śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturadhikaśatatamassargaḥ |
1
tasyakruddhasyavadanandṛṣṭavārāmasyadhīmataḥ || 1 ||
sarvabhūtānivitresuḥprākampata ca medinī |
siṃhaśārdūlānśailassañcacālacaladdrumaḥ |
2
babhūvacāpikṣubhitaḥsamudraḥsaritāmpatiḥ || 2 ||
kharāścakharanirghoṣāgaganeparuṣāghanāḥ |
3
autpātikāninardantassamantātparicakramuḥ || 3 ||
rāmandṛṣṭavāsusaṅkruddhamutpātāṃścaivasudāruṇān |
4
vitresussarvabhūtānirāvaṇasyābhavadbhayam || 4 ||
vimānasthāstadādevāgandharvāścamahoragāḥ |
5
ṛṣidāvanadaityāścagarutmantaścakhecarāḥ || 5 ||
dadṛśustetadāyuddhaṃlokasamvartasaṃsthitam |
6
nānāpraharaṇairbhīmaiśśūrayossamprayudhyatoḥ || 6 ||
ūcussurāsurāssarvetadāvigrahamāgatāḥ |
7
prekṣamāṇāmaharyuddhaṃvākyambhaktyāprahṛṣṭavat || 7 ||
daśagrīvañjayetyāhurasurāḥsamavasthitāḥ |
8
devārāmamavocaṃstetvañjayetipunaḥpunaḥ || 8 ||
etasminnantarekrodhādrāghavasya sa rāvaṇaḥ |
9
prahartukāmoduṣṭātmāspṛśan praharaṇammahat || 9 ||
vajrasārammahānādaṃsarvaśatrunibarhaṇam |
10
śailaśṛṅganibhaiḥkūṭaiścittadṛṣṭibhayāvaham || 10 ||
sadhūmamivatīkṣṇāgraṃyugāntāgnicamopamam |
11
atiraudramanāsādyaṅkālenāpidurāsadam || 11 ||
trāsanaṃsarvabhūtānāndāraṇambhedanantathā |
12
pradīptamivaroṣeṇaśūlañjagrāharāvaṇaḥ || 12 ||
tacchūlamparamakruddhomadhyejagrāhavīryavān |
13
anekaiḥsamareśśūrairākṣasaiḥparivāritaḥ || 13 ||
samudyamyamahākāyonanādayudhibhairavam |
14
saṃraktanayanoroṣātsvasainyamabhiharṣayan || 14 ||
pṛthivīñcāntarikṣaṃ ca diśaścapradiśastathā |
15
prākampayattadāśabdorākṣasendrasyadāruṇaḥ || 15 ||
atinādasyyadānenatenatasyadurātmanaḥ |
16
sarvabhūtānivitresussāgaraścapracukṣubhe || 16 ||
sa gṛhītvāmahāvīryaśśūlantadrāvaṇomahat |
17
vinadyasumahānādaṃrāmamparuṣamabravīt || 17 ||
śūlo'yaṃvajrasārasterāmaroṣānmayodyataḥ |
18
tavabhrātṛsahāyasyasamyak prāṇān hariṣyati || 18 ||
rakṣasāmadyaśūrāṇānnihatānāñcamūmukhe |
19
tvānnihatyaraṇaślāghīkaromitarasāsamam || 19 ||
tiṣṭhedānīnnihamanitvāmeṣaśūlenarāghava |
20
evamuktvā sa cikṣepatacchūlaṃrākṣasādhipaḥ || 20 ||
tadrāvaṇakarānmuktaṃvidyunmālāsamāvṛtam |
21
aṣṭaghaṇṭammahānādaṃviyadgatamaśobhata || 21 ||
tacchūlaṃrāghavodṛṣṭavājvalantaṅghoradarśanam |
22
sasarjaviśikhānrāmaścāpamāyamyavīryavān || 22 ||
āpatantaṃśaraugheṇavārayāmāsarāghavaḥ |
23
utpatantaṃyugāntānagiñjalaughairivavāsavaḥ || 23 ||
nirdadāha sa tānbāṇānrāmakārmukaniḥsṛtān |
24
rāvaṇasyamahān śūlaḥpataṅgānivapāvakaḥ || 24 ||
tāndṛṣṭavābhasmasādbhūtānśūlasamsparśacūrṇitān |
25
sāyakānantarikṣasthān rāghavaḥkrodhamāharat || 25 ||
sa tāmmātalinānītāṃśaktiṃvāsavasammatām |
26
jagrāhaparamakruddhorāghavoraghunandanaḥ || 26 ||
sātolitābalavatāśaktirghaṇṭākṛtasvanā |
27
nabhaḥprajvālayāmāsayugāntolkevasaprabhā || 27 ||
sākṣiptārākṣasendrasyatasminkūlepapāta ha |
28
bhinnaḥśaktyāmahān śūlonipapātahatadyutiḥ || 28 ||
nirbhibhedatatobāṇairhayānasyamahājavān |
29
rāmastrīkṣṇairmahāvegairbhāṇavadbhirajihmagaiḥ || 29 ||
nirbibhedorapitadārāvaṇanniśitaiśśaraiḥ |
30
rāghavaḥparamāyattolalāṭepatratibhistribhiḥ || 30 ||
sa śarairbhinnasarvāṅgogātraprasṛtaśoṇitaḥ |
31
rākṣasendrassamūhasthaḥphullāśokaivābabhau || 31 ||
sa rāmabāṇairatividdhagātroniśācarendraḥkṣatajārdragātraḥ |
32
jagāmakhedaṃ ca samājamadhyekrodhaṃ ca cakresubhṛśantadānīm || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturadhikaśatatamassargaḥ ||