśā᳚ste | ā॒tmano̭ gopī॒thāya̭ || śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya̭ | yadā̭ghā॒raḥ | ā॒tmā dhru॒vā || 47 ||

ā॒ghā॒ra-mā॒ghārya̭ dhru॒vāgṃ sama̭nakti |

ā॒tmanne॒va ya॒jñasya॒ śiraḥ॒ prati̭dadhāti |

dvi-ssama̭nakti | dvau hi prā̭ṇāpā॒nau | tadā̭huḥ |

trire॒va sama̭ñjyāt | tridhā̭tu॒ hi śira॒ iti̭ | śira̭ ivai॒ta-dya॒jñasya̭ | atho॒ trayo॒ vai prā॒ṇāḥ |

prā॒ṇāne॒vāsmi̭-ndadhāti ||

ma॒khasya॒ śiro̭-'si॒ sañjyoti̭ṣā॒ jyoti̭raṅktā॒mityā̭ha |

jyoti̭re॒vāsmā̭ u॒pari̭ṣṭā-ddadhāti |

su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyai || 48 ||

(pari̭dadhāti - prā॒ṇa-nda̭dhāti॒ - hi ya॒jño - ghā̭rayati॒ - nama॒ ityā̭ha - pa॒ścā-d- vī॒ryā̭ṇītyā̭ha॒ - bhā ityā̭ha - bha॒jetyā̭ha - dhru॒ - vaivāsmi̭-ndadhāti॒ trīṇi̭ ca) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - iḍābhakṣaṇam

dhiṣṇi̭yā॒ vā e॒te nyṷpyante | yadbra॒hmā | yaddhotā᳚ | yada̭ddhva॒ryuḥ | yada॒gnīt | ya-dyaja̭mānaḥ | tān. yada̭ntare॒yāt | yaja̭mānasya prā॒ṇān-thsaṅka̭rṣet | pra॒māyṷka-ssyāt | pu॒ro॒ḍāśa̭mapa॒gṛhya॒ sañca̭ratyaddhva॒ryuḥ || 49 ||

yaja̭mānāyai॒va tallo॒kagṃ śigṃ̭ṣati |

nāsya̭ prā॒ṇān-thsaṅka̭rṣati | na pra॒māyṷko bhavati | pu॒rastā᳚-tpra॒tyaṅṅāsī̭naḥ | iḍā̭yā॒ iḍā॒māda̭dhāti |

hastyā॒gṃ॒ hotre᳚ | pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ | pa॒śavaḥ॒ purṷṣaḥ | pa॒śuṣve॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayati | iḍā̭yai॒ vā e॒ṣā prajā̭tiḥ || 50 ||

tā-mprajā̭tiṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ prajā̭yate | dvira॒ṅgulā̭vanakti॒ parva̭ṇoḥ |

yāvā̭ne॒va pa॒śuḥ | tamupa̭hvayate || 51 ||

mukha̭miva॒ pratyupa̭hvayeta | sa॒mu॒ṅkhāne॒va pa॒śūnupa̭hvayate | pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ |

tasmā॒-thsā-'nvā॒rabhyā᳚ | a॒ddhva॒ryuṇā̭ ca॒ yaja̭mānena ca | upa̭hūtaḥ paśu॒māna̭sā॒nītyā̭ha |

upa॒ hyḙnau॒ hvaya̭te॒ hotā᳚ | iḍā̭yai de॒vatā̭nā-mupaha॒ve | upa̭hūtaḥ paśu॒mā-nbha̭vati |

ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 52 ||

yāṃ-vai~ hastyā॒miḍā̭mā॒dadhā̭ti | vā॒ca-ssā bhā̭ga॒dheya᳚m | yāmṷpa॒hvaya̭te | prā॒ṇānā॒gṃ॒ sā | vāca̭-ñcai॒va prā॒ṇāgścāva̭rundhe ||

atha॒ vā e॒tarhyupa̭hūtāyā॒miḍā̭yām |

pu॒ro॒ḍāśa̭syai॒va ba̭rhi॒ṣado̭ mīmā॒gṃ॒sā | yaja̭māna-nde॒vā a̭bruvann | ha॒virno॒ nirva॒peti̭ | nāhama̭bhā॒go nirva̭phsyā॒mītya̭bravīt || 53 ||

na mayā̭-'bhā॒gayā 'nṷvakṣya॒theti॒ vāga̭bravīt |

nāhama̭bhā॒gā pṷro-'nuvā॒kyā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ puro-'nuvā॒kyā᳚ | nāhama̭bhā॒gā yā॒jyā̭ bhaviṣyā॒mīti̭

yā॒jyā᳚ | na mayā̭-'bhā॒gena॒ vaṣa̭ṭkariṣya॒theti̭ vaṣaṭkā॒raḥ | ya-dya̭jamānabhā॒ga-nni॒dhāya̭ puro॒ḍāśa̭-mbarhi॒ṣada̭-ṅka॒roti̭ |

tāne॒va ta-dbhā॒ginaḥ̭ karoti | ca॒tu॒rdhā ka̭roti | cata̭sro॒ diśaḥ̭ | di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati | ba॒r॒hi॒ṣada̭-ṅkaroti || 54 ||

yaja̭māno॒ vai pṷro॒ḍāśaḥ̭ | pra॒jā ba॒r॒hiḥ |

yaja̭māname॒va pra॒jāsu॒ prati̭ṣṭhāpayati |

tasmā̭da॒sthnā-'nyāḥ pra॒jāḥ pra̭ti॒tiṣṭha̭nti | mā॒gṃ॒senā॒nyāḥ | atho॒ khalvā̭huḥ | dakṣi̭ṇā॒ vā e॒tā ha̭vi-rya॒jñasyā᳚ntarve॒dyava̭ruddhyante |

ya-tpṷro॒ḍāśa̭-mbarhi॒ṣada̭-ṅka॒rotīti̭ | ca॒tu॒rdhā ka̭roti | ca॒tvāro॒ hyḙte ha̭vi-rya॒jñasya॒rtvijaḥ̭ || 55 ||

ā॒deśa̭mṛ॒tvigbhyo॒ dakṣi̭ṇā nī॒yante᳚ | tā॒dṛge॒va tat | a॒gnīdhe᳚ pratha॒māyāda̭dhāti || 56 ||

a॒gnimṷkhā॒ hyṛddhiḥ̭ | a॒gnimṷkhāme॒vardhiṃ॒-ya~ja̭māna ṛddhnoti || sa॒kṛdṷpa॒stīrya॒ dvirā॒dadha̭t | u॒pa॒stīrya॒ dvira॒bhighā̭rayati |

ṣaṭ-thsampa̭dyante | ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | ve॒dena̭ bra॒hmaṇe᳚ brahmabhā॒ga-mpari̭harati | prā॒jā॒pa॒tyo vai ve॒daḥ | prā॒jā॒pa॒tyo bra॒hmā || 57 ||

athā᳚ddhva॒ryave᳚ | pra॒ti॒ṣṭhā vā e॒ṣā ya॒jñasya̭ | yada̭ddhva॒ryuḥ |

tasmā᳚ddhavi-rya॒jñasyai॒tāme॒vāvṛta॒manṷ || 58 ||

a॒nyā dakṣi̭ṇā nīyante | ya॒jñasya॒ prati̭ṣṭhityai |

a॒gnima̭gnī-thsa॒kṛ-thsa̭kṛ॒-thsammṛ॒ḍḍhītyā̭ha |

parāṃ̭iva॒ hyḙtarhi̭ ya॒jñaḥ || i॒ṣi॒tā daivyā॒ hotā̭ra॒ ityā̭ha | i॒ṣi॒tagṃ hi karma̭ kri॒yate᳚ |

bha॒dra॒vācyā̭ya॒ preṣi̭to॒ mānṷṣa-ssūktavā॒kāya̭ sū॒ktā brū॒hītyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste |

sva॒gā daivyā॒ hotṛ̭bhya॒ ityā̭ha | ya॒jñame॒va tathsva॒gā ka̭roti | sva॒sti-rmānṷṣebhya॒ ityā̭ha |

ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste | śaṃ॒yo~-rbrū॒hītyā̭ha |

śaṃ॒yu~me॒va bā̭rhaspa॒tya-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhayati || 59 ||

(ca॒ra॒tya॒ddhva॒ryuḥ - prajā̭ti--r hvayate॒ - vedā᳚ - bravī-d- barhi॒ṣada̭-ṅkaro-tyṛ॒tvijo̭-dadhāti-bra॒hmā-'nṷ-karoti ca॒tvāri̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - prastaraprahārādikam

ja॒ni॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭nudate |

sa viṣṷ̄ca e॒vāpohya̭ sa॒patnā॒n॒. yaja̭mānaḥ |

a॒smin ~lo॒ke prati̭tiṣṭhati || 60 ||

dvābhyā᳚m | dvipra̭tiṣṭho॒ hi || vasṷbhyastvā ru॒drebhya̭stvā-''di॒tyebhya॒stvetyā̭ha |

ya॒thā॒ya॒jure॒vai tat | sru॒kṣu pra̭sta॒rama̭nakti |

i॒me vai lo॒kā-ssrucaḥ̭ | yaja̭mānaḥ prasta॒raḥ | yaja̭māname॒va teja̭sā-'nakti | tre॒dhā-'na̭kti |

traya̭ i॒me lo॒kāḥ || 61 ||

e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo̭-'nakti |

a॒bhi॒pū॒rvama̭nakti | a॒bhi॒pū॒rvame॒va yaja̭māna॒-nteja̭sā-'nakti || a॒ktagṃ rihā̭ṇā॒ ityā̭ha |

tejo॒ vā ājya᳚m | yaja̭mānaḥ prasta॒raḥ |

yaja̭māname॒va teja̭sā-'nakti | vi॒yantu॒ vaya॒ ityā̭ha | vaya̭ e॒vaina̭-ṅkṛ॒tvā |

su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati || 62 ||

pra॒jāṃ-yo~ni॒-mmā nirmṛ̭kṣa॒mityā̭ha | pra॒jāyai̭ gopī॒thāya̭ || āpyā̭yantā॒māpa॒ oṣa̭dhaya॒ ityā̭ha | āpa̭ e॒vauṣa̭dhī॒rāpyā̭yayati | ma॒rutā॒-mpṛṣa̭taya॒-ssthetyā̭ha | ma॒ruto॒ vai vṛṣṭyā̭ īśate |

vṛṣṭi̭me॒vāva̭rundhe | diva̭-ṅgaccha॒ tato̭ no॒ vṛṣṭi॒mera॒yetyā̭ha | vṛṣṭi॒rvai dyauḥ | vṛṣṭi̭me॒vāva̭rundhe || 63 ||

yāva॒dvā a̭ddhva॒ryuḥ pra̭sta॒ra-mpra॒hara̭ti | tāva̭da॒syāyṷrmīyate | ā॒yu॒ṣpā a̭gne॒-'syāyṷrme pā॒hītyā̭ha | āyṷre॒vātman-dha̭tte |

yāva॒dvā a̭ddhva॒ryuḥ pra̭sta॒ra-mpra॒hara̭ti | tāva̭dasya॒ cakṣṷrmīyate | ca॒kṣu॒ṣpā a̭gne-'si॒ cakṣṷrme pā॒hītyā̭ha | cakṣṷre॒vātman-dha̭tte ||

dhru॒vā-'sītyā̭ha॒ prati̭ṣṭhityai ||

ya-mpa̭ri॒dhi-mpa॒ryadha̭tthā॒ ityā̭ha || 64 ||

ya॒thā॒ya॒jure॒vaitat | agnḙ deva pa॒ṇibhi̭-rvī॒yamā̭ṇa॒ ityā̭ha | a॒gnaya̭ e॒vaina॒-ñjuṣṭa̭-ṅkaroti |

ta-nta̭ e॒tamanu॒ joṣa̭-mbharā॒mītyā̭ha |

sa॒jā॒tāne॒vāsmā॒ anṷkānkaroti |

nede॒ṣa tvada̭pace॒tayā̭tā॒ ityā॒hānṷkhyātyai || ya॒jñasya॒ pātha॒ upa॒ sami̭ta॒mityā̭ha |

bhū॒māna̭me॒vopai̭ti | pa॒ri॒dhīn-praha̭rati |

ya॒jñasya॒ sami̭ṣṭyai || 65 ||

srucau॒ sa-mprasrā̭vayati | yade॒va tatra̭ krū॒ram |

tat-tena̭ śamayati | ju॒hvāmṷpa॒bhṛta᳚m | ya॒ja॒mā॒na॒de॒va॒tyā̭ vai ju॒hūḥ |

bhrā॒tṛ॒vya॒de॒va॒tyo̭pa॒bhṛt |

yaja̭mānāyai॒va bhrātṛ̭vya॒mupa̭sti-ṅkaroti ||

sa॒gg॒srā॒vabhā̭gā॒-ssthetyā̭ha |

vasa̭vo॒ vai ru॒drā ā̭di॒tyā-ssagg̭srā॒vabhā̭gāḥ |

teṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya᳚m || 66 ||

tāne॒va tena̭ prīṇāti | vai॒śva॒de॒vyarcā | e॒te hi viśvḙ de॒vāḥ | tri॒ṣṭug-bha̭vati | i॒ndri॒yaṃ-vai~ tri॒ṣṭuk | i॒ndri॒yame॒va yaja̭māne dadhāti || a॒gnervā॒mapa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayā॒mītyā̭ha |

i॒yaṃ-vā~ a॒gnirapa̭nnagṛhaḥ | a॒syā e॒vaine॒ sada̭ne sādayati | su॒mnāya̭ sumninī su॒mne mā̭ dhatta॒mityā̭ha || 67 ||

pra॒jā vai pa॒śavaḥ̭ su॒mnam | pra॒jāme॒va pa॒śūnā॒tmandha̭tte | dhu॒ri dhu॒ryaṷ pāta॒mityā̭ha | jā॒yā॒pa॒tyo-rgo̭pī॒thāya̭ || agnḙ-'dabdhāyo-'śītatano॒ ityā̭ha | ya॒thā॒ya॒jure॒vaitat | pā॒hi mā॒-'dya di॒vaḥ pā॒hi prasi̭tyai pā॒hi duri̭ṣṭyai pā॒hi dṷradma॒nyai pā॒hi duśca̭ritā॒dityā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste |

avi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅkṛ̭ṇu su॒ṣadā॒ yoni॒gg॒ svāhetī᳚ddhma-saṃ॒vṛ~śca̭nānyanvāhārya॒paca̭ne 'bhyā॒dhāya̭ phalīkaraṇaho॒ma-ñjṷhoti |

ati̭riktāni॒ vā i̭ddhma saṃ॒vṛ~śca̭nāni || 68 ||

ati̭riktāḥ phalī॒kara̭ṇāḥ | ati̭riktamājyoccheṣa॒ṇam |

ati̭rikta e॒vāti̭rikta-ndadhāti | atho॒ ati̭rikte-nai॒vāti̭rikta-mā॒ptvā-'va̭rundhe || vedi̭-rde॒vebhyo॒ nilā̭yata | tāṃ-ve~॒denānva̭vindann | ve॒dena॒ vediṃ̭-vi~viduḥ pṛthi॒vīm | sā pa̭prathe pṛthi॒vī pārthi̭vāni |

garbha̭-mbibharti॒ bhuva̭neṣva॒ntaḥ |

tato̭ ya॒jño jā̭yate viśva॒dāni॒riti̭ pu॒rastā᳚-thstambaya॒juṣo̭ ve॒dena॒ vedi॒gṃ॒ sammā॒ṣṭryanṷvittyai || 69 ||

mi॒thu॒name॒va ka̭roti | vi॒ndate᳚ pra॒jām |

ve॒dagṃ hotā-''ha̭va॒nīyā᳚-thstṛ॒ṇannḙti |

ya॒jñame॒va ta-thsanta̭no॒tyotta̭rasmā-dardhamā॒sāt |

tagṃ santa̭ta॒mutta̭re-'rdhamā॒sa āla̭bhate || 70 ||

ta-ṅkā॒lekā̭la॒ āga̭te yajate || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti |

sa tvā a̭ddhva॒ryu-ssyā᳚t | yo yato̭ ya॒jña-mpra̭yu॒ṅkte |

tadḙna-mpratiṣṭhā॒paya॒tīti̭ |

vātā॒dvā a̭ddhva॒ryurya॒jña-mprayṷṅkte |

devā̭ gātuvido gā॒tuṃ-vi~॒tvā gā॒tumi॒tetyā̭ha |

yata̭ e॒va ya॒jña-mpra̭yu॒ṅkte |

tadḙna॒-mprati̭ṣṭhāpayati |

prati̭tiṣṭhati pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒-ryaja̭mānaḥ || 71 ||

(ti॒ṣṭha॒tī॒ - me lo॒kā - ga̭mayati॒ - dyau-rvṛṣṭi̭me॒vāva̭rundhe - pa॒ryadha̭tthā॒ ityā̭ha॒ - sami̭ṣṭyai - bhāga॒dheyaṃ̭ - dhatta॒mityā̭ha॒ - vā i̭ddhma saṃ॒vṛ~śca̭nā॒ - nyanṷvittyai - labhate॒ - yaja̭mānaḥ) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - patnīyokravimokaḥ

yo vā aya̭thādevataṃ-ya~॒jñamṷpa॒cara̭ti |

ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate | pāpī̭yā-nbhavati | yo ya̭thādeva॒tam | na de॒vatā᳚bhya॒ āvṛ̭ścyate |

vasī̭yā-nbhavati | vā॒ru॒ṇo vai pāśaḥ̭ |

i॒maṃ-vi~ṣyā̭mi॒ varṷṇasya॒ pāśa॒mityā̭ha |

va॒ru॒ṇa॒pā॒śāde॒vainā᳚-mmuñcati |

sa॒vi॒tṛpra̭sūto yathādeva॒tam || 72 ||

na de॒vatā᳚bhya॒ āvṛ̭ścyate | vasī̭yā-nbhavati |

ā॒tmana̭śca॒ yaja̭mānasya॒ cānā᳚tyai sa॒tvāṃya~̭ ||

samāyṷṣā॒ sampra॒jayetyā̭ha || 73 ||

ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste pūrṇapā॒tre | a॒nta॒to̭-'nu॒ṣṭubhā᳚ | catṷṣpa॒dvā e॒tacchandaḥ॒ prati̭ṣṭhita॒-mpatni̭yai pūrṇapā॒tre bha̭vati |

a॒smin ~lo॒ke prati̭tiṣṭhā॒nīti̭ |

a॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati | atho॒ vāgvā a̭nu॒ṣṭuk | vāmmi̭thu॒nam | āpo॒ retaḥ̭ pra॒jana̭nam |

e॒tasmā॒dvai mi̭thu॒nādvi॒dyota̭māna-ssta॒naya̭nvarṣati | retaḥ̭ si॒ñcann || 74 ||

pra॒jāḥ pra̭ja॒nayanṋ || yadvai ya॒jñasya॒ brahma̭ṇā yu॒jyate᳚ | brahma̭ṇā॒ vai tasya̭ vimo॒kaḥ | a॒dbhi-śśāntiḥ̭ | vimṷktaṃ॒-vā~ e॒tarhi॒ yoktra॒-mbrahma̭ṇā |

ā॒dāyai̭na॒tpatnī̭ sa॒hāpa upa̭gṛhṇīte॒ śāntyai᳚ |

a॒ñja॒lau pū᳚rṇapā॒tramāna̭yati | reta̭ e॒vāsyā᳚-mpra॒jā-nda̭dhāti | pra॒jayā॒ hi ma̭nu॒ṣyaḥ̭ pū॒rṇaḥ |

mukhaṃ॒-vi~mṛ̭ṣṭe | a॒va॒bhṛ॒thasyai॒va rū॒pa-ṅkṛ॒tvotti̭ṣṭhati || 75 ||

(sa॒vi॒tṛpra̭sūto yathādeva॒taṃ-pra॒jayetyā̭ha-si॒ñca-nmṛ̭ṣṭa॒ eka̭-ñca) (a. 10)

anuvākaṃ 11 - upaveṣopagūhanam

pa॒ri॒ve॒ṣo vā e॒ṣa vana॒spatī̭nām | yadṷpave॒ṣaḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | vi॒ndatḙ parive॒ṣṭāra᳚m | tamṷtka॒re || ya-nde॒vā ma̭nu॒ṣyḙṣu |

u॒pa॒ve॒ṣamadhā̭rayann | ye a॒smadapa̭cetasaḥ | tāna॒smabhya̭-mi॒hākṷru | upa̭ve॒ṣopa̭viḍḍhi naḥ || 76 ||

pra॒jā-mpuṣṭi॒matho॒ dhana᳚m |

dvi॒pado̭ na॒ścatṷṣpadaḥ | dhru॒vāna-na̭pagān-ku॒rviti̭ pu॒rastā᳚-tpra॒tyañca॒mupa̭gūhati |

tasmā᳚-tpu॒rastā᳚-tpra॒tyañcaḥ̭ śū॒drā ava̭syanti | stha॒vi॒ma॒ta upa̭gūhati | apra̭tivādina e॒vainā᳚n kurute ||

dhṛṣṭi॒rvā ṷpave॒ṣaḥ |

śu॒cārto vajro॒ brahma̭ṇā॒ sagṃśi̭taḥ |

yopa̭ve॒ṣe śuk | sā-'mumṛ̭cchatu॒ ya-ndvi॒ṣma iti̭ || 77 ||

i॒hi ti॒sraḥ pa̭rā॒vataḥ̭ | i॒hi pañca॒janā॒gṃ॒ ati̭ |

i॒hi ti॒sro-'ti̭ roca॒nā yāva̭t | sūryo॒ asa̭-ddi॒vi |

pa॒ra॒mā-ntvā̭ parā॒vata᳚m || 78 ||

indro̭ nayatu vṛtra॒hā | yato॒ na puna॒rāya̭si |

śa॒śva॒tībhya॒-ssamā᳚bhya॒ iti̭ | tri॒vṛdvā e॒ṣa vajro॒ brahma̭ṇā॒ sagṃśi̭taḥ | śu॒caivainaṃ̭-vi~॒ddhvā |

e॒bhyo lo॒kebhyo̭ ni॒rṇudya̭ | vajrḙṇa॒ brahma̭ṇā stṛṇute | ha॒to̭ 'sāvava̭dhiṣmā॒-mumityā̭ha॒

stṛtyai᳚ | ya-ndvi॒ṣyātta-ndhyā̭yet |

śu॒caivaina̭-marpayati || 79 ||

(no॒-dvi॒ṣma iti̭-parā॒vata̭-marpayati) (a. 11)

(pratyṷṣṭaṃ - di॒va-śśilpa॒ - maya̭jño - dhṛ॒ta-ñca̭ - devāsu॒rā-ssa e॒tamindra॒ - āpo̭ devī - ra॒gninā॒ - dhiṣṇi̭yā॒ - atha॒ srucau॒ - yo vā aya̭thādevataṃ - parive॒ṣo vā ekā̭daśa)

(pratyṷṣṭa॒ - maya̭jña - e॒ṣā hi viśvḙṣā-nde॒vānā̭ - mū॒rjā pṛ̭thi॒vī - matho॒ rakṣa̭sāṃ॒ - tā-mprajā̭tiṃ॒ - dvābhyāṃ॒ - ta-ṅkā॒lekā̭le॒ nava̭saptatiḥ)

(pratyṷṣṭagṃ - śu॒caivaina̭marpayati)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake tṛtīya prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||