śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha aṣṭādaśassargaḥ |
tathā viprekṣyamāṇasya vanaṃ puṣpitapādapam |
1
vicinvataśca vaidehīṃ kiñciccheṣā niśā'bhavat || 1 ||
ṣaḍaṅgavedaviduṣāṃ kratupravarayājinām |
2
śuśrāva brahmaghoṣāṃśca sa virātre brahmarakṣasām || 2 ||
atha maṅgalavāditraśabdaiḥ śrutimanoharaiḥ |
3
prābudhyata mahābāhurdaśagrīvo mahābalaḥ || 3 ||
vibudhyatu yathākālaṃ rākṣasendraḥ pratāpavān |
4
srastamālyāmbaradharo vaidehīmanvacintayat || 4 ||
bhṛśaṃ niyuktastasyāṃ ca madanena madotkaṭaḥ |
5
na sa taṃ rākṣasaḥ kāmaṃ śaśākātmani gūhitum || 5 ||
sa sarvābharaṇairyukto bibhracchriyamanuttamām |
6
tāṃ nagairbahubhirjuṣṭāṃ sarvapuṣpaphalopagaiḥ || 6 ||
vṛtāṃ puṣkariṇībhiśca nānāpuṣpopaśobhitām |
7
sadā madaiśca vihagairvicitrāṃ paramādbhutām || 7 ||
īhāmṛgaiśca vividhairjuṣṭāṃ dṛṣṭimanoharaiḥ |
8
vīdhīḥ samprekṣamāṇaśca maṇikāñcanatoraṇāḥ || 8 ||
nānāmṛgagaṇākīrṇāṃ phalaiḥ prapatitairvṛtām |
9
aśokavanikāmeva prāviśatsantatadrumām || 9 ||
aṅganāśatamātraṃ tu taṃ vrajantamanuvrajat |
10
mahendramiva paulastyaṃ devagandharvayoṣitaḥ || 10 ||
dīpikāḥ kāñcanīḥ kāścijjagṛhustatra yoṣitaḥ |
11
vālavyajanahastāśca tālavṛntāni cāparāḥ || 11 ||
kāñcanairapi bhṛṅgārairjahruḥ salilamagrataḥ |
12
maṇḍalāgrān bṛsīścāpi gṛhyānyāḥ pṛṣṭhato yayuḥ || 12 ||
kācidratnamayīṃ sthālīṃ pūrṇāṃ pānasya bhāminī |
13
dakṣiṇā dakṣiṇenaiva tadā jagrāha pāṇinā || 13 ||
rājahaṃsapratīkāśaṃ chatraṃ pūrṇaśaśiprabham |
14
sauvarṇadaṇḍamaparā gṛhītvā pṛṣṭhato yayau || 14 ||
nidrāmadaparītākṣyo rāvaṇasyottamāḥ striyaḥ |
15
anujagmuḥ patiṃ vīraṃ ghanaṃ vidyullatā iva || 15 ||
vyāviddhahārakeyūrāḥ samāmṛditavarṇakāḥ |
16
samāgalitakeśāntāḥ sasvedavadanāstathā || 16 ||
ghūrṇantyo madaśeṣeṇa nidrayā ca śubhānanāḥ |
17
svedakliṣṭāṅgakusumāssumālyākulamūrdhajāḥ || 17 ||
prayāntaṃ naiṛtapatiṃ nāryo madiralocanāḥ |
18
bahumānācca kāmācca priyā bhāryāstamanvayuḥ || 18 ||
sa ca kāmaparādhīnaḥ patistāsāṃ mahābalaḥ |
19
sītāsaktamanā mando mandāñcitagatirbabhau || 19 ||
tataḥ kāñcīninādaṃ ca nūpurāṇāṃ ca nisvanam |
20
śuśrāva paramastrīṇāṃ sa kapirmārutātmajaḥ || 20 ||
taṃ cāpratimakarmāṇamacintyabalapauruṣam |
21
dvāradeśamanuprāptaṃ dadarśa hanumān kapiḥ || 21 ||
dīpikābhiranekābhiḥ samantādavabhāsitam |
22
gandhatailāvasiktābhirdhriyamāṇābhiragrataḥ || 22 ||
kāmadarpamadairyuktaṃ jihmatāmrāyatekṣaṇam |
23
samakṣamiva kandarpamapaviddhaśarāsanam || 23 ||
mathitāmṛtaphenābhamarajovastramuttamam |
24
salīlamanukarṣantaṃ vimuktaṃ saktamaṅgade || 24 ||
taṃ patraviṭape līnaḥ patrapuṣpaghanāvṛtaḥ |
25
samīpamiva saṅkrāntaṃ nidhyātumupacakrame || 25 ||
avekṣamāṇastu tato dadarśa kapikuñjaraḥ |
26
rūpayauvanasampannā rāvaṇasya varastriyaḥ || 26 ||
tābhiḥ parivṛto rājā surūpābhirmahāyaśāḥ |
27
tanmṛgadvijasaṅghuṣṭaṃ praviṣṭaḥ pramadāvanam || 27 ||
kṣībo vicitrābharaṇaḥ śaṅkukarṇo mahābalaḥ |
28
tena viśravasaḥ putraḥ sa dṛṣṭo rākṣasādhipaḥ || 28 ||
vṛtaḥ paramanārībhistārābhiriva candramāḥ |
29
taṃ dadarśa mahātejāstejovantaṃ mahākapiḥ || 29 ||
rāvaṇo'yaṃ mahābāhuriti sañcintya vānaraḥ |
30
avapluto mahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 30 ||
sa tathāpyugratejāḥ sannirdhūtastasya tejasā |
31
patraguhyāntare sakto hanumān saṃvṛto'bhavat || 31 ||
sa tāmasitakeśāntāṃ suśroṇīṃ saṃhatastnīm |
32
didṛkṣurasitāpāṅgāmupāvartata rāvaṇaḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe aṣṭādaśassargaḥ ||