asya śrī sūrya sahasranāma stotrasya vedavyāsa ṛṣiḥ anuṣṭupchandaḥ savitā devatā sarvābhīṣṭa siddhyarthe jape viniyogaḥ |
dhyānam |
dhyeyaḥ sadā savitṛmaṇḍalamadhyavartī
nārāyaṇaḥ sarasijāsanasanniviṣṭaḥ |
keyūravān makarakuṇḍalavān kirīṭī
hārī hiraṇmayavapurdhṛtaśaṅkhacakraḥ ||
stotram |
oṃ viśvavidviśvajitkartā viśvātmā viśvatomukhaḥ |
1
viśveśvaro viśvayonirniyatātmā jitendriyaḥ || 1 ||
kālāśrayaḥ kālakartā kālahā kālanāśanaḥ |
2
mahāyogī mahāsiddhirmahātmā sumahābalaḥ || 2 ||
prabhurvibhurbhūtanātho bhūtātmā bhuvaneśvaraḥ |
3
bhūtabhavyo bhāvitātmā bhūtāntaḥkaraṇaṃ śivaḥ || 3 ||
śaraṇyaḥ kamalānando nandano nandavardhanaḥ |
4
vareṇyo varado yogī susaṃyuktaḥ prakāśakaḥ || 4 ||
prāptayānaḥ paraprāṇaḥ pūtātmā priyataḥ priyaḥ | [prayataḥ]
5
nayaḥ sahasrapāt sādhurdivyakuṇḍalamaṇḍitaḥ || 5 ||
avyaṅgadhārī dhīrātmā savitā vāyuvāhanaḥ |
6
samāhitamatirdātā vidhātā kṛtamaṅgalaḥ || 6 ||
kapardī kalpapādrudraḥ sumanā dharmavatsalaḥ |
7
samāyukto vimuktātmā kṛtātmā kṛtināṃ varaḥ || 7 ||
avicintyavapuḥ śreṣṭho mahāyogī maheśvaraḥ |
8
kāntaḥ kāmārirādityo niyatātmā nirākulaḥ || 8 ||
kāmaḥ kāruṇikaḥ kartā kamalākarabodhanaḥ |
9
saptasaptiracintyātmā mahākāruṇikottamaḥ || 9 ||
sañjīvano jīvanātho jayo jīvo jagatpatiḥ |
10
ayukto viśvanilayaḥ saṃvibhāgī vṛṣadhvajaḥ || 10 ||
vṛṣākapiḥ kalpakartā kalpāntakaraṇo raviḥ |
11
ekacakraratho maunī suratho rathināṃ varaḥ || 11 ||
sakrodhano raśmimālī tejorāśirvibhāvasuḥ |
12
divyakṛddinakṛddevo devadevo divaspatiḥ || 12 ||
dīnanātho haro hotā divyabāhurdivākaraḥ |
13
yajño yajñapatiḥ pūṣā svarṇaretāḥ parāvaraḥ || 13 ||
parāparajñastaraṇiraṃśumālī manoharaḥ |
14
prājñaḥ prājñapatiḥ sūryaḥ savitā viṣṇuraṃśumān || 14 ||
sadāgatirgandhavaho vihito vidhirāśugaḥ |
15
pataṅgaḥ patagaḥ sthāṇurvihaṅgo vihago varaḥ || 15 ||
haryaśvo haritāśvaśca haridaśvo jagatpriyaḥ |
16
tryambakaḥ sarvadamano bhāvitātmā bhiṣagvaraḥ || 16 ||
ālokakṛllokanātho lokālokanamaskṛtaḥ |
17
kālaḥ kalpāntako vahnistapanaḥ sampratāpanaḥ || 17 ||
vilocano virūpākṣaḥ sahasrākṣaḥ purandaraḥ |
18
sahasraraśmirmihiro vividhāmbarabhūṣaṇaḥ || 18 ||
khagaḥ pratardano dhanyo hayago vāgviśāradaḥ |
19
śrīmānaśiśiro vāgmī śrīpatiḥ śrīniketanaḥ || 19 ||
śrīkaṇṭhaḥ śrīdharaḥ śrīmān śrīnivāso vasupradaḥ |
20
kāmacārī mahāmāyo mahogro'viditāmayaḥ || 20 ||
tīrthakriyāvān sunayo vibhakto bhaktavatsalaḥ |
21
kīrtiḥ kīrtikaro nityaḥ kuṇḍalī kavacī rathī || 21 ||
hiraṇyaretāḥ saptāśvaḥ prayatātmā parantapaḥ |
22
buddhimānamaraśreṣṭho rociṣṇuḥ pākaśāsanaḥ || 22 ||
samudro dhanado dhātā māndhātā kaśmalāpahaḥ |
23
tamoghno dhvāntahā vahnirhotā'ntaḥkaraṇo guhaḥ || 23 ||
paśumān prayatānando bhūteśaḥ śrīmatāṃ varaḥ |
24
nityo'dito nityarathaḥ sureśaḥ surapūjitaḥ || 24 ||
ajito vijito jetā jaṅgamasthāvarātmakaḥ |
25
jīvānando nityagāmī vijetā vijayapradaḥ || 25 ||
parjanyo'gniḥ sthitiḥ stheyaḥ sthaviro'tha nirañjanaḥ |
26
pradyotano rathārūḍhaḥ sarvalokaprakāśakaḥ || 26 ||
dhruvo meṣī mahāvīryo haṃsaḥ saṃsāratārakaḥ |
27
sṛṣṭikartā kriyāheturmārtaṇḍo marutāṃ patiḥ || 27 ||
marutvān dahanastvaṣṭā bhago bhargo'ryamā kapiḥ |
28
varuṇeśo jagannāthaḥ kṛtakṛtyaḥ sulocanaḥ || 28 ||
vivasvān bhānumān kāryaḥ kāraṇastejasāṃ nidhiḥ |
29
asaṅgagāmī tigmāṃśurdharmāṃśurdīptadīdhitiḥ || 29 ||
sahasradīdhitirbradhnaḥ sahasrāṃśurdivākaraḥ |
30
gabhastimān dīdhitimān sragvī maṇikuladyutiḥ || 30 ||
bhāskaraḥ surakāryajñaḥ sarvajñastīkṣṇadīdhitiḥ |
31
surajyeṣṭhaḥ surapatirbahujño vacasāṃ patiḥ || 31 ||
tejonidhirbṛhattejā bṛhatkīrtirbṛhaspatiḥ |
32
ahimānūrjito dhīmānāmuktaḥ kīrtivardhanaḥ || 32 ||
mahāvaidyo gaṇapatirdhaneśo gaṇanāyakaḥ |
33
tīvrapratāpanastāpī tāpano viśvatāpanaḥ || 33 ||
kārtasvaro hṛṣīkeśaḥ padmānando'tinanditaḥ |
34
padmanābho'mṛtāhāraḥ sthitimān ketumān nabhaḥ || 34 ||
anādyanto'cyuto viśvo viśvāmitro ghṛṇirvirāṭ |
35
āmuktakavaco vāgmī kañcukī viśvabhāvanaḥ || 35 ||
animittagatiḥ śreṣṭhaḥ śaraṇyaḥ sarvatomukhaḥ |
36
vigāhī veṇurasahaḥ samāyuktaḥ samākratuḥ || 36 ||
dharmaketurdharmaratiḥ saṃhartā saṃyamo yamaḥ |
37
praṇatārtiharo vāyuḥ siddhakāryo janeśvaraḥ || 37 ||
nabho vigāhanaḥ satyaḥ savitātmā manoharaḥ |
38
hārī harirharo vāyurṛtuḥ kālānaladyutiḥ || 38 ||
sukhasevyo mahātejā jagatāmekakāraṇam |
39
mahendro viṣṭutaḥ stotraṃ stutihetuḥ prabhākaraḥ || 39 ||
sahasrakara āyuṣmān aroṣaḥ sukhadaḥ sukhī |
40
vyādhihā sukhadaḥ saukhyaṃ kalyāṇaḥ kalatāṃ varaḥ || 40 ||
ārogyakāraṇaṃ siddhirṛddhirvṛddhirbṛhaspatiḥ |
41
hiraṇyaretā ārogyaṃ vidvān bradhno budho mahān || 41 ||
prāṇavān dhṛtimān gharmo gharmakartā rucipradaḥ |
42
sarvapriyaḥ sarvasahaḥ sarvaśatruvināśanaḥ || 42 ||
prāṃśurvidyotano dyotaḥ sahasrakiraṇaḥ kṛtī |
43
keyūrī bhūṣaṇodbhāsī bhāsito bhāsano'nalaḥ || 43 ||
śaraṇyārtiharo hotā khadyotaḥ khagasattamaḥ |
44
sarvadyoto bhavadyotaḥ sarvadyutikaro mataḥ || 44 ||
kalyāṇaḥ kalyāṇakaraḥ kalyaḥ kalyakaraḥ kaviḥ |
45
kalyāṇakṛt kalyavapuḥ sarvakalyāṇabhājanam || 45 ||
śāntipriyaḥ prasannātmā praśāntaḥ praśamapriyaḥ |
46
udārakarmā sunayaḥ suvarcā varcasojjvalaḥ || 46 ||
varcasvī varcasāmīśastrailokyeśo vaśānugaḥ |
47
tejasvī suyaśā varṣmī varṇādhyakṣo balipriyaḥ || 47 ||
yaśasvī tejonilayastejasvī prakṛtisthitaḥ |
48
ākāśagaḥ śīghragatirāśugo gatimān khagaḥ || 48 ||
gopatirgrahadeveśo gomānekaḥ prabhañjanaḥ |
49
janitā prajano jīvo dīpaḥ sarvaprakāśakaḥ || 49 ||
sarvasākṣī yoganityo nabhasvānasurāntakaḥ |
50
rakṣoghno vighnaśamanaḥ kirīṭī sumanaḥpriyaḥ || 50 ||
marīcimālī sumatiḥ kṛtābhikhyaviśeṣakaḥ |
51
śiṣṭācāraḥ śubhācāraḥ svacārācāratatparaḥ || 51 ||
mandāro māṭharo veṇuḥ kṣudhāpaḥ kṣmāpatirguruḥ |
52
suviśiṣṭo viśiṣṭātmā vidheyo jñānaśobhanaḥ || 52 ||
mahāśvetaḥ priyo jñeyaḥ sāmago mokṣadāyakaḥ |
53
sarvavedapragītātmā sarvavedalayo mahān || 53 ||
vedamūrtiścaturvedo vedabhṛdvedapāragaḥ |
54
kriyāvānasito jiṣṇurvarīyāṃśurvarapradaḥ || 54 ||
vratacārī vratadharo lokabandhuralaṅkṛtaḥ |
55
alaṅkārākṣaro vedyo vidyāvān viditāśayaḥ || 55 ||
ākāro bhūṣaṇo bhūṣyo bhūṣṇurbhuvanapūjitaḥ |
56
cakrapāṇirdhvajadharaḥ sureśo lokavatsalaḥ || 56 ||
vāgmipatirmahābāhuḥ prakṛtirvikṛtirguṇaḥ |
57
andhakārāpahaḥ śreṣṭho yugāvarto yugādikṛt || 57 ||
aprameyaḥ sadāyogī nirahaṅkāra īśvaraḥ |
58
śubhapradaḥ śubhaḥ śāstā śubhakarmā śubhapradaḥ || 58 ||
satyavān śrutimānuccairnakāro vṛddhido'nalaḥ |
59
balabhṛdbalado bandhurmatimān balināṃ varaḥ || 59 ||
anaṅgo nāgarājendraḥ padmayonirgaṇeśvaraḥ |
60
saṃvatsara ṛturnetā kālacakrapravartakaḥ || 60 ||
padmekṣaṇaḥ padmayoniḥ prabhāvānamaraḥ prabhuḥ |
61
sumūrtiḥ sumatiḥ somo govindo jagadādijaḥ || 61 ||
pītavāsāḥ kṛṣṇavāsā digvāsāstvindriyātigaḥ |
62
atīndriyo'nekarūpaḥ skandaḥ parapurañjayaḥ || 62 ||
śaktimān jaladhṛgbhāsvān mokṣaheturayonijaḥ |
63
sarvadarśī jitādarśo duḥsvapnāśubhanāśanaḥ || 63 ||
māṅgalyakartā taraṇirvegavān kaśmalāpahaḥ |
64
spaṣṭākṣaro mahāmantro viśākho yajanapriyaḥ || 64 ||
viśvakarmā mahāśaktirdyutirīśo vihaṅgamaḥ |
65
vicakṣaṇo dakṣa indraḥ pratyūṣaḥ priyadarśanaḥ || 65 ||
akhinno vedanilayo vedavidviditāśayaḥ |
66
prabhākaro jitaripuḥ sujano'ruṇasārathiḥ || 66 ||
kunāśī surataḥ skando mahito'bhimato guruḥ |
67
graharājo grahapatirgrahanakṣatramaṇḍalaḥ || 67 ||
bhāskaraḥ satatānando nandano naravāhanaḥ |
68
maṅgalo'tha maṅgalavān māṅgalyo maṅgalāvahaḥ || 68 ||
maṅgalyacārucaritaḥ śīrṇaḥ sarvavrato vratī |
69
caturmukhaḥ padmamālī pūtātmā praṇatārtihā || 69 ||
akiñcanaḥ satāmīśo nirguṇo guṇavāñchuciḥ |
70
sampūrṇaḥ puṇḍarīkākṣo vidheyo yogatatparaḥ || 70 ||
sahasrāṃśuḥ kratumatiḥ sarvajñaḥ sumatiḥ suvāk |
71
suvāhano mālyadāmā kṛtāhāro haripriyaḥ || 71 ||
brahmā pracetāḥ prathitaḥ prayatātmā sthirātmakaḥ |
72
śatavinduḥ śatamukho garīyānanalaprabhaḥ || 72 ||
dhīro mahattaro vipraḥ purāṇapuruṣottamaḥ |
73
vidyārājādhirājo hi vidyāvān bhūtidaḥ sthitaḥ || 73 ||
anirdeśyavapuḥ śrīmān vipāpmā bahumaṅgalaḥ |
74
svaḥsthitaḥ surathaḥ svarṇo mokṣado baliketanaḥ || 74 ||
nirdvandvo dvandvahā svargaḥ sarvagaḥ samprakāśakaḥ |
75
dayāluḥ sūkṣmadhīḥ kṣāntiḥ kṣemākṣemasthitipriyaḥ || 75 ||
bhūdharo bhūpatirvaktā pavitrātmā trilocanaḥ |
76
mahāvarāhaḥ priyakṛddātā bhoktā'bhayapradaḥ || 76 ||
cakravartī dhṛtikaraḥ sampūrṇo'tha maheśvaraḥ |
77
caturvedadharo'cintyo vinindyo vividhāśanaḥ || 77 ||
vicitraratha ekākī saptasaptiḥ parātparaḥ |
78
sarvodadhisthitikaraḥ sthitistheyaḥ sthitipriyaḥ || 78 ||
niṣkalaḥ puṣkalo vibhurvasumān vāsavapriyaḥ |
79
paśumān vāsavasvāmī vasudhāmā vasupradaḥ || 79 ||
balavān jñānavāṃstattvamoṅkārastriṣusaṃsthitaḥ |
80
saṅkalpayonirdinakṛdbhagavān kāraṇāpahaḥ || 80 ||
nīlakaṇṭho dhanādhyakṣaścaturvedapriyaṃvadaḥ |
81
vaṣaṭkārodgātā hotā svāhākāro hutāhutiḥ || 81 ||
janārdano janānando naro nārāyaṇo'mbudaḥ |
82
sandehanāśano vāyurdhanvī suranamaskṛtaḥ || 82 ||
vigrahī vimalo vindurviśoko vimaladyutiḥ |
83
dyutimān dyotano vidyudvidyāvān vidito balī || 83 ||
gharmado himado hāsaḥ kṛṣṇavartmā sutājitaḥ |
84
sāvitrībhāvito rājā viśvāmitro ghṛṇirvirāṭ || 84 ||
saptārciḥ saptaturagaḥ saptalokanamaskṛtaḥ |
85
sampūrṇo'tha jagannāthaḥ sumanāḥ śobhanapriyaḥ || 85 ||
sarvātmā sarvakṛt sṛṣṭiḥ saptimān saptamīpriyaḥ |
86
sumedhā medhiko medhyo medhāvī madhusūdanaḥ || 86 ||
aṅgiraḥpatiḥ kālajño dhūmaketuḥ suketanaḥ |
87
sukhī sukhapradaḥ saukhyaḥ kāntiḥ kāntipriyo muniḥ || 87 ||
santāpanaḥ santapana ātapastapasāṃ patiḥ |
88
umāpatiḥ sahasrāṃśuḥ priyakārī priyaṅkaraḥ || 88 ||
prītirvimanyurambhotthaḥ khañjano jagatāṃ patiḥ |
89
jagatpitā prītamanāḥ sarvaḥ kharvo guho'calaḥ || 89 ||
sarvago jagadānando jagannetā surārihā |
90
śreyaḥ śreyaskaro jyāyān mahānuttama udbhavaḥ || 90 ||
uttamo merumeyo'tha dharaṇo dharaṇīdharaḥ |
91
dharādhyakṣo dharmarājo dharmādharmapravartakaḥ || 91 ||
rathādhyakṣo rathagatistaruṇastanito'nalaḥ |
92
uttaro'nuttarastāpī avākpatirapāṃ patiḥ || 92 ||
puṇyasaṅkīrtanaḥ puṇyo heturlokatrayāśrayaḥ |
93
svarbhānurvigatānando viśiṣṭotkṛṣṭakarmakṛt || 93 ||
vyādhipraṇāśanaḥ kṣemaḥ śūraḥ sarvajitāṃ varaḥ |
94
ekaratho rathādhīśaḥ pitā śanaiścarasya hi || 94 ||
vaivasvatagururmṛtyurdharmanityo mahāvrataḥ |
95
pralambahārasañcārī pradyoto dyotitānalaḥ || 95 ||
santāpahṛt paro mantro mantramūrtirmahābalaḥ |
96
śreṣṭhātmā supriyaḥ śambhurmarutāmīśvareśvaraḥ || 96 ||
saṃsāragativiccettā saṃsārārṇavatārakaḥ |
97
saptajihvaḥ sahasrārcī ratnagarbho'parājitaḥ || 97 ||
dharmaketurameyātmā dharmādharmavarapradaḥ |
98
lokasākṣī lokagururlokeśaścaṇḍavāhanaḥ || 98 ||
dharmayūpo yūpavṛkṣo dhanuṣpāṇirdhanurdharaḥ |
99
pinākadhṛṅmahotsāho mahāmāyo mahāśanaḥ || 99 ||
vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭhaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ |
100
jñānagamyo durārādhyo lohitāṅgo vivardhanaḥ || 100 ||
khago'ndho dharmado nityo dharmakṛccitravikramaḥ |
101
bhagavānātmavān mantrastryakṣaro nīlalohitaḥ || 101 ||
eko'nekastrayī kālaḥ savitā samitiñjayaḥ |
102
śārṅgadhanvā'nalo bhīmaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ || 102 ||
sukarmā parameṣṭhī ca nākapālī divisthitaḥ |
103
vadānyo vāsukirvaidya ātreyo'tha parākramaḥ || 103 ||
dvāparaḥ paramodāraḥ paramo brahmacaryavān |
104
udīcyaveṣo mukuṭī padmahasto himāṃśubhṛt || 104 ||
sitaḥ prasannavadanaḥ padmodaranibhānanaḥ |
105
sāyaṃ divā divyavapuranirdeśyo mahālayaḥ || 105 ||
mahāratho mahānīśaḥ śeṣaḥ sattvarajastamaḥ |
106
dhṛtātapatrapratimo vimarṣī nirṇayaḥ sthitaḥ || 106 ||
ahiṃsakaḥ śuddhamatiradvitīyo vivardhanaḥ |
107
sarvado dhanado mokṣo vihārī bahudāyakaḥ || 107 ||
cārurātriharo nātho bhagavān sarvago'vyayaḥ |
108
manoharavapuḥ śubhraḥ śobhanaḥ suprabhāvanaḥ || 108 ||
suprabhāvaḥ supratāpaḥ sunetro digvidikpatiḥ |
109
rājñīpriyaḥ śabdakaro graheśastimirāpahaḥ || 109 ||
saiṃhikeyaripurdevo varado varanāyakaḥ |
110
caturbhujo mahāyogī yogīśvarapatistathā || 110 ||
anādirūpo'ditijo ratnakāntiḥ prabhāmayaḥ |
111
jagatpradīpo vistīrṇo mahāvistīrṇamaṇḍalaḥ || 111 ||
ekacakrarathaḥ svarṇarathaḥ svarṇaśarīradhṛk |
112
nirālambo gaganago dharmakarmaprabhāvakṛt || 112 ||
dharmātmā karmaṇāṃ sākṣī pratyakṣaḥ parameśvaraḥ |
113
merusevī sumedhāvī merurakṣākaro mahān || 113 ||
ādhārabhūto ratimāṃstathā ca dhanadhānyakṛt |
114
pāpasantāpahartā ca manovāñchitadāyakaḥ || 114 ||
rogahartā rājyadāyī ramaṇīyaguṇo'nṛṇī |
115
kālatrayānantarūpo munivṛndanamaskṛtaḥ || 115 ||
sandhyārāgakaraḥ siddhaḥ sandhyāvandanavanditaḥ |
116
sāmrājyadānanirataḥ samārādhanatoṣavān || 116 ||
bhaktaduḥkhakṣayakaro bhavasāgaratārakaḥ |
bhayāpahartā bhagavānaprameyaparākramaḥ |
117
manusvāmī manupatirmānyo manvantarādhipaḥ || 117 ||
phalaśrutiḥ |
etatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi |
1
nāmnāṃ sahasraṃ savituḥ parāśaryo yadāha me || 1 ||
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ duḥkhaduḥsvapnanāśanam |
2
bandhamokṣakaraṃ caiva bhānornāmānukīrtanāt || 2 ||
yastvidaṃ śṛṇuyānnityaṃ paṭhedvā prayato naraḥ |
3
akṣayaṃ sukhamannādyaṃ bhavettasyopasādhitam || 3 ||
nṛpāgnitaskarabhayaṃ vyādhito na bhayaṃ bhavet |
4
vijayī ca bhavennityamāśrayaṃ paramāpnuyāt || 4 ||
kīrtimān subhago vidvān sa sukhī priyadarśanaḥ |
5
jīvedvarṣaśatāyuśca sarvavyādhivivarjitaḥ || 5 ||
nāmnāṃ sahasramidamaṃśumataḥ paṭhedyaḥ
prātaḥ śucirniyamavān susamṛddhiyuktaḥ |
dūreṇa taṃ pariharanti sadaiva rogāḥ
6
bhūtāḥ suparṇamiva sarvamahoragendrāḥ || 6 ||
iti śrī bhaviṣyapurāṇe saptamakalpe śrībhagavatsūryasya sahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||