śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
gate purohite rāmaḥ snāto niyatamānasaḥ |
1
saha patnyā viśālākṣyā nārāyaṇamupāgamat || 1 ||
pragṛhya śirasā pātrīṃ haviṣo vidhivattadā |
2
mahate daivatāyājyaṃ juhāva jvalite'nale || 2 ||
śeṣaṃ ca haviṣastasya prāśyāśāsyātmanaḥ priyam |
3
dhyāyannārāyaṇaṃ devaṃ svāstīrṇe kuśasaṃstare || 3 ||
vāgyata ssaha vaidehyā bhūtvā niyatamānasaḥ |
4
śrīmatyāyatane viṣṇo śśiśye naravarātmajaḥ || 4 ||
ekayāmāvaśiṣṭāyāṃ rātryāṃ prativibuddhya saḥ |
5
alaṅkāravidhiṃ kṛtsnaṃ kārayāmāsa veśmanaḥ || 5 ||
tatra śrṛṇvansukhā vāca ssūtamāgadhavandinām |
6
pūrvāṃ sadhyāmupāsīno jajāpa yatamānasaḥ || 6 ||
tuṣṭāva praṇataścaiva śirasā madhusūdanam |
7
vimalakṣaumasaṃvīto vācayāmāsa sa dvijān || 7 ||
teṣāṃ puṇyāhaghoṣo'tha gambhīramadhurastadā |
8
ayodhyāṃ pūrayāmāsa tūryaghoṣānunāditaḥ || 8 ||
kṛtopavāsaṃ tu tadā vaidehyā saha rāghavam |
9
ayodhyānilayaśśrutvā sarvaḥ pramudito janaḥ || 9 ||
tataḥ paurajanassarvaśśrutvā rāmābhiṣecanam |
10
prabhātāṃ rajanīṃ dṛṣṭvā cakre śobhayituṃ purīm || 10 ||
sitābhraśikharābheṣu devatāyataneṣu ca |
11
catuṣpatheṣu rathyāsu caityeṣvaṭṭālakeṣu ca || 11 ||
nānāpaṇyasamṛddheṣu vaṇijāmāpaṇeṣu ca |
12
kuṭumbināṃ samṛddheṣu śrīmatsu bhavaneṣu ca || 12 ||
sabhāsu caiva sarvāsu vṛkṣeṣvālakṣiteṣu ca |
13
dhvajā ssamucchritāścitrāḥ patākāścābhavaṃstadā || 13 ||
naṭanartakasaṅghānāṃ gāyakānāṃ ca gāyatām |
14
manaḥ karṇasukhā vāca śśuśṛvuśca tatastataḥ || 14 ||
rāmābhiṣekayuktāśca kathāścakrurmitho janāḥ |
15
rāmābhiṣeke samprāpte catvareṣu gṛheṣu ca || 15 ||
bālā api krīḍamānā gṛhadvāreṣu saṅghaśaḥ |
16
rāmābhiṣavasaṃyuktāścakrurevaṃ mithaḥ kathāḥ || 16 ||
kṛtapuṣpopahāraśca dhūpagandhādhivāsitaḥ |
17
rājamārgaḥ kṛtaḥ śrīmānpaurai rāmābhiṣecane || 17 ||
prakāśakaraṇārthaṃ ca niśāgamanaśaṅkayā |
18
dīpavṛkṣāṃ stathā cakruranu rathyāsu sarvaśaḥ || 18 ||
alaṅkāraṃ purasyaivaṃ kṛtvā tatpuravāsinaḥ |
19
ākāṅkṣamāṇā rāmasya yauvarājyābhiṣecanam || 19 ||
sametya saṅghaśassarve catvareṣu sabhāsu ca |
20
kathayanto mithastatra praśaśaṃsurjanādhipam || 20 ||
aho mahātmā rājā'yamikṣvākukulanandanaḥ |
21
jñātvā yo vṛddhamātmānaṃ rāmaṃ rājye'bhiṣekṣyati || 21 ||
sarvepyanugṛhītā smo yanno rāmo mahīpatiḥ |
22
cirāya bhavitā goptā dṛṣṭalokaparāvaraḥ || 22 ||
anuddhatamanāḥ vidvāndharmātmā bhrātṛvatsalaḥ |
23
yathā ca bhrātṛṣu snigdhastathā'smāsvapi rāghavaḥ || 23 ||
ciraṃ jīvatu dharmātmā rājā daśaratho'naghaḥ |
24
yatprasādonabhiṣiktaṃ tu rāmaṃ drakṣyāmahe vayam || 24 ||
evaṃvidhaṃ kathayatāṃ paurāṇāṃ śuśruvu stadā |
25
digbhyopi śrutavṛttāntāḥ prāptā jānapadā janāḥ || 25 ||
te tu digbhyaḥ purīṃ prāptā draṣṭuṃ rāmābhiṣecanam |
26
rāmasya pūrayāmāsuḥ purīṃ jānapadā janāḥ || 26 ||
janaughaistairvisarpadbhiḥ śuśruve tatra nisvanaḥ |
27
parvasūdīrṇavegasya sāgarasyeva nisvanaḥ || 27 ||
tatastadindrakṣayasannibhaṃ puraṃ didṛkṣubhirjānapadairupāgataiḥ |
28
samantata ssasvanamākulaṃ babhau samudrayādobhirivārṇavodakam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||