1.1 - Agnyadheyabrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Brahma Sandhattam

ॐ

1.1 - અગ્ન્યાધેયબ્રાહ્મણં - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણ પાઠઃ - બ્રહ્મ સન્ધત્તં

Krishna Vedic Gujarati

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે પ્રથમઃ પ્રપાઠકઃ - અગ્ન્યાધેયબ્રાહ્મણં

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

બ્રહ્મ॒ સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તન્મે॑ જિન્વતમ્ । ક્ષ॒ત્રગ્ં સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તન્મે॑ જિન્વતમ્ । ઇષ॒ગ્ં॒ સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તા-મ્મે॑ જિન્વતમ્ । ઊર્જ॒ગ્ં॒ સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તા-મ્મે॑ જિન્વતમ્ । ર॒યિગ્ં સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તા-મ્મે॑ જિન્વતમ્ । પુષ્ટિ॒ગ્ં॒ સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તા-મ્મે॑ જિન્વતમ્ । પ્ર॒જાગ્ં સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તા-મ્મે॑ જિન્વતમ્ । પ॒શૂ-ન્થ્સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તાન્મે॑ જિન્વતમ્ ॥ સ્તુ॒તો॑-ઽસિ॒ જન॑ધાઃ । દે॒વાસ્ત્વા॑ શુક્ર॒પાઃ પ્રણ॑યન્તુ ॥ 1 ॥

સુ॒વીરાઃ᳚ પ્ર॒જાઃ પ્ર॑જ॒નય॒-ન્પરી॑હિ । શુ॒ક્ર-શ્શુ॒ક્રશો॑ચિષા ॥ સ્તુ॒તો॑-ઽસિ॒ જન॑ધાઃ । દે॒વાસ્ત્વા॑ મન્થિ॒પાઃ પ્રણ॑યન્તુ ॥ સુ॒પ્ર॒જાઃ પ્ર॒જાઃ પ્ર॑જ॒નય॒-ન્પરી॑હિ । મ॒ન્થી મ॒ન્થિશો॑ચિષા ॥સ॒જ॒ઙ્ગ્મા॒નૌ દિ॒વ આ પૃ॑થિ॒વ્યા-ઽઽયુઃ॑ । સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તન્મે॑ જિન્વતમ્ । પ્રા॒ણગ્ં સન્ધ॑ત્ત॒-ન્ત-મ્મે॑ જિન્વતમ્ । અ॒પા॒નગ્ં સન્ધ॑ત્ત॒-ન્ત-મ્મે॑ જિન્વતમ્ ॥ 2 ॥

વ્યા॒નગ્ં સન્ધ॑ત્ત॒-ન્ત-મ્મે॑ જિન્વતમ્ । ચક્ષુ॒-સ્સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તન્મે॑ જિન્વતમ્ । શ્રોત્ર॒ગ્ં॒ સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તન્મે॑ જિન્વતમ્ । મન॒-સ્સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તન્મે॑ જિન્વતમ્ । વાચ॒ગ્ં॒ સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તા-મ્મે॑ જિન્વતમ્ ॥ આયુઃ॑ સ્થ॒ આયુ॑ર્મે ધત્તમ્ । આયુ॑-ર્ય॒જ્ઞાય॑ ધત્તમ્ । આયુ॑-ર્ય॒જ્ઞપ॑તયે ધત્તમ્ । પ્રા॒ણ-સ્સ્થઃ॑ પ્રા॒ણ-મ્મે॑ ધત્તમ્ । પ્રા॒ણં-યઁ॒જ્ઞાય॑ ધત્તમ્ ॥ 3 ॥

પ્રા॒ણં-યઁ॒જ્ઞપ॑તયે ધત્તમ્ । ચક્ષુઃ॑ સ્થ॒શ્ચક્ષુ॑ર્મે ધત્તમ્ । ચક્ષુ॑-ર્ય॒જ્ઞાય॑ ધત્તમ્ । ચક્ષુ॑-ર્ય॒જ્ઞપ॑તયે ધત્તમ્ । શ્રોત્રગ્ગ્॑ સ્થ॒-શ્શ્રોત્ર॑-મ્મે ધત્તમ્ । શ્રોત્રં॑-યઁ॒જ્ઞાય॑ ધત્તમ્ । શ્રોત્રં॑-યઁ॒જ્ઞપ॑તયે ધત્તમ્ । તૌ દે॑વૌ શુક્રામન્થિનૌ ।ક॒લ્પય॑ત॒-ન્દૈવી॒ર્વિશઃ॑ । ક॒લ્પય॑ત॒-મ્માનુ॑ષીઃ ॥ 4 ॥

ઇષ॒-મૂર્જ॑મ॒સ્માસુ॑ ધત્તમ્ । પ્રા॒ણા-ન્પ॒શુષુ॑ । પ્ર॒જા-મ્મયિ॑ ચ॒ યજ॑માને ચ ॥ નિર॑સ્ત॒-શ્શણ્ડઃ॑ । નિર॑સ્તો॒ મર્કઃ॑ ॥ અપ॑નુત્તૌ॒ શણ્ડા॒મર્કૌ॑ સ॒હામુના᳚ ॥ શુ॒ક્રસ્ય॑ સ॒મિદ॑સિ । મ॒ન્થિનઃ॑ સ॒મિદ॑સિ ॥ સ પ્ર॑થ॒મ-સ્સઙ્કૃ॑તિ-ર્વિ॒શ્વક॑ર્મા । સ પ્ર॑થ॒મો મિ॒ત્રો વરુ॑ણો અ॒ગ્નિઃ । સ પ્ર॑થ॒મો બૃહ॒સ્પતિ॑શ્ચિકિ॒ત્વાન્ । તસ્મા॒ ઇન્દ્રા॑ય સુ॒તમાજુ॑હોમિ ॥ 5 ॥

(ન॒ય॒ - ન્ત્વ॒પા॒નગ્ં સન્ધ॑ત્તં॒ ત-મ્મે॑ જિન્વતં - પ્રા॒ણં-યઁ॒જ્ઞાય॑ ધત્તં॒ - માનુ॑ષી--ર્ અ॒ગ્નિ-ર્દ્વે ચ॑) (અ. 1)

બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-ન્તત્ । ઇષ॒મૂર્જગ્ં॑ ર॒યિ-મ્પુષ્ટિ॑-મ્પ્ર॒જા-ન્તામ્ । પ॒શુ-ન્તાન્ । સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તત્ । પ્રા॒ણમ॑પા॒નં-વ્યાઁ॒ન-ન્તમ્ । ચક્ષુ॒-શ્શ્રોત્ર॒-મ્મન॒સ્તત્ । વાચ॒-ન્તામ્ । ઇ॒ષાદિ॒પઞ્ચ॑કે॒ વાચ॒-ન્તા-મ્મે᳚ । પ॒શૂ-ન્થ્સન્ધ॑ત્ત॒-ન્તાન્મે᳚ । પ્રા॒ણાદિ॒ત્રિત॑યે॒ ત-મ્મે᳚ । અ॒ન્યત્ર॒ તન્મે᳚ । )

કૃત્તિ॑કા-સ્વ॒ગ્નિ-માદ॑ધીત । એ॒તદ્વા અ॒ગ્ને-ર્નક્ષ॑ત્રમ્ । ય-ત્કૃત્તિ॑કાઃ । સ્વાયા॑મે॒વૈન॑-ન્દે॒વતા॑યામા॒ધાય॑ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સી ભ॑વતિ ॥ મુખં॒-વાઁ એ॒તન્નક્ષ॑ત્રાણામ્ । ય-ત્કૃત્તિ॑કાઃ । યઃ કૃત્તિ॑કા-સ્વ॒ગ્નિ-મા॑ધ॒ત્તે । મુખ્ય॑ એ॒વ ભ॑વતિ ॥ અથો॒ ખલુ॑ ॥ 6 ॥

અ॒ગ્નિ॒-ન॒ક્ષ॒ત્રમિત્ય-પ॑ચાયન્તિ । ગૃ॒હાનઃઅ॒ દાહુ॑કો ભવતિ ॥ પ્ર॒જાપ॑તી રોહિ॒ણ્યા-મ॒ગ્નિ-મ॑સૃજત । ત-ન્દે॒વા રો॑હિ॒ણ્યા-માદ॑ધત । તતો॒ વૈ તે સર્વા॒-ન્રોહા॑નરોહન્ન્ । ત-દ્રો॑હિ॒ણ્યૈ રો॑હિણિ॒ત્વમ્ । યો રો॑હિ॒ણ્યા-મ॒ગ્નિમા॑ધ॒ત્તે । ઋ॒ધ્નોત્યે॒વ । સર્વા॒-ન્રોહા᳚ન્-રોહતિ ॥ દે॒વા વૈ ભ॒દ્રા-સ્સન્તો॒-ઽગ્નિ-માધિ॑થ્સન્ત ॥ 7 ॥

તેષા॒મના॑હિતો॒ ઽગ્નિરાસી᳚ત્ । અથૈ᳚ભ્યો વા॒મં-વઁસ્વપા᳚ક્રામત્ । તે પુન॑ર્વસ્વો॒રાદ॑ધત । તતો॒ વૈ તાન્ વા॒મં-વઁસૂ॒પાવ॑ર્તત । યઃ પુ॒રા ભ॒દ્ર-સ્સમ્પાપી॑યા॒-ન્થ્સ્યાત્ । સ પુન॑ર્વસ્વો-ર॒ગ્નિ-માદ॑ધીત । પુન॑રે॒વૈનં॑-વાઁ॒મં-વઁસૂ॒પાવ॑ર્તતે । ભ॒દ્રો ભ॑વતિ ॥ યઃ કા॒મયે॑ત॒ દાન॑કામા મે પ્ર॒જા-સ્સ્યુ॒રિતિ॑ । સ પૂર્વ॑યોઃ॒ ફલ્ગુ॑ન્યો-ર॒ગ્નિ-માદ॑ધીત ॥ 8 ॥

અ॒ર્ય॒મ્ણો વા એ॒તન્નક્ષ॑ત્રમ્ । યત્પૂર્વે॒ ફલ્ગુ॑ની । અ॒ર્ય॒મેતિ॒ તમા॑હુ॒ર્યો દદા॑તિ । દાન॑કામા અસ્મૈ પ્ર॒જા ભ॑વન્તિ ॥ યઃ કા॒મયે॑ત ભ॒ગી સ્યા॒મિતિ॑ । સ ઉત્ત॑રયોઃ॒ ફલ્ગુ॑ન્યો-ર॒ગ્નિમાદ॑ધીત । ભગ॑સ્ય॒ વા એ॒તન્નક્ષ॑ત્રમ્ । યદુત્ત॑રે॒ ફલ્ગુ॑ની । ભ॒ગ્યે॑વ ભ॑વતિ ॥ કા॒લ॒ક॒ઞ્જા વૈ નામાસુ॑રા આસન્ન્ ॥ 9 ॥

તે સુ॑વ॒ર્ગાય॑ લો॒કાયા॒ગ્નિ-મ॑ચિન્વત । પુરુ॑ષ॒ ઇષ્ટ॑કા॒-મુપા॑દધા॒ત્-પુરુ॑ષ॒ ઇષ્ટ॑કામ્ । સ ઇન્દ્રો᳚ બ્રાહ્મ॒ણો બ્રુવા॑ણ॒ ઇષ્ટ॑કા॒મુપા॑ધત્ત । એ॒ષા મે॑ ચિ॒ત્રા નામેતિ॑ । તે સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમાપ્રારો॑હન્ન્ । સ ઇન્દ્ર॒ ઇષ્ટ॑કા॒માવૃ॑હત્ । તે-ઽવા॑કીર્યન્ત । યે॑-ઽવાકી᳚ર્યન્ત । ત ઊર્ણા॒વભ॑યો-ઽભવન્ન્ । દ્વાવુદ॑પતતામ્ ॥ 10 ॥

તૌ દિ॒વ્યૌ શ્વાના॑વભવતામ્ । યો ભ્રાતૃ॑વ્યવા॒-ન્થ્સ્યાત્ । સ ચિ॒ત્રાયા॑-મ॒ગ્નિ-માદ॑ધીત । અ॒વ॒કીર્યૈ॒વ ભ્રાતૃ॑વ્યાન્ । ઓજો॒ બલ॑મિન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑મા॒ત્મન્-ધ॑ત્તે ॥ વ॒સન્તા᳚ બ્રાહ્મ॒ણો᳚ ઽગ્નિમાદ॑ધીત । વ॒સ॒ન્તો વૈ બ્રા᳚હ્મ॒ણસ્ય॒ર્તુઃ । સ્વ એ॒વૈન॑-મૃ॒તાવા॒ધાય॑ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સી ભ॑વતિ । મુખં॒-વાઁ એ॒તદૃ॑તૂ॒નામ્ ॥ 11 ॥

ય-દ્વ॑સ॒ન્તઃ । યો વ॒સન્તા॒-ઽગ્નિમા॑ધ॒ત્તે । મુખ્ય॑ એ॒વ ભ॑વતિ । અથો॒ યોનિ॑મન્તમે॒વૈન॒-મ્પ્રજા॑ત॒માધ॑ત્તે । ગ્રી॒ષ્મે રા॑જ॒ન્ય॑ આદ॑ધીત । ગ્રી॒ષ્મો વૈ રા॑જ॒ન્ય॑સ્ય॒ર્તુઃ । સ્વ એ॒વૈન॑મૃ॒તાવા॒ધાય॑ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યા॒વી ભ॑વતિ । શ॒રદિ॒ વૈશ્ય॒ આદ॑ધીત । શ॒રદ્વૈ વૈશ્ય॑સ્ય॒ર્તુઃ ॥ 12 ॥

સ્વ એ॒વૈન॑મૃ॒તાવા॒ધાય॑ । પ॒શુ॒મા-ન્ભ॑વતિ ॥ ન પૂર્વ॑યોઃ॒ ફલ્ગુ॑ન્યો-ર॒ગ્નિમાદ॑ધીત । એ॒ષા વૈ જ॑ઘ॒ન્યા॑ રાત્રિઃ॑ સંવઁથ્સ॒રસ્ય॑ । યત્પૂર્વે॒ ફલ્ગુ॑ની । પૃ॒ષ્ટિ॒ત એ॒વ સં॑વઁથ્સ॒રસ્યા॒-ગ્નિમા॒ધાય॑ । પાપી॑યાન્-ભવતિ । ઉત્ત॑રયો॒રાદ॑ધીત । એ॒ષા વૈ પ્ર॑થ॒મા રાત્રિઃ॑ સંવઁથ્સ॒રસ્ય॑ । યદુત્ત॑રે॒ ફલ્ગુ॑ની । મુ॒ખ॒ત એ॒વ સં॑વઁથ્સ॒રસ્યા॒-ગ્નિમા॒ધાય॑ । વસી॑યા-ન્ભવતિ ॥ અથો॒ ખલુ॑ । ય॒દૈવૈનં॑-યઁ॒જ્ઞ ઉ॑પ॒નમે᳚ત્ । અથાદ॑ધીત । સૈવાસ્યર્ધિઃ॑ ॥ 13 ॥

(ખલ્વા॑ - ધિથ્સન્ત॒ - ફલ્ગુ॑ન્યોર॒ગ્નિમાદ॑ધીતા - સન્ - નપતતા - મતૂ॒નાં - ઁવૈશ્ય॑સ્ય॒ર્તુ - રુત્ત॑રે॒ ફલ્ગુ॑ની॒ ષટ્ ચ॑) (અ. 2)

ઉદ્ધ॑ન્તિ । યદે॒વાસ્યા॑ અમે॒દ્ધ્યમ્ । તદપ॑ હન્તિ ॥ અ॒પો-ઽવો᳚ક્ષતિ॒ શાન્ત્યૈ᳚ ॥ સિક॑તા॒ નિવ॑પતિ । એ॒તદ્વા અ॒ગ્ને-ર્વૈ᳚શ્વાન॒રસ્ય॑ રૂ॒પમ્ । રૂ॒પેણૈ॒વ વૈ᳚શ્વાન॒રમવ॑-રુન્ધે ॥ ઊષા॒-ન્નિવ॑પતિ । પુષ્ટિ॒ર્વા એ॒ષા પ્ર॒જન॑નમ્ । યદૂષાઃ᳚ ॥ 14 ॥

પુષ્ટ્યા॑મે॒વ પ્ર॒જન॑ને॒ ઽગ્નિમાધ॑ત્તે । અથો॑ સ॒ઞ્જ્ઞાન॑ એ॒વ । સ॒-ઞ્જ્ઞાન॒ગ્ગ્॒ હ્યે॑ત-ત્પ॑શૂ॒નામ્ । યદૂષાઃ᳚ ॥ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી સ॒હાસ્તા᳚મ્ । તે વિ॑ય॒તી અ॑બ્રૂતામ્ । અસ્ત્વે॒વ નૌ॑ સ॒હ ય॒જ્ઞિય॒મિતિ॑ । યદ॒મુષ્યા॑ ય॒જ્ઞિય॒માસી᳚ત્ । તદ॒સ્યા-મ॑દધાત્ । ત ઊષા॑ અભવન્ન્ ॥ 15 ॥

યદ॒સ્યા ય॒જ્ઞિય॒માસી᳚ત્ । તદ॒મુષ્યા॑-મદધાત્ । તદ॒દશ્ચ॒ન્દ્રમ॑સિ કૃ॒ષ્ણમ્ । ઊષા᳚ન્નિ॒વપ॑ન્ન॒દો દ્ધ્યા॑યેત્ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યોરે॒વ ય॒જ્ઞિયે॒-ઽગ્નિમાધ॑ત્તે ॥ અ॒ગ્નિર્દે॒વેભ્યો॒ નિલા॑યત । આ॒ખૂ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ત્વા । સ પૃ॑થિ॒વી-મ્પ્રાવિ॑શત્ । સ ઊ॒તીઃ કુ॑ર્વા॒ણઃ પૃ॑થિ॒વીમનુ॒ સમ॑ચરત્ । તદા॑ખુકરી॒ષ-મ॑ભવત્ ॥ 16 ॥

યદા॑ખુકરી॒ષગ્ં સ॑ભાં॒રો ભવ॑તિ । યદે॒વાસ્ય॒ તત્ર॒ ન્ય॑ક્તમ્ । તદે॒વાવ॑રુન્ધે ॥ ઊર્જં॒-વાઁ એ॒તગ્ં રસ॑-મ્પૃથિ॒વ્યા ઉ॑પ॒દીકા॒ ઉદ્દિ॑હન્તિ । ય-દ્વ॒લ્મીક᳚મ્ । ય-દ્વ॑લ્મીકવ॒પા સ॑ભાં॒રો ભવ॑તિ । ઊર્જ॑મે॒વ રસ॑-મ્પૃથિ॒વ્યા અવ॑રુન્ધે । અથો॒ શ્રોત્ર॑મે॒વ । શ્રોત્ર॒ગ્ગ્॒ હ્યે॑ત-ત્પૃ॑થિ॒વ્યાઃ । ય-દ્વ॒લ્મીકઃ॑ ॥ 17 ॥

અબ॑ધિરો ભવતિ । ય એ॒વં-વેઁદ॑ ॥ પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત । તાસા॒મન્ન॒-મુપા᳚ક્ષીયત । તાભ્ય॒-સ્સૂદ॒મુપ॒ પ્રાભિ॑નત્ । તતો॒ વૈ તાસા॒મન્ન॒-ન્નાક્ષી॑યત । યસ્ય॒ સૂદઃ॑ સમ્ભા॒રો ભવ॑તિ । નાસ્ય॑ ગૃ॒હે-ઽન્ન॑-ઙ્ક્ષીયતે ॥ આપો॒ વા ઇ॒દમગ્રે॑ સલિ॒લમા॑સીત્ । તેન॑ પ્ર॒જાપ॑તિરશ્રામ્યત્ ॥ 18 ॥

ક॒થમિ॒દગ્ગ્ સ્યા॒દિતિ॑ । સો॑-ઽપશ્ય-ત્પુષ્કરપ॒ર્ણ-ન્તિષ્ઠ॑ત્ । સો॑-ઽમન્યત । અસ્તિ॒ વૈ તત્ । યસ્મિ॑-ન્નિ॒દમધિ॒ તિષ્ઠ॒તીતિ॑ । સ વ॑રા॒હો રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ત્વોપ॒ન્ય॑મજ્જત્ । સ પૃ॑થિ॒વીમ॒ધ આ᳚ર્ચ્છત્ । તસ્યા॑ ઉપ॒હત્યોદ॑મજ્જત્ । ત-ત્પુ॑ષ્કરપ॒ર્ણે᳚ ઽપ્રથયત્ । યદપ્ર॑થયત્ ॥ 19 ॥

ત-ત્પૃ॑થિ॒વ્યૈ પૃ॑થિવિ॒ત્વમ્ । અભૂ॒દ્વા ઇ॒દમિતિ॑ । તદ્ભૂમ્યૈ॑ ભૂમિ॒ત્વમ્ । તા-ન્દિશો-ઽનુ॒ વાત॒-સ્સમ॑વહત્ । તાગ્ં શર્ક॑રાભિરદૃગ્ં હત્ । શં-વૈઁ નો॑-ઽભૂ॒દિતિ॑ । તચ્છર્ક॑રાણાગ્ં શર્કર॒ત્વમ્ । ય-દ્વ॑રા॒હવિ॑હતગ્ં સમ્ભા॒રો ભવ॑તિ । અ॒સ્યામે॒વા-છ॑મ્બટ્કારમ॒ગ્નિ-માધ॑ત્તે । શર્ક॑રા ભવન્તિ॒ ધૃત્યૈ᳚ ॥ 20 ॥

અથો॑ શ॒ત્વાંયઁ॑ ॥ સરે॑તા અ॒ગ્નિરા॒ધેય॒ ઇત્યા॑હુઃ । આપો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પત્ન॑ય આસન્ન્ । તા અ॒ગ્નિર॒ભ્ય॑દ્ધ્યાયત્ । તા-સ્સમ॑ભવત્ । તસ્ય॒ રેતઃ॒ પરા॑-ઽપતત્ । તદ્ધિર॑ણ્ય-મભવત્ । યદ્ધિર॑ણ્ય-મુ॒પાસ્ય॑તિ । સરે॑તસમે॒વાગ્નિ-માધ॑ત્તે ॥ પુરુ॑ષ॒ ઇન્વૈ સ્વા-દ્રેત॑સો બીભથ્સત॒ ઇત્યા॑હુઃ ॥ 21 ॥

ઉ॒ત્ત॒ર॒ત ઉપા᳚સ્ય॒ત્ય-બી॑ભથ્સાયૈ ॥ અતિ॒ પ્રય॑ચ્છતિ । આર્તિ॑મે॒વાતિ॒ પ્રય॑ચ્છતિ ॥ અ॒ગ્નિર્દે॒વેભ્યો॒ નિલા॑યત । અશ્વો॑ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ત્વા । સો᳚-ઽશ્વ॒ત્થે સં॑વઁથ્સ॒ર-મ॑તિષ્ઠત્ । તદ॑શ્વ॒ત્થસ્યા᳚-શ્વત્થ॒ત્વમ્ । યદાશ્વ॑ત્થ-સ્સમ્ભા॒રો ભવ॑તિ । યદે॒વાસ્ય॒ તત્ર॒ ન્ય॑ક્તમ્ । તદે॒વાવ॑-રુન્ધે ॥ 22 ॥

દે॒વા વા ઊર્જં॒-વ્યઁ॑ભજન્ત । તત॑ ઉદુ॒મ્બર॒ ઉદ॑તિષ્ઠત્ । ઊર્ગ્વા ઉ॑દુ॒મ્બરઃ॑ । યદૌદુ॑મ્બર-સ્સમ્ભા॒રો ભવ॑તિ । ઊર્જ॑મે॒વાવ॑-રુન્ધે ॥ તૃ॒તીય॑સ્યામિ॒તો દિ॒વિ સોમ॑ આસીત્ । ત-ઙ્ગા॑ય॒ત્ર્યાહ॑રત્ । તસ્ય॑ પ॒ર્ણમ॑ચ્છિદ્યત । તત્પ॒ર્ણો॑ ઽભવત્ । ત-ત્પ॒ર્ણસ્ય॑ પર્ણ॒ત્વમ્ ॥ 23 ॥

યસ્ય॑ પર્ણ॒મયઃ॑ સમ્ભા॒રો ભવ॑તિ । સો॒મ॒પી॒થમે॒વાવ॑ રુન્ધે ॥ દે॒વા વૈ બ્રહ્મ॑ન્નવદન્ત । ત-ત્પ॒ર્ણ ઉપા॑શૃણોત્ । સુ॒શ્રવા॒ વૈ નામ॑ । ય-ત્પ॑ર્ણ॒મયઃ॑ સમ્ભા॒રો ભવ॑તિ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સમે॒વાવ॑ રુન્ધે ॥ પ્ર॒જાપ॑તિ-ર॒ગ્નિ-મ॑સૃજત । સો॑-ઽબિભે॒ત્પ્ર મા॑ ધક્ષ્ય॒તીતિ॑ । તગ્ં શ॒મ્યા॑-ઽશમયત્ ॥ 24 ॥

તચ્છ॒મ્યૈ॑ શમિ॒ત્વમ્ । યચ્છ॑મી॒મયઃ॑ સમ્ભા॒રો ભવ॑તિ । શાન્ત્યા॒ અપ્ર॑દાહાય ॥ અ॒ગ્ને-સ્સૃ॒ષ્ટસ્ય॑ ય॒તઃ । વિક॑ઙ્કત॒-મ્ભા આ᳚ર્ચ્છત્ । ય-દ્વૈક॑ઙ્કત-સ્સમ્ભા॒રો ભવ॑તિ । ભા એ॒વાવ॑રુન્ધે ॥ સહૃ॑દયો॒ ઽગ્નિરા॒ધેય॒ ઇત્યા॑હુઃ । મ॒રુતો॒-ઽદ્ભિર॒ગ્નિ-મ॑તમયન્ન્ । તસ્ય॑ તા॒ન્તસ્ય॒ હૃદ॑ય॒માચ્છિ॑ન્દન્ન્ । સા-ઽશનિ॑રભવત્ । યદ॒શનિ॑હતસ્ય વૃ॒ક્ષસ્ય॑ સમ્ભા॒રો ભવ॑તિ ।સહૃ॑દય-મે॒વાગ્નિ-માધ॑ત્તે ॥ 25 ॥

(ઊષા॑ - અભવન્ - નભવ-દ્- વ॒લ્મીક્રો᳚ - ઽશ્રામ્ય॒ - દપ્ર॑થય॒ - દ્ધૃત્યૈ॑ - બીભથ્સત॒ ઇત્યા॑હુ - રુન્ધે - પર્ણ॒ત્વ - મ॑શમયદ - ચ્છિન્દ॒ગ્ગ્॒ સ્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 3)

દ્વા॒દ॒શસુ॑ વિક્રા॒મેષ્વ॒ગ્નિમાદ॑ધીત । દ્વાદ॑શ॒ માસા᳚-સ્સંવઁથ્સ॒રઃ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રા-દે॒વૈન॑-મવ॒રુદ્ધ્યા-ધ॑ત્તે ॥ ય-દ્દ્વા॑દ॒શસુ॑ વિક્રા॒મે-ષ્વા॒દધી॑ત । પરિ॑મિત॒મવ॑રુન્ધીત । ચક્ષુ॑-ર્નિમિત॒ આદ॑ધીત । ઇય॒-દ્દ્વાદ॑શ વિક્રા॒મા(3) ઇતિ॑ । પરિ॑મિત-ઞ્ચૈ॒વાપ॑રિમિત॒-ઞ્ચાવ॑રુન્ધે ॥ અનૃ॑તં॒-વૈઁ વા॒ચા વ॑દતિ । અનૃ॑ત॒-મ્મન॑સા દ્ધ્યાયતિ ॥ 26 ॥

ચક્ષુ॒-ર્વૈ સ॒ત્યમ્ । અદ્રા(3)ગિત્યા॑હ । અદ॑ર્શ॒મિતિ॑ । ત-થ્સ॒ત્યમ્ । યશ્ચક્ષુ॑-ર્નિમિતે॒-ઽગ્નિ-મા॑ધ॒ત્તે । સ॒ત્ય એ॒વૈન॒-માધ॑ત્તે ॥ તસ્મા॒દાહિ॑તાગ્નિ॒ર્નાનૃ॑તં-વઁદેત્ । નાસ્ય॑ બ્રાહ્મ॒ણો-ઽના᳚શ્વા-ન્ગૃ॒હે વ॑સેત્ । સ॒ત્યે હ્ય॑સ્યા॒ગ્નિરાહિ॑તઃ ॥ આ॒ગ્ને॒યી વૈ રાત્રિઃ॑ ॥ 27 ॥

આ॒ગ્ને॒યાઃ પ॒શવઃ॑ । ઐ॒ન્દ્રમહઃ॑ । નક્ત॒-ઙ્ગાર્હ॑પત્ય॒-માદ॑ધાતિ । પ॒શૂને॒વાવ॑-રુન્ધે । દિવા॑-ઽઽહવ॒નીય᳚મ્ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યમે॒વા-વ॑રુન્ધે ॥ અ॒ર્ધોદિ॑તે॒ સૂર્ય॑ આહવ॒નીય॒-માદ॑ધાતિ । એ॒તસ્મિ॒ન્ વૈ લો॒કે પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત । પ્ર॒જા એ॒વ ત-દ્યજ॑માન-સ્સૃજતે । અથો॑ ભૂ॒ત-ઞ્ચૈ॒વ ભ॑વિ॒ષ્યચ્ચા-વ॑રુન્ધે ॥ 28 ॥

ઇડા॒ વૈ મા॑ન॒વી ય॑જ્ઞાનૂકા॒શિન્યા॑સીત્ । સા-ઽશૃ॑ણોત્ । અસુ॑રા અ॒ગ્નિમાદ॑ધત॒ ઇતિ॑ । તદ॑ગચ્છત્ । ત આ॑હવ॒નીય॒મગ્ર॒ આદ॑ધત । અથ॒ ગાર્હ॑પત્યમ્ । અથા᳚-ન્વાહાર્ય॒-પચ॑નમ્ । સા ઽબ્ર॑વીત્ । પ્ર॒તીચ્યે॑ષા॒ગ્॒ શ્રીર॑ગાત્ । ભ॒દ્રા ભૂ॒ત્વા પરા॑ભવિષ્ય॒ન્તીતિ॑ ॥ 29 ॥

યસ્યૈ॒વ-મ॒ગ્નિરા॑ધી॒યતે᳚ । પ્ર॒તીચ્ય॑સ્ય॒ શ્રીરે॑તિ । ભ॒દ્રો ભૂ॒ત્વા પરા॑ભવતિ ॥ સા-ઽશૃ॑ણોત્ । દે॒વા અ॒ગ્નિ-માદ॑ધત॒ ઇતિ॑ । તદ॑ગચ્છત્ । તે᳚-ઽન્વાહાર્ય॒-પચ॑ન॒મગ્ર॒ આદ॑ધત । અથ॒ ગાર્હ॑પત્યમ્ । અથા॑હવ॒નીય᳚મ્ । સા-ઽબ્ર॑વીત્ ॥ 30 ॥

પ્રાચ્યે॑ષા॒ગ્॒ શ્રીર॑ગાત્ । ભ॒દ્રા ભૂ॒ત્વા સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે᳚ષ્યન્તિ । પ્ર॒જા-ન્તુ ન વે᳚થ્સ્યન્ત॒ ઇતિ॑ । યસ્યૈ॒વમ॒ગ્નિ-રા॑ધી॒યતે᳚ । પ્રાચ્ય॑સ્ય॒ શ્રીરે॑તિ । ભ॒દ્રો ભૂ॒ત્વા સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે॑તિ । પ્ર॒જા-ન્તુ ન વિ॑ન્દતે ॥ સા-ઽબ્ર॑વી॒દિડા॒ મનુ᳚મ્ । તથા॒ વા અ॒હ-ન્તવા॒ગ્નિ-માધા᳚સ્યામિ । યથા॒ પ્ર પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑-ર્મિથુ॒નૈ-ર્જ॑નિ॒ષ્યસે᳚ ॥ 31 ॥

પ્રત્ય॒સ્મિન્ ઁલો॒કે સ્થા॒સ્યસિ॑ । અ॒ભિ સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઞ્જે॒ષ્યસીતિ॑ । ગાર્હ॑પત્ય॒મગ્ર॒ આદ॑ધાત્ । ગાર્હ॑પત્યં॒-વાઁ અનુ॑ પ્ર॒જાઃ પ॒શવઃ॒ પ્રજા॑યન્તે । ગાર્હ॑પત્યેનૈ॒વાસ્મૈ᳚ પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂ-ન્પ્રાજ॑નયત્ । અથા᳚-ન્વાહાર્ય॒-પચ॑નમ્ । તિ॒ર્યઙ્ઙ્॑વ॒ વા અ॒યં-લોઁ॒કઃ । અ॒સ્મિન્ને॒વ તેન॑ લો॒કે પ્રત્ય॑તિષ્ઠત્ । અથા॑હવ॒નીય᳚મ્ । તેનૈ॒વ સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-મ॒ભ્ય॑જયત્ ॥ 32 ॥

યસ્યૈ॒વમ॒ગ્નિ-રા॑ધી॒યતે᳚ । પ્ર પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑-ર્મિથુ॒નૈ-ર્જા॑યતે । પ્રત્ય॒સ્મિન્ ઁલો॒કે તિ॑ષ્ઠતિ । અ॒ભિ સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઞ્જ॑યતિ ॥ યસ્ય॒ વા અય॑થાદેવતમ॒ગ્નિ-રા॑ધી॒યતે᳚ । આ દે॒વતા᳚ભ્યો વૃશ્ચ્યતે । પાપી॑યા-ન્ભવતિ । યસ્ય॑ યથા દેવ॒તમ્ । ન દે॒વતા᳚ભ્ય॒ આવૃ॑શ્ચ્યતે । વસી॑યા-ન્ભવતિ ॥ 33 ॥

ભૃગૂ॑ણા॒-ન્ત્વા-ઽઙ્ગિ॑રસાં-વ્રઁતપતે વ્ર॒તેના-દ॑ધા॒મીતિ॑ ભૃગ્વઙ્ગિ॒રસા॒માદ॑દ્ધ્યાત્ । આ॒દિ॒ત્યાના᳚-ન્ત્વા દે॒વાનાં᳚-વ્રઁતપતે વ્ર॒તેનાદ॑ધા॒મીત્ય॒ન્યાસા॒-મ્બ્રાહ્મ॑ણીના-મ્પ્ર॒જાના᳚મ્ । વરુ॑ણસ્ય ત્વા॒ રાજ્ઞો᳚ વ્રતપતે વ્ર॒તેનાદ॑ધા॒મીતિ॒ રાજ્ઞઃ॑ । ઇન્દ્ર॑સ્ય ત્વેન્દ્રિ॒યેણ॑ વ્રતપતે વ્ર॒તેનાદ॑ધા॒મીતિ॑ રાજ॒ન્ય॑સ્ય । મનો᳚સ્ત્વા ગ્રામ॒ણ્યો᳚ વ્રતપતે વ્ર॒તેનાદ॑ધા॒મીતિ॒ વૈશ્ય॑સ્ય । ઋ॒ભૂ॒ણા-ન્ત્વા॑ દે॒વાનાં᳚-વ્રઁતપતે વ્ર॒તેનાદ॑ધા॒મીતિ॑ રથકા॒રસ્ય॑ । ય॒થા॒ દે॒વ॒તમ॒ગ્નિ-રાધી॑યતે । ન દે॒વતા᳚ભ્ય॒ આ વૃ॑શ્ચ્યતે । વસી॑યા-ન્ભવતિ ॥ 34 ॥

(ધ્યા॒ય॒તિ॒ - વૈ રાત્રિ॒ - શ્ચાવ॑રુન્ધે - ભવિષ્ય॒ન્તીત્ય॑ - બ્રવી - જ્જનિ॒ષ્યસે॑ - ઽજય॒-દ્- વસી॑યા-ન્ભવતિ॒ - નવ॑ ચ) (અ. 4)

અનુવાકં 5 - તત્ર પવમાનહબીંષિ

પ્ર॒જાપ॑તિ-ર્વા॒ચ-સ્સ॒ત્ય-મ॑પશ્યત્ । તેના॒ગ્નિમાધ॑ત્ત । તેન॒ વૈ સ આ᳚ર્ધ્નોત્ । ભૂર્ભુવ॒-સ્સુવ॒રિત્યા॑હ । એ॒તદ્વૈ વા॒ચ-સ્સ॒ત્યમ્ । ય એ॒તેના॒ગ્નિ-મા॑ધ॒ત્તે । ઋ॒દ્ધ્નોત્યે॒વ । અથો॑ સ॒ત્યપ્રા॑શૂરે॒વ ભ॑વતિ । અથો॒ ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાન॑ભિ॒ચર॑તિ । સ્તૃ॒ણુ॒ત એ॒વૈન᳚મ્ ॥ 35 ॥

ભૂરિત્યા॑હ । પ્ર॒જા એ॒વ ત-દ્યજ॑માન-સ્સૃજતે । ભુવ॒ ઇત્યા॑હ । અ॒સ્મિન્ને॒વ લો॒કે પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ । સુવ॒રિત્યા॑હ । સુ॒વ॒ર્ગ એ॒વ લો॒કે પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ ॥ ત્રિ॒ભિર॒ક્ષરૈ॒-ર્ગાર્હ॑પત્ય॒-માદ॑ધાતિ । ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કાઃ । એ॒ષ્વે॑વૈનં॑-લોઁ॒કેષુ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒-માધ॑ત્તે । સર્વૈઃ᳚ પ॒ઞ્ચભિ॑-રાહવ॒નીય᳚મ્ ॥ 36 ॥

સુ॒વ॒ર્ગાય॒ વા એ॒ષ લો॒કાયાધી॑યતે । યદા॑હવ॒નીયઃ॑ । સુ॒વ॒ર્ગ એ॒વાસ્મૈ॑ લો॒કે વા॒ચ-સ્સ॒ત્યગ્ં સર્વ॑માપ્નોતિ ॥ ત્રિ॒ભિ-ર્ગાર્હ॑પત્ય॒-માદ॑ધાતિ । પ॒ઞ્ચભિ॑-રાહવ॒નીય᳚મ્ । અ॒ષ્ટૌ સમ્પ॑દ્યન્તે । અ॒ષ્ટાક્ષ॑રા ગાય॒ત્રી । ગા॒ય॒ત્રો᳚-ઽગ્નિઃ । યાવા॑ને॒વાગ્નિઃ । તમાધ॑ત્તે ॥ 37 ॥

પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત । તા અ॑સ્મા-થ્સૃ॒ષ્ટાઃ પરા॑ચીરાયન્ન્ । તાભ્યો॒ જ્યોતિ॒-રુદ॑ગૃહ્ણાત્ । ત-ઞ્જ્યોતિઃ॒ પશ્ય॑ન્તીઃ પ્ર॒જા અ॒ભિસ॒માવ॑ર્તન્ત । ઉ॒પરી॑વા॒ગ્નિ-મુદ્ગૃ॑હ્ણીયા-દુ॒દ્ધરન્ન્॑ । જ્યોતિ॑રે॒વ પશ્ય॑ન્તીઃ પ્ર॒જા યજ॑માન-મ॒ભિ-સ॒માવ॑ર્તન્તે ॥ પ્ર॒જાપ॑તે॒રક્ષ્ય॑શ્વયત્ । ત-ત્પરા॑-ઽપતત્ । તદશ્વો॑-ઽભવત્ । તદશ્વ॑સ્યા-શ્વ॒ત્વમ્ ॥ 38 ॥

એ॒ષ વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । યદ॒ગ્નિઃ । પ્રા॒જા॒પ॒ત્યો-ઽશ્વઃ॑ । યદશ્વ॑-મ્પુ॒રસ્તા॒ન્નય॑તિ । સ્વમે॒વ ચક્ષુઃ॒ પશ્ય॑-ન્પ્ર॒જાપ॑તિ॒-રનૂદે॑તિ ॥ વ॒જ્રી વા એ॒ષઃ । યદશ્વઃ॑ । યદશ્વ॑-મ્પુ॒રસ્તા॒ન્નય॑તિ । જા॒તાને॒વ ભ્રાતૃ॑વ્યા॒-ન્પ્રણુ॑દતે ॥ પુન॒રાવ॑ર્તયતિ ॥ 39 ॥

જ॒નિ॒ષ્યમા॑ણાને॒વ પ્રતિ॑નુદતે ॥ ન્યા॑હવ॒નીયો॒ ગાર્હ॑પત્ય-મકામયત । નિ ગાર્હ॑પત્ય આહવ॒નીય᳚મ્ । તૌ વિ॒ભાજ॒-ન્નાશ॑ક્નોત્ । સોશ્વઃ॑ પૂર્વ॒વાડ્-ભૂ॒ત્વા । પ્રાઞ્ચ॒-મ્પૂર્વ॒મુદ॑વહત્ । ત-ત્પૂ᳚ર્વ॒વાહઃ॑ પૂર્વવા॒ટ્-ત્વમ્ । યદશ્વ॑-મ્પુ॒રસ્તા॒ન્નય॑તિ । વિભ॑ક્તિરે॒વૈન॑યો॒સ્સા । અથો॒ નાના॑વીર્યાવે॒વૈનૌ॑ કુરુતે ॥ 40 ॥

યદુ॒પર્યુ॑પરિ॒ શિરો॒ હરે᳚ત્ । પ્રા॒ણાન્ વિચ્છિ॑ન્દ્યાત્ । અ॒ધો॑-ઽધ॒-શ્શિરો॑ હરતિ । પ્રા॒ણાના᳚-ઙ્ગોપી॒થાય॑ ॥ ઇય॒ત્યગ્રે॑ હરતિ । અથેય॒ત્યથેય॑તિ । ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કાઃ । એ॒ષ્વે॑વૈનં॑-લોઁ॒કેષુ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒મા-ધ॑ત્તે ॥ પ્ર॒જાપ॑તિ-ર॒ગ્નિ-મ॑સૃજત । સો॑-ઽબિભે॒ત્પ્ર મા॑ ધક્ષ્ય॒તીતિ॑ ॥ 41 ॥

તસ્ય॑ ત્રે॒ધા મ॑હિ॒માનં॒-વ્યૌઁ॑હત્ । શાન્ત્યા॒ અપ્ર॑દાહાય । યત્-ત્રે॒ધા-ઽગ્નિ-રા॑ધી॒યતે᳚ । મ॒હિ॒માન॑મે॒વાસ્ય॒ ત-દ્વ્યૂ॑હતિ । શાન્ત્યા॒ અપ્ર॑દાહાય ॥ પુન॒રાવ॑ર્તયતિ । મ॒હિ॒માન॑મે॒વાસ્ય॒ સન્દ॑ધાતિ ॥ પ॒શુર્વા એ॒ષઃ । યદશ્વઃ॑ । એ॒ષ રુ॒દ્રઃ ॥ 42 ॥

યદ॒ગ્નિઃ । યદશ્વ॑સ્ય પ॒દે᳚-ઽગ્નિ-મા॑દ॒દ્ધ્યાત્ । રુ॒દ્રાય॑ પ॒શૂ-નપિ॑દદ્ધ્યાત્ । અ॒પ॒શુ-ર્યજ॑માન-સ્સ્યાત્ । ય-ન્નાક્ર॒મયે᳚ત્ । અન॑વરુદ્ધા અસ્ય પ॒શવઃ॑ સ્યુઃ । પા॒ર્શ્વ॒ત આક્ર॑મયેત્ । યથા ઽઽહિ॑તસ્યા॒ગ્ને-રઙ્ગા॑રા અભ્યવ॒વર્તે॑રન્ન્ । અવ॑રુદ્ધા અસ્ય પ॒શવો॒ ભવ॑ન્તિ । ન રુ॒દ્રાયાપિ॑દધાતિ ॥ 43 ॥

ત્રીણિ॑ હ॒વીગ્ંષિ॒ નિર્વ॑પતિ । વિ॒રાજ॑ એ॒વ વિક્રા᳚ન્તં॒-યઁજ॑મા॒નો-ઽનુ॒ વિક્ર॑મતે ॥ અ॒ગ્નયે॒ પવ॑માનાય । અ॒ગ્નયે॑ પાવ॒કાય॑ । અ॒ગ્નયે॒ શુચ॑યે । યદ॒ગ્નયે॒ પવ॑માનાય નિ॒ર્વપ॑તિ । પુ॒નાત્યે॒વૈન᳚મ્ । યદ॒ગ્નયે॑ પાવ॒કાય॑ । પૂ॒ત એ॒વાસ્મિ॑-ન્ન॒ન્નાદ્ય॑-ન્દધાતિ । યદ॒ગ્નયે॒ શુચ॑યે । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સ-મે॒વાસ્મિ॑-ન્નુ॒પરિ॑ષ્ટા-દ્દધાતિ ॥ 44 ॥

(એ॒ન॒ - મા॒હ॒વ॒નીયં॑ - ધત્તે - ઽશ્વ॒ત્વં - ઁવ॑ર્તયતિ - કુરુત॒ - ઇતિ॑ -રુ॒દ્રો - દ॑ધાતિ॒ - યદ॒ગ્નયે॒ શુચ॑ય॒ એક॑-ઞ્ચ) (અ. 5)

અનુવાકં 6 - પવમાનહવિર્વિસ્તારઃ, હવિરન્તરાણિ, દક્ષિણાશ્ચ

દે॒વા॒સુ॒રા-સ્સંયઁ॑ત્તા આસન્ન્ । તે દે॒વા વિ॑જ॒ય-મુ॑પ॒યન્તઃ॑ । અ॒ગ્નૌ વા॒મં-વઁસુ॒ સ-ન્ન્ય॑દધત । ઇ॒દમુ॑ નો ભવિષ્યતિ । યદિ॑ નો જે॒ષ્યન્તીતિ॑ । તદ॒ગ્નિર્નો-થ્સહ॑મશક્નોત્ । તત્-ત્રે॒ધા વિન્ય॑દધાત્ । પ॒શુષુ॒ તૃતી॑યમ્ । અ॒ફ્સુ તૃતી॑યમ્ । આ॒દિ॒ત્યે તૃતી॑યમ્ ॥ 45 ॥

ત-દ્દે॒વા વિ॒જિત્ય॑ । પુન॒રવા॑રુરુથ્સન્ત । તે᳚-ઽગ્નયે॒ પવ॑માનાય પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર॑વપન્ન્ । પ॒શવો॒ વા અ॒ગ્નિઃ પવ॑માનઃ । યદે॒વ પ॒શુષ્વાસી᳚ત્ । તત્-તેનાવા॑રુન્ધત । તે᳚-ઽગ્નયે॑ પાવ॒કાય॑ । આપો॒ વા અ॒ગ્નિઃ પા॑વ॒કઃ । યદે॒વાફ્સ્વાસી᳚ત્ । તત્-તેનાવા॑રુન્ધત ॥ 46 ॥

તે᳚-ઽગ્નયે॒ શુચ॑યે । અ॒સૌ વા આ॑દિ॒ત્યો᳚-ઽગ્નિ-શ્શુચિઃ॑ । યદે॒વાદિ॒ત્ય આસી᳚ત્ । તત્-તેનાવા॑રુન્ધત ॥ બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્તિ । ત॒નુવો॒ વાવૈતા અ॑ગ્ન્યા॒ધેય॑સ્ય । આ॒ગ્ને॒યો વા અ॒ષ્ટાક॑પાલો ઽગ્ન્યા॒ધેય॒મિતિ॑ । યત્ત-ન્નિ॒ર્વપે᳚ત્ । નૈતાનિ॑ । યથા॒-ઽઽત્મા સ્યાત્ ॥ 47 ॥

નાઙ્ગા॑નિ । તા॒દૃગે॒વ તત્ । યદે॒તાનિ॑ નિ॒ર્વપે᳚ત્ । ન તમ્ । યથા-ઽઙ્ગા॑નિ॒ સ્યુઃ । નાત્મા । તા॒દૃગે॒વ તત્ । ઉ॒ભયા॑નિ સ॒હનિ॒રુપ્યા॑ણિ । ય॒જ્ઞસ્ય॑ સાત્મ॒ત્વાય॑ ॥ ઉ॒ભયં॒-વાઁ એ॒તસ્યે᳚ન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑માપ્યતે ॥ 48 ॥

યો᳚-ઽગ્નિમા॑ધ॒ત્તે । ઐ॒ન્દ્રા॒ગ્ન-મેકા॑દશકપાલ॒- મનુ॒ નિર્વ॑પેત્ । આ॒દિ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રુમ્ । ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની વૈ દે॒વાના॒-મયા॑તયામાનૌ । યે એ॒વ દે॒વતે॒ અયા॑તયામ્ની । તાભ્યા॑મે॒વાસ્મા॑ ઇન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑મવ॑- રુન્ધે । આ॒દિ॒ત્યો ભ॑વતિ । ઇ॒યં-વાઁ અદિ॑તિઃ । અ॒સ્યામે॒વ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ ॥ ધે॒ન્વૈ વા એ॒ત-દ્રેતઃ॑ ॥ 49 ॥

યદાજ્ય᳚મ્ । અ॒ન॒ડુહ॑સ્તણ્ડુ॒લાઃ । મિ॒થુ॒નમે॒વાવ॑-રુન્ધે । ઘૃ॒તે ભ॑વતિ । ય॒જ્ઞસ્યાલૂ᳚ક્ષાન્તત્વાય ॥ ચ॒ત્વાર॑ આર્ષે॒યાઃ પ્રાશ્ઞ॑ન્તિ । દિ॒શામે॒વ જ્યોતિ॑ષિ જુહોતિ ॥ પ॒શવો॒ વા એ॒તાનિ॑ હ॒વીગ્ંષિ॑ । એ॒ષ રુ॒દ્રઃ । યદ॒ગ્નિઃ ॥ 50 ॥

યથ્સ॒દ્ય એ॒તાનિ॑ હ॒વીગ્ંષિ॑ નિ॒ર્વપે᳚ત્ । રુ॒દ્રાય॑ પ॒શૂનપિ॑ દદ્ધ્યાત્ । અ॒પ॒શુ-ર્યજ॑માન-સ્સ્યાત્ । યન્નાનુ॑નિ॒ર્વપે᳚ત્ । અન॑વરુદ્ધા અસ્ય પ॒શવઃ॑ સ્યુઃ । દ્વા॒દ॒શસુ॒ રાત્રી॒ષ્વનુ॒ નિર્વ॑પેત્ । સં॒વઁ॒થ્સ॒ર પ્ર॑તિમા॒ વૈ દ્વાદ॑શ॒ રાત્ર॑યઃ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રેણૈ॒વાસ્મૈ॑ રુ॒દ્રગ્ં શ॑મયિ॒ત્વા । પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે ॥ યદેક॑-મેકમે॒તાનિ॑ હ॒વીગ્ંષિ॑ નિ॒ર્વપે᳚ત્ ॥ 51 ॥

યથા॒ ત્રીણ્યા॒વપ॑નાનિ પૂ॒રયે᳚ત્ । તા॒દૃક્તત્ । ન પ્ર॒જન॑ન॒મુચ્છિગ્ં॑ષેત્ । એક॑-ન્નિ॒રુપ્ય॑ । ઉત્ત॑રે॒ સમ॑સ્યેત્ । તૃ॒તીય॑મે॒વાસ્મૈ॑ લો॒કમુચ્છિગ્ં॑ષતિ પ્ર॒જન॑નાય । ત-મ્પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॒રનુ॒ પ્રજા॑યતે । અથો॑ ય॒જ્ઞસ્યૈ॒વૈષા-ઽભિક્રા᳚ન્તિઃ ॥ ર॒થ॒ચ॒ક્ર-મ્પ્રવ॑ર્તયતિ । મ॒નુ॒ષ્ય॒ર॒થેનૈ॒વ દે॑વર॒થ-મ્પ્ર॒ત્યવ॑રોહતિ ॥ 52 ॥

બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્તિ । હો॒ત॒વ્ય॑-મગ્નિહો॒ત્રાં(3) નહો॑ત॒વ્યા(3)મિતિ॑ । ય-દ્યજુ॑ષા જુહુ॒યાત્ । અય॑થાપૂર્વ॒માહુ॑તી જુહુયાત્ । યન્ન જુ॑હુ॒યાત્ । અ॒ગ્નિઃ પરા॑ભવેત્ । તૂ॒ષ્ણીમે॒વ હો॑ત॒વ્ય᳚મ્ । ય॒થા॒પૂ॒ર્વ-માહુ॑તી જુ॒હોતિ॑ । નાગ્નિઃ પરા॑ભવતિ ॥ અ॒ગ્નીધે॑ દદાતિ ॥ 53 ॥

અ॒ગ્નિમુ॑ખા-ને॒વર્તૂ-ન્પ્રી॑ણાતિ । ઉ॒પ॒બર્હ॑ણ-ન્દદાતિ । રૂ॒પાણા॒મવ॑-રુદ્ધ્યૈ । અશ્વ॑-મ્બ્ર॒હ્મણે᳚ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યમે॒વાવ॑-રુન્ધે । ધે॒નુગ્ં હોત્રે᳚ । આ॒શિષ॑ એ॒વાવ॑રુન્ધે । અ॒ન॒ડ્વાહ॑-મદ્ધ્વ॒ર્યવે᳚ । વહ્નિ॒ર્વા અ॑ન॒ડ્વાન્ । વહ્નિ॑રદ્ધ્વ॒ર્યુઃ ॥ 54 ॥

વહ્નિ॑નૈ॒વ વહ્નિ॑ ય॒જ્ઞસ્યાવ॑-રુન્ધે । મિ॒થુ॒નૌ ગાવૌ॑ દદાતિ । મિ॒થુ॒નસ્યાવ॑-રુદ્ધ્યૈ । વાસો॑ દદાતિ । સ॒ર્વ॒ દે॒વ॒ત્યં॑-વૈઁ વાસઃ॑ । સર્વા॑ એ॒વ દે॒વતાઃ᳚ પ્રીણાતિ । આ દ્વા॑દ॒શભ્યો॑ દદાતિ । દ્વાદ॑શ॒ માસા᳚-સ્સંવઁથ્સ॒રઃ । સં॒વઁ॒થ્સ॒ર એ॒વ પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ । કામ॑મૂ॒ર્ધ્વ-ન્દેય᳚મ્ । અપ॑રિમિત॒સ્યાવ॑-રુદ્ધ્યૈ ॥ 55 ॥

(આ॒દિ॒ત્યે તૃતી॑ય - મ॒ફ્સ્વાસી॒-ત્ત-ત્તેનાવા॑રુન્ધત॒ - સ્યા - દા᳚પ્યતે॒ - રેતો॒ - ઽગ્નિ - રેક॑મેક મે॒તાનિ॑ હ॒વિગ્ંષિ॑ નિ॒ર્વપે᳚ત્ - પ્ર॒ત્યવ॑રોહતિ - દદાત્ય - દ્ધ્વ॒ર્યુ--ર્ દેય॒ મેક॑-ઞ્ચ) (અ. 6)

અનુવાકં 7 - આધાનમન્ત્રાઃ

ઘ॒ર્મ-શ્શિર॒સ્તદ॒યમ॒ગ્નિઃ । સ-મ્પ્રિ॑યઃ પ॒શુભિ॑-ર્ભુવત્ । છ॒ર્દિસ્તો॒કાય॒ તન॑યાય યચ્છ ॥ વાતઃ॑ પ્રા॒ણસ્તદ॒યમ॒ગ્નિઃ । સ-મ્પ્રિ॑યઃ પ॒શુભિ॑-ર્ભુવત્ । સ્વ॒દિ॒ત-ન્તો॒કાય॒ તન॑યાય પિ॒તુ-મ્પ॑ચ ॥ પ્રાચી॒મનુ॑ પ્ર॒દિશ॒-મ્પ્રેહિ॑ વિ॒દ્વાન્ । અ॒ગ્નેર॑ગ્ને પુ॒રો અ॑ગ્નિ-ર્ભવે॒હ । વિશ્વા॒ આશા॒ દીદ્યા॑નો॒ વિભા॑હિ । ઊર્જ॑-ન્નો ધેહિ દ્વિ॒પદે॒ ચતુ॑ષ્પદે ॥ 56 ॥

અ॒ર્કશ્ચક્ષુ॒-સ્તદ॒સૌ સૂર્ય॒સ્તદ॒યમ॒ગ્નિઃ । સમ્પ્રિ॑યઃ પ॒શુભિ॑-ર્ભુવત્ । ય-ત્તે॑ શુક્ર શુ॒ક્રં-વઁર્ચઃ॑ શુ॒ક્રા ત॒નૂઃ । શુ॒ક્ર-ઞ્જ્યોતિ॒રજ॑સ્રમ્ । તેન॑ મે દીદિહિ॒ તેન॒ ત્વા-ઽઽદ॑ધે । અ॒ગ્નિના᳚-ઽગ્ને॒ બ્રહ્મ॑ણા ॥ આ॒ન॒શે વ્યા॑નશે॒ સર્વ॒માયુ॒-ર્વ્યા॑નશે ॥ યે તે॑ અગ્ને શિ॒વે ત॒નુવૌ᳚ । વિ॒રાટ્ ચ॑ સ્વ॒રાટ્ ચ॑ । તે મા વિ॑શતા॒-ન્તે મા॑ જિન્વતામ્ ॥ 57 ॥

યે તે॑ અગ્ને શિ॒વે ત॒નુવૌ᳚ । સ॒મ્રાટ્ ચા॑ભિ॒ભૂશ્ચ॑ । તે મા વિ॑શતા॒-ન્તે મા॑ જિન્વતામ્ । યે તે॑ અગ્ને શિ॒વે ત॒નુવૌ᳚ । વિ॒ભૂશ્ચ॑ પરિ॒ભૂશ્ચ॑ । તે મા વિ॑શતા॒-ન્તે મા॑ જિન્વતામ્ । યે તે॑ અગ્ને શિ॒વે ત॒નુવૌ᳚ । પ્ર॒ભ્વી ચ॒ પ્રભૂ॑તિશ્ચ । તે મા વિ॑શતા॒-ન્તે મા॑ જિન્વતામ્ । યાસ્તે॑ અગ્ને શિ॒વાસ્ત॒નુવઃ॑ । તાભિ॒સ્ત્વા ઽઽદ॑ધે ॥ યાસ્તે॑ અગ્ને ઘો॒રાસ્ત॒નુવઃ॑ । તાભિ॑ર॒મુ-ઙ્ગ॑ચ્છ ॥ 58 ॥

(ચતુ॑ષ્પદે - જિન્વતાં - ત॒નુવ॒ સ્ત્રીણિ॑ ચ ) (અ. 7)

અનુવાકં 8 - એતદ્બ્રાહ્મણં

ઇ॒મે વા એ॒તે લો॒કા અ॒ગ્નયઃ॑ । તે યદવ્યા॑વૃત્તા આધી॒યેરન્ન્॑ । શો॒ચયે॑યુ॒-ર્યજ॑માનમ્ । ઘ॒ર્મ-શ્શિર॒ ઇતિ॒ ગાર્હ॑પત્ય॒-માદ॑ધાતિ । વાતઃ॑ પ્રા॒ણ ઇત્ય॑ન્વાહાર્ય॒-પચ॑નમ્ । અ॒ર્ક-શ્ચક્ષુ॒રિત્યા॑-હવ॒નીય᳚મ્ । તેનૈ॒વૈના॒ન્ વ્યાવ॑ર્તયતિ । તથા॒ ન શો॑ચયન્તિ॒ યજ॑માનમ્ ॥ ર॒થ॒ન્ત॒ર-મ॒ભિગા॑યતે॒ ગાર્હ॑પત્ય આધી॒યમા॑ને । રાથ॑ન્તરો॒ વા અ॒યં-લોઁ॒કઃ ॥ 59 ॥

અ॒સ્મિન્ને॒વૈનં॑-લોઁ॒કે પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒-માધ॑ત્તે । વા॒મ॒દે॒વ્ય-મ॒ભિગા॑યત ઉદ્ધ્રિ॒યમા॑ણે । અ॒ન્તરિ॑ક્ષં॒-વૈઁ વા॑મદે॒વ્યમ્ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષ એ॒વૈન॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒-માધ॑ત્તે । અથો॒ શાન્તિ॒-ર્વૈ વા॑મદે॒વ્યમ્ । શા॒ન્તમે॒વૈન॑-મ્પશ॒વ્ય॑મુદ્ધ॑રતે । બૃ॒હદ॒ભિગા॑યત આહવ॒નીય॑ આધી॒યમા॑ને । બાર્હ॑તો॒ વા અ॒સૌ લો॒કઃ । અ॒મુષ્મિ॑ન્ને॒વૈનં॑-લોઁ॒કે પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒-માધ॑ત્તે ॥ પ્ર॒જાપ॑તિ-ર॒ગ્નિ-મ॑સૃજત ॥ 60 ॥

સો-ઽશ્વો॒ વારો॑ ભૂ॒ત્વા પરાં॑ઐત્ । તં-વાઁ॑રવ॒ન્તીયે॑નાવારયત ।ત-દ્વા॑રવ॒ન્તીય॑સ્ય વારવન્તીય॒ત્વમ્ । શ્યૈ॒તેન॑ શ્યે॒તી અ॑કુરુત ।તચ્છ્યૈ॒તસ્ય॑ શ્યૈત॒ત્વમ્ । ય-દ્વા॑રવ॒ન્તીય॑-મભિ॒ગાય॑તે । વા॒ર॒યિ॒ત્વૈવૈન॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒-માધ॑ત્તે । શ્યૈ॒તેન॑ શ્યે॒તી કુ॑રુતે ॥ ઘ॒ર્મ-શ્શિર॒ ઇતિ॒ ગાર્હ॑પત્ય॒-માદ॑ધાતિ । સશી॑ર્ષાણ-મે॒વૈન॒-માધ॑ત્તે ॥ 61 ॥

ઉપૈ॑ન॒મુત્ત॑રો ય॒જ્ઞો ન॑મતિ ॥ રુ॒દ્રો વા એ॒ષઃ । યદ॒ગ્નિઃ । સ આ॑ધી॒યમા॑ન ઈશ્વ॒રો યજ॑માનસ્ય પ॒શૂન્ હિગ્ંસિ॑તોઃ । સ-મ્પ્રિ॑યઃ પ॒શુભિ॑-ર્ભુવ॒દિત્યા॑હ । પ॒શુભિ॑રે॒વૈન॒ગ્ં॒ સમ્પ્રિ॑ય-ઙ્કરોતિ । પ॒શૂ॒ના-મહિગ્ં॑સાયૈ ॥ છ॒ર્દિસ્તો॒કાય॒ તન॑યાય ય॒ચ્છેત્યા॑હ ।આ॒શિષ॑મે॒વૈતા-માશા᳚સ્તે ॥ વાતઃ॑ પ્રા॒ણ ઇત્ય॑ન્વાહાર્ય॒-પચ॑નમ્ ॥ 62 ॥

સપ્રા॑ણ-મે॒વૈન॒-માધ॑ત્તે ॥ સ્વ॒દિ॒ત-ન્તો॒કાય॒ તન॑યાય પિ॒તુ-મ્પ॒ચેત્યા॑હ । અન્ન॑મે॒વાસ્મૈ᳚ સ્વદયતિ ॥ પ્રાચી॒મનુ॑ પ્ર॒દિશ॒-મ્પ્રેહિ॑ વિ॒દ્વાનિત્યા॑હ । વિભ॑ક્તિરે॒વૈન॑યો॒સ્સા । અથો॒ નાના॑ વીર્યાવે॒વૈનૌ॑ કુરુતે ॥ ઊર્જ॑-ન્નો ધેહિ દ્વિ॒પદે॒ ચતુ॑ષ્પદ॒ ઇત્યા॑હ । આ॒શિષ॑મે॒વૈતામાશા᳚સ્તે ॥ અ॒ર્ક-શ્ચક્ષુ॒રિત્યા॑-હવ॒નીય᳚મ્ । અ॒ર્કો વૈ દે॒વાના॒મન્ન᳚મ્ ॥ 63 ॥

અન્ન॑મે॒વાવ॑ રુન્ધે ॥ તેન॑ મે દીદિ॒હીત્યા॑હ । સમિ॑ન્ધ એ॒વૈન᳚મ્ ॥ આ॒ન॒શે વ્યા॑નશ॒ ઇતિ॒ ત્રિરુદિ॑ઙ્ગયતિ । ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કાઃ । એ॒ષ્વે॑વૈનં॑-લોઁ॒કેષુ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒-માધ॑ત્તે ॥ તત્-તથા॒ ન કા॒ર્ય᳚મ્ । વીઙ્ગિ॑ત॒મ પ્ર॑તિષ્ઠિત॒-માદ॑ધીત । ઉ॒દ્ધૃત્યૈ॒-વાધાયા॑-ભિ॒મન્ત્રિયઃ॑ । અવી᳚ઙ્ગિત-મે॒વૈન॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒-માધ॑ત્તે ॥ વિ॒રાટ્ ચ॑ સ્વ॒રાટ્ ચ॒ યાસ્તે॑ અગ્ને શિ॒વાસ્ત॒નુવ॒-સ્તાભિ॒સ્ત્વા ઽઽદ॑ધ॒ ઇત્યા॑હ । એ॒તા વા અ॒ગ્ને-શ્શિ॒વાસ્ત॒નુવઃ॑ । તાભિ॑રે॒વૈન॒ગ્ં॒ સમ॑ર્ધયતિ ॥ યાસ્તે॑ અગ્ને ઘો॒રાસ્ત॒નુવ॒ સ્તાભિ॑ર॒મુ-ઙ્ગ॒ચ્છેતિ॑ બ્રૂયા॒દ્ય-ન્દ્વિ॒ષ્યાત્ । તાભિ॑રે॒વૈન॒-મ્પરા॑ભાવયતિ ॥ 64 ॥

(લો॒કો॑ - ઽસૃજતૈન॒ - માધ॑ત્તે - ઽન્વાહાર્ય॒પચ॑નં - દે॒વાના॒મન્ન॑ - મેન॒-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒માધ॑ત્તે॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 8)

અનુવાકં 9 - બ્રહ્મૌદનમ્

શ॒મી॒ગ॒ર્ભાદ॒ગ્નિ-મ્મ॑ન્થતિ । એ॒ષા વા અ॒ગ્ને-ર્ય॒જ્ઞિયા॑ ત॒નૂઃ । તામે॒વાસ્મૈ॑ જનયતિ ॥ અદિ॑તિઃ પુ॒ત્રકા॑મા । સા॒દ્ધ્યેભ્યો॑ દે॒વેભ્યો᳚ બ્રહ્મૌદ॒ન-મ॑પચત્ । તસ્યા॑ ઉ॒ચ્છેષ॑ણ-મદદુઃ । ત-ત્પ્રાશ્ઞા᳚ત્ । સા રેતો॑-ઽધત્ત । તસ્યૈ॑ ધા॒તા ચા᳚ર્ય॒મા ચા॑જાયેતામ્ । સા દ્વિ॒તીય॑-મપચત્ ॥ 65 ॥

તસ્યા॑ ઉ॒ચ્છેષ॑ણ-મદદુઃ । ત-ત્પ્રાશ્ઞા᳚ત્ । સા રેતો॑-ઽધત્ત । તસ્યૈ॑ મિ॒ત્રશ્ચ॒ વરુ॑ણશ્ચાજાયેતામ્ । સા તૃ॒તીય॑-મપચત્ । તસ્યા॑ ઉ॒ચ્છેષ॑ણ-મદદુઃ । ત-ત્પ્રાશ્ઞા᳚ત્ । સા રેતો॑-ઽધત્ત । તસ્યા॒ અગ્ંશ॑શ્ચ॒ ભગ॑શ્ચાજાયેતામ્ । સા ચ॑તુ॒ર્થ-મ॑પચત્ ॥ 66 ॥

તસ્યા॑ ઉ॒ચ્છેષ॑ણ-મદદુઃ । ત-ત્પ્રાશ્ઞા᳚ત્ । સા રેતો॑-ઽધત્ત । તસ્યા॒ ઇન્દ્ર॑શ્ચ॒ વિવ॑સ્વાગ્શ્ચા-જાયેતામ્ । બ્ર॒હ્મૌ॒દ॒ન-મ્પ॑ચતિ । રેત॑ એ॒વ ત-દ્દ॑ધાતિ ॥ પ્રાશ્ઞ॑ન્તિ બ્રાહ્મ॒ણા ઓ॑દ॒નમ્ ॥ યદાજ્ય॑-મુ॒ચ્છિષ્ય॑તે । તેન॑ સ॒મિધો॒-ઽભ્યજ્યાદ॑ધાતિ । ઉ॒ચ્છેષ॑ણા॒દ્વા અદિ॑તી॒ રેતો॑-ઽધત્ત ॥ 67 ॥

ઉ॒ચ્છેષ॑ણાદે॒વ ત-દ્રેતો॑ ધત્તે ॥ અસ્થિ॒ વા એ॒તત્ । ય-થ્સ॒મિધઃ॑ । એ॒ત-દ્રેતઃ॑ । યદાજ્ય᳚મ્ । યદાજ્યે॑ન સ॒મિધો॒-ઽભ્યજ્યા॒દધા॑તિ । અસ્થ્યે॒વ ત-દ્રેત॑સિ દધાતિ ॥ તિ॒સ્ર આદ॑ધાતિ મિથુન॒ત્વાય॑ ॥ ઇય॑તી-ર્ભવન્તિ । પ્ર॒જાપ॑તિના યજ્ઞમુ॒ખેન॒ સમ્મિ॑તાઃ ॥ 68 ॥

ઇય॑તી-ર્ભવન્તિ । ય॒જ્ઞ॒પ॒રુષા॒ સમ્મિ॑તાઃ । ઇય॑તી-ર્ભવન્તિ । એ॒તાવ॒દ્વૈ પુરુ॑ષે વી॒ર્ય᳚મ્ । વી॒ર્ય॑ સમ્મિતાઃ ॥ આ॒ર્દ્રા ભ॑વન્તિ । આ॒ર્દ્રમિ॑વ॒ હિ રેતઃ॑ સિ॒ચ્યતે᳚ ॥ ચિત્રિ॑યસ્યાશ્વ॒ત્થસ્યાદ॑ધાતિ । ચિ॒ત્રમે॒વ ભ॑વતિ ॥ ઘૃ॒તવ॑તીભિ॒-રાદ॑ધાતિ ॥ 69 ॥

એ॒તદ્વા અ॒ગ્નેઃ પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ । ય-દ્ઘૃ॒તમ્ । પ્રિ॒યેણૈ॒વૈન॒-ન્ધામ્ના॒ સમ॑ર્ધયતિ । અથો॒ તેજ॑સા ॥ ગા॒ય॒ત્રીભિ॑-ર્બ્રાહ્મ॒ણસ્યાદ॑દ્ધ્યાત્ । ગા॒ય॒ત્રછ॑ન્દા॒ વૈ બ્રા᳚હ્મ॒ણઃ । સ્વસ્ય॒ છન્દ॑સઃ પ્રત્યયન॒સ્ત્વાય॑ । ત્રિ॒ષ્ટુગ્ભી॑-રાજ॒ન્ય॑સ્ય । ત્રિ॒ષ્ટુ-પ્છ॑ન્દા॒ વૈ રા॑જ॒ન્યઃ॑ । સ્વસ્ય॒ છન્દ॑સઃ પ્રત્યયન॒સ્ત્વાય॑ ॥ 70 ॥

જગ॑તીભિ॒-ર્વૈશ્ય॑સ્ય । જગ॑તી છન્દા॒ વૈ વૈશ્યઃ॑ । સ્વસ્ય॒ છન્દ॑સઃ પ્રત્યયન॒સ્ત્વાય॑ ॥ તગ્ં સં॑વઁથ્સ॒ર-ઙ્ગો॑પાયેત્ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રગ્ં હિ રેતો॑ હિ॒તં-વઁર્ધ॑તે ॥ ય-દ્યે॑નગ્ં સંવઁથ્સ॒રે નોપ॒નમે᳚ત્ । સ॒મિધઃ॒ પુન॒રાદ॑દ્ધ્યાત્ । રેત॑ એ॒વ તદ્ધિ॒તં-વઁર્ધ॑માનમેતિ ॥ ન મા॒ગ્ં॒સ-મ॑શ્ઞીયાત્ । ન સ્ત્રિય॒મુપે॑યાત્ ॥ 71 ॥

ય-ન્મા॒ગ્ં॒સ-મ॑શ્ઞી॒યાત્ । યથ્સ્ત્રિય॑-મુપે॒યાત્ । નિર્વી᳚ર્ય-સ્સ્યાત્ । નૈન॑મ॒ગ્નિ-રુપ॑નમેત્ ॥ શ્વ આ॑ધા॒સ્યમા॑નો બ્રહ્મૌદ॒ન-મ્પ॑ચતિ । આ॒દિ॒ત્યા વા ઇ॒ત ઉ॑ત્ત॒મા-સ્સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમા॑યન્ન્ । તે વા ઇ॒તો યન્ત॒-મ્પ્રતિ॑નુદન્તે । એ॒તે ખલુ॒ વાવાદિ॒ત્યાઃ । ય-દ્બ્રા᳚હ્મ॒ણાઃ । તૈરે॒વ સ॒ત્વ-ઙ્ગ॑ચ્છતિ ॥ 72 ॥

નૈન॒-મ્પ્રતિ॑નુદન્તે ॥ બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્તિ । ક્વા॑ સઃ । અ॒ગ્નિઃ કા॒ર્યઃ॑ । યો᳚-ઽસ્મૈ પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂ-ન્પ્ર॑જ॒નય॒તીતિ॑ । શલ્કૈ॒સ્તાગ્ં રાત્રિ॑મ॒ગ્નિ-મિ॑ન્ધીત । તસ્મિ॑-ન્નુપવ્યુ॒ષમ॒રણી॒ નિષ્ટ॑પેત્ । યથ॑ર્ષ॒ભાય॑ વાશિ॒તા ન્યા॑વિચ્છા॒યતિ॑ । તા॒દૃગે॒વ તત્ ॥ અ॒પો॒દૂહ્ય॒ ભસ્મા॒ગ્નિ-મ્મ॑ન્થતિ ॥ 73 ॥

સૈવ સા-ઽગ્ને-સ્સન્ત॑તિઃ ॥ ત-મ્મ॑થિ॒ત્વા પ્રાઞ્ચ॒મુદ્ધ॑રતિ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રમે॒વ ત-દ્રેતો॑ હિ॒ત-મ્પ્રજ॑નયતિ ॥ અના॑હિત॒-સ્તસ્યા॒ગ્નિ-રિત્યા॑હુઃ । ય-સ્સ॒મિધો-ઽના॑ધાયા॒ગ્નિ-મા॑ધ॒ત્ત ઇતિ॑ । તા-સ્સં॑વઁથ્સ॒રે પુ॒રસ્તા॒-દાદ॑દ્ધ્યાત્ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રાદે॒વૈન॑-મવ॒રુદ્ધ્યા-ધ॑ત્તે ॥ યદિ॑ સંવઁથ્સ॒રે ઽનાદ॒દ્ધ્યાત્ । દ્વા॒દ॒શ્યા᳚-મ્પુ॒રસ્તા॒-દાદ॑દ્ધ્યાત્ । સં॒વઁ॒થ્સ॒ર પ્ર॑તિમા॒ વૈ દ્વાદ॑શ॒ રાત્ર॑યઃ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રમે॒વાસ્યાહિ॑તા ભવન્તિ ॥ યદિ॑ દ્વાદ॒શ્યા᳚-ન્નાદ॒દ્ધ્યાત્ । ત્ર્ય॒હે પુ॒રસ્તા॒દાદ॑દ્ધ્યાત્ । આહિ॑તા એ॒વાસ્ય॑ ભવન્તિ ॥ 74 ॥

(દ્વિ॒તીય॑મપચચ્ - ચતુ॒ર્થમ॑પચ॒ - દદિ॑તી॒ રેતો॑-ઽધત્ત॒ - સમ્મિ॑તા -

ઘૃ॒તવ॑તીભિ॒રાદ॑ધાતિ - રાજ॒ન્યઃ॑ સ્વસ્ય॒ છન્દ॑સઃ પ્રત્યયન॒સ્ત્વા - યે॑યા-દ્- ગચ્છતિ - મન્થતિ॒ - રાત્ર॑ય શ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 9)

અનુવાકં 10 - પઞ્ચાગ્ન્યાધાનમ્

પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત । સ રિ॑રિચા॒નો॑-ઽમન્યત । સ તપો॑-ઽતપ્યત । સ આ॒ત્મન્ વી॒ર્ય॑-મપશ્યત્ । તદ॑વર્ધત । તદ॑સ્મા॒-થ્સહ॑સો॒ર્ધ્વ-મ॑સૃજ્યત । સા વિ॒રાડ॑ભવત્ । તા-ન્દે॑વાસુ॒રા વ્ય॑ગૃહ્ણત । સો᳚-ઽબ્રવી-ત્પ્ર॒જાપ॑તિઃ । મમ॒ વા એ॒ષા ॥ 75 ॥

દોહા॑ એ॒વ યુ॒ષ્માક॒મિતિ॑ ॥ સા તતઃ॒ પ્રાચ્યુદ॑ક્રામત્ । ત-ત્પ્ર॒જાપ॑તિઃ॒ પર્ય॑ગૃહ્ણાત્ । અથ॑ર્વ પિ॒તુ-મ્મે॑ ગોપા॒યેતિ॑ । સા દ્વિ॒તીય॒-મુદ॑ક્રામત્ । ત-ત્પ્ર॒જાપ॑તિઃ॒ પર્ય॑ગૃહ્ણાત્ । નર્ય॑ પ્ર॒જા-મ્મે॑ ગોપા॒યેતિ॑ । સા તૃ॒તીય॒-મુદ॑ક્રામત્ । ત-ત્પ્ર॒જાપ॑તિઃ॒ પર્ય॑ગૃહ્ણાત્ । શગ્ગ્સ્ય॑ પ॒શૂ-ન્મે॑ ગોપા॒યેતિ॑ ॥ 76 ॥

સા ચ॑તુ॒ર્થ-મુદ॑ક્રામત્ । ત-ત્પ્ર॒જાપ॑તિઃ॒ પર્ય॑ગૃહ્ણાત્ । સપ્ર॑થ સ॒ભા-મ્મે॑ ગોપા॒યેતિ॑ । સા પ॑ઞ્ચ॒મ-મુદ॑ક્રામત્ । ત-ત્પ્ર॒જાપ॑તિઃ॒ પર્ય॑ગૃહ્ણાત્ । અહે॑ બુદ્ધ્નિય॒ મન્ત્ર॑-મ્મે ગોપા॒યેતિ॑ । અ॒ગ્નીન્ વાવ સા તાન્ વ્ય॑ક્રમત । તા-ન્પ્ર॒જાપ॑તિઃ॒ પર્ય॑ગૃહ્ણાત્ । અથો॑ પ॒ઙ્ક્તિમે॒વ ॥ પ॒ઙ્ક્તિર્વા એ॒ષા બ્રા᳚હ્મ॒ણે પ્રવિ॑ષ્ટા ॥ 77 ॥

તામા॒ત્મનો-ઽધિ॒ નિર્મિ॑મીતે । યદ॒ગ્નિ-રા॑ધી॒યતે᳚ । તસ્મા॑-દે॒તાવ॑ન્તો॒-ઽગ્નય॒ આધી॑યન્તે । પાઙ્ક્તં॒-વાઁ ઇ॒દગ્ં સર્વ᳚મ્ । પાઙ્ક્તે॑નૈ॒વ પાઙ્ક્તગ્ગ્॑ સ્પૃણોતિ ॥ અથ॑ર્વ પિ॒તુ-મ્મે॑ ગોપા॒યેત્યા॑હ । અન્ન॑મે॒વૈ તેન॑ સ્પૃણોતિ । નર્ય॑ પ્ર॒જા-મ્મે॑ ગોપા॒યેત્યા॑હ । પ્ર॒જામે॒વૈતેન॑ સ્પૃણોતિ । શગ્ગ્સ્ય॑ પ॒શૂ-ન્મે॑ ગોપા॒યેત્યા॑હ ॥ 78 ॥

પ॒શૂને॒વૈતેન॑ સ્પૃણોતિ । સપ્ર॑થ સ॒ભા-મ્મે॑ ગોપા॒યેત્યા॑હ । સ॒ભામે॒વૈતેનॆ᳚ન્દ્રિ॒યગ્ગ્ સ્પૃ॑ણોતિ । અહે॑ બુદ્ધ્નિય॒ મન્ત્ર॑-મ્મે ગોપા॒યેત્યા॑હ । મન્ત્ર॑મે॒વૈ તેન॒ શ્રિયગ્ગ્॑ સ્પૃણોતિ ॥ યદ॑ન્વાહાર્ય॒-પચ॑ને-ઽન્વાહા॒ર્ય॑-મ્પચ॑ન્તિ । તેન॒ સો᳚-ઽસ્યા॒ભીષ્ટઃ॑ પ્રી॒તઃ । ય-દ્ગાર્હ॑પત્ય॒ આજ્ય॑મધિ॒શ્રય॑ન્તિ॒ સમ્પત્ની᳚ર્યા॒જય॑ન્તિ । તેન॒ સો᳚-ઽસ્યા॒ભીષ્ટઃ॑ પ્રી॒તઃ । યદા॑હવ॒નીયે॒ જુહ્વ॑તિ ॥ 79 ॥

તેન॒ સો᳚-ઽસ્યા॒ભીષ્ટઃ॑ પ્રી॒તઃ । યથ્સ॒ભાયાં᳚-વિઁ॒જય॑ન્તે । તેન॒ સો᳚-ઽસ્યા॒ભીષ્ટઃ॑ પ્રી॒તઃ । યદા॑વસ॒થે-ઽન્ન॒ગ્ં॒ હર॑ન્તિ । તેન॒ સો᳚-ઽસ્યા॒ભીષ્ટઃ॑ પ્રી॒તઃ । તથા᳚-ઽસ્ય॒ સર્વે᳚ પ્રી॒તા અ॒ભીષ્ટા॒ આધી॑યન્તે ॥ પ્ર॒વ॒સ॒થ-મે॒ષ્યન્ને॒વ-મુપ॑તિષ્ઠે॒-તૈક॑મેકમ્ । યથા᳚ બ્રાહ્મ॒ણાય॑ ગૃહેવા॒સિને॑ પરિ॒દાય॑ ગૃ॒હાનેતિ॑ । તા॒દૃગે॒વ તત્ ॥ પુન॑રા॒ગ-ત્યોપ॑તિષ્ઠતે । સા ભા॑ગેયમે॒વૈષા॒-ન્તત્ । સા તત॑ ઊ॒ર્ધ્વા-ઽઽરો॑હત્ । સા રો॑હિ॒ણ્ય॑ભવત્ । ત-દ્રો॑હિ॒ણ્યૈ રો॑હિણિ॒ત્વમ્ । રો॒હિ॒ણ્યા-મ॒ગ્નિ-માદ॑ધીત । સ્વ એ॒વૈનં॒-યોઁનૌ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત॒-માધ॑ત્તે । ઋ॒દ્ધ્નોત્યે॑નેન ॥ 80 ॥

(એ॒ષા - પ॒શૂન્મે॑ ગોપા॒યેતિ॒ - પ્રવિ॑ષ્ટા -

પ॒શૂન્મે॑ ગોપા॒યેત્યા॑હ॒ - જુહ્વ॑તિ - તિષ્ઠતે સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 10)

(બ્રહ્મ॒ સન્ધ॑ત્તં॒ - કૃત્તિ॑કા॒ - સૂદ્ધ॑ન્તિ - દ્વાદ॒શસુ॑ - પ્ર॒જાપ॑તિ-ર્વા॒ચો - દે॑વાસુ॒રાસ્તદ॒ગ્નિર્નો-દ્- ઘ॒ર્મ-શ્શિર॑ - ઇ॒મે વૈ - શ॑મીગ॒ર્ભાત્ - પ્ર॒જાપ॑તિ॒-સ્સ રિ॑રિચા॒ન-સ્સતપ॒-સ્સ આ॒ત્મન્ વી॒ર્ય॑-ન્દશ॑ )

(બ્રહ્મ॒ સન્ધ॑ત્તં॒ - તૌ દિ॒વ્યા - વથો॑ શ॒ત્વાંયઁ॒ - પ્રાચ્યે॑ષાં॒ - ઁયદુ॒પર્યુ॑પરિ॒ - ય-થ્સ॒દ્યઃ - સો-ઽશ્વો॒ વારો॑ ભૂ॒ત્વા - જગ॑તીભિ॒ રશી॑તિઃ)

(બ્રહ્મ॒ સન્ધ॑ત્ત - મૃ॒દ્ધ્નોત્યે॑નેન)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે પ્રથમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake prathamaḥ prapāṭhakaḥ - agnyādheyabrāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

brahma॒ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | kṣa॒tragṃ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | iṣa॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | ūrja॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | ra॒yigṃ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | puṣṭi॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | pra॒jāgṃ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam | pa॒śū-nthsandha̭tta॒-ntānmḙ jinvatam || stu॒to̭-'si॒ jana̭dhāḥ | de॒vāstvā̭ śukra॒pāḥ praṇa̭yantu || 1 ||

su॒vīrāḥ᳚ pra॒jāḥ pra̭ja॒naya॒-nparī̭hi | śu॒kra-śśu॒kraśo̭ciṣā || stu॒to̭-'si॒ jana̭dhāḥ | de॒vāstvā̭ manthi॒pāḥ praṇa̭yantu || su॒pra॒jāḥ pra॒jāḥ pra̭ja॒naya॒-nparī̭hi | ma॒nthī ma॒nthiśo̭ciṣā ||sa॒ja॒ṅgmā॒nau di॒va ā pṛ̭thi॒vyā-''yuḥ̭ | sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | prā॒ṇagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam | a॒pā॒nagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam || 2 ||

vyā॒nagṃ sandha̭tta॒-nta-mmḙ jinvatam | cakṣu॒-ssandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | śrotra॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | mana॒-ssandha̭tta॒-ntanmḙ jinvatam | vāca॒gṃ॒ sandha̭tta॒-ntā-mmḙ jinvatam || āyuḥ̭ stha॒ āyṷrme dhattam | āyṷ-rya॒jñāya̭ dhattam | āyṷ-rya॒jñapa̭taye dhattam | prā॒ṇa-ssthaḥ̭ prā॒ṇa-mmḙ dhattam | prā॒ṇaṃ-ya~॒jñāya̭ dhattam || 3 ||

prā॒ṇaṃ-ya~॒jñapa̭taye dhattam | cakṣuḥ̭ stha॒ścakṣṷrme dhattam | cakṣṷ-rya॒jñāya̭ dhattam | cakṣṷ-rya॒jñapa̭taye dhattam | śrotragg̭ stha॒-śśrotra̭-mme dhattam | śrotraṃ̭-ya~॒jñāya̭ dhattam | śrotraṃ̭-ya~॒jñapa̭taye dhattam | tau dḙvau śukrāmanthinau |ka॒lpaya̭ta॒-ndaivī॒rviśaḥ̭ | ka॒lpaya̭ta॒-mmānṷṣīḥ || 4 ||

iṣa॒-mūrja̭ma॒smāsṷ dhattam | prā॒ṇā-npa॒śuṣṷ | pra॒jā-mmayi̭ ca॒ yaja̭māne ca || nira̭sta॒-śśaṇḍaḥ̭ | nira̭sto॒ markaḥ̭ || apa̭nuttau॒ śaṇḍā॒markaṷ sa॒hāmunā᳚ || śu॒krasya̭ sa॒mida̭si | ma॒nthinaḥ̭ sa॒mida̭si || sa pra̭tha॒ma-ssaṅkṛ̭ti-rvi॒śvaka̭rmā | sa pra̭tha॒mo mi॒tro varṷṇo a॒gniḥ | sa pra̭tha॒mo bṛha॒spati̭ściki॒tvān | tasmā॒ indrā̭ya su॒tamājṷhomi || 5 ||

(na॒ya॒ - ntva॒pā॒nagṃ sandha̭ttaṃ॒ ta-mmḙ jinvataṃ - prā॒ṇaṃ-ya~॒jñāya̭ dhattaṃ॒ - mānṷṣī--r a॒gni-rdve ca̭) (a. 1)

kṛtti̭kā-sva॒gni-māda̭dhīta | e॒tadvā a॒gne-rnakṣa̭tram | ya-tkṛtti̭kāḥ | svāyā̭me॒vaina̭-nde॒vatā̭yāmā॒dhāya̭ | bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati || mukhaṃ॒-vā~ e॒tannakṣa̭trāṇām | ya-tkṛtti̭kāḥ | yaḥ kṛtti̭kā-sva॒gni-mā̭dha॒tte | mukhya̭ e॒va bha̭vati || atho॒ khalṷ || 6 ||

a॒gni॒-na॒kṣa॒tramitya-pa̭cāyanti | gṛ॒hānaḥa॒ dāhṷko bhavati || pra॒jāpa̭tī rohi॒ṇyā-ma॒gni-ma̭sṛjata | ta-nde॒vā ro̭hi॒ṇyā-māda̭dhata | tato॒ vai te sarvā॒-nrohā̭narohann | ta-dro̭hi॒ṇyai ro̭hiṇi॒tvam | yo ro̭hi॒ṇyā-ma॒gnimā̭dha॒tte | ṛ॒dhnotye॒va | sarvā॒-nrohā᳚n-rohati || de॒vā vai bha॒drā-ssanto॒-'gni-mādhi̭thsanta || 7 ||

teṣā॒manā̭hito॒ 'gnirāsī᳚t | athai᳚bhyo vā॒maṃ-va~svapā᳚krāmat | te puna̭rvasvo॒rāda̭dhata | tato॒ vai tān vā॒maṃ-va~sū॒pāva̭rtata | yaḥ pu॒rā bha॒dra-ssampāpī̭yā॒-nthsyāt | sa puna̭rvasvo-ra॒gni-māda̭dhīta | puna̭re॒vainaṃ̭-vā~॒maṃ-va~sū॒pāva̭rtate | bha॒dro bha̭vati || yaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒riti̭ | sa pūrva̭yoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gni-māda̭dhīta || 8 ||

a॒rya॒mṇo vā e॒tannakṣa̭tram | yatpūrve॒ phalgṷnī | a॒rya॒meti॒ tamā̭hu॒ryo dadā̭ti | dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti || yaḥ kā॒mayḙta bha॒gī syā॒miti̭ | sa utta̭rayoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gnimāda̭dhīta | bhaga̭sya॒ vā e॒tannakṣa̭tram | yadutta̭re॒ phalgṷnī | bha॒gyḙva bha̭vati || kā॒la॒ka॒ñjā vai nāmāsṷrā āsann || 9 ||

te sṷva॒rgāya̭ lo॒kāyā॒gni-ma̭cinvata | purṷṣa॒ iṣṭa̭kā॒-mupā̭dadhā॒t-purṷṣa॒ iṣṭa̭kām | sa indro᳚ brāhma॒ṇo bruvā̭ṇa॒ iṣṭa̭kā॒mupā̭dhatta | e॒ṣā mḙ ci॒trā nāmeti̭ | te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamāprāro̭hann | sa indra॒ iṣṭa̭kā॒māvṛ̭hat | te-'vā̭kīryanta | yḙ-'vākī᳚ryanta | ta ūrṇā॒vabha̭yo-'bhavann | dvāvuda̭patatām || 10 ||

tau di॒vyau śvānā̭vabhavatām | yo bhrātṛ̭vyavā॒-nthsyāt | sa ci॒trāyā̭-ma॒gni-māda̭dhīta | a॒va॒kīryai॒va bhrātṛ̭vyān | ojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tman-dha̭tte || va॒santā᳚ brāhma॒ṇo᳚ 'gnimāda̭dhīta | va॒sa॒nto vai brā᳚hma॒ṇasya॒rtuḥ | sva e॒vaina̭-mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati | mukhaṃ॒-vā~ e॒tadṛ̭tū॒nām || 11 ||

ya-dva̭sa॒ntaḥ | yo va॒santā॒-'gnimā̭dha॒tte | mukhya̭ e॒va bha̭vati | atho॒ yoni̭mantame॒vaina॒-mprajā̭ta॒mādha̭tte | grī॒ṣme rā̭ja॒nya̭ āda̭dhīta | grī॒ṣmo vai rā̭ja॒nya̭sya॒rtuḥ | sva e॒vaina̭mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | i॒ndri॒yā॒vī bha̭vati | śa॒radi॒ vaiśya॒ āda̭dhīta | śa॒radvai vaiśya̭sya॒rtuḥ || 12 ||

sva e॒vaina̭mṛ॒tāvā॒dhāya̭ | pa॒śu॒mā-nbha̭vati || na pūrva̭yoḥ॒ phalgṷnyo-ra॒gnimāda̭dhīta | e॒ṣā vai ja̭gha॒nyā̭ rātriḥ̭ saṃva~thsa॒rasya̭ | yatpūrve॒ phalgṷnī | pṛ॒ṣṭi॒ta e॒va saṃ̭va~thsa॒rasyā॒-gnimā॒dhāya̭ | pāpī̭yān-bhavati | utta̭rayo॒rāda̭dhīta | e॒ṣā vai pra̭tha॒mā rātriḥ̭ saṃva~thsa॒rasya̭ | yadutta̭re॒ phalgṷnī | mu॒kha॒ta e॒va saṃ̭va~thsa॒rasyā॒-gnimā॒dhāya̭ | vasī̭yā-nbhavati || atho॒ khalṷ | ya॒daivainaṃ̭-ya~॒jña ṷpa॒name᳚t | athāda̭dhīta | saivāsyardhiḥ̭ || 13 ||

(khalvā̭ - dhithsanta॒ - phalgṷnyora॒gnimāda̭dhītā - san - napatatā - matū॒nāṃ - ~vaiśya̭sya॒rtu - rutta̭re॒ phalgṷnī॒ ṣaṭ ca̭) (a. 2)

uddha̭nti | yade॒vāsyā̭ ame॒ddhyam | tadapa̭ hanti || a॒po-'vo᳚kṣati॒ śāntyai᳚ || sika̭tā॒ niva̭pati | e॒tadvā a॒gne-rvai᳚śvāna॒rasya̭ rū॒pam | rū॒peṇai॒va vai᳚śvāna॒ramava̭-rundhe || ūṣā॒-nniva̭pati | puṣṭi॒rvā e॒ṣā pra॒jana̭nam | yadūṣāḥ᳚ || 14 ||

puṣṭyā̭me॒va pra॒jana̭ne॒ 'gnimādha̭tte | atho̭ sa॒ñjñāna̭ e॒va | sa॒-ñjñāna॒gg॒ hyḙta-tpa̭śū॒nām | yadūṣāḥ᳚ || dyāvā̭pṛthi॒vī sa॒hāstā᳚m | te vi̭ya॒tī a̭brūtām | astve॒va naṷ sa॒ha ya॒jñiya॒miti̭ | yada॒muṣyā̭ ya॒jñiya॒māsī᳚t | tada॒syā-ma̭dadhāt | ta ūṣā̭ abhavann || 15 ||

yada॒syā ya॒jñiya॒māsī᳚t | tada॒muṣyā̭-madadhāt | tada॒daśca॒ndrama̭si kṛ॒ṣṇam | ūṣā᳚nni॒vapa̭nna॒do ddhyā̭yet | dyāvā̭pṛthi॒vyore॒va ya॒jñiye॒-'gnimādha̭tte || a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata | ā॒khū rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | sa pṛ̭thi॒vī-mprāvi̭śat | sa ū॒tīḥ kṷrvā॒ṇaḥ pṛ̭thi॒vīmanu॒ sama̭carat | tadā̭khukarī॒ṣa-ma̭bhavat || 16 ||

yadā̭khukarī॒ṣagṃ sa̭bhāṃ॒ro bhava̭ti | yade॒vāsya॒ tatra॒ nya̭ktam | tade॒vāva̭rundhe || ūrjaṃ॒-vā~ e॒tagṃ rasa̭-mpṛthi॒vyā ṷpa॒dīkā॒ uddi̭hanti | ya-dva॒lmīka᳚m | ya-dva̭lmīkava॒pā sa̭bhāṃ॒ro bhava̭ti | ūrja̭me॒va rasa̭-mpṛthi॒vyā ava̭rundhe | atho॒ śrotra̭me॒va | śrotra॒gg॒ hyḙta-tpṛ̭thi॒vyāḥ | ya-dva॒lmīkaḥ̭ || 17 ||

aba̭dhiro bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tāsā॒manna॒-mupā᳚kṣīyata | tābhya॒-ssūda॒mupa॒ prābhi̭nat | tato॒ vai tāsā॒manna॒-nnākṣī̭yata | yasya॒ sūdaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | nāsya̭ gṛ॒he-'nna̭-ṅkṣīyate || āpo॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sīt | tena̭ pra॒jāpa̭tiraśrāmyat || 18 ||

ka॒thami॒dagg syā॒diti̭ | so̭-'paśya-tpuṣkarapa॒rṇa-ntiṣṭha̭t | so̭-'manyata | asti॒ vai tat | yasmi̭-nni॒damadhi॒ tiṣṭha॒tīti̭ | sa va̭rā॒ho rū॒pa-ṅkṛ॒tvopa॒nya̭majjat | sa pṛ̭thi॒vīma॒dha ā᳚rcchat | tasyā̭ upa॒hatyoda̭majjat | ta-tpṷṣkarapa॒rṇe᳚ 'prathayat | yadapra̭thayat || 19 ||

ta-tpṛ̭thi॒vyai pṛ̭thivi॒tvam | abhū॒dvā i॒damiti̭ | tadbhūmyai̭ bhūmi॒tvam | tā-ndiśo-'nu॒ vāta॒-ssama̭vahat | tāgṃ śarka̭rābhiradṛgṃ hat | śaṃ-vai~ no̭-'bhū॒diti̭ | taccharka̭rāṇāgṃ śarkara॒tvam | ya-dva̭rā॒havi̭hatagṃ sambhā॒ro bhava̭ti | a॒syāme॒vā-cha̭mbaṭkārama॒gni-mādha̭tte | śarka̭rā bhavanti॒ dhṛtyai᳚ || 20 ||

atho̭ śa॒tvāṃya~̭ || sarḙtā a॒gnirā॒dheya॒ ityā̭huḥ | āpo॒ varṷṇasya॒ patna̭ya āsann | tā a॒gnira॒bhya̭ddhyāyat | tā-ssama̭bhavat | tasya॒ retaḥ॒ parā̭-'patat | taddhira̭ṇya-mabhavat | yaddhira̭ṇya-mu॒pāsya̭ti | sarḙtasame॒vāgni-mādha̭tte || purṷṣa॒ invai svā-dreta̭so bībhathsata॒ ityā̭huḥ || 21 ||

u॒tta॒ra॒ta upā᳚sya॒tya-bī̭bhathsāyai || ati॒ praya̭cchati | ārti̭me॒vāti॒ praya̭cchati || a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata | aśvo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | so᳚-'śva॒tthe saṃ̭va~thsa॒ra-ma̭tiṣṭhat | tada̭śva॒tthasyā᳚-śvattha॒tvam | yadāśva̭ttha-ssambhā॒ro bhava̭ti | yade॒vāsya॒ tatra॒ nya̭ktam | tade॒vāva̭-rundhe || 22 ||

de॒vā vā ūrjaṃ॒-vya~̭bhajanta | tata̭ udu॒mbara॒ uda̭tiṣṭhat | ūrgvā ṷdu॒mbaraḥ̭ | yadaudṷmbara-ssambhā॒ro bhava̭ti | ūrja̭me॒vāva̭-rundhe || tṛ॒tīya̭syāmi॒to di॒vi soma̭ āsīt | ta-ṅgā̭ya॒tryāha̭rat | tasya̭ pa॒rṇama̭cchidyata | tatpa॒rṇo̭ 'bhavat | ta-tpa॒rṇasya̭ parṇa॒tvam || 23 ||

yasya̭ parṇa॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | so॒ma॒pī॒thame॒vāva̭ rundhe || de॒vā vai brahma̭nnavadanta | ta-tpa॒rṇa upā̭śṛṇot | su॒śravā॒ vai nāma̭ | ya-tpa̭rṇa॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | bra॒hma॒va॒rca॒same॒vāva̭ rundhe || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata | so̭-'bibhe॒tpra mā̭ dhakṣya॒tīti̭ | tagṃ śa॒myā̭-'śamayat || 24 ||

taccha॒myai̭ śami॒tvam | yaccha̭mī॒mayaḥ̭ sambhā॒ro bhava̭ti | śāntyā॒ apra̭dāhāya || a॒gne-ssṛ॒ṣṭasya̭ ya॒taḥ | vika̭ṅkata॒-mbhā ā᳚rcchat | ya-dvaika̭ṅkata-ssambhā॒ro bhava̭ti | bhā e॒vāva̭rundhe || sahṛ̭dayo॒ 'gnirā॒dheya॒ ityā̭huḥ | ma॒ruto॒-'dbhira॒gni-ma̭tamayann | tasya̭ tā॒ntasya॒ hṛda̭ya॒mācchi̭ndann | sā-'śani̭rabhavat | yada॒śani̭hatasya vṛ॒kṣasya̭ sambhā॒ro bhava̭ti |sahṛ̭daya-me॒vāgni-mādha̭tte || 25 ||

(ūṣā̭ - abhavan - nabhava-d- va॒lmīkro᳚ - 'śrāmya॒ - dapra̭thaya॒ - ddhṛtyai̭ - bībhathsata॒ ityā̭hu - rundhe - parṇa॒tva - ma̭śamayada - cchinda॒gg॒ strīṇi̭ ca) (a. 3)

dvā॒da॒śasṷ vikrā॒meṣva॒gnimāda̭dhīta | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rā-de॒vaina̭-mava॒ruddhyā-dha̭tte || ya-ddvā̭da॒śasṷ vikrā॒me-ṣvā॒dadhī̭ta | pari̭mita॒mava̭rundhīta | cakṣṷ-rnimita॒ āda̭dhīta | iya॒-ddvāda̭śa vikrā॒mā(3) iti̭ | pari̭mita-ñcai॒vāpa̭rimita॒-ñcāva̭rundhe || anṛ̭taṃ॒-vai~ vā॒cā va̭dati | anṛ̭ta॒-mmana̭sā ddhyāyati || 26 ||

cakṣu॒-rvai sa॒tyam | adrā(3)gityā̭ha | ada̭rśa॒miti̭ | ta-thsa॒tyam | yaścakṣṷ-rnimite॒-'gni-mā̭dha॒tte | sa॒tya e॒vaina॒-mādha̭tte || tasmā॒dāhi̭tāgni॒rnānṛ̭taṃ-va~det | nāsya̭ brāhma॒ṇo-'nā᳚śvā-ngṛ॒he va̭set | sa॒tye hya̭syā॒gnirāhi̭taḥ || ā॒gne॒yī vai rātriḥ̭ || 27 ||

ā॒gne॒yāḥ pa॒śavaḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | nakta॒-ṅgārha̭patya॒-māda̭dhāti | pa॒śūne॒vāva̭-rundhe | divā̭-''hava॒nīya᳚m | i॒ndri॒yame॒vā-va̭rundhe || a॒rdhodi̭te॒ sūrya̭ āhava॒nīya॒-māda̭dhāti | e॒tasmi॒n vai lo॒ke pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | atho̭ bhū॒ta-ñcai॒va bha̭vi॒ṣyaccā-va̭rundhe || 28 ||

iḍā॒ vai mā̭na॒vī ya̭jñānūkā॒śinyā̭sīt | sā-'śṛ̭ṇot | asṷrā a॒gnimāda̭dhata॒ iti̭ | tada̭gacchat | ta ā̭hava॒nīya॒magra॒ āda̭dhata | atha॒ gārha̭patyam | athā᳚-nvāhārya॒-paca̭nam | sā 'bra̭vīt | pra॒tīcyḙṣā॒g॒ śrīra̭gāt | bha॒drā bhū॒tvā parā̭bhaviṣya॒ntīti̭ || 29 ||

yasyai॒va-ma॒gnirā̭dhī॒yate᳚ | pra॒tīcya̭sya॒ śrīrḙti | bha॒dro bhū॒tvā parā̭bhavati || sā-'śṛ̭ṇot | de॒vā a॒gni-māda̭dhata॒ iti̭ | tada̭gacchat | te᳚-'nvāhārya॒-paca̭na॒magra॒ āda̭dhata | atha॒ gārha̭patyam | athā̭hava॒nīya᳚m | sā-'bra̭vīt || 30 ||

prācyḙṣā॒g॒ śrīra̭gāt | bha॒drā bhū॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kame᳚ṣyanti | pra॒jā-ntu na ve᳚thsyanta॒ iti̭ | yasyai॒vama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | prācya̭sya॒ śrīrḙti | bha॒dro bhū॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti | pra॒jā-ntu na vi̭ndate || sā-'bra̭vī॒diḍā॒ manu᳚m | tathā॒ vā a॒ha-ntavā॒gni-mādhā᳚syāmi | yathā॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rja̭ni॒ṣyase᳚ || 31 ||

pratya॒smin ~lo॒ke sthā॒syasi̭ | a॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñje॒ṣyasīti̭ | gārha̭patya॒magra॒ āda̭dhāt | gārha̭patyaṃ॒-vā~ anṷ pra॒jāḥ pa॒śavaḥ॒ prajā̭yante | gārha̭patyenai॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpa॒śū-nprāja̭nayat | athā᳚-nvāhārya॒-paca̭nam | ti॒ryaṅṋ̇va॒ vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ | a॒sminne॒va tena̭ lo॒ke pratya̭tiṣṭhat | athā̭hava॒nīya᳚m | tenai॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma॒bhya̭jayat || 32 ||

yasyai॒vama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate | pratya॒smin ~lo॒ke ti̭ṣṭhati | a॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati || yasya॒ vā aya̭thādevatama॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate | pāpī̭yā-nbhavati | yasya̭ yathā deva॒tam | na de॒vatā᳚bhya॒ āvṛ̭ścyate | vasī̭yā-nbhavati || 33 ||

bhṛgṷ̄ṇā॒-ntvā-'ṅgi̭rasāṃ-vra~tapate vra॒tenā-da̭dhā॒mīti̭ bhṛgvaṅgi॒rasā॒māda̭ddhyāt | ā॒di॒tyānā᳚-ntvā de॒vānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tenāda̭dhā॒mītya॒nyāsā॒-mbrāhma̭ṇīnā-mpra॒jānā᳚m | varṷṇasya tvā॒ rājño᳚ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti॒ rājñaḥ̭ | indra̭sya tvendri॒yeṇa̭ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti̭ rāja॒nya̭sya | mano᳚stvā grāma॒ṇyo᳚ vratapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti॒ vaiśya̭sya | ṛ॒bhū॒ṇā-ntvā̭ de॒vānāṃ᳚-vra~tapate vra॒tenāda̭dhā॒mīti̭ rathakā॒rasya̭ | ya॒thā॒ de॒va॒tama॒gni-rādhī̭yate | na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate | vasī̭yā-nbhavati || 34 ||

(dhyā॒ya॒ti॒ - vai rātri॒ - ścāva̭rundhe - bhaviṣya॒ntītya̭ - bravī - jjani॒ṣyasḙ - 'jaya॒-d- vasī̭yā-nbhavati॒ - nava̭ ca) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - tatra pavamānahabīṃṣi

pra॒jāpa̭ti-rvā॒ca-ssa॒tya-ma̭paśyat | tenā॒gnimādha̭tta | tena॒ vai sa ā᳚rdhnot | bhūrbhuva॒-ssuva॒rityā̭ha | e॒tadvai vā॒ca-ssa॒tyam | ya e॒tenā॒gni-mā̭dha॒tte | ṛ॒ddhnotye॒va | atho̭ sa॒tyaprā̭śūre॒va bha̭vati | atho॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna̭bhi॒cara̭ti | stṛ॒ṇu॒ta e॒vaina᳚m || 35 ||

bhūrityā̭ha | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | bhuva॒ ityā̭ha | a॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhati | suva॒rityā̭ha | su॒va॒rga e॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhati || tri॒bhira॒kṣarai॒-rgārha̭patya॒-māda̭dhāti | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | sarvaiḥ᳚ pa॒ñcabhi̭-rāhava॒nīya᳚m || 36 ||

su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāyādhī̭yate | yadā̭hava॒nīyaḥ̭ | su॒va॒rga e॒vāsmai̭ lo॒ke vā॒ca-ssa॒tyagṃ sarva̭māpnoti || tri॒bhi-rgārha̭patya॒-māda̭dhāti | pa॒ñcabhi̭-rāhava॒nīya᳚m | a॒ṣṭau sampa̭dyante | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒tro᳚-'gniḥ | yāvā̭ne॒vāgniḥ | tamādha̭tte || 37 ||

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāyann | tābhyo॒ jyoti॒-ruda̭gṛhṇāt | ta-ñjyotiḥ॒ paśya̭ntīḥ pra॒jā a॒bhisa॒māva̭rtanta | u॒parī̭vā॒gni-mudgṛ̭hṇīyā-du॒ddharanṋ | jyoti̭re॒va paśya̭ntīḥ pra॒jā yaja̭māna-ma॒bhi-sa॒māva̭rtante || pra॒jāpa̭te॒rakṣya̭śvayat | ta-tparā̭-'patat | tadaśvo̭-'bhavat | tadaśva̭syā-śva॒tvam || 38 ||

e॒ṣa vai pra॒jāpa̭tiḥ | yada॒gniḥ | prā॒jā॒pa॒tyo-'śvaḥ̭ | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | svame॒va cakṣuḥ॒ paśya̭-npra॒jāpa̭ti॒-ranūdḙti || va॒jrī vā e॒ṣaḥ | yadaśvaḥ̭ | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | jā॒tāne॒va bhrātṛ̭vyā॒-npraṇṷdate || puna॒rāva̭rtayati || 39 ||

ja॒ni॒ṣyamā̭ṇāne॒va prati̭nudate || nyā̭hava॒nīyo॒ gārha̭patya-makāmayata | ni gārha̭patya āhava॒nīya᳚m | tau vi॒bhāja॒-nnāśa̭knot | sośvaḥ̭ pūrva॒vāḍ-bhū॒tvā | prāñca॒-mpūrva॒muda̭vahat | ta-tpū᳚rva॒vāhaḥ̭ pūrvavā॒ṭ-tvam | yadaśva̭-mpu॒rastā॒nnaya̭ti | vibha̭ktire॒vaina̭yo॒ssā | atho॒ nānā̭vīryāve॒vainaṷ kurute || 40 ||

yadu॒paryṷpari॒ śiro॒ hare᳚t | prā॒ṇān vicchi̭ndyāt | a॒dho̭-'dha॒-śśiro̭ harati | prā॒ṇānā᳚-ṅgopī॒thāya̭ || iya॒tyagrḙ harati | atheya॒tyatheya̭ti | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒mā-dha̭tte || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata | so̭-'bibhe॒tpra mā̭ dhakṣya॒tīti̭ || 41 ||

tasya̭ tre॒dhā ma̭hi॒mānaṃ॒-vyau~̭hat | śāntyā॒ apra̭dāhāya | yat-tre॒dhā-'gni-rā̭dhī॒yate᳚ | ma॒hi॒māna̭me॒vāsya॒ ta-dvyṷ̄hati | śāntyā॒ apra̭dāhāya || puna॒rāva̭rtayati | ma॒hi॒māna̭me॒vāsya॒ sanda̭dhāti || pa॒śurvā e॒ṣaḥ | yadaśvaḥ̭ | e॒ṣa ru॒draḥ || 42 ||

yada॒gniḥ | yadaśva̭sya pa॒de᳚-'gni-mā̭da॒ddhyāt | ru॒drāya̭ pa॒śū-napi̭daddhyāt | a॒pa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt | ya-nnākra॒maye᳚t | ana̭varuddhā asya pa॒śavaḥ̭ syuḥ | pā॒rśva॒ta ākra̭mayet | yathā ''hi̭tasyā॒gne-raṅgā̭rā abhyava॒vartḙrann | ava̭ruddhā asya pa॒śavo॒ bhava̭nti | na ru॒drāyāpi̭dadhāti || 43 ||

trīṇi̭ ha॒vīgṃṣi॒ nirva̭pati | vi॒rāja̭ e॒va vikrā᳚ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ vikra̭mate || a॒gnaye॒ pava̭mānāya | a॒gnayḙ pāva॒kāya̭ | a॒gnaye॒ śuca̭ye | yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti | pu॒nātye॒vaina᳚m | yada॒gnayḙ pāva॒kāya̭ | pū॒ta e॒vāsmi̭-nna॒nnādya̭-ndadhāti | yada॒gnaye॒ śuca̭ye | bra॒hma॒va॒rca॒sa-me॒vāsmi̭-nnu॒pari̭ṣṭā-ddadhāti || 44 ||

(e॒na॒ - mā॒ha॒va॒nīyaṃ̭ - dhatte - 'śva॒tvaṃ - ~va̭rtayati - kuruta॒ - iti̭ -ru॒dro - da̭dhāti॒ - yada॒gnaye॒ śuca̭ya॒ eka̭-ñca) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - pavamānahavirvistāraḥ, havirantarāṇi, dakṣiṇāśca

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vā vi̭ja॒ya-mṷpa॒yantaḥ̭ | a॒gnau vā॒maṃ-va~su॒ sa-nnya̭dadhata | i॒damṷ no bhaviṣyati | yadi̭ no je॒ṣyantīti̭ | tada॒gnirno-thsaha̭maśaknot | tat-tre॒dhā vinya̭dadhāt | pa॒śuṣu॒ tṛtī̭yam | a॒phsu tṛtī̭yam | ā॒di॒tye tṛtī̭yam || 45 ||

ta-dde॒vā vi॒jitya̭ | puna॒ravā̭ruruthsanta | te᳚-'gnaye॒ pava̭mānāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapann | pa॒śavo॒ vā a॒gniḥ pava̭mānaḥ | yade॒va pa॒śuṣvāsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata | te᳚-'gnayḙ pāva॒kāya̭ | āpo॒ vā a॒gniḥ pā̭va॒kaḥ | yade॒vāphsvāsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata || 46 ||

te᳚-'gnaye॒ śuca̭ye | a॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'gni-śśuciḥ̭ | yade॒vādi॒tya āsī᳚t | tat-tenāvā̭rundhata || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | ta॒nuvo॒ vāvaitā a̭gnyā॒dheya̭sya | ā॒gne॒yo vā a॒ṣṭāka̭pālo 'gnyā॒dheya॒miti̭ | yatta-nni॒rvape᳚t | naitāni̭ | yathā॒-''tmā syāt || 47 ||

nāṅgā̭ni | tā॒dṛge॒va tat | yade॒tāni̭ ni॒rvape᳚t | na tam | yathā-'ṅgā̭ni॒ syuḥ | nātmā | tā॒dṛge॒va tat | u॒bhayā̭ni sa॒hani॒rupyā̭ṇi | ya॒jñasya̭ sātma॒tvāya̭ || u॒bhayaṃ॒-vā~ e॒tasye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭māpyate || 48 ||

yo᳚-'gnimā̭dha॒tte | ai॒ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒- manu॒ nirva̭pet | ā॒di॒tya-ñca॒rum | i॒ndrā॒gnī vai de॒vānā॒-mayā̭tayāmānau | ye e॒va de॒vate॒ ayā̭tayāmnī | tābhyā̭me॒vāsmā̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mava̭- rundhe | ā॒di॒tyo bha̭vati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhati || dhe॒nvai vā e॒ta-dretaḥ̭ || 49 ||

yadājya᳚m | a॒na॒ḍuha̭staṇḍu॒lāḥ | mi॒thu॒name॒vāva̭-rundhe | ghṛ॒te bha̭vati | ya॒jñasyālū᳚kṣāntatvāya || ca॒tvāra̭ ārṣe॒yāḥ prāśña̭nti | di॒śāme॒va jyoti̭ṣi juhoti || pa॒śavo॒ vā e॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ | e॒ṣa ru॒draḥ | yada॒gniḥ || 50 ||

yathsa॒dya e॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvape᳚t | ru॒drāya̭ pa॒śūnapi̭ daddhyāt | a॒pa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt | yannānṷni॒rvape᳚t | ana̭varuddhā asya pa॒śavaḥ̭ syuḥ | dvā॒da॒śasu॒ rātrī॒ṣvanu॒ nirva̭pet | saṃ॒va~॒thsa॒ra pra̭timā॒ vai dvāda̭śa॒ rātra̭yaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsmai̭ ru॒dragṃ śa̭mayi॒tvā | pa॒śūnava̭ rundhe || yadeka̭-mekame॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvape᳚t || 51 ||

yathā॒ trīṇyā॒vapa̭nāni pū॒raye᳚t | tā॒dṛktat | na pra॒jana̭na॒mucchigṃ̭ṣet | eka̭-nni॒rupya̭ | utta̭re॒ sama̭syet | tṛ॒tīya̭me॒vāsmai̭ lo॒kamucchigṃ̭ṣati pra॒jana̭nāya | ta-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ranu॒ prajā̭yate | atho̭ ya॒jñasyai॒vaiṣā-'bhikrā᳚ntiḥ || ra॒tha॒ca॒kra-mprava̭rtayati | ma॒nu॒ṣya॒ra॒thenai॒va dḙvara॒tha-mpra॒tyava̭rohati || 52 ||

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | ho॒ta॒vya̭-magniho॒trāṃ(3) naho̭ta॒vyā(3)miti̭ | ya-dyajṷṣā juhu॒yāt | aya̭thāpūrva॒māhṷtī juhuyāt | yanna jṷhu॒yāt | a॒gniḥ parā̭bhavet | tū॒ṣṇīme॒va ho̭ta॒vya᳚m | ya॒thā॒pū॒rva-māhṷtī ju॒hoti̭ | nāgniḥ parā̭bhavati || a॒gnīdhḙ dadāti || 53 ||

a॒gnimṷkhā-ne॒vartū-nprī̭ṇāti | u॒pa॒barha̭ṇa-ndadāti | rū॒pāṇā॒mava̭-ruddhyai | aśva̭-mbra॒hmaṇe᳚ | i॒ndri॒yame॒vāva̭-rundhe | dhe॒nugṃ hotre᳚ | ā॒śiṣa̭ e॒vāva̭rundhe | a॒na॒ḍvāha̭-maddhva॒ryave᳚ | vahni॒rvā a̭na॒ḍvān | vahni̭raddhva॒ryuḥ || 54 ||

vahni̭nai॒va vahni̭ ya॒jñasyāva̭-rundhe | mi॒thu॒nau gāvaṷ dadāti | mi॒thu॒nasyāva̭-ruddhyai | vāso̭ dadāti | sa॒rva॒ de॒va॒tyaṃ̭-vai~ vāsaḥ̭ | sarvā̭ e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti | ā dvā̭da॒śabhyo̭ dadāti | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati | kāma̭mū॒rdhva-ndeya᳚m | apa̭rimita॒syāva̭-ruddhyai || 55 ||

(ā॒di॒tye tṛtī̭ya - ma॒phsvāsī॒-tta-ttenāvā̭rundhata॒ - syā - dā᳚pyate॒ - reto॒ - 'gni - reka̭meka me॒tāni̭ ha॒vigṃṣi̭ ni॒rvape᳚t - pra॒tyava̭rohati - dadātya - ddhva॒ryu--r deya॒ meka̭-ñca) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - ādhānamantrāḥ

gha॒rma-śśira॒stada॒yama॒gniḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | cha॒rdisto॒kāya॒ tana̭yāya yaccha || vātaḥ̭ prā॒ṇastada॒yama॒gniḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | sva॒di॒ta-nto॒kāya॒ tana̭yāya pi॒tu-mpa̭ca || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvān | a॒gnera̭gne pu॒ro a̭gni-rbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vibhā̭hi | ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || 56 ||

a॒rkaścakṣu॒-stada॒sau sūrya॒stada॒yama॒gniḥ | sampri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuvat | ya-ttḙ śukra śu॒kraṃ-va~rcaḥ̭ śu॒krā ta॒nūḥ | śu॒kra-ñjyoti॒raja̭sram | tena̭ me dīdihi॒ tena॒ tvā-''da̭dhe | a॒gninā᳚-'gne॒ brahma̭ṇā || ā॒na॒śe vyā̭naśe॒ sarva॒māyu॒-rvyā̭naśe || ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | vi॒rāṭ ca̭ sva॒rāṭ ca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām || 57 ||

ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | sa॒mrāṭ cā̭bhi॒bhūśca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | vi॒bhūśca̭ pari॒bhūśca̭ | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | ye tḙ agne śi॒ve ta॒nuvau᳚ | pra॒bhvī ca॒ prabhṷ̄tiśca | te mā vi̭śatā॒-nte mā̭ jinvatām | yāstḙ agne śi॒vāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi॒stvā ''da̭dhe || yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭ra॒mu-ṅga̭ccha || 58 ||

(catṷṣpade - jinvatāṃ - ta॒nuva॒ strīṇi̭ ca ) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - etadbrāhmaṇaṃ

i॒me vā e॒te lo॒kā a॒gnayaḥ̭ | te yadavyā̭vṛttā ādhī॒yeranṋ | śo॒cayḙyu॒-ryaja̭mānam | gha॒rma-śśira॒ iti॒ gārha̭patya॒-māda̭dhāti | vātaḥ̭ prā॒ṇa itya̭nvāhārya॒-paca̭nam | a॒rka-ścakṣu॒rityā̭-hava॒nīya᳚m | tenai॒vainā॒n vyāva̭rtayati | tathā॒ na śo̭cayanti॒ yaja̭mānam || ra॒tha॒nta॒ra-ma॒bhigā̭yate॒ gārha̭patya ādhī॒yamā̭ne | rātha̭ntaro॒ vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ || 59 ||

a॒sminne॒vainaṃ̭-lo~॒ke prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | vā॒ma॒de॒vya-ma॒bhigā̭yata uddhri॒yamā̭ṇe | a॒ntari̭kṣaṃ॒-vai~ vā̭made॒vyam | a॒ntari̭kṣa e॒vaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | atho॒ śānti॒-rvai vā̭made॒vyam | śā॒ntame॒vaina̭-mpaśa॒vya̭muddha̭rate | bṛ॒hada॒bhigā̭yata āhava॒nīya̭ ādhī॒yamā̭ne | bārha̭to॒ vā a॒sau lo॒kaḥ | a॒muṣmi̭nne॒vainaṃ̭-lo~॒ke prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭sṛjata || 60 ||

so-'śvo॒ vāro̭ bhū॒tvā parāṃ̭ait | taṃ-vā~̭rava॒ntīyḙnāvārayata |ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam | śyai॒tena̭ śye॒tī a̭kuruta |tacchyai॒tasya̭ śyaita॒tvam | ya-dvā̭rava॒ntīya̭-mabhi॒gāya̭te | vā॒ra॒yi॒tvaivaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | śyai॒tena̭ śye॒tī kṷrute || gha॒rma-śśira॒ iti॒ gārha̭patya॒-māda̭dhāti | saśī̭rṣāṇa-me॒vaina॒-mādha̭tte || 61 ||

upai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭mati || ru॒dro vā e॒ṣaḥ | yada॒gniḥ | sa ā̭dhī॒yamā̭na īśva॒ro yaja̭mānasya pa॒śūn higṃsi̭toḥ | sa-mpri̭yaḥ pa॒śubhi̭-rbhuva॒dityā̭ha | pa॒śubhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sampri̭ya-ṅkaroti | pa॒śū॒nā-mahigṃ̭sāyai || cha॒rdisto॒kāya॒ tana̭yāya ya॒cchetyā̭ha |ā॒śiṣa̭me॒vaitā-māśā᳚ste || vātaḥ̭ prā॒ṇa itya̭nvāhārya॒-paca̭nam || 62 ||

saprā̭ṇa-me॒vaina॒-mādha̭tte || sva॒di॒ta-nto॒kāya॒ tana̭yāya pi॒tu-mpa॒cetyā̭ha | anna̭me॒vāsmai᳚ svadayati || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvānityā̭ha | vibha̭ktire॒vaina̭yo॒ssā | atho॒ nānā̭ vīryāve॒vainaṷ kurute || ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpada॒ ityā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || a॒rka-ścakṣu॒rityā̭-hava॒nīya᳚m | a॒rko vai de॒vānā॒manna᳚m || 63 ||

anna̭me॒vāva̭ rundhe || tena̭ me dīdi॒hītyā̭ha | sami̭ndha e॒vaina᳚m || ā॒na॒śe vyā̭naśa॒ iti॒ trirudi̭ṅgayati | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙvainaṃ̭-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || tat-tathā॒ na kā॒rya᳚m | vīṅgi̭ta॒ma pra̭tiṣṭhita॒-māda̭dhīta | u॒ddhṛtyai॒-vādhāyā̭-bhi॒mantriyaḥ̭ | avī᳚ṅgita-me॒vaina॒-mprati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte || vi॒rāṭ ca̭ sva॒rāṭ ca॒ yāstḙ agne śi॒vāsta॒nuva॒-stābhi॒stvā ''da̭dha॒ ityā̭ha | e॒tā vā a॒gne-śśi॒vāsta॒nuvaḥ̭ | tābhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati || yāstḙ agne gho॒rāsta॒nuva॒ stābhi̭ra॒mu-ṅga॒ccheti̭ brūyā॒dya-ndvi॒ṣyāt | tābhi̭re॒vaina॒-mparā̭bhāvayati || 64 ||

(lo॒ko̭ - 'sṛjataina॒ - mādha̭tte - 'nvāhārya॒paca̭naṃ - de॒vānā॒manna̭ - mena॒-mprati̭ṣṭhita॒mādha̭tte॒ pañca̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - brahmaudanam

śa॒mī॒ga॒rbhāda॒gni-mma̭nthati | e॒ṣā vā a॒gne-rya॒jñiyā̭ ta॒nūḥ | tāme॒vāsmai̭ janayati || adi̭tiḥ pu॒trakā̭mā | sā॒ddhyebhyo̭ de॒vebhyo᳚ brahmauda॒na-ma̭pacat | tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyai̭ dhā॒tā cā᳚rya॒mā cā̭jāyetām | sā dvi॒tīya̭-mapacat || 65 ||

tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyai̭ mi॒traśca॒ varṷṇaścājāyetām | sā tṛ॒tīya̭-mapacat | tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyā॒ agṃśa̭śca॒ bhaga̭ścājāyetām | sā ca̭tu॒rtha-ma̭pacat || 66 ||

tasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇa-madaduḥ | ta-tprāśñā᳚t | sā reto̭-'dhatta | tasyā॒ indra̭śca॒ viva̭svāgścā-jāyetām | bra॒hmau॒da॒na-mpa̭cati | reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti || prāśña̭nti brāhma॒ṇā o̭da॒nam || yadājya̭-mu॒cchiṣya̭te | tena̭ sa॒midho॒-'bhyajyāda̭dhāti | u॒ccheṣa̭ṇā॒dvā adi̭tī॒ reto̭-'dhatta || 67 ||

u॒ccheṣa̭ṇāde॒va ta-dreto̭ dhatte || asthi॒ vā e॒tat | ya-thsa॒midhaḥ̭ | e॒ta-dretaḥ̭ | yadājya᳚m | yadājyḙna sa॒midho॒-'bhyajyā॒dadhā̭ti | asthye॒va ta-dreta̭si dadhāti || ti॒sra āda̭dhāti mithuna॒tvāya̭ || iya̭tī-rbhavanti | pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭tāḥ || 68 ||

iya̭tī-rbhavanti | ya॒jña॒pa॒ruṣā॒ sammi̭tāḥ | iya̭tī-rbhavanti | e॒tāva॒dvai purṷṣe vī॒rya᳚m | vī॒rya̭ sammitāḥ || ā॒rdrā bha̭vanti | ā॒rdrami̭va॒ hi retaḥ̭ si॒cyate᳚ || citri̭yasyāśva॒tthasyāda̭dhāti | ci॒trame॒va bha̭vati || ghṛ॒tava̭tībhi॒-rāda̭dhāti || 69 ||

e॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma̭ | ya-dghṛ॒tam | pri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ sama̭rdhayati | atho॒ teja̭sā || gā॒ya॒trībhi̭-rbrāhma॒ṇasyāda̭ddhyāt | gā॒ya॒tracha̭ndā॒ vai brā᳚hma॒ṇaḥ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ | tri॒ṣṭugbhī̭-rāja॒nya̭sya | tri॒ṣṭu-pcha̭ndā॒ vai rā̭ja॒nyaḥ̭ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ || 70 ||

jaga̭tībhi॒-rvaiśya̭sya | jaga̭tī chandā॒ vai vaiśyaḥ̭ | svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvāya̭ || tagṃ saṃ̭va~thsa॒ra-ṅgo̭pāyet | saṃ॒va~॒thsa॒ragṃ hi reto̭ hi॒taṃ-va~rdha̭te || ya-dyḙnagṃ saṃva~thsa॒re nopa॒name᳚t | sa॒midhaḥ॒ puna॒rāda̭ddhyāt | reta̭ e॒va taddhi॒taṃ-va~rdha̭mānameti || na mā॒gṃ॒sa-ma̭śñīyāt | na striya॒mupḙyāt || 71 ||

ya-nmā॒gṃ॒sa-ma̭śñī॒yāt | yathstriya̭-mupe॒yāt | nirvī᳚rya-ssyāt | naina̭ma॒gni-rupa̭namet || śva ā̭dhā॒syamā̭no brahmauda॒na-mpa̭cati | ā॒di॒tyā vā i॒ta ṷtta॒mā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | te vā i॒to yanta॒-mprati̭nudante | e॒te khalu॒ vāvādi॒tyāḥ | ya-dbrā᳚hma॒ṇāḥ | taire॒va sa॒tva-ṅga̭cchati || 72 ||

naina॒-mprati̭nudante || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kvā̭ saḥ | a॒gniḥ kā॒ryaḥ̭ | yo᳚-'smai pra॒jā-mpa॒śū-npra̭ja॒naya॒tīti̭ | śalkai॒stāgṃ rātri̭ma॒gni-mi̭ndhīta | tasmi̭-nnupavyu॒ṣama॒raṇī॒ niṣṭa̭pet | yatha̭rṣa॒bhāya̭ vāśi॒tā nyā̭vicchā॒yati̭ | tā॒dṛge॒va tat || a॒po॒dūhya॒ bhasmā॒gni-mma̭nthati || 73 ||

saiva sā-'gne-ssanta̭tiḥ || ta-mma̭thi॒tvā prāñca॒muddha̭rati | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒va ta-dreto̭ hi॒ta-mpraja̭nayati || anā̭hita॒-stasyā॒gni-rityā̭huḥ | ya-ssa॒midho-'nā̭dhāyā॒gni-mā̭dha॒tta iti̭ | tā-ssaṃ̭va~thsa॒re pu॒rastā॒-dāda̭ddhyāt | saṃ॒va~॒thsa॒rāde॒vaina̭-mava॒ruddhyā-dha̭tte || yadi̭ saṃva~thsa॒re 'nāda॒ddhyāt | dvā॒da॒śyā᳚-mpu॒rastā॒-dāda̭ddhyāt | saṃ॒va~॒thsa॒ra pra̭timā॒ vai dvāda̭śa॒ rātra̭yaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒vāsyāhi̭tā bhavanti || yadi̭ dvāda॒śyā᳚-nnāda॒ddhyāt | trya॒he pu॒rastā॒dāda̭ddhyāt | āhi̭tā e॒vāsya̭ bhavanti || 74 ||

(dvi॒tīya̭mapacac - catu॒rthama̭paca॒ - dadi̭tī॒ reto̭-'dhatta॒ - sammi̭tā -

ghṛ॒tava̭tībhi॒rāda̭dhāti - rāja॒nyaḥ̭ svasya॒ chanda̭saḥ pratyayana॒stvā - yḙyā-d- gacchati - manthati॒ - rātra̭ya śca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - pañcāgnyādhānam

pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | sa ri̭ricā॒no̭-'manyata | sa tapo̭-'tapyata | sa ā॒tman vī॒rya̭-mapaśyat | tada̭vardhata | tada̭smā॒-thsaha̭so॒rdhva-ma̭sṛjyata | sā vi॒rāḍa̭bhavat | tā-ndḙvāsu॒rā vya̭gṛhṇata | so᳚-'bravī-tpra॒jāpa̭tiḥ | mama॒ vā e॒ṣā || 75 ||

dohā̭ e॒va yu॒ṣmāka॒miti̭ || sā tataḥ॒ prācyuda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā dvi॒tīya॒-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | narya̭ pra॒jā-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā tṛ॒tīya॒-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | śaggsya̭ pa॒śū-nmḙ gopā॒yeti̭ || 76 ||

sā ca̭tu॒rtha-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopā॒yeti̭ | sā pa̭ñca॒ma-muda̭krāmat | ta-tpra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | ahḙ buddhniya॒ mantra̭-mme gopā॒yeti̭ | a॒gnīn vāva sā tān vya̭kramata | tā-npra॒jāpa̭tiḥ॒ parya̭gṛhṇāt | atho̭ pa॒ṅktime॒va || pa॒ṅktirvā e॒ṣā brā᳚hma॒ṇe pravi̭ṣṭā || 77 ||

tāmā॒tmano-'dhi॒ nirmi̭mīte | yada॒gni-rā̭dhī॒yate᳚ | tasmā̭-de॒tāva̭nto॒-'gnaya॒ ādhī̭yante | pāṅktaṃ॒-vā~ i॒dagṃ sarva᳚m | pāṅktḙnai॒va pāṅktagg̭ spṛṇoti || atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | anna̭me॒vai tena̭ spṛṇoti | narya̭ pra॒jā-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | pra॒jāme॒vaitena̭ spṛṇoti | śaggsya̭ pa॒śū-nmḙ gopā॒yetyā̭ha || 78 ||

pa॒śūne॒vaitena̭ spṛṇoti | sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopā॒yetyā̭ha | sa॒bhāme॒vaitenè᳚ndri॒yagg spṛ̭ṇoti | ahḙ buddhniya॒ mantra̭-mme gopā॒yetyā̭ha | mantra̭me॒vai tena॒ śriyagg̭ spṛṇoti || yada̭nvāhārya॒-paca̭ne-'nvāhā॒rya̭-mpaca̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | ya-dgārha̭patya॒ ājya̭madhi॒śraya̭nti॒ sampatnī᳚ryā॒jaya̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yadā̭hava॒nīye॒ juhva̭ti || 79 ||

tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yathsa॒bhāyāṃ᳚-vi~॒jaya̭nte | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | yadā̭vasa॒the-'nna॒gṃ॒ hara̭nti | tena॒ so᳚-'syā॒bhīṣṭaḥ̭ prī॒taḥ | tathā᳚-'sya॒ sarve᳚ prī॒tā a॒bhīṣṭā॒ ādhī̭yante || pra॒va॒sa॒tha-me॒ṣyanne॒va-mupa̭tiṣṭhe॒-taika̭mekam | yathā᳚ brāhma॒ṇāya̭ gṛhevā॒sinḙ pari॒dāya̭ gṛ॒hāneti̭ | tā॒dṛge॒va tat || puna̭rā॒ga-tyopa̭tiṣṭhate | sā bhā̭geyame॒vaiṣā॒-ntat | sā tata̭ ū॒rdhvā-''ro̭hat | sā ro̭hi॒ṇya̭bhavat | ta-dro̭hi॒ṇyai ro̭hiṇi॒tvam | ro॒hi॒ṇyā-ma॒gni-māda̭dhīta | sva e॒vainaṃ॒-yo~nau॒ prati̭ṣṭhita॒-mādha̭tte | ṛ॒ddhnotyḙnena || 80 ||

(e॒ṣā - pa॒śūnmḙ gopā॒yeti॒ - pravi̭ṣṭā -

pa॒śūnmḙ gopā॒yetyā̭ha॒ - juhva̭ti - tiṣṭhate sa॒pta ca̭) (a. 10)

(brahma॒ sandha̭ttaṃ॒ - kṛtti̭kā॒ - sūddha̭nti - dvāda॒śasṷ - pra॒jāpa̭ti-rvā॒co - dḙvāsu॒rāstada॒gnirno-d- gha॒rma-śśira̭ - i॒me vai - śa̭mīga॒rbhāt - pra॒jāpa̭ti॒-ssa ri̭ricā॒na-ssatapa॒-ssa ā॒tman vī॒rya̭-ndaśa̭ )

(brahma॒ sandha̭ttaṃ॒ - tau di॒vyā - vatho̭ śa॒tvāṃya~॒ - prācyḙṣāṃ॒ - ~yadu॒paryṷpari॒ - ya-thsa॒dyaḥ - so-'śvo॒ vāro̭ bhū॒tvā - jaga̭tībhi॒ raśī̭tiḥ)

(brahma॒ sandha̭tta - mṛ॒ddhnotyḙnena)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake prathamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||