śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaṇṇavatitamassargaḥ |
tāṃ tathā darśayitvā tu maithilīṃ girinimnagām |
1
niṣasāda giriprasthe sītāṃ māṃsena chandayan || 1 ||
idaṃ medhyamidaṃ svādu niṣṭaptamidamagninā |
2
evamāste sa dharmātmā sītayā saha rāghavaḥ || 2 ||
tathā tatrā'satastasya bharatasyaupayāyinaḥ |
3
sainyareṇuśca śabdaśca prādurāstāṃ nabhaspṛśau || 3 ||
etasminnantare trastā śśabdena mahatā tataḥ |
4
arditā yūthapā mattā ssayūthā dudruvurdiśaḥ || 4 ||
sa taṃ sainyasamuddhūtaṃ śabdaṃ śuśrāva rāghavaḥ |
5
tāṃ śca vipradrutānsarvānyūthapānanvavaikṣata || 5 ||
tāṃśca vidruvato dṛṣṭvā taṃ ca śrutvā ca nisvanam |
6
uvāca rāma ssaumitriṃ lakṣmaṇaṃ dīptatejasam || 6 ||
hanta lakṣmaṇa paśyeha sumitrāsuprajāstvayā |
7
bhīmastanitagambhīrastumulaḥ śrūyate svanaḥ || 7 ||
gajayūthāni vā'raṇye mahiṣā vā mahāvane |
8
vitrāsitā mṛgā ssiṃhai ssahasā pradrutā diśaḥ || 8 ||
rājā vā rājaputro vā mṛgayāmaṭate vane |
9
anyadvā śvāpadaṃ kiñcitsaumitre jñātumarhasi || 9 ||
suduścaro giriścāyaṃ pakṣiṇāmapi lakṣmaṇa |
10
sarvametadyathātattvamacirāt jñātumarhasi || 10 ||
sa lakṣmaṇa ssantvarita ssālamāruhya puṣpitam |
11
prekṣamāṇo diśa ssarvāḥ pūrvāṃ diśamudaikṣata || 11 ||
udaṅmukhaḥ prekṣamāṇo dadarśa mahatīṃ camūm |
12
rathāśvagajasambādhāṃ yattairyuktāṃ padātibhiḥ || 12 ||
tāmaśvagajasampūrṇāṃ rathadhvajavibhūṣitām |
13
śaśaṃsa senāṃ rāmāya vacanaṃ cedamabravīt || 13 ||
agniṃ saṃśamayatvārya ssītā ca bhajatāṃ guhām |
14
sajyaṃ kuruṣva cāpaṃ ca śarāṃśca kavacaṃ tathā || 14 ||
taṃ rāmaḥ puruṣavyāghro lakṣmaṇaṃ pratyuvāca ha |
15
aṅgāvekṣasva saumitre kasyemāṃ manyase camūm || 15 ||
evamuktastu rāmeṇa lakṣmaṇo vākyamabravīt |
16
didhakṣanniva tāṃ senāṃ ruṣitaḥ pāvako yathā || 16 ||
sampannaṃ rājyamicchaṃstu vyaktaṃ prāpyābhiṣecanam |
17
āvāṃ hantuṃ samabhyeti kaikeyyā bharatassutaḥ || 17 ||
eṣa vai sumahāñchrīmānviṭapī samprakāśate |
18
virājatyudgataskandhaṃ kovidāradhvajo rathe || 18 ||
asau hi sumahāskandho viṭapī ca mahādrumaḥ |
19
virājate mahāsainye kovidāradhvajo rathe || 19 ||
bhajantyete yathākāmamaśvānāruhya śīghragān |
20
ete bhrājanti saṃhṛṣṭā gajānāruhya sādinaḥ || 20 ||
gṛhītadhanuṣau cāvāṃ giriṃ vīra śrayāvahai |
21
athavehaiva tiṣṭhāva ssannaddhāvudyatāyudhau || 21 ||
api nau vaśamāgacchetkovidāradhvajo raṇe |
22
api drakṣyāmi bharataṃ yatkṛte vyasanaṃ mahat || 22 ||
tvayā rāghava samprāptaṃ sītayā ca mayā tathā |
23
yannimittaṃ bhavānrājyācchyuto rāghava śāśvatāt || 23 ||
samprāpto'yamarirvīra bharato vadhya eva me |
bharatasya vadhe doṣaṃ nāhaṃ paśyāmi rāghava |
24
pūrvāpakāriṇaṃ hatvā na hyadharmeṇa yujyate || 24 ||
pūrvāpakārī bharatastyaktadharmaśca rāghava |
25
etasminnihate kṛtsnāmanuśādhi vasundharām || 25 ||
adya putraṃ hataṃ saṅkhye kaikeyī rājyakāmukā |
26
mayā paśyetsuduḥkhārtā hastibhagnamiva drumam || 26 ||
kaikeyīṃ ca vadhiṣyāmi sānubandhāṃ sabāndhavām |
27
kaluṣeṇādya mahatā medinī parimucyatām || 27 ||
adyemaṃ saṃyataṃ krodhamasatkāraṃ ca mānada |
28
mokṣyāmi śatrusainyeṣu kakṣeṣviva hutāśanam || 28 ||
adyaitacchitrakūṭasya kānanaṃ niśitai śśaraiḥ |
29
chindañcatruśarīrāṇi kariṣye śoṇitokṣitam || 29 ||
śarairnirbhinnahṛdayānkuñjarāṃsturagāṃstathā |
30
śvāpadāḥ parikarṣantu narāṃśca nihatānmayā || 30 ||
śarāṇāṃ dhanuṣaścāhamanṛṇo'sminmahāvane |
31
sasainyaṃ bharataṃ hatvā bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaṇṇavatitamassargaḥ ||