kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
vi॒śvarṷ̄po॒ vai tvā॒ṣṭraḥ pu॒rohi̭to de॒vānā̭māsī-thsva॒srīyo-'sṷrāṇā॒-ntasya॒ trīṇi̭ śī॒r॒ṣāṇyā̭san-thsoma॒pānagṃ̭ surā॒pāna̭-ma॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa pra॒tyakṣa̭-nde॒vebhyo̭ bhā॒gama̭vada-tpa॒rokṣa॒masṷrebhya॒-ssarva̭smai॒ vai pra॒tyakṣa̭-mbhā॒gaṃ-va~̭danti॒ yasmā̭ e॒va pa॒rokṣaṃ॒-va~da̭nti॒ tasya̭ bhā॒ga ṷdi॒tastasmā॒dindro̭ 'bibhedī॒dṛṃ-vai~ rā॒ṣṭraṃ-vi~ pa॒ryāva̭rtaya॒tīti॒ tasya॒ vajra̭mā॒dāya̭ śī॒r॒ṣāṇya̭cchina॒dya-thso̭ma॒pāna॒- [-thso̭ma॒pāna᳚m, āsī॒thsa] 1
-māsī॒thsa ka॒piñja̭lo 'bhava॒-dya-thsṷrā॒pāna॒gṃ॒ sa ka̭la॒viṅko॒ yada॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa ti̭tti॒ristasyā᳚ñja॒linā᳚ brahmaha॒tyāmupā̭gṛhṇā॒-ttāgṃ saṃ̭va~thsa॒rama̭bibha॒sta-mbhū॒tānya॒bhya̭krośa॒-nbrahma̭ha॒nniti॒ sa pṛ̭thi॒vīmupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhā॒ṇeti॒ sā-'bra̭vī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai khā॒tā-tpa̭rābhavi॒ṣyantī̭ manye॒ tato॒ mā parā̭ bhūva॒miti̭pu॒rā tḙ [bhūva॒miti̭pu॒rā te᳚, saṃva~thsa॒rādapi̭] 2
saṃva~thsa॒rādapi̭ rohā॒ditya̭bravī॒-ttasmā᳚-tpu॒rā saṃ̭va~thsa॒rā-tpṛ̭thi॒vyai khā॒tamapi̭ rohati॒ vārḙvṛta॒gg॒ hya̭syai॒ tṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇā॒-tta-thsvakṛ̭ta॒miri̭ṇamabhava॒-ttasmā॒dāhi̭tāgni-śśra॒ddhādḙva॒-ssvakṛ̭ta॒ iri̭ṇe॒ nāva̭ sye-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇa॒-ssa vana॒spatī॒nupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai vṛ॒kṇā- [vṛ॒kṇāt, pa॒rā॒bha॒vi॒ṣyanto̭] 3
-tpa̭rābhavi॒ṣyanto̭ manyāmahe॒ tato॒ mā parā̭ bhū॒metyā॒vraśca̭nādvo॒ bhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhā॒nitya̭bravī॒-ttasmā̭dā॒vraśca̭nā-dvṛ॒kṣāṇā॒-mbhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyḙṣā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛṇha॒nthsa ni̭ryā॒so̭ 'bhava॒-ttasmā᳚nniryā॒sasya॒ nā-''śya̭-mbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇo-'tho॒ khalu॒ ya e॒va lohi̭to॒ yo vā॒-''vraśca̭nānni॒ryeṣa̭ti॒ tasya॒ nā-''śya̭- [nā-''śya᳚m, kāma̭ma॒nyasya॒] 4
-ṅkāma̭ma॒nyasya॒ sastrī̭ṣagṃsā॒da-mupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ tā a̭bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahā॒ ṛtvi̭yā-tpra॒jāṃ-vi~̭ndāmahai॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssa-mbha̭vā॒meti॒ tasmā॒dṛtvi̭yā॒-thstriyaḥ̭ pra॒jāṃ ~vi̭ndante॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssambha̭vanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyā̭sā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇa॒n-thsā mala̭vadvāsā abhava॒-ttasmā॒-nmala̭va-dvāsasā॒ na saṃva~̭deta॒- [saṃva~̭deta, na sa॒hā-''sī̭ta॒] 5
-na sa॒hā-''sī̭ta॒ nāsyā॒ anna̭madyā-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣā varṇa̭-mprati॒mucyā ''ste-'tho॒ khalvā̭hura॒bhyañja̭naṃ॒-vā~va stri॒yā anna̭ma॒bhyañja̭name॒va na pra̭ti॒gṛhya॒-ṅkāma̭ma॒nyaditi॒ yā-mmala̭va-dvāsasagṃ sa॒bhaṃva~̭nti॒ yastato॒ jāya̭te॒ so̭-'bhiśa॒sto yāmara̭ṇye॒ tasyai᳚ ste॒no yā-mparā̭cī॒-ntasyai᳚ hrītamu॒khya̭paga॒lbho yā snāti॒ tasyā̭ a॒phsu mārṷko॒ yā- [mārṷko॒ yā, a॒bhya॒ṅkte] 6
-'bhya॒ṅkte tasyai̭ du॒ścarmā॒ yā pra̭li॒khate॒ tasyai̭ khala॒tira̭pamā॒rī yā-''ṅkte tasyai̭ kā॒ṇo yā da॒to dhāva̭te॒ tasyai᳚ śyā॒vada॒n॒. yā na॒khāni̭ nikṛ॒ntate॒ tasyai̭ kuna॒khī yā kṛ॒ṇatti॒ tasyai᳚ klī॒bo yā rajjugṃ̭ sṛ॒jati॒ tasyā̭ u॒-dbandhṷko॒ yā pa॒rṇena॒ piba̭ti॒ tasyā̭ u॒nmādṷko॒ yā kha॒rveṇa॒ piba̭ti॒ tasyai̭ kha॒rvasti॒sro rātrī᳚rvra॒ta-ñca̭redañja॒linā̭ vā॒ pibe॒dakha̭rveṇa vā॒ pātrḙṇa pra॒jāyai̭ gopī॒thāya̭ || 7 ||
(ya-thso̭ma॒pānaṃ̭ - te - vṛ॒kṇāt- tasya॒ nā-''śyaṃ̭ - ~vadeta॒ -mārṷko॒ yā -'kha̭rveṇa vā॒ - trīṇi̭ ca) (a. 1)
tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ yadava̭rtaya॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tvaṃ-ya~dabra̭vī॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ tasmā̭da॒sye- [tasmā̭dasya, indra॒-śśatrṷrabhava॒thsa] 8
-ndra॒-śśatrṷrabhava॒thsa sa॒bhaṃva~̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dyadi॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-cchatrṷrme-' ja॒nīti॒ tasmai॒ vajragṃ̭ si॒ktvā prāya̭cchade॒tena̭ ja॒hīti॒ tenā॒bhyā̭yata॒ tāva̭brūtāma॒gnīṣomau॒ mā [ ] 9
prahā̭rā॒vama॒nta-ssva॒ iti॒ mama॒ vai yu॒vaggstha॒ itya̭bravī॒-nmāma॒bhyeta॒miti॒ tau bhā̭ga॒dheya̭maicchetā॒-ntābhyā̭-me॒tama̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-mpū॒rṇamā̭se॒ prāya̭ccha॒-ttāva̭brūtāma॒bhi sanda̭ṣṭau॒ vai svo॒ na śa̭knuva॒ aitu॒miti॒ sa indra̭ ā॒tmanaḥ̭ śītarū॒rāva̭janaya॒-ttacchī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ ya e॒vagṃ śī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ veda॒ [veda̭, nainagṃ̭] 10
nainagṃ̭ śītarū॒rau ha̭ta॒stābhyā̭menama॒bhya̭naya॒-ttasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭nāda॒gnīṣomau॒ nira̭krāmatā-mprāṇāpā॒nau vā ḙna॒-ntada̭jahitā-mprā॒ṇo vai dakṣo̭-'pā॒naḥ kratu॒stasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭no brūyā॒nmayi̭ dakṣakra॒tū iti̭ prāṇāpā॒nāve॒vā-''tma-ndha̭tte॒ sarva॒māyṷreti॒ sa de॒vatā̭ vṛ॒trānni॒r॒hūya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒viḥ pū॒rṇamā̭se॒ nira̭vapa॒-dghnanti॒ vā ḙna-mpū॒rṇamā̭sa॒ ā- [ā, a॒mā॒vā॒syā̭yāṃ-] 11
-'mā̭vā॒syā̭yā-mpyāyayanti॒ tasmā॒-dvārtra̭ghnī pū॒rṇamā॒se 'nū᳚cyete॒ vṛdha̭nvatī amāvā॒syā̭yā॒-nta-thsa॒gg॒sthāpya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒virvajra̭mā॒dāya॒ puna̭ra॒bhyā̭yata॒ te a̭brūtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī mā pra hā̭rā॒vayo॒rvai śri॒ta iti॒ te a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahai॒ nakṣa̭travihitā॒-'hamasā॒nītya॒sāva̭bravī- cci॒travi̭hitā॒- 'hamitī॒ya-ntasmā॒nnakṣa̭travihitā॒-'sau ci॒travi̭hite॒-'yaṃ-ya~ e॒va-ndyāvā̭pṛthi॒vyo- [-dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ, varaṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭] 12
-rvaraṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭ gacchati॒ sa ā॒bhyāme॒va prasṷ̄ta॒ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nte de॒vā vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'gnīṣomā̭vabruvan. ha॒vya-nno̭ vahata॒miti॒ tāva̭brūtā॒mapa̭tejasau॒ vai tyau vṛ॒tre vai tyayo॒steja॒ iti॒ te᳚-'bruva॒n ka i॒damacchai॒tīti॒ gauritya̭bruva॒-ngaurvāva sarva̭sya mi॒tramiti॒ sā-'bra̭vī॒- [sā-'bra̭vīt, varaṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va] 13
-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va sa॒to-'bhayḙna bhunajāddhvā॒ iti॒ ta-dgaurā-'ha̭ra॒-ttasmā॒-dgavi̭ sa॒tobhayḙna bhuñjata e॒tadvā a॒gnestejo॒ ya-dghṛ॒tame॒ta-thsoma̭sya॒ ya-tpayo॒ ya e॒vama॒gnīṣoma̭yo॒ stejo॒ veda̭ teja॒svyḙva bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tya̭-mpaurṇamā॒samiti̭ prājāpa॒tyamiti̭ brūyā॒-ttenendra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tra-nni॒ravā̭sāyaya॒diti॒ tasmā᳚- -jjye॒ṣṭha-mpu॒tra-ndhanḙna ni॒rava̭sāyayanti || 14 ||
(a॒sya॒ - mā - vedā - '' - dyāvā̭pṛthi॒vyo - ra̭bravī॒ - diti॒ tasmā᳚ - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
indraṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃsa॒-mmṛdho॒-'bhi prāvḙpanta॒ sa e॒taṃ-vai~̭mṛ॒dha-mpū॒èṇamā̭se-'nunirvā॒pya̭mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa mṛdho-'pā̭hata॒ yadvai̭mṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se-'nunirvā॒pyo̭ bhava̭ti॒ mṛdha̭ e॒va tena॒ yaja̭mā॒no 'pa̭ hata॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla-mamāvā॒syā̭yāmapaśyadai॒ndra-ndadhi॒ [-dadhi̭, ta-nnira̭vapa॒-ttena॒] 15
ta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha॒yadā᳚gne॒yo᳚ 'ṣṭāka̭pālo 'māvā॒syā̭yā॒-mbhava̭tyai॒ndra-ndadhi̭ de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundha॒ indra̭sya vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā᳚rccha॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva-dvṛ॒tra-mmḙ ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [vī॒rya᳚m, pṛ॒thi॒vīmanu॒] 16
-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā̭ra॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhūva॒nniti॒ sa pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭bravīde॒tada̭smai॒ sa-nna̭ya॒teti॒ ta-tpa॒śava॒ oṣa̭dhī॒bhyo 'dhyā॒tman-thsama̭naya॒-nta-tpratya̭duha॒n॒. ya-thsa॒mana̭ya॒-nta-thsā᳚-nnā॒yyasya̭ sānnāyya॒tvaṃ-ya~-tpra॒tyadṷha॒-nta-tpra̭ti॒dhuṣaḥ̭ pratidhu॒ktvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣa॒-nna tu mayi̭ śrayata॒ itya̭bravīde॒tada̭smai [ ] 17
śṛ॒ta-ṅkṷru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai śṛ॒ta-ma̭kurvannindri॒yaṃ-vā~vāsmi̭n vī॒rya̭-ntada̭śraya॒-ntacchṛ॒tasya̭ śṛta॒tvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣañchṛ॒tama̭kra॒-nna tu mā̭ dhino॒tītya̭bravīde॒tada̭smai॒ dadhi̭ kuru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai॒ daddhya̭kurva॒-ntadḙnamadhino॒-ttadda॒ddhno da̭dhi॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti da॒ddhnaḥ pūrva̭syāva॒deya॒- [pūrva̭syāva॒deya᳚m, dadhi॒ hi] 18
-ndadhi॒ hi pūrva̭-ṅkri॒yata॒ ityanā̭dṛtya॒ tacchṛ॒tasyai॒va pūrva॒syāva̭ dyedindri॒yame॒vāsmi̭n vī॒ryagg̭ śri॒tvā da॒ddhno pari̭ṣṭāddhinoti yathāpū॒rvamupai̭ti॒ ya-tpū॒tīkai᳚rvā parṇava॒lkairvā̭ ''ta॒ñcyā-thsau॒mya-ntadya-tkva̭lai rākṣa॒sa-ntadya-tta̭ṇḍu॒lairvai᳚śvade॒va-ntadyadā॒tañca̭nena mānu॒ṣa-nta-dya-dda॒ddhnā ta-thsendra̭-nda॒ddhnā ''ta̭nakti [ta̭nakti, se॒ndra॒tvāyā᳚-] 19
sendra॒tvāyā᳚-'gnihotroccheṣa॒ṇama॒bhyā-ta̭nakti ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒sta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒n-thso᳚-'bravī-tpra॒jāpa̭ti॒ryaḥ pra̭tha॒mo̭-'nuvi॒ndati॒ tasya̭ pratha॒ma-mbhā̭ga॒dheya॒miti॒ ta-mpi॒taro-'nva̭vinda॒-ntasmā᳚-tpi॒tṛbhyaḥ̭ pūrve॒dyuḥ kri̭yate॒ so̭-'māvā॒syā᳚-mpratyā-'ga̭ccha॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchantā॒mā vai no॒- [vai naḥ̭, a॒dya vasṷ] 20
-'dya vasṷ vasa॒tītīndro॒ hi de॒vānāṃ॒-va~su॒ tada̭māvā॒syā̭yā amāvāsya॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tyagṃ̭ sānnā॒yyamiti̭ vaiśvade॒vamiti̭ brūyā॒-dviśve॒ hi tadde॒vā bhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi sa॒maga̭ccha॒ntetyatho॒ khalvai॒ndramitye॒va brṷ̄yā॒dindraṃ॒-vā~va te ta-dbhi̭ṣa॒jyanto॒-'bhi sama̭gaccha॒nteti̭ || 21 ||
(dadhi̭ - me ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭ - mitya̭bravīde॒tada̭smā - ava॒deyaṃ̭ - tanakti - no॒ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 3)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭̭rśapūrṇamā॒sau ya̭jeta॒ ya ḙnau॒ sendrau॒ yaje॒teti̭ vaimṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se 'nunirvā॒pyo̭ bhavati॒ tena̭ pū॒rṇamā̭sa॒-ssendra̭ ai॒ndra-ndaddhya̭māvā॒syā̭yā॒-ntenā̭māvā॒syā̭ sendrā॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ sendrā̭ve॒vainaṷ yajate॒ śva-śśvo᳚-'smā ījā॒nāya॒ vasī̭yo bhavati de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata॒tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tā- [de॒vā e॒tām, iṣṭi̭-mapaśyan-] 22
-miṣṭi̭-mapaśya-nnāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒gṃ॒ sara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate ca॒ru-ntā-mpau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyānu॒ nira̭vapa॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒nthsyā-thsa pau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyai॒tāmiṣṭi॒manu॒ nirva̭pe-tpaurṇamā॒senai॒va vajra॒-mbhrātṛ̭vyāya pra॒hṛtyā᳚-''gnāvaiṣṇa॒vena̭ de॒vatā᳚śca ya॒jña-ñca॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte mithu॒nā-npa॒śūn-thsā̭rasva॒tābhyāṃ॒-yā~va̭de॒vāsyāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsyāsti॒ tat, sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte] 23
-thsarvaṃ̭-vṛ~ṅkte paurṇamā॒sīme॒va ya̭jeta॒ bhrātṛ̭vyavā॒nnāmā̭vā॒syāgṃ̭ ha॒tvā bhrātṛ̭vya॒-nnā-''pyā̭yayati sākamprasthā॒yīyḙna yajeta pa॒śukā̭mo॒yasmai॒ vā alpḙnā॒-''hara̭nti॒ nā-''tmanā॒ tṛpya̭ti॒ nānyasmai̭ dadāti॒ yasmai̭ maha॒tā tṛpya̭tyā॒tmanā॒ dadā᳚tya॒nyasmai̭ maha॒tā pū॒rṇagṃ ho̭ta॒vya̭-ntṛ॒pta e॒vaina॒mindraḥ̭ pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭starpayati dārupā॒treṇa̭ juhoti॒ na hi mṛ॒nmaya॒māhṷtimāna॒śa audṷmbara- [audṷmbaram, bha॒va॒tyūrgvā] 24
-mbhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe॒ nāga̭taśrīrmahe॒ndraṃ-ya~̭jeta॒ trayo॒ vai ga॒taśri̭ya-śśuśru॒vā-ngrā̭ma॒ṇī rā̭ja॒nya̭steṣā᳚-mmahe॒ndro de॒vatā॒ yo vai svā-nde॒vatā̭mati॒ yaja̭te॒ prasvāyai̭ de॒vatā̭yaicyavate॒ na parā॒-mprāpno̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati saṃva~thsa॒ra-mindraṃ̭-ya~jeta saṃva~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnā-'ti॒ svai- [vra॒ta-nnā-'ti॒ svā, e॒vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒] 25
-vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒ bhūtyā̭ indhe॒ vasī̭yā-nbhavati saṃva~thsa॒rasya̭ pa॒rastā̭da॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṃva~thsa॒rame॒vainaṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃ sa̭ma॒gni-rvra॒tapa̭ti-rvra॒tamā la̭mbhayati॒ tato-'dhi॒ kāmaṃ̭-ya~jeta || 26 ||
(e॒tāṃ - ta - daudṷmbara॒gg॒ - svā - tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 4)
nāso̭mayājī॒ sa-nna̭ye॒danā̭gataṃ॒-vā~ e॒tasya॒ payo॒ yo-'so̭mayājī॒ yadaso̭mayājī sa॒-nnaye᳚-tparimo॒ṣa e॒va so-'nṛ̭ta-ṅkaro॒tyatho॒ parai॒va si̭cyate somayā॒jyḙva sa-nna̭ye॒-tpayo॒ vai somaḥ॒ payaḥ̭ sānnā॒yya-mpaya̭sai॒va paya̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ vi vā e॒ta-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rardhayati va॒rdhaya̭tyasya॒ bhrātṛ̭vyaṃ॒-ya~sya̭ ha॒virnirṷpta-mpu॒rastā᳚cca॒ndramā̭ [pu॒rastā᳚cca॒ndramāḥ᳚, a॒bhyṷdeti̭] 27
a॒bhyṷdeti̭ tre॒dhā ta̭ṇḍu॒lān. vi bha̭je॒dye ma̭ddhya॒mā-ssyustāna॒gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-ṅkuryā॒dye sthavi̭ṣṭhā॒stānindrā̭ya pradā॒tre da॒dhaggśca॒ruṃ-ye~-'ṇi̭ṣṭhā॒stān. viṣṇa̭ve śipivi॒ṣṭāya̭ śṛ॒te ca॒ruma॒gnire॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhāmindraḥ॒ praya̭cchati ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ pa॒śava॒-śśipi̭rya॒jña e॒va pa॒śuṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ na dve [na dve, ya॒je॒ta॒ ya-tpūrva̭yā] 28
ya̭jeta॒ ya-tpūrva̭yā sampra॒ti yaje॒totta̭rayā cha॒mbaṭkṷryā॒dyadutta̭rayā sampra॒ti yajḙta॒ pūrva̭yā cha॒mbaṭkṷryā॒nneṣṭi॒rbhava̭ti॒ na ya॒jñastadanṷ hrītamu॒khya̭paga॒lbho jā̭yata॒ ekā̭me॒va ya̭jeta praga॒lbho᳚-'sya jāya॒te 'nā̭dṛtya॒ ta-ddve e॒va ya̭jeta yajña mu॒khame॒va pūrva̭yā॒-''labha̭te॒ yaja̭ta॒ utta̭rayā de॒vatā̭ e॒va pūrva̭yā 'varu॒ndha i̭ndri॒ya-mutta̭rayā devalo॒kame॒va [ ] 29
pūrva̭yā-'bhi॒jaya̭ti manuṣyalo॒kamutta̭rayā॒ bhūya̭so yajñakra॒tūnupai᳚tye॒ṣā vai su॒manā॒ nāmeṣṭi॒ryama॒dyejā॒na-mpa॒ścācca॒ndramā̭ a॒bhyṷdetya॒sminne॒vāsmai̭ lo॒ke-'rdhṷka-mbhavati dākṣāyaṇa ya॒jñena̭ suva॒rgakā̭mo yajeta pū॒rṇamā̭se॒ sa-nna̭ye-nmaitrāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ-ya~jeta pū॒rṇamā̭se॒ vai de॒vānāgṃ̭ su॒tasteṣā̭me॒tama̭rdhamā॒sa-mprasṷta॒steṣā᳚-mmaitrāvaru॒ṇī va॒śā-'mā̭vā॒syā̭yā-manūba॒ndhyā̭ ya- [-manūba॒ndhyā̭ yat, pū॒rve॒dyu ryaja̭te॒] 30
-tpū᳚rve॒dyu ryaja̭te॒ vedi̭me॒va ta-tka̭roti॒ ya-dva॒thsā-na̭pāka॒roti̭ sadohavirdhā॒ne e॒va sa-mmi̭noti॒ yadyaja̭te de॒vaire॒va su॒tyāgṃ sa-mpā̭dayati॒ sa e॒tama̭rdhamā॒sagṃ sa̭dha॒māda̭-nde॒vai-ssoma̭-mpibati॒ ya-nmai᳚trāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ॒-ya~ja̭te॒ yaivāsau de॒vānāṃ᳚-va~॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasya̭ sā॒kṣādvā e॒ṣa de॒vāna॒bhyāro̭hati॒ ya ḙṣāṃ-ya~॒jña- [ya॒jñam, a॒bhyā॒roha̭ti॒] 31
-ma̭bhyā॒roha̭ti॒ yathā॒ khalu॒vai śreyā̭na॒bhyārṷ̄ḍhaḥ kā॒maya̭te॒ tathā̭ karoti॒ yadya̭va॒viddhya̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yadi॒ nāva॒viddhya̭ti sa॒dṛṃ-vyā~॒vṛtkā̭ma e॒tena̭ ya॒jñena̭ yajeta kṣu॒rapa̭vi॒rhyḙṣa ya॒jñastā॒ja-kpuṇyo̭ vā॒ bhava̭ti॒ pra vā̭ mīyate॒ tasyai॒tadvra॒ta-nnānṛ̭taṃ-va~de॒nna mā॒gṃ॒ sama̭śñīyā॒nna striya॒mupḙyā॒nnāsya॒ palpṷ̄lanena॒ vāsaḥ̭ palpūlayeyu -re॒taddhi de॒vā-ssarva॒-nna ku॒rvanti̭ || 32 ||
(ca॒ndramā॒ -dve -dḙvalo॒kame॒va - ya-dya॒jñaṃ- pa̭lpūlayeyuḥ॒ -ṣaṭ ca̭) (a. 5)
e॒ṣa vai dḙvara॒tho ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau yo da̭rśapūrṇamā॒sāvi॒ṣṭvā somḙna॒ yaja̭te॒ ratha̭spaṣṭa e॒vāva॒sāne॒ varḙ de॒vānā॒mava̭ syatye॒tāni॒ vā aṅgā॒parūgṃ̭ṣi saṃva~thsa॒rasya॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja॒te-'ṅgā॒parūg̭ṣye॒va saṃ̭va~thsa॒rasya॒ prati̭ dadhātye॒ te vai saṃ̭va~thsa॒rasya॒ cakṣṷṣī॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ tābhyā̭me॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamanṷ paśya- [paśyati, e॒ṣā vai] 33
-tye॒ṣā vai de॒vānāṃ॒-vi~krā᳚nti॒ rya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te de॒vānā̭me॒va vikrā᳚nti॒manu॒ vikra̭mata e॒ṣa vai dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ ya e॒va dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒stagṃ sa॒māro̭hatye॒tau vai de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ yāve॒va de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ tābhyā̭- [harī॒ tābhyā᳚m, e॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-] 34
-me॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatye॒tadvai de॒vānā̭mā॒syaṃ̭-ya~-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te sā॒kṣāde॒va de॒vānā̭mā॒syḙ juhotye॒ṣa vai ha̭virdhā॒nī yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sā॒yamprā̭taragniho॒tra-ñjṷhoti॒ yaja̭te darśapūrṇamā॒sā-vaha̭rahar-havirdhā॒nināgṃ̭ su॒to ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te havirdhā॒nya̭smīti॒ sarva̭me॒vāsya̭ barhi॒ṣya̭-nda॒tta-mbha̭vati de॒vāvā aha̭- [ahaḥ, ya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte] 35
-rya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte da̭rśapūrṇamā॒sāva̭puna॒-ntau vā e॒tau pū॒tau meddhyau॒ ya-dda̭rśapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭rśapūrṇamā॒sau yaja̭te pū॒tāve॒vainau॒ meddhyaṷ yajate॒ nāmā̭vā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca॒ striya॒-mupḙyā॒dya- dṷpe॒yānniri̭ndriya-ssyā॒-thsoma̭sya॒ vai rājño᳚-'rdhamā॒sasya॒ rātra̭yaḥ॒ patna̭ya āsa॒-ntāsā̭mamāvā॒syā᳚-ñca paurṇamā॒sī-ñca॒ nopai॒- [nopai᳚t, te ḙnama॒bhi] 36
-tte ḙnama॒bhi sama̭nahyetā॒-ntaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ ta-drā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyā॒mavi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭vindanti॒ sa e॒te e॒va na̭ma॒syannupā̭dhāva॒-tte a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahā ā॒va-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dhe a̭sāvā॒- [a̭sāva, ā॒vadadhi̭ de॒vā] 37
-'vadadhi̭ de॒vā i̭jyāntā॒ iti॒ tasmā᳚-thsa॒dṛśī̭nā॒gṃ॒ rātrī̭ṇā-mamāvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca̭ de॒vā i̭jyanta e॒te hi de॒vānā᳚-mbhāga॒dhe bhā̭ga॒dhā a̭smai manu॒ṣyā̭ bhavanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ bhū॒tāni॒ kṣudha̭maghnan-thsa॒dyo ma̭nu॒ṣyā̭ ardhamā॒se de॒vā mā॒si pi॒taraḥ̭ saṃva~thsa॒re vana॒spata̭ya॒-stasmā॒-daha̭raha-rmanu॒ṣyā̭ aśa̭namicchante 'rdhamā॒se de॒vā i̭jyante mā॒si pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate saṃva~thsa॒re vana॒spata̭yaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vyam || 38 ||
(pa॒śya॒ti॒ - tābhyā॒ -maha̭ - rai - dasāva॒ -phalagṃ̭ -sa॒pta ca̭) (a. 6)
de॒vā vai narci na yajṷṣyaśrayanta॒ te sāma̭nne॒vā-'śra̭yanta॒ hi-ṅka̭roti॒ sāmai॒vā-'ka॒r॒hi-ṅka̭roti॒ yatrai॒va de॒vā aśra̭yanta॒ tata̭ e॒vainā॒-nprayṷṅkte॒ hi-ṅka̭roti vā॒ca e॒vaiṣa yogo॒ hi-ṅka̭roti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate॒ triḥ pra̭tha॒māmanvā̭ha॒ trirṷtta॒māṃ-ya~॒jñasyai॒va tadba॒r॒sa- [tadba॒r॒sam, na॒hya॒tyapra̭sragṃsāya॒-] 39
-nna̭hya॒tyapra̭sragṃsāya॒ santa̭ta॒manvā̭ha prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ rātha̭taṃrī-mpratha॒māmanvā̭ha॒ rātha̭taṃro॒ vā a॒yaṃ-lo~॒ka i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ trirvi gṛ̭hṇāti॒ traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ bārha̭tīmutta॒mā-manvā̭ha॒ bārha̭to॒ vā a॒sau lo॒ko̭-'mume॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ pra vo॒ [pra vaḥ̭, vājā॒] 40
vājā॒ ityani̭ruktā-mprājāpa॒tyāmanvā̭ha ya॒jño vai pra॒jāpa̭tirya॒jñame॒va pra॒jāpa̭ti॒mā ra̭bhate॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā॒hānnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā̭ha॒ tasmā᳚-tprā॒cīna॒gṃ॒ reto̭ dhīya॒te-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha॒ tasmā᳚-tpra॒tīcīḥ᳚ pra॒jā jā̭yante॒ pravo॒ vājā॒ [vājāḥ᳚, ityanvā̭ha॒] 41
ityanvā̭ha॒ māsā॒ vai vājā̭ ardhamā॒sā a॒bhidya̭vo de॒vā ha॒viṣma̭nto॒ gaurghṛ॒tācī̭ ya॒jño de॒vāñji̭gāti॒ yaja̭māna-ssumna॒yu-ri॒da-ma̭sī॒da-ma॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmāva̭ rundhe॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-diti॒ pra vo॒ vājā॒ iti॒ tasyā॒nūcyāgna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ iti॒ santa̭ta॒-mutta̭ra-mardha॒rcamā la̭bheta [ ] 42
prā॒ṇenai॒vā-'syā̭-'pā॒na-ndā̭dhāra॒ sarva॒māyṷreti॒ yo vā a̭ra॒tnigṃ sā̭midhe॒nīnāṃ॒-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkurute-'rdha॒rcau sa-nda̭dhātye॒ṣa vā a̭ra॒tni-ssā̭midhe॒nīnāṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkuruta॒ ṛṣer̭-ṛṣe॒rvā e॒tā nirmi̭tā॒ ya-thsā̭midhe॒nya̭stā yadasaṃ̭-yu~ktā॒-ssyuḥ pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ ryaja̭mānasya॒ vi ti̭ṣṭherannardha॒rcau sa-nda̭dhāti॒ saṃ ~yṷnaktye॒vainā॒stā a̭smai॒ saṃyu~̭ktā॒ ava̭ruddhā॒-ssarvā̭-mā॒śiṣa̭-nduhre || 43 ||
(ba॒rsaṃ - ~vo̭ - jāyante॒ pravo॒ vājā̭ - labheta - dadhāti॒ saṃ - daśa̭ ca) (a. 7)
aya̭jño॒ vā e॒ṣa yo̭-'sā॒mā-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha rathanta॒rasyai॒ṣa varṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha vāmade॒vyasyai॒ṣa varṇo̭ bṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mityā̭ha bṛha॒ta e॒ṣa varṇo॒ yade॒ta-ntṛ॒cama॒nvāha̭ ya॒jñame॒va ta-thsāma̭nvanta-ṅkarotya॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī̭dādi॒tyo᳚-'smi-ntāvi॒mau lo॒kāvaśā᳚ntā- [lo॒kāvaśā᳚ntau, ā॒stā॒-nte de॒vā] 44
-vāstā॒-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metyagna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ itya॒smin ~lo॒ke᳚-'gnima̭dadhu rbṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mitya॒muṣmi̭n ~lo॒ka ā̭di॒tya-ntato॒ vā i॒mau lo॒kāva̭śāmyatāṃ॒-ya~de॒vama॒nvāhā॒nayo᳚ rlo॒kayo॒-śśāntyai॒ śāmya̭to-'smā i॒mau lo॒kau ya e॒vaṃ-ve~da॒ pañca̭daśa sāmidhe॒nīranvā̭ha॒ pañca̭daśa॒ [pañca̭daśa, vā a̭rdhamā॒sasya॒] 45
vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yo-'rdhamāsa॒śa-ssaṃ̭va~thsa॒ra ā᳚pyate॒ tāsā॒-ntrīṇi̭ ca śa॒tāni̭ ṣa॒ṣṭiścā॒kṣarā̭ṇi॒ tāva̭tī-ssaṃva~thsa॒rasya॒ rātra̭yo-'kṣara॒śa e॒va saṃ̭va~thsa॒ramā᳚pnoti nṛ॒medha̭śca॒ parṷcchepaśca brahma॒vādya̭mavadetāma॒smi-ndārā̭vā॒rdre᳚-'gni-ñja̭nayāva yata॒ro nau॒ brahmī̭yā॒niti̭ nṛ॒medho॒-'bhya̭vada॒-thsa dhū॒mama̭janaya॒-tparṷcchepo॒ 'bhya̭vada॒-thso᳚-'gnima̭janaya॒dṛṣa॒ itya̭bravī॒- [itya̭bravīt, yathsa॒māva̭dvi॒dva] 46
-dyathsa॒māva̭dvi॒dva ka॒thā tvama॒gnimajī̭jano॒ nāhamiti̭ sāmidhe॒nīnā̭me॒vāhaṃ-va~rṇaṃ̭-ve~॒detya̭bravī॒dya-dghṛ॒tava̭-tpa॒dama̭nū॒cyate॒ sa ā̭sāṃ॒-va~rṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha sāmidhe॒nīṣve॒va tajjyoti̭ rjanayati॒ striya॒stena॒ yadṛca॒-sstriya॒stena॒ ya-dgā̭ya॒triya॒-sstriya॒stena॒ ya-thsā̭midhe॒nyo̭ vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha॒ [vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha, tena॒ puggsva̭tī॒stena॒] 47
tena॒ puggsva̭tī॒stena॒ sendrā॒stena̭ mithu॒nā a॒gnirde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī̭du॒śanā̭ kā॒vyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭tira॒gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒bhi pa॒ryāva̭rtata॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒-'gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒nvāha॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyaddhva॒rava̭tī॒manvā̭ha॒ bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚ [bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚, dhva॒ra॒ti॒ śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒] 48
dhvarati śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒ ityā̭ha pa॒vitra̭me॒vaita-dyaja̭māname॒vaitayā̭ pavayati॒ sami̭ddho agna āhu॒tetyā̭ha pari॒dhime॒vaita-mpari̭ dadhā॒tyaska̭ndāya॒ yadata̭ ū॒rdhvama̭bhyāda॒ddhyādyathā̭ bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti tā॒dṛge॒va ta-ttrayo॒ vā a॒gnayo̭ havya॒vāha̭no de॒vānā᳚-ṅkavya॒vāha̭naḥ pitṛ॒ṇāgṃ sa॒hara̭kṣā॒ asṷrāṇā॒-nta e॒tarhyā śagṃ̭sante॒ māṃ-va~̭riṣyate॒ mā- [mām, iti̭] 49
-miti̭ vṛṇī॒ddhvagṃ ha̭vya॒vāha̭na॒mityā̭ha॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntaṃ-vṛ~̭ṇīta ārṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte॒ bandho̭re॒va naityatho॒ santa̭tyai pa॒rastā̭da॒rvāco̭ vṛṇīte॒ tasmā᳚-tpa॒rastā̭da॒rvāñco̭ manu॒ṣyā᳚-npi॒taro-'nu॒ pra pi̭pate || 50 ||
(aśā᳚ntā - vāha॒ pañca̭daśā - bravī॒ - danvā̭hai॒ - tayā̭ - variṣyate॒ mā - mekā॒nnatri॒gṃ॒śacca̭) (a. 8)
agnḙ ma॒hāgṃ a॒sītyā̭ha ma॒hān. hyḙṣa yada॒gni rbrā᳚hma॒ṇetyā̭ha brāhma॒ṇo hyḙṣa bhā̭ra॒tetyā̭hai॒ṣa hi de॒vebhyo̭ ha॒vya-mbhara̭ti de॒veddha॒ ityā̭ha de॒vā hyḙtamaindha̭ta॒ manvi̭ddha॒ ityā̭ha॒ manu॒rhyḙtamutta̭ro de॒vebhya॒ aindharṣi̭ṣṭuta॒ ityā॒harṣa̭yo॒ hyḙtamastṷva॒n viprā̭numadita॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, viprā॒ hyḙte] 51
viprā॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃsaḥ̭ kaviśa॒sta ityā̭ha ka॒vayo॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃso॒ brahma̭sagṃśita॒ ityā̭ha॒ brahma̭sagṃśito॒ hyḙṣa ghṛ॒tāha̭vana॒ ityā̭ha ghṛtāhu॒tirhya̭sya pri॒yata̭mā pra॒ṇīrya॒jñānā॒mityā̭ha pra॒ṇīrhyḙṣa ya॒jñānāgṃ̭ ra॒thīra̭ddhva॒rāṇā॒mityā̭hai॒ṣa hi dḙvara॒tho̭-'tūrto॒ hotetyā̭ha॒ na hyḙta-ṅkaśca॒na [ ] 52
tara̭ti॒ tūrṇi̭r-havya॒vāḍityā̭ha॒ sarva॒gg॒hyḙṣa tara॒tyāspātra̭-ñju॒hūrde॒vānā॒mityā̭ha ju॒hūrhyḙṣa de॒vānā᳚-ñcama॒so dḙva॒pāna॒ ityā̭ha cama॒so hyḙṣa dḙva॒pāno॒-'rāgṃ i̭vāgne ne॒mirde॒vāgstva-mpa̭ri॒bhūra॒sītyā̭ha de॒vān hyḙṣa pa̭ri॒bhūrya-dbrū॒yādā va̭ha de॒vā-ndḙvaya॒te yaja̭mānā॒yeti॒ bhrātṛ̭vyamasmai [bhrātṛ̭vyamasmai, ja॒na॒ye॒dā va̭ha] 53
janaye॒dā va̭ha de॒vān. yaja̭mānā॒yetyā̭ha॒ yaja̭māname॒vaitena̭ vardhayatya॒gnima̭gna॒ ā va̭ha॒ soma॒mā va॒hetyā̭ha de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thāpū॒rvamupa̭ hvayata॒ ā cā᳚gne de॒vān. vaha̭ su॒yajā̭ ca yaja jātaveda॒ ityā̭hā॒gnime॒va ta-thsagg śya̭ti॒ so᳚-'sya॒ sagṃśi̭to de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatya॒gnir-hote- [-hotā᳚, ityā̭hā॒-'gnirvai] 54
-tyā̭hā॒-'gnirvai de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ ya e॒va de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ taṃ-vṛ~̭ṇīte॒smo va॒yamityā̭hā॒-''tmāna̭me॒va sa॒ttva-ṅga̭mayati sā॒dhu tḙ yajamāna de॒vatetyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-dyo᳚-'gnigṃ hotā̭ra॒mavṛ̭thā॒ itya॒gnino̭bha॒yato॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyā-tpra॒māyṷka-ssyā-dyajamānadeva॒tyā̭ vai ju॒hūrbhrā̭tṛvya deva॒tyo̭pa॒bhṛ- [deva॒tyo̭pa॒bhṛt, yaddve i̭va] 55
-dyaddve i̭va brū॒yā-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye-dghṛ॒tava̭tīmaddhvaryo॒ sruca॒mā-'sya॒svetyā̭ha॒ yaja̭māna me॒vaitena̭ vardhayati devā॒yuva॒mityā̭ha de॒vān. hyḙṣā-'va̭ti vi॒śvavā̭rā॒mityā̭ha॒ viśva॒gg॒ hyḙṣā-'va॒tīḍā̭mahai de॒vāgṃ ī॒ḍenyā᳚nnama॒syāma̭ nama॒syāṋ yajā̭ma ya॒jñiyā॒nityā̭hamanu॒ṣyā̭ vā ī॒ḍenyāḥ᳚ pi॒taro̭ nama॒syā̭ de॒vā ya॒jñiyā̭ de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thābhā॒gaṃ-ya~̭jati || 56 ||
(viprā̭numadita॒ ityā̭ha - ca॒nā - 'smai॒ - hoto̭ - pa॒bhṛ-d- de॒vatā̭ e॒va - trīṇi̭ ca) (a. 9)
trīgstṛ॒cānanṷ brūyā-drāja॒nya̭sya॒ trayo॒ vā a॒nye rā̭ja॒nyā᳚-tpurṷṣā brāhma॒ṇo vaiśyaḥ̭ śū॒drastāne॒vāsmā॒ anṷkān karoti॒ pañca̭da॒śānṷ brūyā-drāja॒nya̭sya pañcada॒śo vai rā̭ja॒nyaḥ̭ sva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ṣṭhāpayati tri॒ṣṭubhā॒ pari̭ daddhyādindri॒yaṃ-vai~ tri॒ṣṭugi̭ndri॒yakā̭maḥ॒ khalu॒ vai rā̭ja॒nyo̭ yajate tri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒ya-mpari̭ gṛhṇāti॒ yadi̭ kā॒mayḙta [kā॒mayḙta, bra॒hma॒va॒rca॒sama॒stviti̭] 57
brahmavarca॒sama॒stviti̭ gāyatri॒yā pari̭ daddhyā-dbrahmavarca॒saṃ-vai~ gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒same॒va bha̭vati sa॒ptada॒śānṷ brūyā॒-dvaiśya̭sya saptada॒śo vai vaiśya॒-ssva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ ṣṭhāpayati॒jaga̭tyā॒ pari̭ daddhyā॒jjāga̭tā॒ vai pa॒śavaḥ̭ pa॒śukā̭maḥ॒ khalu॒ vai vaiśyo̭ yajate॒ jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śū-npari̭ gṛhṇā॒tye ka̭vigṃ śati॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masyai kavi॒gṃ॒śa-sstomā̭nā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ [prati̭ṣṭhityai, catṷrvigṃśati॒manṷ] 58
catṷrvigṃśati॒manṷ brūyā-dbrahmavarca॒sa-kā̭masya॒ catṷrvigṃśatyakṣarā gāya॒trī gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒sa-ṅgā̭yatri॒yaivāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundhe tri॒gṃ॒śata॒manṷ brūyā॒danna̭kāmasya tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vāsmā̭ a॒nnādya॒mava̭ rundhe॒ dvātrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masya॒ dvātrigṃ̭śadakṣarā 'nu॒ṣṭuga̭nu॒ṣṭu-pchanda̭sā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ ṣaṭtrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masya॒ ṣaṭtrigṃ̭śadakṣarā bṛha॒tī bārha̭tāḥ pa॒śavo̭ bṛha॒tyaivāsmai̭ pa॒śū- [pa॒śūn, ava̭ rundhe॒] 59
-nava̭ rundhe॒ catṷścatvārigṃśata॒manṷ brūyādindri॒yakā̭masya॒ catṷścatvārigṃśadakṣarā tri॒ṣṭugi̭ndri॒ya-ntri॒ṣṭu-ptri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒yamava̭ rundhe॒ 'ṣṭāca̭tvārigṃ śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masyā॒ṣṭāca̭tvārigṃśadakṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭tāḥ pa॒śavo॒jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe॒ sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒ syanṷ brūyā-dbahuyā॒jina॒-ssarvā̭ṇi॒ vā e॒tasya॒ chandā॒g॒sya va̭ruddhāni॒ yo ba̭huyā॒jyapa̭rimita॒manṷ brūyā॒dapa̭rimita॒syā va̭rudhyai || 60 ||
(kā॒mayḙta॒ - prati̭ṣṭhityai - pa॒śūnth - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 10)
nivī̭ta-mmanu॒ṣyā̭ṇā-mprācīnāvī॒ta-mpi̭tṛ॒ṇāmupa̭vīta-nde॒vānā॒mupa̭ vyayate devala॒kṣmame॒va ta-tkṷrute॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha॒ tiṣṭha॒nn॒. hyāśrṷtataraṃ॒-va~da̭ti॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyā॒ āsī̭no yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ ya-tkrau॒ñcama॒nvāhā̭-''su॒ra-nta-dyanma॒ndra-mmā̭nu॒ṣa-ntadyada̭nta॒rā ta-thsadḙvamanta॒rā-'nūcyagṃ̭ sadeva॒tvāya̭ vi॒dvāgṃso॒ vai [ ] 61
pu॒rā hotā̭ro-'bhūva॒-ntasmā॒-dvidhṛ̭tā॒ addhvā॒no-'bhṷ̄va॒-nna panthā̭na॒-ssama̭rukṣannantarve॒dya̭nyaḥ pādo॒ bhava̭ti bahirve॒dya̭nyo-'thānvā॒hāddhva̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai pa॒thāmasagṃ̭ rohā॒yātho̭ bhū॒tañcai॒va bha̭vi॒ṣyaccāva̭ ru॒ndhe-'tho॒ pari̭mita-ñcai॒vāpa̭rimita॒-ñcāva̭ ru॒ndhe-'tho᳚ grā॒myāgścai॒va pa॒śūnā̭ra॒ṇyāgścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ [ru॒ndhe-'tho᳚, de॒va॒lo॒ka-ñcai॒va] 62
devalo॒ka-ñcai॒va ma̭nuṣya lo॒ka-ñcā॒bhi ja̭yati de॒vā vai sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ ya॒jña-nnānva̭paśya॒nthsa pra॒jāpa̭tistū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ramā 'ghā̭raya॒-ttato॒ vai de॒vā ya॒jñamanva̭paśya॒n॒. ya-ttū॒ṣṇīmā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti ya॒jñasyānṷkhyātyā॒ atho̭ sāmidhe॒nīre॒vābhya̭-na॒ktyalū᳚kṣo bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dātho̭ ta॒rpaya̭tye॒vainā॒-stṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒- [pa॒śubhiḥ̭, ya e॒vaṃ-ve~da॒] 63
-rya e॒vaṃ-ve~da॒ yadeka̭yā ''ghā॒raye॒dekā᳚-mprīṇīyā॒dya-ddvābhyā॒-ndve prī̭ṇīyā॒dya-dti॒sṛbhi॒rati॒ tadrḙcaye॒tmana॒sā ''ghā̭rayati॒ mana̭sā॒ hyanā᳚ptamā॒pyatḙ ti॒ryañca॒mā ghā̭raya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ॒-vā~kca॒ mana̭ścā ''rtīyetāma॒ha-nde॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hā॒mīti॒ vāga̭bravīda॒ha-nde॒vebhya॒ iti॒ mana॒stau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī- [so᳚-'bravīt, pra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va] 64
-tpra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va tva-mmana̭so-'si॒ yaddhi mana̭sā॒ dhyāya̭ti॒ tadvā॒cā vada॒tīti॒ ta-tkhalu॒ tubhya॒-nna vā॒cā jṷhava॒nnitya̭bravī॒-ttasmā॒nmana̭sā pra॒jāpa̭taye juhvati॒mana̭ iva॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai̭ pari॒dhīnthsa-mmā᳚rṣṭi pu॒nātye॒vainā॒ntrirma̭ddhya॒ma-ntrayo॒ vai prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒vābhi ja̭yati॒ trirda̭kṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ [-trayaḥ̭, i॒me lo॒kā] 65
i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ trirṷttarā॒rdhya̭-ntrayo॒ vai dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒stāne॒vābhi ja̭yati॒ trirupa̭ vājayati॒ trayo॒ vai dḙvalo॒kā dḙvalo॒kāne॒vābhi ja̭yati॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā āghā॒ramā ghā̭rayati ti॒ra i̭va॒ [ti॒ra i̭va, vai sṷva॒rgo] 66
vai sṷva॒rgo lo॒ka-ssṷva॒rgame॒vāsmai̭ lo॒ka-mpraro̭cayatyṛ॒jumā ghā̭rayatyṛ॒juri̭va॒ hi prā॒ṇa-ssanta̭ta॒mā ghā̭rayati prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ ya-ṅkā॒mayḙta pra॒māyṷka-ssyā॒diti̭ ji॒hma-ntasyā ''ghā̭raye-tprā॒ṇame॒vāsmā᳚jji॒hma-nna̭yati tā॒ja-kpramī̭yate॒śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ghā॒ra ā॒tmā dhru॒vā- [ā॒tmā dhru॒vā, ā॒ghā॒ramā॒ghārya̭] 67
-''ghā॒ramā॒ghārya̭ dhru॒vāgṃ sama̭naktyā॒tmanne॒va ya॒jñasya॒ śiraḥ॒ prati̭ dadhātya॒gni-rde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī॒-ddaivyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śña-mai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭ti rbrāhma॒ṇa-ma̭bravī-de॒tadvi brū॒hītyā śrā̭va॒yetī॒da-ndḙvā-śśṛṇu॒teti॒ vāva tada̭bravī-da॒gni rde॒vo hoteti॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntama̭vṛṇīta॒ tato̭ de॒vā [de॒vāḥ, abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒] 68
abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prava॒ra-mpra̭vṛ॒ṇate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ yadbrā᳚hma॒ṇaścā brā᳚hmaṇaśca pra॒śña-me॒yātā᳚-mbrāhma॒ṇāyādhi̭ brūyā॒-dya-dbrā᳚hma॒ṇāyā॒-'ddhyāhā॒ ''tmane-'ddhyā̭ha॒ yadbrā᳚hma॒ṇa-mpa॒rāhā॒-''tmāna॒-mparā̭-''ha॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo na pa॒rocyaḥ̭ || 69 ||
(vā - ā̭ra॒ṇyāgścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ - pa॒śubhiḥ॒ - so᳚-'bravī-d- dakṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ -iva - dhru॒vā - de॒vā - śca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 11)
āyṷṣṭa āyu॒rdā a̭gna॒ ā pyā̭yasva॒ sa-nte 'va̭ te॒ heḍa॒ udṷtta॒ma-mpraṇo̭ de॒vyā no̭ di॒vo 'gnā̭ viṣṇū॒ agnā̭viṣṇū i॒ma-mmḙ varuṇa॒-tattvā̭ yā॒ myu du॒tya-ñci॒tram || a॒pā-nnapā॒dā hyasthā̭-du॒pastha̭-ñji॒hmānā̭-mū॒rdhvo vi॒dyutaṃ॒-va~sā̭naḥ | tasya॒ jyeṣṭha̭-mmahi॒mānaṃ॒-va~ha̭ntī॒r॒ hira̭ṇyavarṇāḥ॒ pari̭ yanti ya॒hvīḥ || sa- [sam, a॒nyā yantyupa̭] 70
-ma॒nyā yantyupa̭ yantya॒nyā-ssa̭mā॒namū॒rva-nna॒dyaḥ̭ pṛṇanti | tamū॒ śuci॒gṃ॒ śuca̭yo dīdi॒vāgṃ sa̭ma॒pā-nnapā̭ta॒-mpari̭tasthu॒rāpaḥ̭ | tamasmḙrā yuva॒tayo॒ yuvā̭na-mmarmṛ॒jyamā̭nāḥ॒ pari̭ ya॒ntyāpaḥ̭ || sa śu॒kreṇa॒ śikva̭nā re॒vada॒gnirdī॒dāyā̭ni॒ddhmo ghṛ॒tani̭rṇiga॒phsu || indrā॒varṷṇayora॒hagṃsa॒mrājo॒rava॒ ā vṛ̭ṇe | tā no̭ mṛḍāta ī॒dṛśe᳚ || indrā̭varuṇā yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ no [yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ naḥ, vi॒śe janā̭ya॒] 71
vi॒śe janā̭ya॒ mahi॒ śarma̭ yacchatam | dī॒rghapra̭yajyu॒mati॒ yo va̭nu॒ṣyati̭ va॒ya-ñja̭yema॒ pṛta̭nāsu dū॒ḍhyaḥ̭ || ā no̭mitrāvaruṇā॒, prabā॒havā᳚ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ [no॒ varṷṇam, rarā̭ṇo vī॒hi] 72
rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || pra tḙ yakṣi॒ pra ta̭ iyarmi॒ manma॒ bhuvo॒ yathā॒ vandyo̭ no॒ havḙṣu | dhanva̭nniva pra॒pā a̭si॒ tvama̭gna iya॒kṣavḙ pū॒rave᳚ pratna rājann || 73 ||
vi pāja̭sā॒ vi jyoti̭ṣā || sa tvama̭gne॒ pratī̭kena॒ pratyo̭ṣa yātudhā॒nyaḥ̭ | u॒ru॒kṣayḙṣu॒ dīdya̭t || tagṃ su॒pratī̭kagṃ su॒dṛśa॒gg॒ svañca॒-mavi̭dvāgṃso vi॒duṣṭa̭ragṃ sapema | sa ya̭kṣa॒-dviśvā̭ va॒yunā̭ni vi॒dvā-npra ha॒vya-ma॒gni-ra॒mṛtḙṣu vocat || a॒gṃ॒ho॒mucḙ vi॒veṣa॒ yanmā॒ vina̭ i॒ndre-ndra̭ kṣa॒trami̭ndri॒yāṇi̭ śatakra॒to 'nṷ te dāyi || 74 ||
(ya॒hvī-ssa - ma̭dhva॒rāya̭ no॒ - varṷṇagṃ - rāja॒gg॒ -tṷścatvārigṃśacca) (a. 12)
(vi॒śvarṷ̄pa॒ - stvaṣṭe - ndraṃ̭-vṛ~॒traṃ - bra̭hmavā॒dina॒-ssa tvai - nā-'so̭mayājye॒ - ṣa vai dḙvara॒tho - de॒vā vai narci nā - ya॒jño - 'gnḙ ma॒hān - trīn - nivī̭ta॒ - māyṷṣṭe॒ - dvāda̭śa)
(vi॒śvarṷ̄po॒ - nainagṃ̭ śītarū॒rā - va॒dya vasṷ - pūrve॒dyu - rvājā॒ itya - gnḙ ma॒hān - nivī̭ta - ma॒nyā yanti॒ - catuḥ̭ saptatiḥ )
(vi॒śvarūpo॒, 'nṷ te dāyi)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||