śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha śatatamassargaḥ |
mahodaramahāpārśvauhataudṛṣṭavāturākṣa |
1
tasmiṃścanihatevīrevirūpākṣemahābale || 1 ||
āviveśamahān krodhorāvaṇantumahāmṛdhe |
2
sūtaṃ sañcodayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 2 ||
nihatānāmamātyānāṃruddhasyanagarasya ca |
3
duḥkhamevāpaneṣyāmi hatyā tau rāmalakṣmaṇau || 3 ||
rāmavṛkṣaṃraṇehamanisītāpuṣpaphalapradam |
4
praśākhāyasyasugrīvojāmbavānkumudonalaḥ || 4 ||
tadastran rāghavaḥ śrīmānuttamāstravidāṃ varaḥ |
5
jaghāna paramāstreṇa gandharveṇa mahādyutiḥ || 5 ||
sa diśodaśaghoṣeṇarathasyātirathomahān |
6
nādayan prayayautūrṇaṃrāghavañcābhyadhāvata || 6 ||
pūritātenaśabdenasanadīgirikānanā |
7
sañcacāla mahī sarvā trastasiṃhamṛgadvijā || 7 ||
tāmasaṃsumahāghorañcakārāstraṃsudāruṇam |
8
nirdadāhakapīn sarvāṃsteprapetuḥsamantataḥ || 8 ||
utpapātarajobhūmautairbhagnaiḥsampradhāvitaiḥ |
9
na hitatsahituṃśekurbhrahmaṇānirmitaṃsvayam || 9 ||
tānyanīkānyanekāni rāvaṇasya śarottamaiḥ |
10
dṛṣṭavābhagnāni śataśo rāghavaḥ paryavasthitaḥ || 10 ||
tatorākṣasaśārdūlovidrāvyaharivāhinīm |
11
sa dadarśatatorāmantiṣṭhantamaparājitam || 11 ||
lakṣmaṇenasahabhrātrāviṣṇunāvāsavaṃyathā |
12
alikhantamivākāśamavaṣṭabhyamahaddhanuḥ || 12 ||
padmapatraviśālākṣandīrghabāhumarindamam |
13
tatorāmomahātejāḥsaumitrisahitobalī || 13 ||
vānarāṃścaraṇebhagnānāpatantaṃ ca rāvaṇam |
14
samīkṣyarāghavohṛṣṭomadhyejagrāhakārmukam || 14 ||
visphārayitumārebhetataḥ sa dhanuruttamam |
15
mahāvegammahānādannirbhandannivamedinīm || 15 ||
rāvaṇasya ca bāṇaughairāmavisphāritena ca |
16
śabdenarākṣasāstena petuśca śataśastadā || 16 ||
tayoḥśarapathamprāpyarāvaṇorājaputrayoḥ |
17
sa babhau ca yathārāhuḥsamīpaśaśisūryayoḥ || 17 ||
tamicchan pradhamaṃ yoddhuṃlakṣmaṇoniśitaiḥśaraiḥ |
18
mumocadhanurāyamyaśarānagniśikhopamān || 18 ||
tānmuktamātrānākāśe lakṣmaṇena dhanuṣmatā |
19
bāṇān bāṇairmahātejā rāvaṇaḥ pratyavārayat || 19 ||
ekamekenabāṇenatribhistrīn daśabhirdaśa |
20
lakṣmaṇasya praciccheda darśayan pāṇilāghavam || 20 ||
abhyatikramyasaumitriṃrāvaṇaḥsamitiñjayaḥ |
21
āsasādaraṇerāmaṃsthitaṃśailamivāparam || 21 ||
sa rāghavaṃsamāsādyakrodhasaṃraktalocanaḥ |
22
vyasṛjaccharavarṣāṇirāvaṇo rākṣaseśvaraḥ || 22 ||
śarādhārāstatorāmorāvaṇasyadhanuścyutāḥ |
23
dṛṣṭavaivāpatitāḥśīghrambhallān jagrāhasatvaram || 23 ||
tān śaraughāṃstatobhallaistīkṣṇaiścicchedarāghavaḥ |
24
dīpyamānān mahāghorānkruddhānāśīviṣāniva || 24 ||
rāghavorāvaṇantūrṇaṃrāvaṇorāghavantathā |
25
anyonyaṃvividhaistīkṣṇaiḥśaravarṣairvavarṣatuḥ || 25 ||
ceratuścacirañcitrammaṇḍalaṃsavyadakṣiṇam |
26
bāṇavegātsamutkṣiptāvanyonyamaparājitau || 26 ||
tayorbhūtānivitresuryugapatsamprayudhyatoḥ |
27
raudrayoḥsāyakamucoryamāntakanikāśayoḥ || 27 ||
satataṃvividhairbāṇairbabhūvagaganantadā |
28
ghanairivātapāpāyevidyunmālāsasamākulaiḥ || 28 ||
gavākṣitamivākāśambabhūvaśaravṛṣṭibhiḥ |
29
mahāvegaissutīkṣṇaigrairgṛdhrapatraiḥsuvājitaiḥ || 29 ||
śarāndhakāramākāśañcakratuḥprathamantadā |
30
gate'staṃ tapane cāpi mahāmeghāvivothatitau || 30 ||
tayorabhūnmahadyuddhamanyonyavathakāṅkṣiṇoḥ |
31
anāsādyamacnityaṃ ca vṛtravāsavayoriva || 31 ||
ubhauhiparameṣvāsāvubhauyuddhaviśāradau |
32
ubhāvastravidāṃ mukhyāvubhau yuddheviceratuḥ || 32 ||
ubhauhiyenavrajatastenatenaśarormayaḥ |
33
ūrmayovāyunāviddhā jagmuḥ sāgarayoriva || 33 ||
tataḥsaṃsaktahastasturāvaṇolokarāvaṇaḥ |
34
narācamālāṃrāmasyalalāṭepratyamuñcata || 34 ||
raudracāpaprayuktāntānnīlotpaladalaprabhām |
35
śirasādhārayadrāmo na vyathamabhyapadyata || 35 ||
athamantrānabhijapanraudramastamudīrayan |
36
śarān bhūyaḥsamādāya rāmaḥ krodhasamanvitaḥ || 36 ||
mumoca ca mahātejāścāpamāyamyavīryavān |
37
temahāmeghasaṅkāśekavacepatitāḥśarāḥ || 37 ||
avadhyerākṣasendrasya na vyathāñjanayaṃstadā |
38
punarevādhataṃrāmorathasthaṃrākṣasādhipam || 38 ||
lalāṭeparamāstraṇasarvāstrakuśalo'bhinat |
39
tebhittvābāṇarūpāṇipañcaśīrṣāivoragāḥ || 39 ||
śvasantoviviśurbhūmiṃrāvaṇapratikūlitāḥ |
40
nihatyarāghavasyāstraṃrāvaṇaḥkrodhamūrchitaḥ || 40 ||
asuraṃsumahāghoramanyadastraṃ cakārasaḥ |
41
siṃhavyāghramukhāṃścāpikaṅkakākamukhānapi || 41 ||
gṛdhraśyenamukhāṃścāpiśṛgāvavadanāṃstathā |
42
īhāmṛgamukhāṃścāpivyāditāsyān bhayāvahān || 42 ||
pañcāsyān lelihānāṃścasasarjaniśitān śarān |
43
śarān kharamukhāṃścānyānvarāhamukhasaṃśritān || 43 ||
śvānakukkuṭavaktrāṃścamakarāśīviṣānanān |
44
etāṃścānyāṃścamāyāvīsasarjaniśitān śarān || 44 ||
śarāḥ sarveṣu gātreṣu pātitā marmabhedinaḥ |
45
acintayitvā tānbāṇānsamāśliṣyā ca lakṣmaṇam || 45 ||
sasarjāstraṃ mahotsāhaḥ pāvakaḥ pāvakopamaḥ |
46
agnidīptamukhānbāṇāṃstatrasūryamukhānapi || 46 ||
candrārdhacandravakrāṃścadhūmaketumukhānapi |
47
grahanakṣatravarṇāṃścamaholkāmukhasaṃsthitān || 47 ||
vidyujajihvopamāṃścāpisasarja vividhān śarān |
48
terāvaṇaśarāghorārāghavāstrasamāhatāḥ || 48 ||
vilayaṃ jagmurākāśe jagmuścaiva sahasraśaḥ |
49
tadastrannihatandṛṣṭavārāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 49 ||
hṛṣṭānedustataḥsarvekapayaḥkāmarūpiṇaḥ |
50
sugrīvapramukhāvīrāḥsamparikṣipyarāghavam || 50 ||
tatastadastraṃvinihatyarāghavaḥprasahyatadrāvaṇabāhuniḥsṛtam |
51
mudānvitodāśarathirmahātmāvineduruccairmuditāḥkapīśvarāḥ || 51 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe śatatamassargaḥ ||