Ishavasyopanishad (ishopanishad)

ॐ

ઈશાવાસ્યોપનિષદ્ (ઈશોપનિષદ્)

Vedic Gujarati

ઓ-મ્પૂર્ણ॒મદઃ॒ પૂર્ણ॒મિદ॒-મ્પૂર્ણા॒ત્પૂર્ણ॒મુદ॒ચ્યતે ।

પૂર્ણ॒સ્ય પૂર્ણ॒માદા॒ય પૂર્ણ॒મેવાવશિ॒ષ્યતે ॥

ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥

ૐ ઈ॒શા વા॒સ્ય॑મિ॒દગ્ં સર્વં॒-યઁત્કિઞ્ચ॒ જગ॑ત્વા॒-ઞ્જગ॑ત્ ।

તેન॑ ત્ય॒ક્તેન॑ ભુઞ્જીથા॒ મા ગૃ॑ધઃ॒ કસ્ય॑સ્વિ॒દ્ધનમ્᳚ ॥ 1 ॥

કુ॒ર્વન્ને॒વેહ કર્મા᳚ણિ જિજીવિ॒ષેચ્ચ॒તગ્ં સમાઃ᳚ ।

એ॒વ-ન્ત્વયિ॒ નાન્યથે॒તો᳚-ઽસ્તિ॒ ન કર્મ॑ લિપ્યતે॑ નરે᳚ ॥ 2 ॥

અ॒સુ॒ર્યા॒ નામ॒ તે લો॒કા અ॒ન્ધેન॒ તમ॒સા-ઽઽવૃ॑તાઃ ।

તાગ્ંસ્તે પ્રેત્યા॒ભિગ॑ચ્છન્તિ॒ યે કે ચા᳚ત્મ॒હનો॒ જનાઃ᳚ ॥ 3 ॥

અને᳚જ॒દેક॒-મ્મન॑સો॒ જવી᳚યો॒ નૈન॑દ્દે॒વા આ᳚પ્નુવ॒ન્પૂર્વ॒મર્ષ॑ત્ ।

તદ્ધાવ॑તો॒-ઽન્યાનત્યે᳚તિ॒ તિષ્ઠ॒ત્તસ્મિન્᳚ન॒પો મા᳚ત॒રિશ્વા᳚ દધાતિ ॥ 4 ॥

તદે᳚જતિ॒ તન્નેજ॑તિ॒ તદ્દૂ॒રે તદ્વ॑ન્તિ॒કે ।

તદ॒ન્તર॑સ્ય॒ સર્વ॑સ્ય॒ તદુ॒ સર્વ॑સ્યાસ્ય બાહ્ય॒તઃ ॥ 5 ॥

યસ્તુ સર્વા᳚ણિ ભૂ॒તાન્યા॒ત્મન્યે॒વાનુ॒પશ્ય॑તિ ।

સ॒ર્વ॒ભૂ॒તેષુ॑ ચા॒ત્માન॒-ન્તતો॒ ન વિહુ॑ગુપ્સતે ॥ 6 ॥

યસ્મિ॒ન્સર્વા᳚ણિ ભૂ॒તાન્યા॒ત્મૈવાભૂ᳚દ્વિજાન॒તઃ ।

તત્ર॒ કો મોહઃ॒ ક-શ્શોકઃ॑ એક॒ત્વમ॑નુ॒પશ્ય॑તઃ ॥ 7 ॥

સ પર્ય॑ગાચ્ચુ॒ક્રમ॑કા॒યમ॑વ્રણ॒મ॑સ્નાવિ॒રગ્ં શુ॒દ્ધમપા᳚પવિદ્ધમ્ ।

ક॒વિર્મ॑ની॒ષી પ॑રિ॒ભૂ-સ્સ્વ॑ય॒મ્ભૂ-ર્યા᳚થાતથ્ય॒તો-ઽર્થા॒ન્

વ્ય॑દધાચ્છાશ્વ॒તીભ્ય॒-સ્સમા᳚ભ્યઃ ॥ 8 ॥

અ॒ન્ધ-ન્તમઃ॒ પ્રવિ॑શન્તિ॒ યે-ઽવિ॑દ્યામુ॒પાસ॑તે ।

તતો॒ ભૂય॑ ઇવ॒ તે તમો॒ ય ઉ॑ વિ॒દ્યાયા᳚ગ્ં ર॒તાઃ ॥ 9 ॥

અ॒ન્યદે॒વાયુરિ॒દ્યયા॒-ઽન્યદા᳚હુ॒રવિ॑દ્યયા ।

ઇતિ॑ શુશુમ॒ ધીરા᳚ણાં॒-યેઁ ન॒સ્તદ્વિ॑ચચક્ષિ॒રે ॥ 10 ॥

વિ॒દ્યા-ઞ્ચાવિ॑દ્યા-ઞ્ચ॒ યસ્તદ્વેદો॒ભય॑ગ્ં સ॒હ ।

અવિ॑દ્યયા મૃ॒ત્યુ-ન્તી॒ર્ત્વા વિ॒દ્યયા-ઽમૃત॑મશ્નુતે ॥ 11 ॥

અ॒ન્ધ-ન્તમઃ॒ પ્રવિ॑શન્તિ॒ યે-ઽસમ્᳚ભૂતિમુ॒પાસ॑તે ।

તતો॒ ભૂય॑ ઇવ॒ તે તમો॒ ય ઉ॒ સમ્ભૂ᳚ત્યાગ્ં ર॒તાઃ ॥ 12 ॥

અ॒ન્યદે॒વાહુ-સ્સમ્᳚ભ॒વાદ॒ન્યદા᳚હુ॒રસમ્᳚ભવાત્ ।

ઇતિ॑ શુશ્રુમ॒ ધીરા᳚ણાં॒-યેઁ ન॒સ્તદ્વિ॑ચચક્ષિ॒રે ॥ 13 ॥

સમ્ભૂ᳚તિ-ઞ્ચ વિણા॒શ-ઞ્ચ॒ યસ્તદ્વેદો॒ભય॑ગ્ં સ॒હ ।

વિ॒ના॒શેન॑ મૃ॒ત્યુ-ન્તી॒ર્ત્વા સમ્ભૂ᳚ત્યા॒-ઽમૃત॑મશ્નુતે ॥ 14 ॥

હિ॒ર॒ણ્મયે᳚ન॒ પાત્રે᳚ણ સ॒ત્યસ્યાપિ॑હિત॒-મ્મુખમ્᳚ ।

તત્વ-મ્પૂ᳚ષ॒ન્નપાવૃ॑ણુ સ॒ત્યધ᳚ર્માય દૃ॒ષ્ટયે᳚ ॥ 15 ॥

પૂષ॑ન્નેકર્ષે યમ સૂર્ય॒ પ્રાજા᳚પત્ય॒ વ્યૂ᳚હ ર॒શ્મીન્

સમૂ᳚હ॒ તેજો॒ યત્તે᳚ રૂ॒પ-ઙ્કલ્યા᳚ણતમ॒-ન્તત્તે᳚ પશ્યામિ ।

યો॒-ઽસાવ॒સૌ પુરુ॑ષ॒-સ્સો॒-ઽહમ॑સ્મિ ॥ 16 ॥

વા॒યુરનિ॑લમ॒મૃત॒મથેદ-મ્ભસ્મા᳚ન્ત॒ગ્ં॒ શરી॑રમ્ ।

ૐ 3 ક્રતો॒ સ્મર॑ કૃ॒તગ્ં સ્મ॑ર॒ ક્રતો॒ સ્મર॑ કૃ॒તગ્ં સ્મ॑ર ॥ 17 ॥

અગ્ને॒ નય॑ સુ॒પથા᳚ રા॒યે અ॒સ્માન્ વિશ્વા॑નિ દેવ વ॒યના॑નિ વિ॒દ્વાન્ ।

યુ॒યો॒ધ્ય॒સ્મજ્જુ॑હુરા॒ણમેનો॒ ભૂયિ॑ષ્ટા-ન્તે॒ નમ॑ઉક્તિં-વિઁધેમ ॥ 18 ॥

ઓ-મ્પૂર્ણ॒મદઃ॒ પૂર્ણ॒મિદ॒-મ્પૂર્ણા॒ત્પૂર્ણ॒મુદ॒ચ્યતે ।

પૂર્ણ॒સ્ય પૂર્ણ॒માદા॒ય પૂર્ણ॒મેવાવશિ॒ષ્યતે ॥

ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥

Roman (IAST) Transliteration

o-mpūrṇa॒madaḥ॒ pūrṇa॒mida॒-mpūrṇā॒tpūrṇa॒muda॒cyate |

pūrṇa॒sya pūrṇa॒mādā॒ya pūrṇa॒mevāvaśi॒ṣyate ||

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

oṃ ī॒śā vā॒sya̭mi॒dagṃ sarvaṃ॒-ya~tkiñca॒ jaga̭tvā॒-ñjaga̭t |

tena̭ tya॒ktena̭ bhuñjīthā॒ mā gṛ̭dhaḥ॒ kasya̭svi॒ddhanam᳚ || 1 ||

ku॒rvanne॒veha karmā᳚ṇi jijīvi॒ṣecca॒tagṃ samāḥ᳚ |

e॒va-ntvayi॒ nānyathe॒to᳚-'sti॒ na karma̭ lipyatḙ nare᳚ || 2 ||

a॒su॒ryā॒ nāma॒ te lo॒kā a॒ndhena॒ tama॒sā-''vṛ̭tāḥ |

tāgṃste pretyā॒bhiga̭cchanti॒ ye ke cā᳚tma॒hano॒ janāḥ᳚ || 3 ||

ane᳚ja॒deka॒-mmana̭so॒ javī᳚yo॒ naina̭dde॒vā ā᳚pnuva॒npūrva॒marṣa̭t |

taddhāva̭to॒-'nyānatye᳚ti॒ tiṣṭha॒ttasmin᳚na॒po mā᳚ta॒riśvā᳚ dadhāti || 4 ||

tade᳚jati॒ tanneja̭ti॒ taddū॒re tadva̭nti॒ke |

tada॒ntara̭sya॒ sarva̭sya॒ tadu॒ sarva̭syāsya bāhya॒taḥ || 5 ||

yastu sarvā᳚ṇi bhū॒tānyā॒tmanye॒vānu॒paśya̭ti |

sa॒rva॒bhū॒teṣṷ cā॒tmāna॒-ntato॒ na vihṷgupsate || 6 ||

yasmi॒nsarvā᳚ṇi bhū॒tānyā॒tmaivābhū᳚dvijāna॒taḥ |

tatra॒ ko mohaḥ॒ ka-śśokaḥ̭ eka॒tvama̭nu॒paśya̭taḥ || 7 ||

sa parya̭gāccu॒krama̭kā॒yama̭vraṇa॒ma̭snāvi॒ragṃ śu॒ddhamapā᳚paviddham |

ka॒virma̭nī॒ṣī pa̭ri॒bhū-ssva̭ya॒mbhū-ryā᳚thātathya॒to-'rthā॒n

vya̭dadhācchāśva॒tībhya॒-ssamā᳚bhyaḥ || 8 ||

a॒ndha-ntamaḥ॒ pravi̭śanti॒ ye-'vi̭dyāmu॒pāsa̭te |

tato॒ bhūya̭ iva॒ te tamo॒ ya ṷ vi॒dyāyā᳚gṃ ra॒tāḥ || 9 ||

a॒nyade॒vāyuri॒dyayā॒-'nyadā᳚hu॒ravi̭dyayā |

iti̭ śuśuma॒ dhīrā᳚ṇāṃ॒-ye~ na॒stadvi̭cacakṣi॒re || 10 ||

vi॒dyā-ñcāvi̭dyā-ñca॒ yastadvedo॒bhaya̭gṃ sa॒ha |

avi̭dyayā mṛ॒tyu-ntī॒rtvā vi॒dyayā-'mṛta̭maśnute || 11 ||

a॒ndha-ntamaḥ॒ pravi̭śanti॒ ye-'sam᳚bhūtimu॒pāsa̭te |

tato॒ bhūya̭ iva॒ te tamo॒ ya u॒ sambhū᳚tyāgṃ ra॒tāḥ || 12 ||

a॒nyade॒vāhu-ssam᳚bha॒vāda॒nyadā᳚hu॒rasam᳚bhavāt |

iti̭ śuśruma॒ dhīrā᳚ṇāṃ॒-ye~ na॒stadvi̭cacakṣi॒re || 13 ||

sambhū᳚ti-ñca viṇā॒śa-ñca॒ yastadvedo॒bhaya̭gṃ sa॒ha |

vi॒nā॒śena̭ mṛ॒tyu-ntī॒rtvā sambhū᳚tyā॒-'mṛta̭maśnute || 14 ||

hi॒ra॒ṇmaye᳚na॒ pātre᳚ṇa sa॒tyasyāpi̭hita॒-mmukham᳚ |

tatva-mpū᳚ṣa॒nnapāvṛ̭ṇu sa॒tyadha᳚rmāya dṛ॒ṣṭaye᳚ || 15 ||

pūṣa̭nnekarṣe yama sūrya॒ prājā᳚patya॒ vyū᳚ha ra॒śmīn

samū᳚ha॒ tejo॒ yatte᳚ rū॒pa-ṅkalyā᳚ṇatama॒-ntatte᳚ paśyāmi |

yo॒-'sāva॒sau purṷṣa॒-sso॒-'hama̭smi || 16 ||

vā॒yurani̭lama॒mṛta॒matheda-mbhasmā᳚nta॒gṃ॒ śarī̭ram |

oṃ 3 krato॒ smara̭ kṛ॒tagṃ sma̭ra॒ krato॒ smara̭ kṛ॒tagṃ sma̭ra || 17 ||

agne॒ naya̭ su॒pathā᳚ rā॒ye a॒smān viśvā̭ni deva va॒yanā̭ni vi॒dvān |

yu॒yo॒dhya॒smajjṷhurā॒ṇameno॒ bhūyi̭ṣṭā-nte॒ nama̭uktiṃ-vi~dhema || 18 ||

o-mpūrṇa॒madaḥ॒ pūrṇa॒mida॒-mpūrṇā॒tpūrṇa॒muda॒cyate |

pūrṇa॒sya pūrṇa॒mādā॒ya pūrṇa॒mevāvaśi॒ṣyate ||

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||