Shrimadbhagavadgita Parayana - Shodasho'dhyayah

ॐ

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા પારાયણ - ષોડશોઽધ્યાયઃ

Gita Vyasa Gujarati

ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ

અથ ષોડશોઽધ્યાયઃ

દૈવાસુરસમ્પદ્વિભાગયોગઃ

શ્રી ભગવાનુવાચ

અભયં સત્ત્વસંશુદ્ધિઃ જ્ઞાનયોગવ્યવસ્થિતિઃ ।

દાનં દમશ્ચ યજ્ઞશ્ચ સ્વાધ્યાયસ્તપ આર્જવમ્ ॥1॥

અહિંસા સત્યમક્રોધઃ ત્યાગઃ શાન્તિરપૈશુનમ્ ।

દયા ભૂતેષ્વલોલુપ્ત્વં માર્દવં હ્રીરચાપલમ્ ॥2॥

તેજઃ ક્ષમા ધૃતિઃ શૌચમ્ અદ્રોહો નાતિમાનિતા ।

ભવન્તિ સમ્પદં દૈવીમ્ અભિજાતસ્ય ભારત ॥3॥

દમ્ભો દર્પોઽભિમાનશ્ચ ક્રોધઃ પારુષ્યમેવ ચ ।

અજ્ઞાનં ચાભિજાતસ્ય પાર્થ સમ્પદમાસુરીમ્ ॥4॥

દૈવી સમ્પદ્વિમોક્ષાય નિબન્ધાયાસુરી મતા ।

મા શુચઃ સમ્પદં દૈવીમ્ અભિજાતોઽસિ પાણ્ડવ ॥5॥

દ્વૌ ભૂતસર્ગૌ લોકેઽસ્મિન્ દૈવ આસુર એવ ચ ।

દૈવો વિસ્તરશઃ પ્રોક્તઃ આસુરં પાર્થ મે શૃણુ ॥6॥

પ્રવૃત્તિં ચ નિવૃત્તિં ચ જના ન વિદુરાસુરાઃ ।

ન શૌચં નાપિ ચાચારઃ ન સત્યં તેષુ વિદ્યતે ॥7॥

અસત્યમપ્રતિષ્ઠં તે જગદાહુરનીશ્વરમ્ ।

અપરસ્પરસમ્ભૂતં કિમન્યત્કામહૈતુકમ્ ॥8॥

એતાં દૃષ્ટિમવષ્ટભ્ય નષ્ટાત્માનોઽલ્પબુદ્ધયઃ ।

પ્રભવન્ત્યુગ્રકર્માણઃ ક્ષયાય જગતોઽહિતાઃ ॥9॥

કામમાશ્રિત્ય દુષ્પૂરં દમ્ભમાનમદાન્વિતાઃ ।

મોહાદ્ગૃહીત્વાસદ્ગ્રાહાન્ પ્રવર્તન્તેઽશુચિવ્રતાઃ ॥10॥

ચિન્તામપરિમેયાં ચ પ્રલયાન્તામુપાશ્રિતાઃ ।

કામોપભોગપરમાઃ એતાવદિતિ નિશ્ચિતાઃ ॥11॥

આશાપાશશતૈર્બદ્ધાઃ કામક્રોધપરાયણાઃ ।

ઈહન્તે કામભોગાર્થમ્ અન્યાયેનાર્થસઞ્ચયાન્ ॥12॥

ઇદમદ્ય મયા લબ્ધમ્ ઇમં પ્રાપ્સ્યે મનોરથમ્ ।

ઇદમસ્તીદમપિ મે ભવિષ્યતિ પુનર્ધનમ્ ॥13॥

અસૌ મયા હતઃ શતૃઃ હનિષ્યે ચાપરાનપિ ।

ઈશ્વરોઽહમહં ભોગી સિદ્ધોઽહં બલવાન્સુખી ॥14॥

આઢ્યોઽભિજનવાનસ્મિ કોઽન્યોઽસ્તિ સદૃશો મયા ।

યક્ષ્યે દાસ્યામિ મોદિષ્યે ઇત્યજ્ઞાનવિમોહિતાઃ ॥15॥

અનેકચિત્તવિભ્રાન્તાઃ મોહજાલસમાવૃતાઃ ।

પ્રસક્તાઃ કામભોગેષુ પતન્તિ નરકેઽશુચૌ ॥16॥

આત્મસમ્ભાવિતાઃ સ્તબ્ધાઃ ધનમાનમદાન્વિતાઃ ।

યજન્તે નામયજ્ઞૈસ્તે દમ્ભેનાવિધિપૂર્વકમ્ ॥17॥

અહઙ્કારં બલં દર્પં કામં ક્રોધં ચ સંશ્રિતાઃ ।

મામાત્મપરદેહેષુ પ્રદ્વિષન્તોઽભ્યસૂયકાઃ ॥18॥

તાનહં દ્વિષતઃ ક્રૂરાન્ સંસારેષુ નરાધમાન્ ।

ક્ષિપામ્યજસ્રમશુભાન્ આસુરીષ્વેવ યોનિષુ ॥19॥

આસુરીં યોનિમાપન્નાઃ મૂઢા જન્મનિ જન્મનિ ।

મામપ્રાપ્યૈવ કૌન્તેય તતો યાન્ત્યધમાં ગતિમ્ ॥20॥

ત્રિવિધં નરકસ્યેદં દ્વારં નાશનમાત્મનઃ ।

કામઃ ક્રોધસ્તથા લોભઃ તસ્માદેતત્ત્રયં ત્યજેત્ ॥21॥

એતૈર્વિમુક્તઃ કૌન્તેય તમોદ્વારૈસ્ત્રિભિર્નરઃ ।

આચરત્યાત્મનઃ શ્રેયઃ તતો યાતિ પરાં ગતિમ્ ॥22॥

યઃ શાસ્ત્રવિધિમુત્સૃજ્ય વર્તતે કામકારતઃ ।

ન સ સિદ્ધિમવાપ્નોતિ ન સુખં ન પરાં ગતિમ્ ॥23॥

તસ્માચ્છાસ્ત્રં પ્રમાણં તે કાર્યાકાર્યવ્યવસ્થિતૌ ।

જ્ઞાત્વા શાસ્ત્રવિધાનોક્તં કર્મ કર્તુમિહાર્હસિ ॥24॥

॥ ૐ તત્સદિતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસુ ઉપનિષત્સુ બ્રહ્મવિદ્યાયાં

યોગશાસ્ત્રે શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે દૈવાસુરસમ્પદ્વિભાગયોગો નામ ષોડશોઽધ્યાયઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

oṃ śrī paramātmane namaḥ

atha ṣoḍaśo'dhyāyaḥ

daivāsurasampadvibhāgayogaḥ

śrī bhagavānuvāca

abhayaṃ sattvasaṃśuddhiḥ jñānayogavyavasthitiḥ |

dānaṃ damaśca yajñaśca svādhyāyastapa ārjavam ||1||

ahiṃsā satyamakrodhaḥ tyāgaḥ śāntirapaiśunam |

dayā bhūteṣvaloluptvaṃ mārdavaṃ hrīracāpalam ||2||

tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucam adroho nātimānitā |

bhavanti sampadaṃ daivīm abhijātasya bhārata ||3||

dambho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca |

ajñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadamāsurīm ||4||

daivī sampadvimokṣāya nibandhāyāsurī matā |

mā śucaḥ sampadaṃ daivīm abhijāto'si pāṇḍava ||5||

dvau bhūtasargau loke'smin daiva āsura eva ca |

daivo vistaraśaḥ proktaḥ āsuraṃ pārtha me śṛṇu ||6||

pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca janā na vidurāsurāḥ |

na śaucaṃ nāpi cācāraḥ na satyaṃ teṣu vidyate ||7||

asatyamapratiṣṭhaṃ te jagadāhuranīśvaram |

aparasparasambhūtaṃ kimanyatkāmahaitukam ||8||

etāṃ dṛṣṭimavaṣṭabhya naṣṭātmāno'lpabuddhayaḥ |

prabhavantyugrakarmāṇaḥ kṣayāya jagato'hitāḥ ||9||

kāmamāśritya duṣpūraṃ dambhamānamadānvitāḥ |

mohādgṛhītvāsadgrāhān pravartante'śucivratāḥ ||10||

cintāmaparimeyāṃ ca pralayāntāmupāśritāḥ |

kāmopabhogaparamāḥ etāvaditi niścitāḥ ||11||

āśāpāśaśatairbaddhāḥ kāmakrodhaparāyaṇāḥ |

īhante kāmabhogārtham anyāyenārthasañcayān ||12||

idamadya mayā labdham imaṃ prāpsye manoratham |

idamastīdamapi me bhaviṣyati punardhanam ||13||

asau mayā hataḥ śatṛḥ haniṣye cāparānapi |

īśvaro'hamahaṃ bhogī siddho'haṃ balavānsukhī ||14||

āḍhyo'bhijanavānasmi ko'nyo'sti sadṛśo mayā |

yakṣye dāsyāmi modiṣye ityajñānavimohitāḥ ||15||

anekacittavibhrāntāḥ mohajālasamāvṛtāḥ |

prasaktāḥ kāmabhogeṣu patanti narake'śucau ||16||

ātmasambhāvitāḥ stabdhāḥ dhanamānamadānvitāḥ |

yajante nāmayajñaiste dambhenāvidhipūrvakam ||17||

ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ ca saṃśritāḥ |

māmātmaparadeheṣu pradviṣanto'bhyasūyakāḥ ||18||

tānahaṃ dviṣataḥ krūrān saṃsāreṣu narādhamān |

kṣipāmyajasramaśubhān āsurīṣveva yoniṣu ||19||

āsurīṃ yonimāpannāḥ mūḍhā janmani janmani |

māmaprāpyaiva kaunteya tato yāntyadhamāṃ gatim ||20||

trividhaṃ narakasyedaṃ dvāraṃ nāśanamātmanaḥ |

kāmaḥ krodhastathā lobhaḥ tasmādetattrayaṃ tyajet ||21||

etairvimuktaḥ kaunteya tamodvāraistribhirnaraḥ |

ācaratyātmanaḥ śreyaḥ tato yāti parāṃ gatim ||22||

yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥ |

na sa siddhimavāpnoti na sukhaṃ na parāṃ gatim ||23||

tasmācchāstraṃ pramāṇaṃ te kāryākāryavyavasthitau |

jñātvā śāstravidhānoktaṃ karma kartumihārhasi ||24||

|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ

yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde daivāsurasampadvibhāgayogo nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ ||