śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha pañcamassargaḥ |
ṛśyamūkāttu hanumāngatvā tu malayaṃ girim |
1
ācacakṣe tadā vīrau kapirājāya rāghavau || 1 ||
ayaṃ rāmo mahāprājña ssamprāpto dṛḍhavikramaḥ |
2
lakṣmaṇena saha bhrātrā rāmo'yaṃ satyavikramaḥ || 2 ||
ikṣvākūṇāṃ kule jāto rāmo daśarathātmajaḥ |
3
dharme nigaditaścaiva piturnirdeśapāragaḥ || 3 ||
tasyāsya vasato'raṇye niyatasya mahātmanaḥ |
4
rāvaṇena hṛtā bhāryā sa tvāṃ śaraṇamāgataḥ || 4 ||
rājasūyāśvamedhaiśca vahniryenābhitarpitaḥ |
5
dakṣiṇāśca tathotsṛṣṭā gāvaśśatasahasraśaḥ || 5 ||
tapasā satyavākyena vasudhā yena pālitā |
6
strī hetostasya putro'yaṃ rāmastvāṃ śaraṇaṃ gataḥ || 6 ||
bhavatā sakhyakāmau tau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
7
pratigṛhyārcayasvaitau pūjanīyatamāvubhau || 7 ||
śrutvā hanumato vākyaṃ sugrīvo hṛṣṭamānasaḥ |
8
bhayaṃ carāghavādghoraṃ prajahau vigatajvaraḥ || 8 ||
sakṛtvā mānuṣaṃ rūpaṃ sugrīvaḥ plavagarṣabhaḥ |
9
darśanīyatamo bhūtvā prītyā provāca rāghavam || 9 ||
bhavāndharmavinītaśca vikrāntassarvavatsalaḥ |
10
ākhyātā vāyuputreṇa tattvato me bhavadguṇāḥ || 10 ||
tanmamaivaiṣa satkāro lābhaścaivottamaḥ prabho |
11
yattvamicchasi sauhārdaṃ vānareṇa mayā saha || 11 ||
rocate yadi vā sakhyaṃ bāhureṣa prasāritaḥ |
12
gṛhyatāṃ pāṇinā pāṇirmaryādā badhyatāṃ dhruvā || 12 ||
etattu vacanaṃ śrutvā sugrīveṇa subhāṣitam |
13
samprahṛṣṭamanā hastaṃ pīḍayāmāsa pāṇinā || 13 ||
hṛdyaṃ sauhṛdamālambyaparyaṣvajata pīḍitam |
14
tato hanūmānsantyajya bhikṣurūpamarindamaḥ || 14 ||
kāṣṭhayossvena rūpeṇa janayāmāsa pāvakam |
15
dīpyamānaṃ tato vahniṃ hniṃ puṣpairabhyarcya satkṛtam || 15 ||
tayormadhye'tha suprīto nidadhe susamāhitaḥ |
16
tato'gniṃ dīpyamānaṃ tau cakratuśca pradakṣiṇam || 16 ||
sugrīvo rāghavaścaiva vayasyatvamupāgatau |
17
tatassuprītamanasau tāvubhau harirāghavau || 17 ||
anyonyamabhivīkṣantau na tṛptimupajagmatuḥ |
18
tvaṃ vayasyo'si me hṛdyo hyekaṃ duḥkhaṃ sukhaṃ ca nau || 18 ||
sugrīvo rāghavaṃ vākyamityuvāca prahṛṣṭavat |
19
tatassuparṇabahulāṃ chitvā śākhāṃ supuṣpitām || 19 ||
sālasyāstīrya sugrīvo niṣasāda sarāghavaḥ |
20
lakṣmaṇāyātha saṃhṛṣṭo hanūmān plavagarṣabhaḥ || 20 ||
śākhāṃ candanavṛkṣasya dadau paramapuṣpitām |
21
tataḥ prahṛṣṭassugrīvaḥ ślakṣṇaṃ madhurayā girā || 21 ||
pratyuvāca tadā rāmaṃ harṣavyākulalocanaḥ |
22
ahaṃ vinikṛto rāma carāmīha bhayārditaḥ || 22 ||
hṛtabhāryo vane trasto durgametadupāśritaḥ |
23
so'haṃ trasto vane bhīto vasāmyudbhrāntacetanaḥ || 23 ||
vālinā nikṛto bhrātrā kṛtavairaśca rāghava |
24
vālino me mahābhāga bhayārtasyābhayaṃ kuru || 24 ||
kartumarhasi kākutstha bhayaṃ me na bhavedyathā |
25
evamuktastu tejasvī dharmajño dharmavatsalaḥ || 25 ||
pratyabhāṣata kākutsthaḥ sugrīvaṃ prahasanniva |
26
upakāraphalaṃ mitraṃ viditaṃ me mahākape || 26 ||
vālinaṃ taṃ vadhiṣyāmi tava bhāryāpahāriṇam |
27
amoghāssūryasaṅkāśā mamaite niśitāśśarāḥ || 27 ||
tasminvālini durvṛtte nipatiṣyanti vegitāḥ |
28
kaṅkapatrapraticchannā mahendrāśanisannibhāḥ || 28 ||
tīkṣṇāgrā ṛjuparvāṇassaroṣā bhujagā iva |
29
tamadya vālinaṃ paśya tīkṣṇairāśīviṣopamaiḥ || 29 ||
śarairvinihataṃ bhūmau vikīrṇamiva parvatam |
30
sa tu tadvacanaṃ śrutvā rāghavasyātmano hitam || 30 ||
sugrīvaḥ paramaprītassumahadvākyamabravīt |
tava prasādena nṛsiṃha rāghava priyāṃ ca rājyaṃ ca samāpnuyāmaham |
31
tathā kuru tvaṃ naradeva vairiṇaṃ yathā nihaṃsyadya ripummamāgrajam || 31 ||
sītā kapīndrakṣaṇadācarāṇāṃ rājīvahemajvalanopamāni |
32
sugrīvarāmapraṇayaprasaṅge vāmāni netrāṇi samaṃ sphuranti || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe pañcamassargaḥ ||