śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
punarevābravītprīto rāghavaṃ raghunandanam |
1
ayamākhyāti me rāma sacivo mantrisattamaḥ || 1 ||
hanumānyannimittaṃ tvaṃ nirjanaṃ vanamāgataḥ |
2
lakṣmaṇena saha bhrātrā vasataśca vane tava || 2 ||
rakṣasā'pahṛtā bhāryā maithilī janakātmajā |
3
tvayā viyuktā rudatī lakṣmaṇena ca dhīmatā || 3 ||
4
antaraprepsunā tena hatvā gṛdhraṃ jaṭāyuṣam || 4 ||
bhāryāviyogajaṃ duḥkhaṃ na cirāttvaṃ vimokṣyase |
5
ahaṃ tāmānayiṣyāmi naṣṭāṃ vedaśrutīmiva || 5 ||
6
rasātale vā vartantīṃ vartantī vā nabhasthale ahamānīya dāsyāmi tava bhāryāmarindama || 6 ||
idaṃ tathyaṃ mama vacastvamavehi ca rāghava |
7
na śakyā sā jarayituṃ sendrairapi ssurāsuraiḥ || 7 ||
tava bhāryā mahābāho bhakṣyaṃ viṣakṛtaṃ yathā |
8
tyaja śokaṃ mahābāho tāṃ kāntāmānayāmi te || 8 ||
anumānāttu jānāmi maithilī sā na saṃśayaḥ |
9
hriyamāṇā mayā dṛṣṭā rakṣasā krūrakarmaṇā || 9 ||
krośantī rāma rāmeti lakṣmaṇeti ca visvaram |
10
sphurantī rāvaṇasyāṅke pannagendravadhūryathā || 10 ||
ātmanā pañcamaṃ māṃ hi dṛṣṭvā śailataṭe sthitam |
11
uttarīyaṃ tayā tyaktaṃ śubhānyābharaṇāni ca || 11 ||
tānyasmābhigṛhītāni nihitāni ca rāghava |
12
ānayiṣyāmyahaṃ tāni pratyabhijñātumarhasi || 12 ||
tamabravīttato rāmassugrīvaṃ priyavādinam |
13
ānayasva sakhe śīghraṃ kimarthaṃ pravilambase || 13 ||
evamuktastu sugrīvaśśailasya gahanāṃ guhām |
14
praviveśa tataśaśīghraṃ rāghavapriyakāmyayā || 14 ||
uttarīyaṃ gṛhītvā tu śubhānyābharaṇāni ca |
15
idaṃ paśyeti rāmāya darśayāmāsa vānaraḥ || 15 ||
tato gṛhītvā vāsastu śśubhānyābharaṇāni ca |
16
abhavadbāṣpasaṃruddho nīhāreṇeva candramāḥ || 16 ||
sītāsnehapravṛttena sa tu bāṣpeṇa dūṣitaḥ |
17
hā priyeti rudandhairyamutsṛjya nyapatatkṣitau || 17 ||
hṛdi kṛtvā tu bahuśastamalaṅkāramuttamam |
18
niśaśvāsa bhṛśaṃ sarpo bilastha iva roṣitaḥ || 18 ||
avicchinnāśruvegastu saumitriṃ vīkṣya pārśvataḥ |
19
paridevayituṃ dīnaṃ rāmassamupacakrame || 19 ||
paśya lakṣmaṇa vaidehyā santyaktaṃ hriyamāṇayā |
20
uttarīyamidaṃ bhūmau śarīrādbhūṣaṇāni ca || 20 ||
śādvalinyāṃ dhruvaṃ bhūmau sītayā hriyamāṇayā |
21
utsṛṣṭaṃ bhūṣaṇamidaṃ tathārūpaṃ hi dṛśyate || 21 ||
evamuktastu rāmeṇa lakṣmaṇo vākyamabravīt |
22
nāhaṃ jānāmi keyūre nāhaṃ jānāmi kuṇḍale || 22 ||
nūpure tvabhijānāmi nityaṃ pādābhivandanāt |
23
tatastu rāghavo vākyaṃ sugrīvamidamabravīt || 23 ||
brūhi sugrīva kaṃ deśaṃ hriyantī lakṣitā tvayā |
24
rakṣasā raudrarūpeṇa mama prāṇaiḥ priyā priyā || 24 ||
kva vā vasati tadrakṣo mahadvyasanadaṃ mama |
25
yannimittamahaṃ sarvānnāśayiṣyāmi rākṣasān || 25 ||
haratā maithilīṃ yena māṃ ca roṣayatā bhṛśam |
26
ātmano jīvitāntāya mṛtyudvāramapāvṛtam || 26 ||
mama dayitatarā hṛtā vanāntā drajanicareṇa vimathya yena sā |
27
kathaya mama ripuṃ tamadya vai plavagapate yamasādanaṃ nayāmi || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||